BİST
3.281,61
ALTIN
973,15
DOLAR
18,42
STERLİN
20,00
EURO
17,85

Enflasyona çözüm diye pazarladıkları 'yüksek faiz' ellerinde patladı

Koronavirüs salgını ve Rusya-Ukrayna savaşı sonrası aşırı yükselen enflasyona yüksek faizle çözüm arayan merkez bankaları umduğunu bulamadı.

20 Eylül 2022 Salı 14:30
Enflasyona çözüm diye pazarladıkları 'yüksek faiz' ellerinde patladı

Üretim, tüketim ve tedarik zincirini temelden sarsan Koronvirüs salgını ve devamında Rusya'nın Ukrayna'ya başlattığı işgal girişimi ile tüm dünyada enflasyonlar tarihi seviyelerde.

GELİŞMİŞ ÜLKELER DE ENFLASYONDAN NASİBİNİ ALDI

Öyle ki Dünya ekonomisinin enflasyonla mücadelesi sürerken, yüksek enflasyon gelişmekte olan ülkelerin yanı sıra artık gelişmiş ekonomilerin de sorunlarının ilk sırasında yer alıyor.

IMF'nin eski başekonomisti: Herkesin faiz artırması tehlikeliIMF'nin eski başekonomisti: Herkesin faiz artırması tehlikeli

YÜKSEK FAİZ ÇÖZÜM OLMADI YENİ ARAYIŞLAR BAŞLADI

İlk olarak dünyadaki en önemli merkez bankaları çözümü arasa da umduklarını faiz artışlarında bulamadı. Dünyadaki ülkelerin yöneticileri enflasyonun kendi vatandaşları üzerindeki baskısını hafifletmek için bu kez yeni çare arayışına devam ediyor.

TÜRKİYE AYRIŞTI

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ise faiz konusunda diğer bankalardan ayrıştı. Bu süreçte faizi sabit bırakma ve indirim adımları uygulayarak, üretim, yatırım ve istihdamı desteklemeyi tercih etti.

Merkez Bankaları duyurmaya başladı: İlk tarihi faiz kararı İsveç'ten geldiMerkez Bankaları duyurmaya başladı: İlk tarihi faiz kararı İsveç'ten geldi

GELİŞMİŞ ÜLKELERİN YENİ KORKUSU: RESESYON

Özellikle enerji fiyatlarındaki artışla beraber emtia, gıda ve temel ihtiyaç maddelerinin fiyatları rekor seviyelere çıktı. Artan faizler ve pahalılığın tüketimi düşürmesiyle gelişmiş ülkeler için resesyonu gündeme getirdi.

 

ENFLASYON YÜKSELDİ SIKI PARA POLİTİKASI BAŞLADI

Savaşın yanı başındaki Euro Bölgesi'nde yıllık enflasyon, enerji fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle ağustosta yüzde 9,1'e çıkarak rekor kırdı. Enflasyonda yukarı yönlü baskıları yoğunlaştırması karşısında sıkı para politikasına dönüş yaşandı.

TEDBİRLER HAYATA GEÇİRİLİYOR

AA'nın haberine göre, savaşa ilişkin endişeler, enerji ve gıda fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskının sürmesine neden olurken, hükümetler yüksek enflasyondan etkilenen tüketici ve şirketlere destek için çeşitli tedbirleri hayata geçirmeye başladı.

AMERİKA KITASI

-Dünyanın en büyük ekonomisi ABD'de özellikle enerji ve gıda fiyatlarındaki artışların etkisiyle enflasyon 41 yılın zirvesini gördü.

-ABD yönetimi, özellikle benzin fiyatlarındaki artışın enflasyonun önemli bir bölümünü oluşturduğunu savunarak benzin fiyatlarını düşürmeye yönelik önlemlerle enflasyonla mücadeleye başladı.

-ABD tarihinin en büyük "iklim paketi" olarak da görülen "Enflasyonu Düşürme Yasası" ile sera gazı emisyonunun azaltılması ve tüketicilerin yeşil enerjiye yönlendirilmesi, reçeteli ilaç maliyetlerinin düşürülmesi ve şirketler ile zenginler için vergi uygulamalarının sıkılaştırılması amaçlandı.


-Enflasyonu düşürmeye yardımcı olması beklenen yasa kapsamında, yeni vergi düzenlemeleri ve reçeteli ilaç fiyatlandırma reformuyla gelecek 10 yılda 739 milyar dolarlık gelir sağlanması ve 433 milyar dolarlık harcama yapılması öngörüldü.
Biden, öğrenci kredisi geri ödemelerini son kez 31 Aralık'a kadar erteleme kararı alırken, yıllık 125 bin doların altında geliri olan kişilerin borçlarında 20 bin dolara kadar af uygulayacaklarını duyurdu.

-Amerika kıtasının bir diğer büyük ekonomisi Kanada, yüksek enflasyon karşısında düşük gelirli ailelere destek amacıyla 4,5 milyar Kanada doları (3,4 milyar dolar) tutarında önlem paketi açıkladı. Söz konusu pakette, düşük gelirli aileler için vergi indirimi ve bir kereye mahsus kira desteği yer aldı.

-Meksika hükümeti, enflasyonla mücadele için yaklaşık 575 milyar peso (28,7 milyar dolar) kaynak ayırdı. Söz konusu kaynağın 430 milyar pesosu ile benzin fiyatlarının sübvanse edileceği bildirildi.

-Brezilya hükümeti ise temmuz ayında akaryakıt vergilerinde indirime, sosyal yardım ödemelerinde ise artışa gitti. Brezilya'nın petrol şirketi Petrobras, bu ay rafineri benzin fiyatlarında yüzde 7'lik indirime gideceğini duyurdu.

-Şili hükümeti de yükselen enflasyon karşısında temmuz ayında 1,2 milyar dolarlık destek planı açıkladı. Söz konusu planda, ikramiyeler ve çalışanlara yönelik devlet yardımları yer alırken, yeni doğan bebekler için sağlanan yardım ile kayıtlı istihdamı artırmaya yönelik bir programın içeriği de genişletildi.
 

AVRUPA KITASI

-Avrupa'da hükümetler, koronavirüs salgını ve Rusya-Ukrayna savaşı sonrası artan enerji fiyatı gibi nedenlerle son yıllarda yükselen enflasyonla mücadele ediyor.

-Yüksek enflasyona karşı Avrupa Merkez Bankası (ECB) 11 yıl sonra ilk faiz artırımına giderken, Avrupa Birliği'ne (AB) üye ülkeler de enflasyonu yukarı baskılayan enerji fiyatlarına karşı özel tedbirler almaya başladı.

-AB Komisyonu'nun 15 Eylül’de açıkladığı acil durum planında düşük maliyetli elektrik üreticilerinin gelirlerinin sınırlandırılmasını, fosil yakıt firmalarından katkı alınmasını, elektrik talebinin düşürülmesini ve enerji şirketlerine likidite sağlanmasını içeriyordu. Buradan sağlanacak 140 milyar euro kaynakla halk ve işletmelere destek olunması öngörülüyor.

-AB bünyesinde ülkeler de özel tedbirler almaya başlarken, Macaristan'da hükumet, 17 Eylül’de tüketicileri artan fiyatlardan korumak için akaryakıt ve temel gıda ürünlerine yönelik 15 Kasım 2021'de yürürlüğe giren tavan fiyat uygulamasının süresini yıl sonuna kadar uzattı. Yakacak odun temin edilmesi için ağaç kesme düzenlemeleri gevşetildi.
Fransa'da elektrik fiyat artışı yıl sonuna kadar yüzde 4'le sınırlandırılırken, 2023'te elektrik ve gaz fiyatlarındaki artış yüzde 15'de çıkarıldı. Fransa Ulusal Meclisi, geçen ay, emeklilik maaşlarını ve sosyal yardımları artırmayı ve kira artışlarını askıya almayı amaçlayan 20 milyar euroluk yasa tasarısını kabul etti.

-İtalya hükümeti, 16 Eylül'de yükselen enerji fiyatlarının şirketler üzerindeki etkisini azaltmayı amaçlayan 14 milyar euroluk yeni paketi onayladı.

-Savaş öncesi Rusya ile çok yakın enerji bağları bulunan ve enerjide Rus kaynaklarına bağımlı Almanya'da hükümet, gıda ve akaryakıt alanındaki rekor fiyatlar enflasyon karşısında gelirleri eriyen hane halklarını zor durumda bırakmasından ardından tedbirleri artırıyor.

-Alman hükümeti, bu yıl artan enerji fiyatları karşısında vatandaşlarına yardımcı olmak için 30 milyar euroluk iki yardım paketinin ardından 65 milyar euroluk bir paket daha hazırladı. Artan enerji fiyatlarının vatandaşlara yansımasını azaltmak için vergi mükellefi her çalışana bir defaya mahsus 300 euro ödeme yapma kararı alındı. Hükümet, Avrupa'yı saran enerji krizi sürecinde Finlandiya kamu şirketi Fortum'un çoğunluk hissesine sahip olduğu Uniper'in kamulaştırılmasını da değerlendirmeye aldı.

-Polonya hükümeti, 2023'te haneler tarafından tüketilen elektrikte ilk 2000 kilovatsaatin fiyatını dondurmayı planlarken, enerji maliyetlerini azaltıp hane halkını ve şirketleri desteklemek için yaklaşık 6,5 milyar dolar harcama kararı aldı. Ayrıca hükümet, yüzde 16,1’lik yüksek enflasyon sonrası, asgari ücreti de 2023’de vergi öncesi 640 eurodan 763 euroya çıkarma kararı aldı.

-AB Dönem Başkanı Çekya, kıtada artan enerji fiyatlarını sık sık masaya getirirken, gelecek yıl elektrik ve gaz fiyatlarına üst sınır uygulayacak.

-Yeni hükümete sahip İngiltere ise 1 Ekim’den itibaren hane halkının enerji faturalarının toplamının yıllık en fazla 2 bin 500 sterlin olacak şekilde iki yıl boyunca sabit tutacak. İngiltere’de uzmanlar, hükümeti hane halkının enerji faturalarına yapacağı desteği finanse edebilmek için yaklaşık 100 milyar sterlin seviyesinde borçlanmaya gitmeyi planladığını belirtiyor.

-Portekiz'de hükümet, enerji krizine ve yüksek enflasyona karşı şirketlere yardım için 1 milyar 400 milyon euroluk yardım paketi hazırlarken, ülkede elektrik te KDV oranları düşürüldü.

-İspanya’da doğalgazda KDV'nin ekim ayından itibaren yüzde 21'den yüzde 5'e düşürülmesine karar verildi. Elektrik üretiminde kullanılan doğalgaza tavan fiyat getirildi.
İsveç ve Finlandiya, yüksek fiyatlar nedeniyle likidite sıkıntısı yaşayacak, enerji şirketlerine likidite garantisi sunacaklarını açıkladı.

-Belçika’da yoksullara yönelik sosyal enerji tarifelerinin süresi uzatılırken, evini kalorifer yakıtı ile ısıtanlara 225 euro ve elektrik faturalarına katkı için abonelere 100 euroluk katkı sağlandı. Elektrik ve doğalgazda yüzde 6'lık indirimli KDV ile kalorifer yakıtı desteği 2023 yılı mart ayı sonuna kadar uzatıldı.

-Danimarka, kira fiyatlarının aşırı derecede artmasını engellemek için gelecek yıl için kira artışlarını yüzde 4 ile sınırladı.

ASYA KITASI

-Asya’da da artan enerji fiyatlarına karşı hükümetler önlem almaya başladı. Tayland'da 13 Eylül’de akaryakıtta vergi indirimine gidilirken, asgari ücrete yüzde 5-8 arasında zam yapıldı.

-Hindistan'da yerel hükümetler yaklaşık 13 milyar dolarlık yardım paketleri açıkladı. Ayrıca, hükümet ülkede üretilen enerji ürünleri için farklı fiyatlandırılmasına yönelik çalışmalar başlattı.

-Japonya'da saatlik asgari ücretin düşük gelirli haneler için artırılması için çalışmalar devam ederken, hükümetin gelecek ay enerji faturaları için 100 milyar dolar üzerinde bir yardım paketi sunması bekleniyor.

-Endonezya’da hükümet gıda enflasyonunu yüzde 5'in altında tutmak için çalışmalar yaparken, yakıt sübvansiyonlarına ve sosyal yardım harcamalarına ek kaynak ayırdı.
Petrol fiyatlarının yükselmesinden fayda sağlayan Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ise düşük gelirli vatandaşlarını artan yaşam maliyetlerine karşı korumak için kamu harcamalarını artırma kararı aldı.

Yorumlar
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner60

banner64

banner49

banner63