Bildiğimiz gibi Türkiye’nin Irak ve diğer bölge ülkelerinin dahil olduğu Kalkınma Yolu projesini başlattı
Yine bildiğimiz gibi İran bu projeye karşı çıkmıştı. Bu son savaşta İran’ın bakış açısını da değiştirecek şekilde gelişmeler yaşandı.
İran kadar Abd’nin de bu savaşı barışla bitirmeye ihtiyacı var.
İran’ın Hürmüz Boğazını kapatması en çok ta Avrupa Birliği ülkelerini etkiledi.
Avrupa Birliği, Rusya’dan gelen sıvılaştırılmış doğalgaz ithalatını 2027 sonuna kadar bitirmeyi hedefliyor.
İran’ın petrol ve doğal gazına rn çok ta Avrupa’nın ihtiyacı var. Türkiye bunu stratejik ve ekonomik avantaja evirmeli.
Görüldüğü gibi İran’ın brent petrol fiyatlarını yükseltme potansiyeli olduğu da açığa çıktı.
Bu değil sadece bölge ülkelerini aynı zamanda dünya’nın da İran ile barışık yaşamaya zorluyor
TÜRKİYE HANGİ HAMLELERİ İRAN’IN, TÜRKİYE’NİN VE DÜNYA’NIN KAZANACAĞI BİR MODEL OLABİLİR?
İran petrol ve doğalgaz üretiminin en az %30-40 oranını Türkiye boru hatlarına bağlanarak Avrupa’ya akışı sağlanabilir. Mevcuttaki Tebriz- Ankara hattında çalışan petrol akışı artırılabilir.
Türkiye - İran arasında alternatif enerji hatları planlanabilir.
İran Kalkınma Yolu projesine dahil edilebilir
Bunun kazanımı ne olabilir?
Türkiye bunu planlarken Avrupa Birliği ve Abd’nin İran üzerindeki yaptırımlarını kaldırmayı teklif edebilir. Öncelikle bu işbirliğinden İran’ın kazançlı çıkacağı konusında İran ikna edebilir.
Avrupa Birliği, enerji sorununu çözeceği ülke olan İran üzerindeki yaptırımları kaldırması teklif edilerek İran’ın da Türkiye üzerinden Avrupa’ya petrol sevkiyatına olumlu bakacağı model sunulabilir.
Hürmüz boğazındaki yükü ve hatta körfez enerji arzını rahatlatacağı için Abd ile yapılacak barış müzakerelerinde yol açıcı bir formül olarak öne çıkarılabilir.
Enerji’nin lojistik maliyetini düşüreceği için İran ve Türkiye başta olmak üzere Avrupa’nın daha uygun maliyetle enerji sorunu çözülür ve İran’da Türkiye’de en fazla kazanan taraf olur
Enflasyon çıktısı üreten brent petrolün üzerindeki fiyat baskısı azalır.
İran’ın Türkiye ile olan komşuluk ilişkilerinin her dönem daha iyi seviyelerde olmasını sağlar
İran’ın Çin’e olan bağımlılığını azaltır
İran üzerinden ortadoğu ilişkilerini güçlendirmeye çalışan Çin dengelenir.
Dünya’ya açılacak olan İran’ın Çin’den önce Türkiye ve bölge ülkeleri ile ilişkileri daha güçlü seviyeye gelir. Bölgesel ticaret artar ve bölgenin kendi içerisindeki ekonomik kalkınması ve buna bağlı büyüme hızı artar.
Bölge ülkeleri global krizlerden daha az etkilenir.
Bölge ülkeleri enflasyon şoklarına daha dayanıklı hale gelir
Elbette yukarıda açıkladığım gerekçe ve kazançlara daha fazlasını katabiliriz
**Bu iki haftalık ateşkes süreci dolmadan Türkiye bu modeli savaşın tarafları ülkelere ve İran üzerinde yaptırım uygulayan Avrupa Birliğine modelleyerek sunabilir.
Bu savaşı barışa götürebilecek en stratejik konumdaki ülke elbette Türkiye. Buradan da en kazançlı çıkacak ülkesi de Türkiye. Uzun vadeli istikrarla birlikte kazanç seviyesini artıracak model konusunda acizane fikrimi sizlerle paylaşmak istedim.
Savaşın barışla sonuçlanmasını diliyorum
Ahmet Çelik / Gazeteci / Dış Politika Analisti
Kızılelma Düşünce Enstitüsü Üyesi