SGK, yalnızca aylıkları durdurmakla yetinmiyor. Tespit edilen kişilerden bugüne kadar yapılan tüm ödemeler yasal faiziyle birlikte geri talep edilirken, ilgili dosyalar savcılıklara iletilerek adli süreç başlatılıyor.

Denetimler hem dijital veri analizi hem de saha çalışmalarıyla yürütülüyor. Adres kayıtları, sosyal incelemeler ve yerinde kontroller birlikte değerlendirilerek, resmi kayıtlarda boşanmış görünmesine rağmen fiilen aynı adreste yaşamaya devam eden kişiler tespit ediliyor.

SGK Başuzmanı İsa Karakaş, söz konusu uygulamanın basit bir usulsüzlük olmadığını belirterek, bunun “nitelikli dolandırıcılık” kapsamında değerlendirildiğini ifade etti. Karakaş ayrıca, bu tür vakalarda “resmi belgede sahtecilik” suçlamasıyla da adli işlem başlatıldığını vurguladı.

Sahte boşanma vakalarının ortaya çıkarılmasında ihbar mekanizması önemli rol oynuyor. “Alo 170” hattına yapılan başvuruların büyük kısmının akraba, komşu ve yakın çevreden geldiği belirtilirken, bu ihbarlar doğrultusunda başlatılan incelemelerin kısa sürede sonuç verdiği kaydedildi.

Denetimlerde özellikle İstanbul, Ankara ve Zonguldak öne çıkan iller arasında yer aldı. Bu şehirlerde çok sayıda dosya incelemeye alındı.

Öte yandan, hileli boşanma tespit edilen kişiler yalnızca aylıkları değil, devlet tarafından karşılanan Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamındaki sağlık giderlerini de faiziyle birlikte geri ödemek zorunda kalıyor.

Uzmanlar, mevzuata aykırı bu tür işlemlerin ciddi mali yük ve ceza yaptırımları doğurduğuna dikkat çekerek, vatandaşların hak kaybı yaşamamak adına yasal çerçevede hareket etmeleri gerektiğini vurguluyor.

Kaynaklar: Reuters, Anadolu Ajansı, Hürriyet, SGK verileri
Florya Gazetesi Haber Merkezi

Saldırılarda İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili yaşamını yitirdi.

İran ise İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık vererek küresel enerji ticaretinin yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı da fiilen kapattı.

Bölgedeki güvenliğin tehlikeye girmesiyle birlikte brent petrol fiyatlarında sert yükselişler görüldü.

HÜRMÜZ BOĞAZI GEÇİŞLERE AÇILIYOR

ABD ve İsrail ile sağlanan geçici ateşkesin ardından İran'da Hürmüz Boğazı'na ilişkin yeni bir karar alındı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, yaptığı yazılı açıklamada ABD ve İran arasındaki müzakerelerde diplomatik çabaları için Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'e teşekkür ederek, "İran'a yönelik saldırıların durdurulması halinde güçlü silahlı kuvvetlerimiz savunma operasyonlarını sona erdirecektir. İki haftalık süre boyunca Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçiş, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon sağlanarak ve teknik kısıtlamalar gözetilerek mümkün olacaktır" ifadelerini kullandı.

• Altın Fiyatları Yükselişini Sürdürüyor: ABD-Iran Ateşkesi ve Fed Beklentileri Etkili Altın fiyatları, ABD ile İran arasındaki 15 günlük ateşkes ve Fed'in faiz indirim beklentileriyle gram bazında 6 bin 895 lira seviyesini test etti.
• Ateşkesin ardından altının ons fiyatı, son üç haftanın en yüksek seviyesi olan 4 bin 850 dolara çıkarak gümüş fiyatlarında da artışlara yol açtı.
• Doların zayıflaması ve makroekonomik belirsizlikler, altın fiyatlarını desteklemeye devam ederken, kripto para piyasasında bitcoin 71 bin dolar seviyesinin üzerine çıktı.

Altın fiyatları, jeopolitik gelişmeler ve makroekonomik beklentilerin etkisiyle yükselişini sürdürüyor.

Küresel piyasalarda ABD ile İran arasındaki 15 günlük ateşkes süreci ve Fed'in faiz indirim beklentileriyle yükseliş eğilimini sürdüren altın fiyatları, gram bazında 6 bin 895 lira seviyesini test etti.

Trump, Hürmüz Boğazı’nın tamamen trafiğe açılması şartıyla İran ile iki haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini açıkladı.

Bu gelişme, Orta Doğu’daki gerilimin küresel piyasalar üzerindeki baskısını hafifletirken makroekonomik belirsizlikler altın fiyatlarını desteklemeye devam etti.

ALTININ ONSU SON ÜÇ HAFTANIN EN YÜKSEK SEVİYESİNDE

Orta Doğu'da varılan geçici ateşkesin ardından son üç haftanın en yüksek seviyesini görerek, 4 bin 840 doların üzerine çıktı. Altındaki yükselişe paralel olarak gümüş fiyatlarında da sert artışlar görüldü.

GRAM ALTIN FİYATI

Gram altın, güne yükselişle başlamasının ardından 6 bin 895 liradan işlem görüyor.

Dün ons fiyatındaki artışla paralel değer kazanan gram altın, günü önceki kapanışın yüzde 1,2 üstünde 6 bin 749 liradan tamamladı.

Güne pozitif başlayan gram altın saat 10.25 itibarıyla önceki kapanışının yüzde 2,2 üstünde 6 bin 895 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 11 bin 530 liradan, cumhuriyet altını 46 bin 480 liradan satılıyor.

ONS ALTIN FİYATI

Spot piyasada önceki gün yüzde 1,2 yükselen altının ons fiyatı, ateşkes ilanının ardından bugün yüzde 3,1 artışla 4 bin 850 doların üzerine çıkarak son üç haftanın en yüksek seviyesini gördü.

Altının onsu, önceki kapanışın yüzde 2,3 üstünde 4 bin 850 dolardan işlem görüyor.

GÜMÜŞ FİYATLARI DA YÜKSELDİ

Doların küresel para birimleri karşısındaki zayıflaması, altın fiyatlarındaki yukarı yönlü seyri destekleyen bir diğer unsur oldu. Asya pay piyasalarında endeksler yüzde 2’yi aşan kazançlar kaydetti. Orta Doğu’da savaşın başladığı 28 Şubat’tan bu yana yaklaşık yüzde 10 değer kaybeden altın, son günlerde ateşkes umutları ve küresel büyümedeki yavaşlama beklentileriyle toparlanma eğilimine girdi.

Altındaki yükselişe paralel olarak gümüş fiyatlarında da sert artışlar görüldü. Gümüşün ons fiyatı spot piyasada yüzde 5’ten fazla değer kazanarak 77 dolar seviyesinin üzerine çıktı.

BİTCOİN FİYATI 71 BİN DOLARIN ÜZERİNE ÇIKTI

Kripto para piyasalarında ise doların zayıflamasıyla birlikte karışık bir seyir izleniyor. Piyasa değeri bakımından en büyük kripto para birimi olan bitcoin, son 24 saatte yüzde 4,50 artışla 71 bin dolar seviyelerinde dengelendi.

Analiz şirketi CoinMarketCap’in verilerine göre, küresel kripto para piyasasının toplam değeri 24 saatte yüzde 4,11 artarak 2 trilyon 450 milyar dolara ulaştı.

TSİ 09.00 itibarıyla 71 bin 737 dolardan işlem gören bitcoinin haftalık değer kazancı yüzde 5 olarak kaydedildi. Piyasa değerine göre ikinci sırada yer alan ethereum ise yüzde 6’dan fazla değer kazanarak 2 bin 230 dolar seviyesine yükseldi.

FİYATLARDAKİ YÜKSELİŞİN ARKASINDA NE VAR?

Orta Doğu'da ABD-İran arasında sağlanan ve İsrail’i de kapsayan geçici ateşkesin ardından, enerji fiyatlarına bağlı enflasyonist endişelerin azalmasıyla tahvil faizlerinde yaşanan gerileme ve ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz indirim beklentilerinin güçlenmesi altın fiyatlarını destekliyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve Fed'in toplantı tutanaklarının takip edileceğini belirterek, Fed'in toplantı tutanaklarından gelecek mesajların varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olabileceğini ifade etti.

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, güne yüzde 3,34 artışla 13.353,43 puandan başladı.

Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,45 değer kaybederek 12.921,56 puandan tamamladı.

Piyasalarda ateşkes rüzgarı borsayı uçurdu: Bazı hisseler resmen şahlandı

EN ÇOK KAZANDIRAN BANKACILIK OLDU

Bugün açılışta BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 431,87 puan ve yüzde 3,34 artışla 13.353,43 puana çıktı. Bankacılık endeksi yüzde 7,02, holding endeksi yüzde 4,42 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran bankacılık, tek kaybettiren yüzde 1,87 ile kimya petrol plastik oldu.

BANKACILIK HİSSELERİNDEKİ SERT YÜKSELİŞLERİN ÖNCÜLÜĞÜNDE ALICILI SEYİR

Orta Doğu’da ABD-İran arasında sağlanan ve İsrail’i de kapsayan geçici ateşkesin ardından küresel piyasalarda pozitif bir seyir izlenirken, yurt içi piyasalarda da bankacılık hisselerindeki sert yükselişlerin öncülüğünde alıcılı bir seyir izleniyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a tanıdığı sürenin dolmasına saatler kala Pakistan'ın arabuluculuğunda yapılan görüşmelere ilişkin yaptığı duyuruda, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'in öncülüğünde, iki ülke arasında yürütülen müzakerelerin olumlu sonuç verdiğini belirtti.

Piyasalarda ateşkes rüzgarı borsayı uçurdu: Bazı hisseler resmen şahlandı

İKİ TARAFLI BİR ATEŞKES OLACAKTIR

Trump, Pakistan'ın bu gece olası saldırıların durdurulması ve Hürmüz Boğazı'nın açılmasını kapsayan önerisini kabul ettiğini aktararak, "İran'a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu, iki taraflı bir ateşkes olacaktır." ifadelerini kullandı.

UZUN VADELİ BİR BARIŞ KONUSUNDA ANLAŞMAYA YAKINIZ

İran'daki askeri hedeflerini zaten gerçekleştirdiğini savunan ve İran'la "uzun vadeli" bir barış konusunda anlaşmaya yakın olduklarını belirten Trump, "İran'dan 10 maddelik bir teklif aldık ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğuna inanıyoruz." değerlendirmesini yaptı.

Öte yandan, bu gelişmelerle Türkiye'nin 5 yıllık kredi risk primi (CDS), 17 baz puan düşüşle 268 baz puana indi.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve ABD'de Fed'in toplantı tutanaklarının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.600 ve 13.700 puanın direnç, 13.300 ve 13.200 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

İran’ın füze ve özellikle insansız hava aracı saldırıları, ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlıklarında büyük hasara yol açtı. Saldırılarda milyarlarca dolarlık zarar oluşurken, yüzlerce asker yaralandı ve kritik savunma sistemlerinin yetersiz kaldığı yönündeki eleştiriler arttı.

13 ÜSSÜN BÜYÜK BÖLÜMÜ HASAR GÖRDÜ

İngiltere merkezli The Times’a göre, İran ile devam eden çatışmalarda ABD’nin bölgedeki 13 askeri üssünün büyük bölümü ciddi zarar aldı. Savaşın ilk ayında 1,5 milyar doları aşan hasar oluştuğu, 300’den fazla askerin yaralandığı ve 13 askerin hayatını kaybettiği belirtildi.

AWACS UÇAĞI İMHA EDİLDİ

Suudi Arabistan’daki Prens Sultan Hava Üssü’nde ABD’ye ait E-3 Sentry AWACS erken uyarı uçağının doğrudan isabetle imha edildiği bildirildi. Her biri yaklaşık 300 milyon dolar değerindeki bu uçakların kaybı, ABD’nin bölgedeki hava gözetleme kapasitesini ciddi şekilde etkiledi.

İHA SALDIRILARI SAVUNMAYI ZORLADI

İran’ın Shahed-136 tipi kamikaze insansız hava araçlarının, alçak irtifa ve hızlı hareket kabiliyeti sayesinde gelişmiş hava savunma sistemlerini aşabildiği ifade edildi. Pentagon’un bu yeni tehdit karşısında yeterince hazırlıklı olmadığı yönündeki eleştiriler dikkat çekti.

RUSYA DESTEĞİ DENGELERİ DEĞİŞTİRDİ

Rusya’nın İran’a sağladığı istihbarat desteğinin de savaşın seyrini etkilediği belirtildi. ABD üslerinin koordinatları ve kritik bilgilerin İran’a aktarıldığı, daha güçlü savaş başlıklarına sahip sistemlerin devreye alındığı kaydedildi.

KRİTİK ÜSLER HEDEFTE

Katar’daki El-Udeid üssünde 1 milyar doları aşan radar sistemi imha edilirken, Bahreyn’deki Beşinci Filo karargahı saldırıya uğradı. Kuveyt, BAE ve Ürdün’deki üslerde de ciddi hasar meydana geldi, bazı saldırılarda asker kayıpları yaşandı.

ABD SAVUNMASI ZORLANIYOR

En gelişmiş hava savunma sistemlerinin bile yoğun İHA saldırılarını durdurmakta zorlandığı belirtilirken, ABD’nin bu tehdit karşısında etkili bir çözüm üretmekte güçlük çektiği vurgulandı.

ABD SAVUNMASI ZORLANIYOR

En gelişmiş hava savunma sistemlerinin bile yoğun İHA saldırılarını durdurmakta zorlandığı belirtilirken, ABD’nin bu tehdit karşısında etkili bir çözüm üretmekte güçlük çektiği vurgulandı.

YİNE TEHDİTLER SAVURDU

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump "Amerika’nın İran'daki tüm askeri hedeflerini kısa zamanda tamamlayacağız. Önümüzdeki 2-3 hafta içerisinde onları sert şekilde vuracağız ve onları taş devrine götüreceğiz" dedi. ABD'nin Hürmüz Boğazı'na ihtiyacı olmadığını da vurgulayan Trump "Dünyadaki ülkeler Hürmüz'den petrol alıyorlarsa bunu onlar yapmalılar, onlar liderlik etmeliler. İran'ın kafası kesilmiş durumda şu anda. Petrolü satmak isteyecekler, çünkü ellerinde sadece bu var" ifadelerini kullandı.

Türkiye'nin terörizmin finansmanı ve kara paranın aklanmasıyla mücadele amacıyla yürüttüğü çalışmalar meyvesini verdi.

Mali Eylem Görev Gücü (FATF) tarafından Türkiye'nin 'gri liste'den çıkarılması, pek çok sektöre olumlu etkide bulundu.

BAKAN ŞİMŞEK SORULARI YANITLADI

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, CHP İstanbul Milletvekili Fethi Açıkel’in soru önergesini yanıtladı.

"GRİ LİSTEYE GİRME RİSKİ YOK"

Şimşek, soru önergesine verdiği yanıtta Mali Eylem Görev Gücü'nün (Financial Action Task Force - FATF) 5. tur değerlendirme sürecinin halen devam ettiğini belirterek, "Yapılan çalışmalar neticesinde gelinen uyum düzeyinin ülkemizin gri listeye alınması için hiçbir neden bırakmadığı, dolayısıyla ülkemizin gri listeye girme riskinin bulunmadığı değerlendirilmektedir." dedi.

"ÇABALARIMIZ SÜRÜYOR"

Şimşek, Türkiye’nin, FATF’in Ekim 2021 Genel Kurul toplantısında alınan kararla Gri Liste’ye dahil edildiğini, listeden çıkılmasına yönelik olarak FATF tarafından kabul edilen eylem planındaki çalışmaları tamamlayarak Haziran 2024’te yapılan Genel Kurul toplantısında bu listeden çıkarıldığını hatırlattı.

Teknik olarak FATF standartlarının hemen hemen tamamına uyum sağlandığını ve bu standartların kararlı ve etkili bir şekilde uygulandığını kaydeden Şimşek, ayrıca uygulamadaki etkililiği artırma çabalarının sürdürüldüğünü belirtti.

"MASAK’IN TEKNİK KAPASİTESİ ARTIRILACAK"

Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek, şu bilgiyi verdi:

Ülkemizde aklama ve terörizmin finansmanı suçlarına ilişkin adli ve idari süreçlerin etkili bir şekilde yürütülmesi, Bu kapsamda ilgili kamu kurum ve kuruluşlarından temsilcilerle oluşturulan çalışma grupları aracılığıyla, aklama ve terörizmin finansmanı suçları ve bu suçlarla bağlantılı suç gelirleri ile mücadelede önceliklerin belirlenmesi ve kurumlar arası işbirliğinin, görev ve sorumluluk paylaşımının öneminin ve kapsamının ortaya konulması amaçlanmıştır. Ulusal Strateji Belgesinin 2026-2030 dönemine ilişkin güncellenmesine yönelik çalışmalar da devam etmektedir. Ayrıca, MASAK’ın idari ve teknik kapasitesinin artırılmasına yönelik yapısal bazlı tedbirler alınmaktadır. Başta kripto varlık hizmet sağlayıcılara ilişkin alınan tedbirler olmak üzere yapılan mevzuat düzenlemeleriyle de uyum mevzuatı kuvvetlendirilmiş ve MASAK tarafından yapılan yükümlülük denetimlerinin kapsamı ve sayısı artırılmıştır.

• Altının gramı, güne düşüşle başlamasının ardından 6 bin 94 liradan işlem görüyor.

Cuma günü altının ons fiyatındaki azalışa paralel değer kaybeden gram altın, günü önceki kapanışın yüzde 3,4 altında 6 bin 400 liradan tamamladı.

Güne düşüşle başlayan gram altın saat 09.25 itibarıyla önceki kapanışa göre yüzde 4,8 azalışla 6 bin 94 lira seviyesinde bulunuyor. Aynı dakikalar itibarıyla çeyrek altın 10 bin 990 liradan, Cumhuriyet altını ise 43 bin 410 liradan satılıyor.

ABD-İran hattında sertleşen söylemler, artan saldırılar ve yükselen jeopolitik tansiyonun etkisi, varlık fiyatlarının yönü üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor.

ABD Merkez Bankası'na (Fed) ilişkin gevşeme öngörülerinin zayıflaması ve jeopolitik risklerin uzun süreceğine ilişkin endişeler tahvil, hisse senedi ve altın fiyatları üzerinde etkili oluyor.

FAİZ BEKLENTİLERİ ALTINI AŞAĞI ÇEKTİ

Artan enflasyon riskleriyle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi bugün yüzde 4,4180'e çıkarak 29 Temmuz 2025'ten bu yana en yüksek seviyesini görmesinin ardından şu sıralarda yüzde 4,40'ta dengelendi. Dolar endeksi de 100 seviyesi civarındaki güçlü duruşunu korumaya devam ediyor.

Söz konusu gelişmelere paralel olarak Fed'e yönelik faiz indirimi beklentilerinin ortadan kalkması, doların güçlenmesi ve yükselen tahvil faizleri altının ons fiyatındaki baskıyı artırdı.

Analistler, bugün yurt içinde tüketici güven endeksi ile haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de Chicago Fed ulusal aktivite endeksinin ve Avro Bölgesi'nde tüketici güven endeksi verilerinin takip edileceğini belirtti.

43 YILIN EN BÜYÜK DÜŞÜŞÜ KAYDEDİLDİ

Altın fiyatlarında yaşanan bu sert geri çekilme, tarihsel açıdan da dikkat çekti. Haftalık bazda çift haneli kayıp, son 43 yılın en büyük düşüşü olarak kayıtlara geçti.

Analistler, bu tür ani hareketlerin genellikle makroekonomik beklentilerdeki hızlı değişimlerden kaynaklandığını vurguluyor.

Küresel piyasalarda Orta Doğu'da tırmanan savaş ve artan jeopolitik risklerin gölgesinde dalgalanma sürerken, güvenli liman olarak görülen altın bu kez beklentilerin aksine sert satış baskısıyla karşı karşıya kaldı. Artan belirsizlik ortamına rağmen yatırımcıların pozisyon değiştirmesi, piyasada dikkat çeken bir kırılmaya işaret etti.

1983'TEN BU YANA BÖYLESİ GÖRÜLMEDİ

Küresel piyasalarda altın fiyatları sert gerileyerek 4.500 dolar seviyesine düştü ve 1983'ten bu yana en büyük haftalık kaybını yaşadı.

ALTINDAN ÇIKIŞ SÜRÜYOR

Artan jeopolitik gerilim ve enerji fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle yatırımcılar güvenli liman olarak görülen altından çıkış yaparken, güçlü dolar ve yükselen tahvil getirileri de düşüşü hızlandırdı.

ENFLASYON BEKLENTİLERİ ARTTI

Uzmanlar, Orta Doğu'daki gelişmelerin enflasyon beklentilerini artırdığını ve bu durumun merkez bankalarının faiz indirimi ihtimalini zayıflattığını belirtiyor. Bu da altın üzerindeki baskıyı artıran temel faktörler arasında gösteriliyor.

ALTIN SERT SATIŞ BASKISI ALTINDA

Son haftalarda aralıksız değer kaybeden altın, yatırımcıların risk algısındaki değişimle birlikte sert satış baskısı altında kalmaya devam ediyor.

ALTINDA SON DURUM

Piyasalardaki sert dalgalanma sonrası İstanbul serbest piyasada bugün itibarıyla;

- Gram altın alış 6.401 TL, satış 6.405 TL,

- Çeyrek altın alış 10.860 TL, satış 11.488 TL,

- Ons altın ise alış 4.497 dolar, satış 4.498 dolar seviyesinde işlem görüyor.

• Fransa Cumhurbaşkanı Macron, mevcut ABD yönetiminin Avrupa karşıtı olduğunu ve AB'nin parçalanmasını arzuladığını belirtti.
• ABD ile ilişkilerdeki mevcut stratejinin etkisiz olduğunu ifade eden Macron, Avrupa'nın Rusya ile diyaloğu yeniden başlatması gerektiğini vurguladı.
• Macron, Avrupa'nın ABD'nin tehditlerine boyun eğmemesi gerektiğini, aksi takdirde Avrupa'nın 5 yıl içinde yok olabileceği uyarısında bulundu.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiliz ve Alman medyasına Avrupa Birliği (AB) ve ABD politikalarına ilişkin açıklamalar yaptı.

Macron, mevcut ABD yönetiminin "açıkça Avrupa karşıtı" olduğuna vurgu yaparak, AB'ye "küçümseyici" davrandığını ve "AB'nin parçalanmasını arzuladığını" ifade etti.

"ANLAŞMAYA VARMAYA ÇALIŞMAK İŞE YARAMIYOR"

Avrupa ülkelerinin ABD ile ilişkilerde seçtiği stratejinin etkisiz olduğunu söyleyen Macron, "Açık bir saldırı olduğunda, yapmamız gerekenin boyun eğmek veya bir anlaşmaya varmaya çalışmak olduğunu düşünmüyorum. Bu stratejiyi aylardır denedik. İşe yaramıyor." dedi.

"AVRUPALILAR RUSYA'YLA DİYALOGU YENİDEN BAŞLATMALI"

Birkaç Avrupalı mevkidaşını Rusya ile diyaloğu yeniden başlatmaya davet ettiğini belirten Macron, "Bazıları, bizim yaptığımız şekilde diplomatlarını Rusya'ya göndermeyi henüz erken buldu. Benim fikrim basit: Bu konudaki tartışmaları başkalarına mı devretmek istiyoruz? Coğrafi konumumuz değişmeyecek. Rusya'yı sevsek de sevmesek de o orada olacak ve gelecekte de komşumuz olacak. Bu nedenle, Avrupalıların Ruslarla diyalogu yeniden başlatması gerekiyor." diye konuştu.

"HİÇBİR ADIM ATMAZSAK AVRUPA 5 YIL İÇİNDE YOK OLACAK"

ABD'nin gümrük vergisi tehditlerine değinen Macron, "Tehdit ve sindirme yöntemleri kullanıldıktan sonra Washington aniden geri adım attı ve biz her şeyin bittiğini düşündük. Ancak bir saniye bile inanmayın. Her gün, ilaç endüstrisi ve dijital teknolojiler konusunda yeni tehditler geliyor." dedi.

Fransız lider, Avrupalıların böyle bir durumda uzlaşma aramaya çalışmaması gerektiğine işaret etti. Macron, bu stratejinin etkisi olduğunu belirterek, Avrupa'ya doğal gaz tedarikinin yüzde 60'ının ABD'den geldiğini söyledi.

Fransa Cumhurbaşkanı, ABD'nin AB'nin güvenliğini garanti etmeye devam etmeye ne kadar hazır olduğu konusunda da soru işaretleri olduğunu dile getirdi.

Macron, ABD'nin gümrük vergileri uygulamasını ve Grönland üzerindeki taleplerine değinerek, "İnsanlar umutsuz. Artık ABD'lilerin ne kadar ileri gidebileceğini tahmin edemezsiniz. Sadece Grönland ile ilgili değil. Bu aşamada, kendi kendimize güvenmeliyiz. Hiçbir adım atmazsak, Avrupa 5 yıl içinde yok olacak." uyarısını yaptı.

Altın fiyatları rekor seviyelerin ardından sert bir düzeltme yaşadı. Kapalı Çarşı'da 8 bin TL'ye kadar yükselen gram altın, hem serbest piyasada hem de Kapalı Çarşı'da hızlı bir düşüşle yatırımcıların gündemine oturdu. Dün öğle saatleri itibarıyla 6 bin 914 TL seviyesine kadar gerileyen gram altın, tek günde yaklaşık 900 TL değer kaybetti.

SATIŞ BASKISI ARTTI

Güne 7 bin 242 TL seviyesinden başlayan gram altın, gün içinde artan satışlarla 7 bin TL'nin altına indi. Kapalı Çarşı'da ise fiyatlar 8 bin TL'den 7 bin 354 TL seviyelerine kadar çekildi. Ons altın tarafında fiyatlar 5 bin 20 dolar civarında dengelenmeye çalışıyor.

FED BELİRSİZLİĞİ ETKİLİ OLUYOR

ABD'de yeni Fed başkanının açıklanacak olması, piyasalarda yön arayışını güçlendirdi. Yeni yönetimin daha güvercin bir para politikası izlemesi ve faiz indirimlerini hızlandırması halinde, altın fiyatlarının yeniden toparlanabileceği değerlendiriliyor.

JEOPOLİTİK GELİŞMELER TAKİPTE

ABD–İran hattındaki gerilim ile Rusya–Ukrayna savaşına ilişkin gelişmeler piyasalarda dalgalanmaya neden olmaya devam ediyor. Rusya'nın Kiev ve çevresine yönelik saldırıları geçici olarak durdurmaya sıcak bakması, güvenli liman talebini sınırladı.

GÜMÜŞTE DE SERT GERİ ÇEKİLME

Altındaki düşüş gümüşü de etkiledi. 121,65 dolarla rekor kıran ons gümüş, kısa sürede 110 dolar seviyelerine geriledi. Günlük kayıp yüzde 5'e yaklaşırken, gram gümüş 155 TL civarında işlem görüyor.

İSLAM MEMİŞ'TEN ŞUBAT UYARISI

Altın ve Para Piyasaları Uzmanı İslam Memiş, şubat ayında sert geri çekilmelerin sürebileceğini belirterek bu hareketlerin "alım fırsatı" olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Memiş, emtia piyasalarında bilinçli yönlendirmeler olduğunu savunarak 2026 yılını "manipülasyon yılı" olarak nitelendirdi.

"10 BİN TL SÜRPRİZ OLMAYACAK"

Memiş, uzun vadede gram altın için dikkat çeken seviyelere işaret ederek, 2026 yılında küresel gelişmelerin hızlanması halinde 10 bin TL seviyelerinin sürpriz olmayacağını ifade etti.

Kütahya Valisi Musa Işın, Zafer Organize Sanayi Bölgesi'nde üretime başlayan fabrikaların yeterli iş gücüne ulaşamadığını açıkladı. İşçi eksikliği nedeniyle tesislerin tam kapasiteyle çalışamadığını belirten Işın, bazı firmaların çözümü yurt dışından işçi getirmekte bulduğunu ifade etti.

"BİR FABRİKAMIZ HİNDİSTAN'DAN İŞÇİ GETİRDİ"

Merkezdeki organize sanayi bölgelerinde de genişleme alanları oluşturulduğunu aktaran Vali Işın, yaşanan iş gücü sorununa ilişkin dikkat çeken örnekler verdi. Işın, "Firmalarımızdan biri işçi bulamadığı için Hindistan'a gidip oradan 210 işçi getirdi. Bir başka fabrikamız yine Hindistan'dan işçi getirdi. Bir diğer firma ise Venezuela'dan işçi temin etti" dedi.

VATANDAŞLARIMIZ MAALESEF İŞ BEĞENMİYORLAR"

Vali Işın, yerli iş gücünün mavi yakalı işlere ilgi göstermediğini savunarak, "Bizim buradaki vatandaşlarımız maalesef çalışmak istemiyor, verilen işi beğenmiyor. Mavi yakalı olarak çalışmak istemiyorlar, beyaz yakalı olmak istiyorlar. Memuriyet ya da büro işi tercih ediliyor. Adama göre iş, işe göre de adam bulamıyoruz. Bu durumda firmalar mecburen dışarıdan iş gücü getirmek zorunda kalıyor" ifadelerini kullandı.

"İŞ BULAMIYORUM DİYEN..."

"Bugün buraya 20 bin kişi lazım. İş bulamıyorum diyen Kütahya'ya gelsin, hepsine iş bulalım" diyen Işın, kentte istihdam konusunda ciddi bir ihtiyaç olduğunu ve sanayicilerin eleman arayışının sürdüğünü vurguladı.

ABD'Yİ AVRUPA'YI KENDİNE TABİ KILMAYA ÇALIŞMAKLA SUÇLADI

Kolektif yönetişimin olmadığı yerde işbirliğinin yerini azılı bir rekabete bıraktığını ifade eden Macron, "Rekabet çerçevesinde ABD, ihracat çıkarlarımızı zayıflatan ticaret anlaşmaları ve azami tavizler talep ederek açık bir şekilde Avrupa'yı zayıflatmayı ve kendisine tabi kılmayı hedefliyor. Buna, esasen kabul edilemez olan ve özellikle ülkelerin toprak bütünlüğü ve egemenliğine karşı baskı aracı olarak kullanıldığında daha da sorunlu hale gelen, bitmek bilmeyen yeni gümrük tarifeleri ekleniyor" dedi.

"DANİMARKA'YI DESTEKLEMEK AMACIYLA GRÖNLAND'DAKİ ORTAK TATBİKATA KATILMAYA KARAR VERDİK"

Macron, "Dünyanın giderek daha da sertleştiği bir ortamda Fransa ve Avrupa, etkili birçok taraflılığı savunmalıdır. Çünkü bu, bizim çıkarlarımıza ve güç kullanımı kuralına boyun eğmeyi reddeden herkesin çıkarına hizmet eder" ifadelerini kullandı. Fransız lider, "Bu ilkeler doğrultusunda kimseyi tehdit etmeden, yalnızca başka bir Avrupalı müttefikimiz olan Danimarka'yı desteklemek amacıyla Grönland'daki ortak tatbikata katılmaya karar verdik." şeklinde konuştu.

KÜRESEL EKONOMİK DENGESİZLİKLERLE MÜCADELE

Ticaret savaşları, korumacı gerginlik ve aşırı üretim yarışlarının sadece kaybeden taraflar oluşturacağını vurgulayan Macron, "Bu nedenle temel önceliğimiz, küresel ekonomik dengesizliklerle mücadeledir. Mevcut dengesizlikler bazı kilit olgulara dayanıyor ve hepimizin kendi gündemini ortaya koyması gerekiyor. Bunlar arasında ABD'de aşırı tüketim, Çin'de yetersiz tüketim ve aşırı yatırım ile Avrupa'da yetersiz yatırım ve rekabet gücü eksikliği yer alıyor." dedi.

"AVRUPA PAZAR OLARAK FAZLA SAF HAREKET EDİYOR"

Avrupa'nın pazar olarak fazla saf hareket ettiğini ve herkese açık bir pazar konumunda olduğunu vurgulayan Macron, "Avrupa pazarına erişildiği gibi Çin pazarına erişilemez. ABD ve pek çok başka ülke de yatırım ve ticarette belirli koruma düzeyleri mevcut. Avrupalılar ise diğer ülkeler, küresel oyun kurallarına uymadığında kendi şirketlerini ve pazarlarını koruyamayan tek taraf." dedi.

ABD'YE KARŞI "TİCARET BAZUKASINI" DEVREYE SOKMA ÇAĞRISI

ABD'ye karşı AB'nin "ticaret bazukası" olarak adlandırılan ekonomik misilleme mekanizmasının devreye sokmasını talep eden Macron, "Avrupa'nın çok güçlü ekonomik araçları bulunuyor ve bize saygısızlık edildiğinde ve oyunun kurallarına uyulmadığında bunları kullanmalıyız. Avrupa'nın zorlama karşıtı aracı güçlü bir enstrüman ve bugünün zorlu ortamında onu devreye sokmaktan çekinmemeliyiz." dedi.

"DAHA FAZLA ÇİN YATIRIMINA İHTİYAÇ VAR"

Çin'e karşı olmadıklarını fakat Avrupa'nın Çin konusunda kendi sanayisini koruyacak adımlara ihtiyaç duyduğunu vurgulayan Macron, "Avrupa'da bazı kilit sektörlerde daha fazla doğrudan Çin yatırımına ihtiyaç duyuyoruz. Bunlar, büyümemize katkı sağlayacak ve teknoloji transferi sağlayacak yatırımlar olmalı. Avrupa'da üretilenlerle aynı standartlara sahip olmayan ve çok daha fazla sübvanse edilen ürünlerin Avrupa'ya ihraç edilmesine ihtiyacımız yok." dedi.

Macron, 2026'da daha güçlü ve daha bağımsız bir Avrupa için daha fazla yatırım, savunma ve güvenlik için çalışacaklarını ifade ederek, "Daha fazla büyüme ve istikrara ihtiyacımız var. Zorbalık yerine saygıyı, siyasallaşma yerine bilimi, vahşet yerine hukukun üstünlüğünü tercih ediyoruz." dedi.

Oturumun panel kısmında rekabet açısından ABD'nin gerisinde kalan Avrupa ekonomisi için çözümün ne olduğu yönündeki bir soruya cevabında Macron, Avrupa'da büyük çaplı bir sadeleştirme paketinin "oyun değiştirici" olacağını söyledi.

"ÇİN, TARİHTE İLK KEZ DÜNYANIN GERİ KALANINA KARŞI BU DENLİ BÜYÜK BİR TİCARİ FAZLA VERDİ"

Macron, "2025 yılında Çin, tarihte ilk kez dünyanın geri kalanına karşı bu denli büyük bir ticari fazla verdi. Bunun üçte biri ABD, üçte biri Avrupa, üçte biri de dünyanın geri kalanı ile oldu. Bu, bir trilyon dolar civarındaydı ve daha önce hiç olmadığı kadar büyüktü." dedi.

Almanya ve Çin arasındaki ticari dengenin de ilk defa Almanya adına bir ticaret açığına dönüştüğüne dikkat çeken Macron, "Bu, Avrupa adına oyunu değiştiren bir gelişme. Bu yüzden, bu sorunu mutlaka çözmemiz gerekiyor." dedi.

"MÜTTEFİKLER ARASINDA TARİFELERİN OLMASI MANTIKLI DEĞİL"

Bir diğer meselenin de tarifeler olduğunu söyleyen Macron, "Mevcut bağlamda müttefikler arasında tarifelerin olması mantıklı değil." ifadelerini kullandı. Macron, "Tarifelerin olması, yani bölünmüş olmak, hatta mevcut durumda ilave tarifelerle tehdit edilmek mantıklı değil. Bizim için asıl çılgın olan şey ise, ABD'nin ilave tarifeler getirmesi durumunda ilk kez ABD'ye karşı zorlama karşıtı aracı kullanmak zorunda bırakılacak olmamız. Bunu hayal edebiliyor musunuz? Bu çılgınlık. Buna üzülüyorum ama öngörülmezliğin ve gereksiz saldırganlığın sonucu bu. Dolayısıyla yapmamız gereken, hepimizin sakin kalması." dedi.

Kayıt dışı ekonomiyle mücadele aralıksız devam ediyor...

Hazine ve Maliye Bakanlığı, gerçek bir mal teslimi veya hizmet söz konusu olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen sahte faturayla mücadelede yeni bir adım attı.

KAŞİF DÖNEMİ

Sahte belgeyle mücadelesini kural tabanlı çalışan Sahte Belge Risk Analiz Programı (SARP) ve Riskli İade Takip ve Analiz Programı (RİTAP) ile yürüten Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), bu mücadelede yeni bir aşamaya geçti.

Sahte belge düzenleyenler ve haksız iade talep edenler, artık yapay zeka tabanlı analiz uygulaması KAŞİF ile günbegün takip ediliyor.

Makine öğrenmesi ile yapay zeka teknolojilerine dayanan yeni risk analiz uygulaması KAŞİF, Başkanlığın teknoloji birimi GİB Teknoloji ile TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü tarafından geliştirildi.

Kural tabanlı çalışmayan KAŞİF, herhangi bir ön tanım ya da kural olmadan içerdiği yapay zeka modeli sayesinde çok büyük verileri günlük analiz ederek riskli durumları ortaya çıkarıyor.

YAPAY ZEKAYLA 4 MİLYON MÜKELLEF GÜNLÜK OLARAK ANALİZ EDİLİYOR

Büyük veri platformları üzerinde çalışan ve onlarca terabaytlık veri üzerinden analiz yapan KAŞİF ile yaklaşık 4 milyon mükellef günlük analiz ediliyor.

Uygulamayla çok sayıda kategoriye ait onlarca farklı bilgi ve durum izlenerek, riskli durumlar çok daha hızlı ve doğru şekilde belirleniyor.

Mükellefiyet, fatura, tahakkuk, tahsilat, ithalat, ihracat, beyanname, bildirim, işletme ve üretim kapasitesi, çalışan, demirbaş gibi birçok başlığa ilişkin veriler analiz edilerek riskli durumlar günlük raporlanıyor.

Mükellef davranışları ile diğer bilgilerdeki değişiklikleri kendiliğinden algılayarak riskli durumları tespit etme kabiliyetine sahip uygulama sayesinde sahte belge düzenleyenler ile haksız iade talep eden mükellefler hızlı ve doğru şekilde tespit edilebiliyor.

SAHTE BELGE DÜZENLEMEK İÇİN KURULAN ŞİRKETLER AYNI GÜN BELİRLENİYOR

KAŞİF, uygulamaya geçer geçmez sahte belge düzenleme riski yüksek mükelleflere yönelik aynı gün içinde önemli tespitlerde bulundu.

Örneğin, faaliyet alanı toptan ticaret olan ve hiçbir alımı bulunmadan mükellefiyet tesis ettirdiği gün 3 farklı fatura düzenleyen mükellef tespit edildi.

Kuruluş tarihini izleyen 5'inci gün, sahte belge düzenleme riski yüksek olan farklı mükelleflere 50 milyon lira tutarında 5 sahte fatura düzenleyen mükellef belirlendi.

Bir şirkette ücretli çalışan kişi adına farklı vergi dairelerinde kurulan 7 şirketten 6'sıyla sahte belge düzenlenmesinin amaçlandığı saptandı. Söz konusu şirketler tarafından düzenlenen fatura tutarı 246 milyon lira olarak hesaplandı.

Son 3 ay içinde kurulan ve toplam 276 milyar lira tutarında fatura düzenleyen 2 bin 550 mükellefin riskinin yüksek olduğu ve herhangi bir ticari, zirai ya da mesleki faaliyeti olmadan sahte belge düzenlemek amacıyla kurulduğu tespit edildi.

Beyannamesinde 7,7 milyon lira iade edilecek KDV bildiren mükellefin, söz konusu iade tutarının haksız olduğu anlaşıldı.

"RİSK ANALİZ ALTYAPISI SÜREKLİ YENİLENİYOR"

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, son teknoloji uygulamaların, kayıt dışı ekonomiyle mücadeleyi etkinleştirdiğini belirterek, "Kayıt dışılıkla mücadelede yeni bir döneme girdik. Yapay zeka ve makine öğrenmesi gibi yeni teknolojilerle artık kayıt dışı tüm faaliyetleri anında tespit ediyor ve işlem yapıyoruz. Tüm mükelleflerimizi kayıt içinde kalmaya davet ediyorum." dedi.

Gelir İdaresi Başkanlığının, risk analiz altyapısını sürekli yenilediğini vurgulayan Şimşek, "Bu uygulamalarla hem kayıt dışı ekonomiyle etkin şekilde mücadele etmeye hem de rekabet eşitsizliği meydana getiren uyumsuzlukları önlemeye devam edeceğiz." diye konuştu.

RİSKLİ MÜKELLEFLER VERGİ DAİRELERİNE BİLDİRİLİYOR

Sahte belge düzenleme riskinin yüksek olduğu tespit edilen mükellefler, haklarında vergi incelemesi yapılması amacıyla Vergi Denetim Kuruluna bildiriliyor.

Söz konusu mükellefler ayrıca bağlı oldukları vergi dairelerine iletilerek iş yerlerinde yoklama yapılıyor ve vergi dairelerinde kurulan komisyon tarafından alınan kararlar çerçevesinde sahte belge düzenlemek amacıyla mükellefiyet tesis ettirenlerin kayıtları kapatılıyor.

İddialara göre, Türkiye Varlık Fonu çatısı altında hayata geçirilmesi öngörülen bu modelle, üç kamu katılım bankası tek bir banka olarak faaliyet gösterecek. Halk Katılım Bankası’nın şubat ayında faaliyete başlamasının ardından birleşme sürecinin hız kazanabileceği ifade ediliyor. Hâlihazırda katılım bankalarının Türkiye bankacılık sektörü içindeki payının yaklaşık yüzde 10’a ulaşmış olması, bu adımın arkasındaki temel gerekçelerden biri olarak değerlendiriliyor.

Ekonomi yönetiminin bu modeli gündemine almasının arka planında, Türkiye Sigorta örneğinin gösterdiği performans yer alıyor. Ziraat Sigorta, Halk Sigorta ve Güneş Sigorta’nın 2020 yılında birleşmesiyle kurulan Türkiye Sigorta, aradan geçen beş yıla rağmen müşteri portföyünü ve kârlılık oranlarını istikrarlı biçimde artırarak, kamu iştiraklerinin tek çatı altında daha etkin ve rekabetçi bir yapıya kavuşabileceğini ortaya koydu. Bu deneyimin, bankacılık sektöründe de ölçek ekonomisi yaratabileceği görüşü öne çıkıyor.

Sabah gazetesi yazarı Dilek Güngör’ün aktardığı bilgilere göre, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’ndan (BDDK) faaliyet izni alan Halk Katılım Bankası’nın da bu planlamaya dâhil edilmesi öngörülüyor. Böylece Ziraat Katılım ve Vakıf Katılım ile birlikte üç kamu katılım bankasının, Türkiye Sigorta’da olduğu gibi tek bir marka altında toplanması hedefleniyor.

Planlanan modelin hayata geçirilmesi durumunda, kamuoyunda “faizsiz bankacılık” olarak bilinen katılım bankacılığı alanında daha güçlü bir kamu oyuncusu oluşturulması amaçlanıyor. Uzmanlara göre bu adım, sermaye yapısının güçlendirilmesi, operasyonel maliyetlerin azaltılması ve uluslararası katılım finansı piyasalarında rekabet gücünün artırılması açısından stratejik bir önem taşıyor. Ayrıca tek çatı altında toplanacak bankanın, büyük altyapı projeleri ve dış ticaret finansmanı gibi alanlarda daha etkin rol üstlenebileceği değerlendiriliyor.

Öte yandan, katılım bankacılığına yönelik artan ilginin yalnızca finansal değil, sosyoekonomik bir boyutu da bulunuyor. Faizsiz finans prensiplerine dayalı bu model, hem bireysel tasarruf sahipleri hem de reel sektör açısından alternatif bir finansman kanalı sunarken, Türkiye’nin İslami finans merkezi olma hedeflerine de katkı sağlıyor. Bu çerçevede, kamu katılım bankalarının tek çatı altında birleşmesi, sektörde standardizasyonu ve kurumsal derinliği artırabilecek bir adım olarak görülüyor.

Ekonomi çevreleri, söz konusu birleşmenin gerçekleşmesi hâlinde Türkiye bankacılık sektöründe dengeleri değiştirebilecek nitelikte olabileceğine işaret ederken, nihai kararın ekonomi yönetimi ve ilgili kurumların değerlendirmeleri doğrultusunda netleşmesi bekleniyor.

Kaynaklar:
AA, Sabah Gazetesi, haberler.com

Hamsi ve istavritin kilogramı 100, barbun 350, somon 300, çipura 500 ve levrek 550 liradan satışa sunuluyor.

Balıkçı Mehmet Örseloğlu, AA muhabirine, bereketli bir sezona devam ettiklerini söyledi.

'ŞU ANDA KİLOSUNU 100 İLA 150 LİRADAN SATIYORUZ'

Tezgahlardaki balık çeşitliliğine değinen Örseloğlu, 'Hamsinin yanı sıra istavrit, barbun, yerli uskumru, zargana, çinekop, kafes balıklarımız somon, çipura, levrek var. Vatandaşın hamsiye ilgisi var. Sezon açıldığı günden bugüne çok bereketli geçti. Bundan 10 gün önce hamsiyi çok uygun fiyata 50 liraya satıyorduk. Havaların soğuması ve hamsinin azalmasından dolayı fiyatı yukarı çıktı. Şu anda kilosunu 100 ila 150 liradan satıyoruz.' dedi.

'BUNUN YUKARI ÇIKACAĞI ZAMANLAR OLACAK AMA ŞU AN HAMSİ 100 LİRANIN ALTINA DÜŞMEZ'

Örseloğlu, hamsiden sonra en çok istavritin satıldığını ifade ederek, 'Balık borsa gibidir bugünün fiyatı ile yarının fiyatı bir anda değişir. Bir yukarı çıkar bir aşağı iner. Buna bir şey diyemeyiz. Bugün 100 lira ama aynı fiyatta sabit duracak demek değil. Bunun yukarı çıkacağı zamanlar olacak ama şu an hamsi 100 liranın altına düşmez.' ifadesini kullandı.

Balıkçı Kadir Pınar da tezgahlarda hamsinin azaldığını istavritin ise arttığını belirtti.

Kiracıların geçmişte başvurduğu 'onarımı kiradan düşme' uygulaması neredeyse tamamen ortadan kalkarken, taşınma masrafı, depozito ve emlakçı komisyonuna ek olarak onarım giderlerinin de kiracılara yüklenmesi, durumu daha da ağırlaştırıyor. İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirlerde kiralık ev bulmak âdeta yarışa dönüşmüş durumda; öğrenciler ve dar gelirli kesimler özellikle üniversite bölgelerinde makul fiyatlı ve bakımlı konut bulmanın neredeyse imkânsız olduğunu belirtiyor. Kiracılar, ev sahiplerinin masraf yapmadan yüksek kira talep etmesini adaletsiz ve ekonomik açıdan sürdürülemez bulurken, yaşanan tablo kamu otoritesinin kiralık konut piyasasına yönelik düzenleme eksikliğini bir kez daha gündeme taşıyor.

DÜNYADA DURUM ÇOK FARKLI İŞLİYOR

Kiralık konutlarda yaşanan bu tablo, en çok kamu denetimi eksikliği sebebiyle oluşuyor. Türkiye'de kiraya verilecek bir evin hangi şartları sağlaması gerektiğine dair kanuni bir standart bulunmuyor. Bu sebeple evin elektrik tesisatından su kaçaklarına, yapısal durumdan sağlık açısından güvenli olup olmadığına kadar pek çok unsur kontrol edilmeden kiraya sunuluyor.

Gayrimenkul hukuku uzmanı Av. Derya Kozal, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, 'Türkiye'de kiralık konutların yaşanabilirlik açısından denetlenmesi zorunlu değil. Kiraya verilecek evlerin sertifikalandırılması veya uygunluk raporuna tabi tutulması gerekmiyor. Avrupa'nın pek çok ülkesinde kiralanacak konutlar için minimum yaşam standardı şartları uygulanıyor. Özellikle ABD'de bu yasal bir mecburiyet. Genelde kiracı sonrası evin yeniden tadilatını sigorta şirketleri karşılıyor. Türkiye'de ise bu konu tamamen ev sahibinin inisiyatifi ne bırakılıyor' diye konuştu.

'EVİ GÖRÜNCE BİZ BİLE ŞAŞIRIYORUZ'

Kiralık konut piyasasında yaşanan sıkıntıların bir kısmı emlakçılar tarafından da dile getiriliyor. Sektörde uzun yıllardır çalışan emlak danışmanı Serdar Kurtoğlu, durumun kendileri açısından da zorlayıcı olduğunu belirterek 'Bazen eve girdiğimizde biz bile şaşkınlık yaşıyoruz. Müşteriler yüksek fiyatı görünce tepki gösteriyor ve çoğu zaman bizi suçluyor. Oysa fiyatı belirleyen kişi ev sahibi. Ev sahibi herhangi bir masraf yapmadan 'piyasa bu' diyerek yüksek kira talep edebiliyor. Bazı evler gerçekten kiralanamayacak durumda. Ancak ilan sitelerine konulduğunda sanki makul bir seçenekmiş gibi görünüyor' ifadelerini kullandı.

EK ONARIM MASRAFI KİRACIYI ZORLUYOR

Şehir planlama uzmanı Dr. Fikret Aktürk, konunun yalnızca konut piyasasıyla sınırlı olmadığını ifade ediyor.

Kiracılara yüklenen onarım ve bakım maliyetlerinin özellikle düşük gelirli vatandaşların hayat standartlarını doğrudan etkilediğini belirten Aktürk 'Kiralık evlerde bakım mesuliyetinin kiracıya yüklenmesi ekonomik açıdan ciddi bir eşitsizlik oluşturuyor. Dar gelirli vatandaşlar, daha sağlıklı ve güvenli bir eve taşınma şansını kaybediyor. Çünkü taşınma masrafına ek olarak onarım giderlerini karşılayamıyor. Bu durum uzun vadede sosyal mobiliteyi etkiliyor. İnsanlar daha iyi semtlere taşınamıyor, çocuklar daha iyi hayat şartlarına erişiyor. Kiralık konut piyasası aslında toplumsal refahı belirleyen en önemli alanlardan biri: Bunun için standartların belirlenmesi ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi gerekiyor' dedi.

EV SAHİPLERİ DE KÖTÜ KİRACIDAN ŞİKAYETÇİ

Türkiye Gazetesi'nin haberine göre, kiralık konut piyasasındaki problemler yalnızca kiracıları etkilemiyor. Ev sahipleri de zaman zaman kötü niyetli veya dikkatsiz kiracıların bıraktığı hasarlardan şikâyet ediyor. Bazı kiracılar bilinçli ya da bilinçsiz şekilde eve zarar verebiliyor ve ev sahibine yüksek onarım maliyetleri bırakabiliyor.

Bir ev sahibi yaşadığı durumu şöyle anlatıyor:

'Kiracı çıkarken evin ne hâle geldiğini görseniz, ev sahibinin nasıl mağdur olduğunu anlarsınız. Her kiracı çıkışında eve yaptığım bakım, toplam kira gelirimin yarısı kadar tutuyor. Bir de kira gelirinin vergisini ödüyorum. Sonuç olarak bana neredeyse hiçbir şey kalmıyor.'

Bu tablo, kiracı-ev sahibi ilişkisinin iki taraflı zorluklar içerdiğini gösteriyor. Piyasanın sağlıklı işlemesi için hem kiracıların hem de ev sahiplerinin korunacağı bir sistem ihtiyacı giderek daha fazla hissediliyor.

'EKSPERTİZ SİSTEMİ DEVREYE ALINABİLİR'

Gayrimenkul hukuku uzmanı Av. Derya Kozal, kira sözleşmelerindeki 'girdiğin gibi bırakacaksın' maddesi ve depozitonun teoride yeterli görünse de pratikte çoğu zaman yetersiz kaldığını belirtti. Artan tadilat ve onarım maliyetleri sebebiyle evden çıkışta oluşan gerçek zararların depozitoyla karşılanamadığını, resmî hasar tespit süreçlerinin ise zaman ve maliyet yüzünden tercih edilmediğini söyledi.

Davaların uzun sürmesi de ev sahiplerini yargı yolundan uzaklaştırıyor. Kozal'a göre temel problem, Türkiye'de kiralık konutlarda mecburi çıkış raporu ve bağımsız denetim sisteminin bulunmaması. Kiraya verilecek evlerin yaşanabilirlik, tesisat ve güvenlik açısından standartlara uygunluğu denetlenmeli; kiracı çıkışında ise bağımsız ekspertizle teslim durumu objektif şekilde raporlanmalıdır.

Doğrudan yaklaşık 7 milyon çalışanı, dolaylı olarak ise toplumun genelini ilgilendiren yeni asgari ücreti belirleme çalışmaları kapsamında, Asgari Ücret Tespit Komisyonu ilk toplantısını gerçekleştirdi.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığındaki toplantıya, Asgari Ücret Tespit Komisyonunun tarafları olan işçi, işveren ve hükümet temsilcileri davet edildi.

Asgari ücret toplantılarıyla ilgili konuşan Bakan Işıkhan, 'Çalışanlarımızın gelirlerini koruyacak, istihdamı ve makroekonomik dengeleri gözetecek bir anlayışla çalışmalar yürütülecektir.' ifadelerini kullandı.

ASGARİ ÜCRET ZAMMINDA KIRMIZI ÇİZGİ: YÜZDE 25

Milyonların beklediği asgari ücret zammıyla ilgili konuşan Ekonomist Hikmet Baydar, 'Benim beklentim yüzde 25'li seviyelerin kırmızı çizgi olduğu yönünde. Yüzde 25'in altında bir zam olmamalı. Bu rakama nereden ulaştığımı şöyle anlatayım; Yüzde 30 zam yapılmıştı 2025'in başında. 2025 enflasyonu 30'un üzerinde çıkacak gibi görünüyor. 31-32 puan bandında. Burada 1-2 puan kayıpla başlıyoruz. 2026 yılı içinde enflasyon beklentisi piyasada 22 civarı. 22'nin üzerine de bu iki puanı eklersek 24. Bir miktarda refah payı dersek yüzde 25 zam minimum olması gereken seviye. Bu seviye 2025'in başındaki satın alma gücünü korumak amacıyla... Bu yüzde bana göre asgari ücrete yüzde 25 zammın altı kırmızı çizgi. Elbette daha üzerinde bir rakam olmalı mı, -elbette... Bana göre yüzde 28'in çıkabilecek en yüksek zam oranı. Bu oranlar hem yabancıyı ürkütmemiş olur, hem içerde işvereni fazla üzmemiş olur. ' ifadelerini kullandı.

Resmi Gazete'de yayınlanan yönetmeliğe göre, bitki koruma adı da verilen bu kimyasallar artık belirli kurallar kapsamında satılacak.

Bakanlık tarafından reçeteli olarak satılması zorunlu hale getirilen bitki koruma ürünleri, Bitki Koruma Ürünleri Veri Tabanında yayımlanacak, ayrıca Bitki Koruma Ürünleri Takip Sisteminde de satış bildirimi reçeteye bağlanacak.

Yönetmelikte, reçete yazma yetkisi için 'Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak ve Bakanlıktan yetki almış olmak koşulu ile sadece ziraat fakültelerinin bitki koruma bölümünden mezun olmuş ziraat mühendisleri reçete yazabilir' denildi.

Bu ilaçları satmak için yetki belgesi almak gerekecek ve bu yetki belgesi için sınav düzenlenecek. Yani artık dileyen herkes böcek ve tarım ilacı satamayacak.

İNTERNET SATIŞINA DA KISITLAMA GETİRİLDİ

Yönetmelikle bu kimyasalların internet satışına da kısıtlama getirildi.

Yönetmeliği göre, ruhsatlı bitki koruma ürünlerinin internet üzerinden ve sosyal iletişim araçları ile tanıtımı ve satışı yapılamayacak, indirim kampanyaları düzenlenemeyecek, video ile görsel paylaşımı da yapılamayacak.

Düzenlemeye göre, ruhsat sahibi firma, bitki koruma ürünü bayi veya toptancıları ile üreticileri veya dağıtıcıları dahil olmak üzere, bitki koruma ürünlerinin satışının yapılması amacıyla internet sitesi açamayacak.

Yönetmelik, böcek ilaçlarına bölgesel sınırlama da getirdi ve belirli bir bölgedeki zararlılar için kullanılan tarım ilaçlarının satışı başka bir bölgede yapılamayacak.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde yürütülen ve 81 ilde 500 bin sosyal konutun inşasını kapsayan projede başvuru sürecinin sonuna gelindi.

Vatandaşların depreme dayanıklı ve güvenli konutlara uygun ödeme koşullarıyla erişmesini hedefleyen projeye bugüne kadar 5,5 milyon başvuru yapıldı.

Başvuru işlemleri, e-Devlet üzerinden 18 Aralık'ta, bankalar aracılığıyla ise 19 Aralık'ta sona erecek.

FARKLI METREKARE SEÇENEKLERİ VE ÖZEL KONTENJANLAR

Proje kapsamında satışa sunulacak konutlar, vatandaşların ihtiyaçlarına göre farklı büyüklüklerde planlandı. Bu çerçevede 55 metrekarelik 1+1, 65 metrekarelik 2+1 ve 80 metrekarelik 2+1 daire seçenekleri bulunuyor.

Sosyal devlet anlayışıyla yürütülen projede çeşitli gruplara özel kontenjanlar da ayrıldı. Buna göre konutların; yüzde 20'si emeklilere, yüzde 20'si 18-30 yaş arası gençlere, yüzde 10'u ise 3 ve daha fazla çocuğu olan ailelere tahsis edilecek. Ayrıca engelli vatandaşlar ile şehit yakınları ve gaziler için de yüzde 5'erlik kontenjan belirlendi.

İSTANBUL'DA 'KİRALIK SOSYAL KONUT' DÖNEMİ

İstanbul'da hayata geçirilecek 'Kiralık Sosyal Konut Projesi'nden ise belirlenen kriterlere uygun kişiler faydalanabilecek ve hak sahipleri kurayla belirlenecek.

İLK KURALAR 29 ARALIK'TA

Başvuru sürecinin tamamlanmasının ardından hak sahiplerini belirleyecek kura takvimi işleyecek. İlk kuraların 29 Aralık'ta çekilmesi planlanırken, kura sürecinin Şubat 2026'ya kadar devam etmesi öngörülüyor.

Hak sahiplerine ilk konut teslimlerinin ise Mart 2027 tarihinde yapılması hedefleniyor.

ÖDEME PLANLARI

Konutların fiyatı ve taksit tutarları İstanbul ve Anadolu illerinde farklı olacak. Anadolu'da 1+1 konutlar 1 milyon 800 bin lira, 65 metrekarelik 2+1'ler 2 milyon 200 bin lira, 80 metrekarelik 2+1'ler ise 2 milyon 650 bin liradan satışa sunulacak. Anadolu'da 1+1 konutların taksitleri 6 bin 750 lira olacak. 65 metrekarelik 2+1'lerin taksitleri 8 bin 250 lira, 80 metrekarelik 2+1'lerin taksitleri ise 9 bin 938 lira olarak belirlendi.

İstanbul'da ise 1+1 konutlar 1 milyon 950 bin lira, 65 metrekarelik 2+1'ler 2 milyon 450 bin lira, 80 metrekarelik 2+1'ler de 2 milyon 950 bin liradan satışa sunulacak. İstanbul'da 1+1 konutların taksitleri 7 bin 313 lira, 65 metrekarelik 2+1'lerin taksitleri 9 bin 188 lira, 80 metrekarelik 2+1'lerin taksitleri ise 11 bin 63 lira olarak belirlendi.

Hak sahiplerinin yüzde 5'ini şehit aileleri ve gaziler, yüzde 5'ini engelliler, yüzde 20'sini emekliler, yüzde 10'unu 3 ve daha fazla çocuğa sahip aileler, yüzde 20'sini 18-30 yaş arası gençler, kalan yüzde 40'lık kısmını ise diğer alıcılar oluşturacak.

18 yaşını tamamlamış, geriye dönük 10 yıldır Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olanlar kampanyadan faydalanabilecek. Hane halkı aylık net geliri İstanbul için en fazla 145 bin lira, diğer iller için en fazla 127 bin lira olma koşulu bulunacak. Şehit aileleri ile terör, harp ve vazife malulleri bu şarttan muaf tutulacak.

Başvuru yapılacak yerlerde (il ise ilde, ilçe ise ilçede, belde ise beldede) adrese dayalı kayıt sistemine göre başvuru döneminden geriye doğru 1 yıldan az olmamak koşuluyla ikamet ediyor olma şartı aranacak.

Emekliler ve deprem bölgesi illeri için nüfusa kayıt veya en az 1 yıl ikamet şartı aranacak. 'Şehit aileleri, terör, harp ve vazife malulleri' kategorisinde başvuru yapacak olanların, proje ilinde 3 yıldan az olmamak koşulu ile ikamet ediyor olması gerekecek.

Başvuru sahiplerinin (eşi ve çocukları dahil), tapuda kayıtlı bağımsız konutu ve/veya (şehit aileleri ile terör, harp ve vazife malulleri hariç) TOKİ ile sözleşmesi bulunmaması gerekiyor. Hisseli ev tapularında ise gayrimenkulün hissesinin değeri 1 milyon lirayı geçmeyen vatandaşlar başvuru yapabilecek.