Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, üretici ve market arasındaki fiyat farkına dikkat çekti. Bayraktar, "Haziran ayında markette fiyatı en fazla artan ürün çilek olurken üreticide kabak oldu. Fiyatı en fazla düşen ürün ise markette domates, üreticide karpuz oldu" dedi.

Haziran ayında üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla yüzde 379,3 ile elmada görüldüğünü belirten Bayraktar, "Elmadaki fiyat farkını yüzde 284,2 ile havuç, yüzde 283,5 ile çilek, yüzde 251,3 ile yeşil fasulye ve yüzde 246,9 ile kiraz takip etti. Elma 4,8 kat, havuç ile çilek 3,8 kat ve yeşil fasulye 3,5 kat fazlaya satıldı. Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma markette 89 lira 87 kuruşa, 22 lira 50 kuruş olan havuç 86 lira 45 kuruşa, 43 lira olan çilek 164 lira 91 kuruşa, 46 lira 25 kuruş olan yeşil fasulye 162 lira 45 kuruşa ve 57 lira 50 kuruş olan kiraz 199 lira 48 kuruşa satıldı. Haziran ayında markette fiyatı en fazla artan ürün çilek olurken üreticide kabak oldu. Fiyatı en fazla düşen ürün ise markette domates, üreticide karpuz oldu" ifadelerini kullandı.

Market fiyatlarına ilişkin bilgi veren Bayraktar, Haziran ayında markette 38 ürünün 21’inde fiyat artışı, 17’sinde fiyat düşüşü görüldüğünü aktararak "Haziran ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 81 ile çilek oldu. Çilekteki fiyat artışını yüzde 52,2 ile havuç, yüzde 32,8 ile kabak, yüzde 32,5 ile kuru soğan ve yüzde 24,7 ile patates takip etti. Markette fiyatı en fazla azalan ürün ise yüzde 37,8 ile domates oldu. Domatesteki fiyat düşüşünü yüzde 22,3 ile karpuz, yüzde 17,1 ile nohut, yüzde 13,3 ile kuru üzüm ve yüzde 10,5 ile yumurta izledi" açıklamasında bulundu.

"Haziran ayında üreticide 30 ürünün 12’sinde fiyat artışı olurken 9 üründe fiyat düşüşü görüldüğüne değinen Bayraktar, 9 üründe ise fiyat değişimi olmadığını aktardı. Bayraktar,

"Üreticide en çok fiyat düşüşü yüzde 54,8 ile karpuzda görüldü. Karpuzdaki fiyat düşüşünü yüzde 43,3 ile domates, yüzde 30,4 ile limon, yüzde 25,4 ile yeşil fasulye ve yüzde 15,7 ile maydanoz izledi. Üreticide en çok fiyat artışı yüzde 112,5 ile kabakta görüldü. Kabaktaki fiyat artışını yüzde 50 ile havuç, yüzde 47,4 ile patlıcan, yüzde 33,4 ile sivri biber ve yüzde 28,1 ile patates izledi" diye konuştu.

Bayraktar, seralarda sezonun bitmek üzere olduğunu dile getirerek "Seralarda sezon bitmek üzere. Kabak, patlıcan, sivri biber ve salatalık genel olarak söküldü, bu da arzı düşürerek fiyatların artmasına sebep oldu. Domateste ise sera sezonunun sonuna gelinse de Antalya’nın, Mersin’in ve Balıkesir’in yayla kesimlerinde domates hasadının başlamasıyla arz arttı, bu da fiyatların düşmesine neden oldu. Hasat miktarındaki artışa bağlı olarak karpuz arzının yükselmesi üretici fiyatlarının düşmesine neden oldu. Limonda talepteki azalma, üretici fiyatlarının düşmesine sebep oldu. Yazlık patateste ilkbahar yağışlarının uzun sürmesi, üründe bozulmalara neden oldu ve arz azaldı. Bu durum patates fiyatlarının yükselmesine yol açtı. Havuçta turizm sezonuna bağlı olarak talep artışı olduğundan fiyatlar yükseldi" ifadelerine yer verdi.

Girdi fiyatlarına ilişkin de bilgi veren Bayraktar şu ifadeleri kullandı:

"Ziraat Odalarımız aracılığıyla girdi piyasalarından aldığımız fiyat verilerine göre; Haziran ayında, Mayıs ayına göre 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 0,6, DAP gübresi ise yüzde 0,3 oranında artış gösterdi. Buna rağmen ÜRE gübresinin fiyatında yüzde 9, amonyum sülfat gübresinde yüzde 4 ve amonyum nitrat gübresinde yüzde 2,4 oranında düşüş görüldü.

Geçen yılın Haziran ayına göre son bir yılda amonyum sülfat gübresi yüzde 77,9, amonyum nitrat gübresi yüzde 72,4, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 46,1, DAP gübresi yüzde 39,5 ve ÜRE gübresi yüzde 12,2 oranında arttı.

Haziran ayında Mayıs ayına göre besi yemi fiyatları yüzde 0,1, süt yemi fiyatları yüzde 0,4 arttı. Son bir yılda ise besi yemi yüzde 30,9, süt yemi yüzde 29,2 oranında arttı.

Elektrik fiyatları yıllık olarak yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,8 oranında arttı. Haziran ayında mazot fiyatı aylık olarak 2,7 oranında düşerken yıllık yüzde 31,5 oranında arttı."

Karar kapsamında Hatay sınırları içinde yer alan iki ayrı bölgede petrol arama çalışmaları yapılabilecek. Bunun yanında Adana, Osmaniye ve Hatay’ın belirli kesimlerini kapsayan üçüncü saha için de arama ruhsatı düzenlendi. Ruhsatlandırma sürecinin, Türkiye’nin yerli enerji kaynaklarını artırma ve enerji arz güvenliğini güçlendirme hedefleri bakımından önemli olduğu değerlendiriliyor.

Yeni ruhsatlarla birlikte bölgede jeolojik etüt, sismik araştırma, sondaj planlaması ve teknik değerlendirme çalışmalarının önümüzdeki dönemde hız kazanması bekleniyor. Arama faaliyetlerinden elde edilecek verilerin, bölgenin hidrokarbon potansiyelinin daha ayrıntılı biçimde ortaya konulmasına katkı sağlaması öngörülüyor.

Türkiye, enerji ithalatına bağımlılığı azaltmak, yerli kaynakların ekonomiye kazandırılmasını sağlamak ve enerji güvenliğini güçlendirmek amacıyla kara ve deniz sahalarındaki petrol ile doğal gaz arama çalışmalarını son yıllarda artırıyor. Hatay, Adana ve Osmaniye hattında verilecek yeni ruhsatların da bölgesel ekonomik hareketliliğe, istihdama ve enerji sektöründeki teknik yatırımlara katkı sunması bekleniyor.

Arama faaliyetlerinin çevresel mevzuat, ilgili kurum izinleri ve teknik güvenlik standartları çerçevesinde yürütülmesi önem taşıyor. Beş yıllık ruhsat dönemi boyunca gerçekleştirilecek çalışmaların sonuçları, bölgede üretim aşamasına geçilip geçilemeyeceği konusunda belirleyici olacak.

Kaynaklar: Resmî Gazete, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı

Florya Gazetesi Haber Merkezi

Kamu borcu olanlara adeta nefes aldıracak vergi borcu yapılandırması, uzun vadeli ödeme kolaylığı sunarak ekonomik rahatlama sağlıyor. Düzenlemenin devreye girmesiyle birlikte borçlular, daha esnek ödeme planlarıyla mali durumlarını yeniden düzenleme şansını yakaladı. Yapılandırmadan yararlanmak isteyenler için karar Resmi Gazete’de yayımlandı.

72 TAKSİT SEÇENEĞİ

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı, vergi dairelerine borcu olan vatandaşlara önemli bir kolaylık sağladı.

Resmi Gazete’de yayımlanan Tahsilat Genel Tebliği ile yürürlüğe giren düzenlemeye göre, borçlular yapacakları başvuru üzerine cari tecil faiz oranından daha düşük bir faizle borçlarını 72 aya kadar taksitlendirme imkânı elde etti.

Meclis’te yasalaşan ilgili kanun kapsamında hazırlanan tebliğ, vergi borçlarını daha yönetilebilir hale getirerek milyonlarca mükellefe uzun vadeli nefes aldıracak.

TEMİNATSIZ İŞLEM LİMİTİ 10 MİLYON LİRA OLDU

Yeni uygulamayla teminatsız tecil limiti de yükseltildi.

Toplam borcu 10 milyon liranın altında olan kişi ve işletmelerden herhangi bir teminat talep edilmeyecek.

Borç miktarının 10 milyon lirayı aşması halinde ise yalnızca aşan kısmın yüzde 50’si kadar teminat gösterilmesi yeterli olacak.

HACİZ VE İCRA İŞLEMLERİ DURACAK

Yapılandırmadan yararlanmak isteyenlerin ilk taksitlerini en geç 31 Ağustos 2026 tarihine kadar ödemeleri gerekiyor.

İlk taksitin ödenmesiyle birlikte SGK tarafından yürütülen haciz, icra ve satış işlemleri durdurulacak. Ayrıca borç nedeniyle araçlar üzerine konulan yakalama şerhlerinin kaldırılmasına da imkân sağlanacak.

SGK’nın yeni düzenlemesiyle birlikte hem işverenlerin hem de sigortalıların borç yükünün hafifletilmesi ve ödeme süreçlerinin kolaylaştırılması hedefleniyor.

VERGİ BORCU YAPILANDIRMA KANUNUNDAN KİMLER FAYDALANABİLECEK?

Buna göre vergi dairesince takip edilen ve vadesi 5 Haziran 2026 tarihi ve öncesi olan tüm alacaklar taksitlendirilebilecek.

Gelir, kurumlar, katma değer vergileri, harçlar, trafik idari para cezası, ecrimisil, adli para cezası ve öğrenim kredileri gibi alacaklar kapsamda yer alıyor.

Ancak bazı borç türleri bu yapılandırma kapsamı dışında bırakıldı. Özel tüketim vergisi, geçici vergi ve bunlara bağlı alacaklar taksitlendirme imkânından yararlanamayacak.

Taksitlendirmelerde uygulanacak faiz oranı yıllık yüzde 29 olarak belirlendi. Bu oran, mevcut cari tecil faizine göre 10 puan daha düşük tutuldu. Borçlular genel olarak 36 taksit ile ödeme yapabilecekken, zor durumda olanlar 48 taksite, çok zor durumda olanlar ise 72 taksite kadar çıkma hakkına sahip olacak.

Bununla birlikte katma değer vergisi ile banka ve sigorta muameleleri vergisi borçları 12 taksit olarak ödenecek

Öte yandan il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kamu kurumlarının borçları için daha esnek bir yaklaşım getirildi. Bu kurumlar ile sermayesinin yarısından fazlası kendilerine ait olan tüzel kişilerin tüm borçları 72 taksitle yapılandırılabilecek.

Borçlular dilerse daha kısa sürede ödeme yaparak da borcunu kapatmayı tercih edebilecek.

BAKAN IŞIKHAN'DAN AÇIKLAMA

Tecil süresinin 72 aya çıktığını belirten Işıkhan'ın açıklaması şu şekilde;

"İşverenlerimizin sürdürülebilir üretim ve istihdam yolculuğunu desteklemeye devam ediyoruz.

SGK prim borçlarının tecil ve taksitlendirilmesine yönelik yeni düzenlemelerimizle;

Tecil süresini 72 aya çıkarıyor,
Teminatsız tecil limitini 10 milyon TL’ye yükseltiyor,
Tecil faiz oranlarını düşürerek ödeme kolaylığı sağlıyor,
Mevcut tecilli borçlar için daha uzun vadeli yapılandırma imkânı sunuyoruz.

Üreten, istihdam sağlayan ve ülkemizin kalkınmasına katkı sunan işverenlerimizin yanında olmaya devam edeceğiz."

Bu amaç doğrultusunda Türkiye'nin ilk nükleer enerji santrali Mersin Akkuyu'da yapılanıyor.

Akkuyu Nükleer AŞ'den yapılan açıklamaya göre Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin 1'inci ünitesinde tüm inşaat çalışmaları tamamlanırken ünitenin reaktör tesisinde işletmeye alma sürecinin bir sonraki aşaması olan soğuk ve sıcak testlere hazırlıklar aktif olarak sürdürülüyor.

TEMSİLİ YAKIT YÜKLEMESİ YAPILDI

Temsili yakıtın yüklenmesinin ardından koruyucu boru bloğu ile reaktör üst bloğunun montajını bitiren uzmanlar, reaktör tesisinin soğuk ve sıcak testlere hazırlık sürecindeki en kritik aşamalardan birini başarıyla tamamlamış oldu.

Açıklamaya göre Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu Rosatom'un Genel Müdürü Aleksey Likhachev'in başkanlığındaki heyet, Rosatom'un inşa ettiği Akkuyu NGS sahasını ziyaret etti.

Likhachev, ziyaret kapsamında 1'inci güç ünitesinde yürütülen işletmeye alma çalışmalarını inceledi.

Akkuyu NGS'nin 1'inci güç ünitesinin reaktör binası merkez salonunu da ziyaret eden Likhachev'e reaktöre temsili yakıt demetlerinin yüklenmesi işleminin ve reaktör montajının başarıyla tamamlandığına ilişkin raporlar sunuldu.

"42 KİLOMETRELİK MARATONUN SON 100 METRESİNDEYİZ"

Açıklamada görüşlerine yer verilen Likhachev, inşaat çalışmalarının tamamlandığını ifade ederek, şunları kaydetti:

“İnşaat çalışmalarının tamamlandığını resmen teyit ediyoruz. Gece saatlerinde reaktörde soğuk hidrostatik testler başladı ve bu çalışmaların önümüzdeki birkaç hafta içinde tamamlanması planlanıyor. Ardından işletmeye alma operasyonlarının başlamasına yalnızca birkaç hafta kalacak. Gerçekleştirilen tüm çalışmaların sonuçlarına göre kapsamlı bir değerlendirme yapılacak ve son aşamaya ilişkin gerekli düzenlemeler hayata geçirilecek. Bu süreç, 42 kilometrelik bir maratonun son 100 metresine benziyor. Artık son düzlüğe girilmiş durumda. Bu aşamada tüm imkanların seferber edilmesi gerekiyor. Son hazırlık sürecinin en önemli unsurlarından biri de işletme personelinin göreve başlamasıdır. 1'inci güç ünitesinde görev yapacak personel sayısı 1930 kişidir. Bu uzmanların yüzde 40'tan fazlasını Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları oluşturuyor. Bu durumdan büyük gurur duyuyoruz. Söz konusu uzmanların önemli bir bölümü üniversitelerimizden mezun olmuş, şu anda Rusya'daki simülatörlerde ve nükleer güç santrallerinde eğitim ve uygulamalı staj programlarına devam ediyorlar.”

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

ASKON Genel Merkezi'nde gerçekleştirilen programa ASKON Genel Başkanı Orhan Aydın, Emlak Konut GYO Genel Müdürü Yasir Yılmaz, ASKON İnşaat ve Mobilya Sektör Kurulu Başkanı Abdülkadir Akkuş ile çok sayıda iş insanı, yatırımcı ve sektör temsilcisi katıldı. Florya Gazetesi de programı yerinde takip etti.

"Kentsel Dönüşüm Artık Bir Tercih Değil"

Programın açılış konuşmasını yapan ASKON Genel Başkanı Orhan Aydın, Türkiye'nin deprem kuşağında bulunan bir ülke olduğuna dikkat çekerek güvenli şehirlerin inşasının ertelenemez bir zorunluluk haline geldiğini söyledi.

6 Şubat depremlerinin ardından kentsel dönüşümün öneminin bir kez daha ortaya çıktığını belirten Aydın, "Kentsel dönüşüm artık bir tercih değil, milli bir zorunluluktur. Emlak Konut'un öncülüğünde geliştirilen projeler, şehirlerimizin geleceği açısından büyük önem taşımaktadır." ifadelerini kullandı.

İnşaat Sektörü 250 Alt Sektörü Besliyor

Konut üretiminin sadece barınma ihtiyacını karşılamadığını vurgulayan Aydın, sektörün ekonomik yapının temel dinamiklerinden biri olduğunu belirtti.

"İnşaat sektörü yaklaşık 250 farklı alt sektörü doğrudan etkiliyor. İnşaatın durması demek; demir-çelikten mobilyaya, seramikten lojistiğe kadar geniş bir üretim zincirinin yavaşlaması anlamına geliyor. Bu sektör sadece konut üretmiyor, aynı zamanda istihdam oluşturuyor, sanayiyi destekliyor ve ekonomik büyümeye katkı sağlıyor." dedi.

Aydın ayrıca, finansman maliyetlerinin düşürülmesi, arsa üretiminin artırılması ve uzun vadeli konut kredisi modellerinin geliştirilmesinin sektörün sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahip olduğunu ifade etti.

Emlak Konut'tan Uluslararası Açılım

Emlak Konut GYO Genel Müdürü Yasir Yılmaz ise konuşmasında, güvenli ve dirençli şehirlerin oluşturulmasının kamu ve özel sektörün ortak sorumluluğu olduğunu belirtti.

Deprem riskine karşı dönüşüm çalışmalarının kararlılıkla sürdürüldüğünü ifade eden Yılmaz, Türk müteahhitleri ve Türk markalarıyla birlikte Avrupa, Türk Cumhuriyetleri ve Körfez ülkelerinde yeni yatırım fırsatlarının değerlendirileceğini söyledi.

Yılmaz, Emlak Konut'un ilk uluslararası sukuk ihracının başarıyla tamamlandığını belirterek, yatırımcılardan gelen yoğun talebin Türkiye'nin gayrimenkul sektörüne duyulan uluslararası güvenin önemli bir göstergesi olduğunu ifade etti.

"Şehirlerin Dönüşümü Geleceğin En Büyük Kazanımı"

ASKON İnşaat ve Mobilya Sektör Kurulu Başkanı Abdülkadir Akkuş ise şehircilik anlayışındaki dönüşümün yalnızca fiziksel değil, ekonomik ve sosyal kalkınmanın da temel unsurlarından biri olduğunu söyledi.

Akkuş, "Güvenli yapılaşmanın yaygınlaşması ve yaşam standartlarının yükselmesi, Türkiye'nin geleceğe yönelik en güçlü kazanımları arasında yer alıyor. Sürdürülebilir şehircilik anlayışıyla atılacak her adım, ülkemizin rekabet gücünü artıracaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Florya Gazetesi Değerlendirmesi

Programda öne çıkan ortak mesaj, Türkiye'nin deprem gerçeği karşısında kentsel dönüşümün hızlandırılması, finansman kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve kamu-özel sektör iş birliğinin güçlendirilmesi oldu. Özellikle uluslararası sermayenin Türkiye gayrimenkul sektörüne ilgisinin sürmesi ve yeni finansman modellerinin geliştirilmesi, sektör temsilcileri tarafından gelecek dönemin en önemli fırsatları arasında gösterildi.

Türkiye Yüzyılı vizyonu çerçevesinde güvenli şehirler, sürdürülebilir yapılaşma ve uluslararası yatırım iş birliklerinin, inşaat sektörünün büyümesinde belirleyici rol üstlenmesi bekleniyor.

Kaynaklar: Anadolu Ajansı (AA), ASKON açıklamaları, Emlak Konut GYO açıklamaları, Florya Gazetesi saha gözlemleri.

Florya Gazetesi Haber Merkezi

BAKANLIK 2026 YILI BAŞINDA TEŞVİK SÜRECİNİN ASKIYA ALINDIĞINI AÇIKLADI

Türkiye'de 150 bin araç kapasiteli bir üretim tesisi kuracağını duyuran BYD firması için Manisa'da, firma tarafından ödenen bedel karşılığında yatırım yeri tahsis işlemleri yürütülmüş ve süreç başlamıştı.

Ancak bir süredir yatırımda öngörülen ilerlemenin kaydedilmemesi üzerine, firmanın teşviklerden yararlanma süreci 2026 yılı başında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından askıya alındı.

'YATIRIM ANLAŞMASI VE TEMİNATLAR GEÇERLİLİĞİNİ KORUYOR'

Firmanın yatırımının ilerlememesine ilişkin sürece dair bilgi veren Bakanlık yetkilileri, "Firma ile yapılan yatırım anlaşması, yatırım anlaşmasındaki koşullar, firmanın yükümlülükleri ve devlete sunduğu teminatlar geçerliliğini koruyor." dedi.

Bakanlık tarafından tüm süreçlerin resmi usullere uygun olarak yürütülmeye devam ettiğini belirten yetkililer, yatırımların tamamlanmaması durumunda firmaların elde ettikleri teşvikleri, ilgili yasal düzenlemeler ile sundukları taahhüt ve teminatlar kapsamında geri ödemekle yükümlü olduklarını hatırlattı.

'KAMUNUN ÇIKARLARI GÜÇLÜ ŞEKİLDE TEMİNAT ALTINDA'

Süreçte hiçbir imtiyaz tanınmadığının altını çizen Bakanlık yetkilileri konuya, "Yerli ve yabancı hiçbir firma herhangi bir ayrımcılığa tabi tutulmamaktadır. Kurallar herkes için geçerlidir ve tüm süreçlerde kamunun çıkarları güçlü şekilde teminat altına alınmıştır." sözleriyle işaret etti.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) kapsamında düzenlenen Taraflar Konferansı'nın (COP) 31'incisi, Türkiye'nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya'da gerçekleştirilecek.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzaladığı genelgeyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP31 Başkanı olarak görevlendirildi.

Bonn İklim Değişikliği Konferansı için Almanya’ya giden COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP31 Eylem Gündemi’nin 10 öncelikli alanını ve 6 hedefini açıkladı.

HERKESLE GÖRÜŞÜLEREK İSTİŞARELER YAPILIYOR

Bakan Kurum, COP31 Başkanlığı olarak yıl boyunca şeffaf ve adil bir anlayışla hareket ettiklerini; bu anlayış kapsamında herkesle görüşerek istişarelerde bulunduklarını söyledi.

COP31 sürecinde diyalog, uzlaşı ve aksiyon olmak üzere 3 temel değer üzerine hareket ettiklerini anımsatan Bakan Kurum, Türkiye olarak vizyonu da “Geleceğin COP'u” yaklaşımıyla inşa ettiklerini kaydetti.

"10 ÖNCELİKLİ ANA TEMA BELİRLEDİK"

Bakan Kurum, açıklamasında “COP31 Eylem Gündemi altında 10 öncelikli tema belirledik. Bu temaları belirlerken yalnızca başlık seçmedik. Bugün dünyanın en acil ihtiyaç alanlarına, ülkelerin uygulamada karşılaştığı zorluklara ve COP31’in kalıcı miras bırakabileceği alanlara odaklandık” dedi.

"BEKLEMEK YERİNE HAREKETE GEÇELİM"

COP31’in temel yaklaşımının uygulamayı daha da hızlandırmak olduğunu kaydeden Bakan Kurum, “Bugün dünya yalnızca yeni kararlar beklemiyor. Dünya verilen kararların hayata geçtiğini görmek istiyor. Gelin, beklemek yerine harekete geçelim. Gelin, niyeti uygulamaya dönüştürelim.

Gelin, taahhütleri sonuca ulaştıralım. Gelin, farklılıklarımızı ortak çözüm gücüne çevirelim. Antalya’da yalnızca gelecekten bahsetmeyelim; geleceği birlikte şekillendirelim” ifadelerini kullandı.

“COP31’İN KALICI MİRAS BIRAKABİLECEĞİ ALANLARA ODAKLANDIK”

Bakan Kurum, bu süreçte taahhütleri somut eylemlere, bu eylemleri de ölçülebilir sonuçlara dönüştürmek istediklerini ifade ederek, “COP31 Eylem Gündemi; ortaklıkları güçlendirmeyi, pratik çözüm yollarını geliştirmeyi, uygulamaya katkı sağlamayı ve kalıcı bir miras bırakmayı amaçlamaktadır.

Bu çerçevede, COP31 Eylem Gündemi altında 10 öncelikli tema belirledik. Bu temaları belirlerken yalnızca başlık seçmedik.

Bugün dünyanın en acil ihtiyaç alanlarına, ülkelerin uygulamada karşılaştığı zorluklara ve COP31’in kalıcı miras bırakabileceği alanlara odaklandık” dedi.

"SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIMI ÖNCELİKLİ TEMA YAPTIK"

Bakan Kurum, Eylem Gündemi’nin 10 öncelikli alanını şöyle anlattı:

“Döngüsel ekonomiye geçişi desteklemek için Sıfır Atık yaklaşımlarını ve metan gazının azaltılmasını önceliklendirdik. Atık meselesi artık yalnızca çevre yönetimi değil, aynı zamanda iklim eyleminde en hızlı sonuç alınabilecek alanlardan biridir. Adil ve güçlü bir dönüşümün yolu, güvenli enerjiye erişimden geçmektedir.

Bu nedenle de herkes için sürdürülebilir ve güvenli enerji sağlamak amacıyla temiz enerji ve elektrifikasyon çalışmalarını gündeme aldık. Gıda sistemlerimizin dönüşümünü sağlamanın çok önemli olduğunu, bilhassa gelişmekte olan ülkelerin gıdaya ulaşımı zorlaşmış ülkelerin dirençli bir gelecek inşa etmesi adına çiftçilerimiz için gıda güvenliği ve sürdürülebilir tarımı öncelikli tema yaptık.

Zira, iklim krizinin sofraya, üretime ve kırsal hayata doğrudan etkisi, bu başlığı artık ertelenemez hale getirmiştir. Sürdürülebilir rekabet gücünü artırmak ve iklim hedeflerine ulaşmak için yeşil sanayileşmeyi gündemimize aldık. İnancımız şu ki; üretim, ticaret ve istihdam bu dönüşümün dışında kaldığında kalıcı sonuç almamız mümkün değil.”

"İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİNİN ETKİLERİ ŞEHİRLERDE HİSSEDİLMEKTEDİR"

Kıyı ve deniz ekosistemlerini korumak amacıyla okyanuslar ve denizleri ayrı bir başlık olarak ele aldıklarını kaydeden Bakan Kurum, “Denizlerin; iklim dengesinin, gıda güvenliğinin ve milyonlarca insanın geçim kaynağının merkezinde olduğunu gözler önüne bir kez daha sermiş olduk” dedi.

Herkes için güvenli yaşam alanları oluşturmak adına iklim dostu dirençli şehirleri önceliklendirdiklerine dikkat çeken Bakan Kurum, “Hepimiz biliyoruz ki; iklim değişikliğinin etkileri en görünür biçimde şehirlerde, mahallelerde ve insanların günlük hayatında hissedilmektedir” diye konuştu.

"GENÇLİK KATILIMINI MERKEZE YERLEŞTİRDİK"

Bakan Kurum, diğer bir öncelikli alanın ise ‘gençler’ olduğunu belirterek, “Gençlerin enerjisinden, heyecanından ve üretkenliğinden en güçlü şekilde yararlanmak için gençlik katılımını Eylem Gündemimizin merkezine yerleştirdik.

‘Gençler bu işin öznesi olacak’ dedik. Bunun sebebi de gençlerin geleceğin muhatabı olmasının ötesinde, bugünün çözüm ortağı olması gerektiğine olan inancımızdır” ifadelerini kullandı.

"DİRENÇLİ VE DİNAMİK SAĞLIK SİSTEMLERİNİ DEVREYE ALDIK"

‘Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri’nin diğer önemli başlıklardan biri olduğunun altını çizen Bakan Kurum, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“İklim krizinin insan sağlığı, kamu hizmetleri ve toplumsal dayanıklılık üzerindeki etkilerini dikkate alarak, dinamik ve dirençli sağlık sistemlerini gündemimize aldık. Hedefimiz; iklim kaynaklı şokları önceden öngören, bu şoklara uyum sağlayan ve hızla toparlanabilen sağlık altyapılarını desteklemektir.

Ayrıca iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik ve arazi bozunumu arasında daha güçlü bir sinerji kurmak için sektörler arası ortak eylemleri destekleyeceğiz. Ulusal Katkı Beyanlarının uygulanmasını güçlendirmek ve verilen taahhütleri somut çıktılara dönüştürmek üzere ilave bir destek sistemini de devreye alacağız.

COP31’in temel yaklaşımı açıktır: başlık üretmek değil, uygulamayı daha da hızlandırmak; niyet beyan etmek değil, sonuç almak. İklim eyleminin sonuçlarını şehirlerde, tarlalarda, evde, sanayide, enerjide, okullarda, hastanelerde ve insanların hayatında hissedilir hale getirmek istiyoruz.”

DEPREM SEFERBERLİĞİNE VURGU YAPTI

Bakan Kurum, Türkiye’nin Kahramanmaraş depremlerinin ardından hayata geçirdiği Asrın İnşa Seferberliği ile aynı bakış açısıyla COP31 sürecini yürüteceğine dikkat çekerek "Türkiye, 2023 yılında aynı gün içinde 2 büyük deprem yaşadı. ‘Asrın Felaketi’ olarak adlandırılan bu depremlerden sonra bütün kesimlerle istişare kültürünü sürdürerek doğrudan hedefe odaklandık.

Sayın Cumhurbaşkanımızın güçlü iradesi, Bakanlığımızın koordinasyonu ve yoğun gayretleriyle, 2 yıl gibi kısa bir sürede 455 bin konut inşa ederek 11 ilimizi yeniden ayağa kaldırdık." ifadelerine yer verdi.

"ULUSLARARASI ORTAKLARIMIZLAR OMUZ OMUZA ÇALIŞACAĞIZ"

Asrın seferberliği ile anlayışa sahip olduklarını ifade eden Kurum, şöyle konuştu:

“Deprem sonrası inşa sürecinde nasıl çok katmanlı, hızlı ve sonuç odaklı bir çalışma yürüttüysek, COP31 sürecinde de aynı anlayış ve kararlılıkla hareket ediyoruz.

Yüz yüze istişareler, tematik çalışma grupları, uluslararası ortaklıklar ve açık bir dijital platform aracılığıyla sektörlerden paydaşları bir araya getiren kesintisiz bir süreç yürüttük. Ulusal ve uluslararası paydaşlardan gelen geri bildirimleri, COP31 Eylem Gündemi’nin geliştirilme sürecine sistematik şekilde dahil ettik.

Bundan sonra da uluslararası ortaklarımızla omuz omuza çalışacağız. COP31 Başkanlığı olarak; kaynak, görünürlük ve siyasi ağırlık sağlayarak 10 öncelikli tema altında ortak girişimleri destekleyeceğiz.”

6 KÜRESEL UYGULAMA HEDEFİNİ DE PAYLAŞTI

Sunumunda COP31 Eylem Gündemi’nin 6 küresel uygulama hedefini de açıklayan Bakan Kurum, tüm tarafları ve uluslararası toplumu bu hedefler etrafında birleşmeye davet etti.

Bakan Kurum, hedeflerden ilkinin ‘elektrifikasyon’ olduğunu belirterek "Yaptığımız tüm toplantılarda bir tema çok net şekilde öne çıktı. Elektrifikasyon. Elektrifikasyon, 1,5 derece hedefine ulaşmak için yenilenebilir enerji ve enerji verimliliğini tamamlayan ana başlıklardan biridir.

Aynı zamanda karbonsuzlaşmanın en önemli anahtarlarından biridir." şeklinde konuştu.

ELEKRTRİFİKASYON KONUSUNDA ATILACAK ADIMLAR

Bu konuda atılması gereken bazı adımları hatırlatan Bakan, şunları kaydetti:

“Bugün elektrik talebi ciddi biçimde artmaktadır. Ancak şebeke yetersizlikleri, finansman açıkları, politika uyumsuzlukları ve yüksek ilk yatırım maliyetleri elektrifikasyonda ilerlemeyi sınırlamaktadır.

Tüm bu zorluklara rağmen, elektrifikasyonun hızlandırılması için küresel ölçekte ortak bir irade ortaya koyarak, 2035 yılına kadar yüzde 35 elektrifikasyon oranına ulaşılmasını hedefliyoruz.

‘2035’e kadar yüzde 35’ hedefi, COP31 Başkanlığımızın temel önceliklerinden biri olacaktır. Antalya’da düzenlenecek COP31’e kadar geçen sürede, bu hedef için güçlü bir küresel koalisyon oluşturmak üzere çalışacağız.”

SIFIR ATIK HAREKETİ VE METAN AZALTIMI

İkinci olarak, Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayesinde başlatılan Sıfır Atık Hareketi ve metan azaltımı konusunun altını çizen Bakan Kurum, “Bu girişimle, Sıfır Atığı iklim politikasında daha üst bir seviyeye taşımak istiyoruz. Metan gazının azaltılması, küresel ısınmayı yavaşlatmak için en hızlı uygulanabilir fırsatlardan biridir. Atık sektörü, insan kaynaklı metan emisyonlarının yaklaşık yüzde 20’sini oluşturmaktadır.

Elimizde kanıtlanmış ve ölçeklenebilir çözümler bulunmaktadır. Bu durum, özellikle insan kaynaklı atıklardan meydana gelen metan emisyonlarının azaltılması için önemli bir imkan sunmaktadır. Bütün tarafları, 2035 yılına kadar atık üretimindeki artışın yarı yarıya azaltılması hedefini benimsemeye çağırıyoruz” diye konuştu.

2035'E KADAR NERJİ KULLANIM YOĞUNLUĞUNU AZALTILMASI HEDEFİ

Bakan Kurum, Eylem Gündemi’nin ‘dirençli şehirler’ hedefine ilişkin şunları söyledi:

“Dirençli Şehirler, Eylem Gündemimizin önemle üzerinde durduğu başlıklardandır. Bu başlığın çok sayıda alt boyutu bulunmaktadır.

Ancak bu aşamada sizlerle özellikle binalarda emisyon azaltımı hedefimizi paylaşmak istiyorum. Binalarda emisyonların azaltılması ve enerji verimliliğinin artırılması, şehirlerin iklim direnci açısından kritik önemdedir.

Bu kapsamda, 2035 yılına kadar bina sektöründe enerji kullanım yoğunluğunun en az yüzde 25 azaltması hedefini tarafların görüşüne açmak istiyoruz.”

SANAYİDE YEŞİL DÖNÜŞÜM

Dördüncü olarak, sanayide yeşil dönüşüm başlığını vurgulayan Bakan Kurum, “Sanayide yeşil dönüşüm için üretim ve imalat sektöründe döngüsel malzeme kullanım oranının 2035’e kadar en az yüzde 15 seviyesine ulaşması önemli bir kazanım olacaktır.

Bu hedef hem emisyon azaltımı hem de kaynak tasarrufu bakımından güçlü bir katkı sağlayacaktır” şeklinde konuştu.

“2035’E KADAR TOPLUMDA GÜÇLÜ BİR İKLİM FARKINDALIĞI OLUŞTURULMALI”

Bakan Kurum, beşinci olarak ‘Her alanda farkındalık’ başlığını şöyle anlattı:

“İsrafla mücadeleyi, gıda güvenliğini ve iklim farkındalığını birbirinden ayrı başlıklar olarak değil; toplumun bütün kesimlerine yayılması gereken ortak bir dönüşüm alanı olarak ele alıyoruz. Bugün dünyada milyonlarca insan gıda güvensizliğiyle karşı karşıyadır.

İklim krizi; sofrayı, suyu, tarımsal üretimi, kırsal hayatı ve gelecek nesillerin yaşam güvencesini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle gıda, su ve iklim başlıkları arasındaki kopukluğu gidermek; daha dirençli, daha verimli ve daha adil bir sistem kurmak zorundayız.

Bu çerçevede tarımdan sanayiye, eğitimden sosyal yaşama, kamu hizmetlerinden iş dünyasına kadar her alanda israfı azaltan, kaynakları verimli kullanan ve iklim bilincini güçlendiren bir yaklaşımı destekleyeceğiz.

Gençlerin, çiftçilerin, üreticilerin, çalışanların ve toplumun tamamının iklim dirençli uygulamalar konusunda bilgilendirilmesini önemsiyoruz. Bu kapsamda, iklim değişikliği konularının 2030 yılına kadar eğitim müfredatlarına dahil edilmesini ve yaygın eğitim faaliyetleriyle desteklenerek 2035 yılına kadar toplum genelinde güçlü bir farkındalığı oluşturulmasını hedefliyoruz.”

İKLİM UYGULAMA KÖPRÜSÜ

Altıncı ve son başlık olan ‘İklim Uygulama Köprüsü’nün önemine dikkat çeken Bakan Kurum, “Bütün bu hedefleri hayata geçirirken, ülkelerin farklı koşullarını ve önceliklerini gözeten kapsayıcı bir yaklaşım benimseyeceğiz. Bu hedeflere ulaşılmasını desteklemek amacıyla, özellikle gelişmekte olan ekonomiler başta olmak üzere tüm ülkelerle yakın iş birliği yürüteceğiz.

Teknik yardım, kapasite geliştirme faaliyetleri ve finansal destek mekanizmalarına erişimin güçlendirilmesine katkı sağlayacağız. İklim Uygulama Köprüsü olarak tanımladığımız yeni mekanizma, tam da bu boşluğu doldurmayı amaçlıyor.

İklim Uygulama Köprüsü, özellikle gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerde iklim hedefleri ile ekonomik ve kalkınma politikaları arasındaki uyumu güçlendirmeyi hedeflemektedir. Bu mekanizma, yatırım yapılabilir bir ortam oluşturulmasına katkı sağlayacaktır” dedi.

"AMACIMIZ İKLİM HEDEFLERİ İLE GERÇEK YATIRIMLAR ARASINDAKİ MESAFEYİ AZALTMAK"

İklim Uygulama Köprüsü’nün; NDC’ler ile ekonomik politikalar arasında daha güçlü bir bağ kurulmasını destekleyeceğinin altını çizen Bakan Kurum, şu ifadelere yer verdi:

“Ülkelerin önceliklerini yatırım yapılabilir proje portföylerine dönüştürmelerine yardımcı olacaktır. Ayrıca uygun finansman çözümleri ve özel sermayenin daha büyük ölçekte katkıda bulunabilmesini kolaylaştırıcı bir rol üstlenecektir. Önemle vurgulamak isterim, İklim Uygulama Köprüsü yeni bir fon değildir.

Yeni bir finansman mekanizması değildir. Mevcut girişimlerin alternatifi de değildir. Tam tersine, mevcut iklim finansmanı ve uygulama ekosistemini destekleyen, aktörler arasındaki ortaklıkları güçlendiren ve uygulamaya odaklanan tamamlayıcı bir girişimdir. Amacımız, iklim hedefleri ile gerçek yatırımlar arasındaki mesafeyi azaltmaktır. Finansmanın sahaya daha hızlı, daha etkili ve daha sonuç odaklı ulaşmasını sağlamaktır.”

“ÖNÜMÜZDEKİ AYLARDA, 10 ÖNCELİKLİ TEMANIN TAMAMINDA ÇALIŞMALARI İLERLETMEK İSTİYORUZ”

Bakan Kurum, Antalya’da gerçekleştirilecek COP31’e hazırlık sürecini kararlılıkla yürüttüklerini vurgulayarak, “Önümüzdeki hafta ve aylarda, 10 öncelikli temanın tamamında ve bu temaların ötesindeki alanlarda çalışmaları ilerletmek istiyoruz. COP31 ve Küresel İklim Eylemi Gündemi kapsamındaki çalışmalarımızı birlikte başarıya dönüştürmek istiyoruz.

Bunu başarmak için COP31 Başkanlığı olarak hepinizin desteğine ihtiyaç duyuyoruz. Bugün dünya yalnızca yeni kararlar beklemiyor. Dünya verilen kararların hayata geçtiğini görmek istiyor. Çünkü doğa yorgun, insanlık yorgun.Kuraklık sofraya kadar uzanıyor; seller, bir ömrün emeğini bir gecede alıp götürüyor; yangınlar yalnızca ağaçları değil hatıraları, yuvaları ve gelecek umudunu da yakıyor.

Hep birlikte temiz suya erişemeyen çocuklar için, geleceğini toprağa emanet eden çiftçiler için, evlerini ve umutlarını afetlerde kaybeden aileler için; emisyonların salımından sorumlu olmadığı halde en ağır bedeli ödeyen çocuklar için ve bizden sonra bu dünyayı devralacak nesiller için artık daha hızlı hareket etmeliyiz” ifadelerini kullandı.

"ŞİMDİ YENİ ŞEYLER YAPMA ZAMANIDIR"

Bakan Kurum, konuşmasının sonunda Hazreti Mevlana Celaleddin-i Rumi’nin “Dün dünle beraber gitti cancağızım, şimdi yeni şeyler söylemek, yeni şeyler yapmak lazım!” sözüyle çağrıda bulunarak şöyle konuştu:

“Şimdi yeni şeyler yapma zamanıdır. Gelin, beklemek yerine harekete geçelim. Gelin, niyeti uygulamaya dönüştürelim. Gelin, taahhütleri sonuca ulaştıralım. Gelin, farklılıklarımızı ortak çözüm gücüne çevirelim.

Antalya’da yalnızca gelecekten bahsetmeyelim; geleceği birlikte şekillendirelim. Anadolu’nun gönül erlerinden Yunus Emre’nin çağrısıyla, “Gelin tanış olalım, işi kolay kılalım.”

Bonn’da tanıştık, dinledik, Antalya’da yeniden buluşacağız. Hep birlikte, iklim eylemini sözden uygulamaya, uygulamadan sonuca taşıyacağız. Geleceği birlikte şekillendireceğiz.”

Küresel elektrikli araç pazarının lider oyuncularından Çinli otomotiv devi BYD, Türkiye'deki yatırım planlarıyla ilgili otomotiv sektörünü sarsacak bir karara imza attı. Avrupa pazarında yerelleşme stratejisine hız veren şirket, Türkiye'de kurmayı planladığı fabrika projesini durdurdu.

"TÜRKİYE İÇİN SOMUT BİR TAKVİM YOK"

Kararın perde arkasını, BYD Başkan Yardımcısı Stella Li paylaştı. Londra’da Reuters’a özel bir röportaj veren Li, Türkiye’deki üretim tesisinin kurulum sürecinin şu an için durdurulduğunu açıkça ifade etti.

Şirket içi operasyonlarda öncelik sıralamasının tamamen değiştiğini vurgulayan Li, Türkiye'de üretime geçiş için belirlenmiş somut bir takvim bulunmadığının altını çizerek, "Şu anda şirket olarak birinci önceliğimiz Macaristan pazarındaki yatırımlarımız. İkinci odak noktamız ise Avrupa genelinde üretim yapabileceğimiz ikinci bir tesis için uygun lokasyonu bulmak olacak." ifadelerini kullandı.

MANİSA'DAKİ 1 MİLYAR DOLARLIK PROJE DURDU

BYD, geçtiğimiz yıl Türkiye ile büyük yankı uyandıran bir anlaşmaya imza atmıştı. Anlaşma kapsamında Manisa’da yaklaşık 1 milyar dolar değerinde ve yıllık 150 bin araç kapasitesine sahip bir üretim tesisi kurulması planlanıyordu. Ancak dev proje kapsamında, tahsis edilen sahada bugüne kadar herhangi bir altyapı veya inşaat faaliyetine başlanmamıştı.

AB'NİN GÜMRÜK TARİFELERİ STRATEJİYİ DEĞİŞTİRDİ

BYD'nin Türkiye kararını askıya almasındaki en büyük etkenin, Avrupa Birliği'nin Çin menşeli elektrikli araçlara yönelik uygulamaya koyduğu ağır gümrük tarifeleri olduğu belirtiliyor. Bu tarifeleri aşmak ve bölgede doğrudan üretici konumuna gelmek isteyen BYD, agresif bir yerelleşme stratejisi yürütüyor. Şirket, Macaristan’ın Szeged kentindeki ilk Avrupa fabrikasında montaj hatlarını bu yılın dördüncü çeyreğinde devreye almayı hedefliyor.

SIFIR FABRİKA YERİNE ATIL TESİSLERİ ALACAKLAR

Avrupa operasyonlarını hızlandırmak isteyen BYD yönetimi, sıfırdan fabrika kurmanın getireceği uzun inşaat süreçleri ve bürokratik maliyetlerden kaçınmak için de yeni bir formül geliştirdi. Şirketin, Stellantis ve Volkswagen gibi Avrupa'nın köklü üreticilerinin atıl durumda olan fabrikalarını devralmak için resmi temaslarını sıklaştırdığı öğrenildi. Kulis bilgilerine göre, BYD'nin bu satın alımlar için hazırladığı kısa listede İtalya ve Fransa'daki üretim tesisleri ilk sıralarda yer alıyor.

• Türkiye ile Irak arasındaki yarım asırlık petrol boru hattı anlaşması 27 Temmuz tarihinde sona eriyor.
• Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla Irak petrolünün küresel pazarlara açılan tek güvenli kapısı Türkiye kaldı.
• Ankara ve Bağdat yönetimi günlük 4 milyon varillik sevkiyat için yeni anlaşma görüşmelerini hızlandırdı.

Türkiye ile Irak arasında 1973 yılından bu yana yürürlükte olan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, 27 Temmuz 2026 itibarıyla sona erecek. Irak ekonomisinin kalbi sayılan petrol için Ankara ve Bağdat arasında görüşmelerin yapıldığını bildiren Arap basını, Irak'ın iki ay içinde Türkiye ile petrol hattı konusunda büyük bir anlaşmaya varması gerektiğini bildirdi. Haberde, ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları sonrası Hürmüz Boğazı'nın kapatıldığı, bu yüzden üretilen günlük 4 milyon varil petrolün dağıtımı için tek seçeneğin Türkiye olduğu dile getirildi.

Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması, Ham Petrol Boru Hattı Protokolü ve diğer ilgili anlaşma ve protokoller, 27 Temmuz 2026 tarihinden itibaren sona erecek. İki ülke arasında 27 Ağustos 1973'te imzalanan Ham Petrol Boru Hattı Anlaşması çerçevesinde hattın ilk fazı, 1976 yılında işletmeye alınmıştı. Anlaşma, 2010'da yenilenerek 15 yıllığına uzatılmıştı.

Türkiye ile Irak arasında 1973'ten beri süren petrol boru hattı anlaşması 27 Temmuz'da bitiyor. Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla köşeye sıkışan Irak, günlük 4 milyon varillik petrolünü dünyaya satmak için Ankara ile masaya oturdu.

"TÜRKİYE YASAL OLARAK MECBUR DEĞİL"

Anlaşmanın sona ermesine 2 ay kaldığını bildiren Arap basını, anlaşma ile yıllarca Avrupa'ya petrol taşındığını bildirdi. Haberde görüşlerine yer verilen Iraklı ekonomi profesörü Nebil Al-Marsumi, "Türkiye, 27 Temmuz'dan itibaren Irak ham petrolünün kendi topraklarından geçmesine yasal olarak mecbur değil... İki ülkenin yeni bir anlaşmayı sonuçlandırması gerekiyor" dedi.

İki ülke arasında yeni bir anlaşma için görüşmelerin devam ettiği bildirilirken, tarafların görüşmeleri mümkün olan en kısa sürede sonuçlandırmak istediği vurgulandı.

Türkiye ile Irak arasında 1973'ten beri süren petrol boru hattı anlaşması 27 Temmuz'da bitiyor. Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla köşeye sıkışan Irak, günlük 4 milyon varillik petrolünü dünyaya satmak için Ankara ile masaya oturdu.

HÜRMÜZ KAPANINCA GÖZLER CEYHAN'A ÇEVRİLDİ

Irak'ın Hürmüz üzerinden yapılan sevkiyatların durmasını telafi etmek için Mart ayında Kerkük-Ceyhan Boru Hattı üzerinden günde yaklaşık 200 bin varil ham petrol ihracatına yeniden başladığı hatırlatılan haberde, ancak bu miktarın, ülkenin günde 4 milyon varilin üzerindeki ihracat potansiyelinin çok küçük bir bölümünü oluşturduğu dile getirildi.

Irak, Devlet Petrol Pazarlama Örgütü (SOMO) verilerine göre, 2026 yılının ilk dört ayında Irak'ın petrol ihracatı yaklaşık 236 milyon varil (günde 1,9 milyon varil) olup, yaklaşık 16 milyar dolar gelir elde edildi.

Türkiye ile Irak arasında 1973'ten beri süren petrol boru hattı anlaşması 27 Temmuz'da bitiyor. Hürmüz Boğazı'nın kapanmasıyla köşeye sıkışan Irak, günlük 4 milyon varillik petrolünü dünyaya satmak için Ankara ile masaya oturdu.

YENİ BORU HATTI İÇİN 1,5 MİLYAR DOLARLIK ONAY

Analistler, Irak'ın Türkiye üzerinden ham petrol ihraç etmesi gerektiğini ifade ederken, yeni boru hatları inşa etme planlarını ise hızlandırması gerektiğini dile getirdi. Bu noktada geçtiğimiz Nisan ayında Irak hükümeti, Basra'dan batıdaki El-Anbar vilayetindeki Haditha'ya uzanacak ve buradan Türkiye, Suriye ve Ürdün'e kadar devam edecek bir petrol boru hattı projesi için yaklaşık 1,5 milyar dolarlık bir ödeneği onaylamıştı.

Daikin Türkiye Genel Müdür Yardımcısı Olcay Avcı, Ortadoğu’daki istikrarsızlığın yatırım tercihlerinde değişime neden olduğunu belirterek, yatırımcıların Türkiye ve Avrupa’ya yöneldiğini söyledi.

14 YENİ VERİ MERKEZİ PLANLANIYOR

Türkiye’de dijital dönüşüm yatırımlarının hız kazandığını belirten Avcı, önümüzdeki iki yıl içinde 14 yeni veri merkezi kurulmasının planlandığını açıkladı. Söz konusu projelerin, yüksek hacimli iklimlendirme yatırımlarıyla birlikte teknoloji sektöründe yeni bir hareketlilik oluşturması bekleniyor.

Daikin’in “Fusion 30” stratejisi kapsamında yapılacak 100 milyon dolarlık yatırımın, 2030 yılına kadar Türkiye’de Ar-Ge, üretim ve ileri teknoloji alanlarını kapsadığı bildirildi.

Şirketin, finans, e-ticaret ve teknoloji sektörlerine yönelik veri merkezi altyapılarında büyümeyi hedeflediği kaydedildi.

General Mobile Strateji ve İş Geliştirmeden Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı İlkay Cihaner, Foxconn ile yürütülen iş birliğinin yeni aşamaya geçtiğini belirterek, Vietnam’daki üretimin Türkiye’ye kaydırılacağını açıkladı.

KAĞITHANE 5G VE AKILLI TELEFON ÜSSÜ OLACAK

Türkiye gazetesindeki habere göre; Yıllık 4,5 milyon adet üretim kapasitesine sahip Kağıthane tesisinde 5G ürünleri ve akıllı telefon üretimi yapılacağı bildirildi. Ortaklığın, üretim süreçlerinin yanı sıra teknoloji ve bilgi transferi açısından da Türkiye’ye katkı sağlaması hedefleniyor.

General Mobile, Avrupa pazarına yönelik üretimin önemli bölümünü Türkiye’de gerçekleştirmeyi planlıyor. Şirket, Türkiye’nin coğrafi avantajı sayesinde lojistik sürelerini ciddi ölçüde azaltmayı hedefliyor.

ABD PAZARI İÇİN DE HAZIRLIK BAŞLADI

General Mobile’ın ABD pazarı için de çalışmalar yürüttüğü belirtildi. Verizon ile yapılan iş birliği kapsamında 5G modemlerin saha testlerinin sürdüğü açıklandı.

Şirketin hedefleri arasında, Avrupa ve ABD pazarına yönelik yüksek teknolojili ürün üretiminde Türkiye’yi bölgesel bir merkez haline getirmek yer alıyor.

Sıfır Atık Hareketi’nin kurucusu, Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı ve Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan'ın vizyonu ve himayelerinde küresel ölçekte büyüyen Sıfır Atık Hareketi, şimdi dünyanın en kapsamlı çevre ve iklim buluşmalarından birine hazırlanıyor.

Sıfır Atık Vakfı tarafından 5-7 Haziran 2026 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenecek Sıfır Atık Forumu, sıfır atık yaklaşımını yalnızca bir çevre politikası olarak değil; iklim değişikliğiyle mücadelede somut sonuç üreten stratejik bir dönüşüm modeli olarak uluslararası gündemin merkezine taşımayı hedefliyor.

“Antalya’ya Giden Yol: İklim Eylemi Olarak Sıfır Atık” temasıyla gerçekleştirilecek forum, Türkiye’nin 9-20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da ev sahipliği yapacağı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’na (COP31) giden süreçte küresel ölçekte uygulama hazırlığını hızlandıran en önemli platformlardan biri olacak.

EMİNE ERDOĞAN: 160'TAN FAZLA ÜLKEDEN BİNLERCE TEMSİLCİ İSTANBUL'DA ORTAK EVİMİZ DÜNYA İÇİN BULUŞACAK

Sıfır Atık Forumu’na ilişkin açıklama yapan Sıfır Atık Vakfı Onursal Başkanı Emine Erdoğan, "Sıfır Atık Vakfımız tarafından ikinci kez düzenlenecek olan Uluslararası Sıfır Atık Forumu’nun şimdiden ülkemiz ve insanlık adına hayırlı sonuçlara vesile olmasını diliyorum. “Antalya’ya Giden Yol: İklim Eylemi Olarak Sıfır Atık” anlayışıyla hayat bulan forumda, 160’tan fazla ülkeden binlerce temsilci İstanbul’da, ortak evimiz dünya için buluşacak. COP31 sürecine de önemli katkılar sunacağına inandığım zirvenin; çevre bilincini güçlendirirken, ortak sorumluluk anlayışını büyütmesini ve iklim kriziyle mücadelede kalıcı iş birliklerini desteklemesini temenni ediyorum" dedi.

İSTANBUL, KÜRESEL İKLİM DİPLOMASİSİNİN YENİ BULUŞMA NOKTASI OLACAK

Sıfır Atık Forumu’nun; 160’tan fazla ülkeden 5 binden fazla uluslararası konuğu İstanbul’da buluşturması bekleniyor. Forum kapsamında dünyadan 100’ün üzerinde bakan ile 200’den fazla belediye başkanının da İstanbul’a gelmesi öngörülüyor.

Kamu temsilcileri, uluslararası kuruluşlar, özel sektör liderleri, yatırımcılar, akademisyenler, girişimler, sivil toplum kuruluşları, şehir yöneticileri ve gençlik temsilcileri aynı platformda bir araya gelerek sıfır atık temelli iklim çözümlerini çok boyutlu biçimde değerlendirecek.

Forum; yalnızca fikir alışverişi yapılan bir toplantı olmanın ötesinde, uygulama hazırlığını hızlandıran, ortaklık mekanizmaları oluşturan, şehirleri ve ülkeleri somut eylem planları etrafında buluşturan güçlü bir dönüşüm platformu olarak yapılandırıldı.

COP31 ÖNCESİNDE KRİTİK EŞİK

Türkiye’nin COP31’e ev sahipliği yapacak olması, sıfır atık yaklaşımının küresel iklim politikaları içerisindeki rolünü daha da stratejik bir noktaya taşıyor. Bu kapsamda İstanbul’da gerçekleştirilecek forum; Antalya’ya giden süreçte ülkeler arası koordinasyonu güçlendiren, uygulama odaklı iş birliklerini artıran ve iklim hedeflerinin sahaya yansımasını hızlandıran önemli bir hazırlık zemini oluşturacak.

“SIFIR ATIK FORUMU, SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ TEŞVİK EDEN KÜRESEL BİR PLATFORM”

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, foruma ilişkin değerlendirmesinde sıfır atık yaklaşımının artık yalnızca çevresel sürdürülebilirliğin bir unsuru olmadığını, aynı zamanda iklim değişikliğiyle mücadelede yüksek etki potansiyeline sahip stratejik bir araç hâline geldiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:

“İstanbul’da düzenleyeceğimiz Sıfır Atık Forumu ile amacımız; COP31’e giden süreçte ülkeler, şehirler ve sektörler arasında uygulama odaklı iş birliklerini güçlendirmek ve sıfır atığı küresel iklim eyleminin temel yapı taşlarından biri hâline getirmektir. Antalya’ya giden bu yolda ortak akıl ve kolektif sorumluluk anlayışıyla somut sonuçlar üreten bir dönüşümü birlikte inşa edeceğiz.”

Emine Erdoğan'ın himayelerinde yürütülen çalışmaların küresel ölçekte güçlü bir etki oluşturduğunu vurgulayan Ağırbaş, Sıfır Atık Forumu’nun döngüsel ekonomi, kaynak verimliliği ve sürdürülebilir yaşam tarzını teşvik eden küresel bir platform olduğunun altını çizdi.

“İKLİM KRİZİNDEN EN FAZLA ETKİLENEN TOPLULUKLARIN SESİNİ DOĞRUDAN DİNLİYORUZ”

COP31 yolunda yürütülen çalışmalarla toplumun farklı kesimlerinden seslerin dinlendiğini belirten Ağırbaş, “Farklı kesimlerden insanlarla ve farklı gruplarla birlikte çalışırsak ana misyonumuzla ilgili başarılı sonuçlar elde edebileceğimize inanıyoruz. Forum kapsamında, katkı sunmak isteyen tüm katılımcılarla iş birliğine açığız. İklim krizinden en fazla etkilenen toplulukların sesini doğrudan dinliyoruz. Nairobi’de Afrika’nın en büyük gecekondu mahallesini ziyaret etmiştik. Kibera’daki gecekondu mahallesinden on kişiyi Sıfır Atık Forumu’na davet edeceğiz. Yerel yönetimlerle yakın çalışırsak sahadan güçlü ve somut sonuçlar alabileceğimize inanıyoruz. Ortaklarımızla birlikte sahada gerçek bir etki görmek istiyoruz” ifadelerini kullandı.

FORUMUN ANA HEDEFİ: TAAHHÜTTEN UYGULAMAYA GEÇİŞ

Sıfır Atık Forumu 2026’nın temel yaklaşımı; çevresel taahhütleri uygulanabilir politika araçlarına, şehir ölçekli projelere ve sektör bazlı dönüşüm modellerine dönüştürmek olacak.

Bu kapsamda forum;

• Uygulama odaklı ortaklıkların geliştirilmesi,
• Şehir eylem taahhütlerinin oluşturulması,
• Finansman mekanizmalarının güçlendirilmesi,
• Teknoloji ve inovasyon kapasitesinin artırılması,
• Döngüsel ekonomi modellerinin yaygınlaştırılması,
• Gıda atıkları ve metan emisyonlarının azaltılması,
• Sürdürülebilir üretim ve tüketim modellerinin geliştirilmesi başlıklarında somut çıktılar üretmeyi hedefliyor.

Forumun en dikkat çekici yönlerinden biri de yalnızca küresel politika tartışmalarına değil, kısa vadede uygulanabilir ve ölçeklenebilir çözümlere odaklanması olacak.

YÜKSEK DÜZEYLİ BAKANLAR OTURUMLARI DÜZENLENECEK

Forum programı kapsamında kritik sektörlere yönelik yüksek düzeyli bakanlar oturumları gerçekleştirilecek.

Bu kapsamda;

• Yüksek Düzeyli Sanayi ve Teknoloji Bakanları Oturumu,
• Yüksek Düzeyli Tarım ve Orman Bakanları Oturumu,
• Yüksek Düzeyli Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanları Oturumu düzenlenecek.

Oturumlarda; sıfır atık yaklaşımının sanayi politikalarına entegrasyonu, temiz üretim süreçleri, sürdürülebilir tarım sistemleri, enerji verimliliği, kaynak yönetimi, teknoloji temelli dönüşüm modelleri ve yeşil finansman mekanizmaları ele alınacak.

KRİTİK TEMATİK BAŞLIKLAR MASAYA YATIRILACAK

Forum boyunca gerçekleştirilecek diğer oturumlarda;

• Döngüsel ekonomi,
• Plastik atıkların azaltılması,
• Sürdürülebilir tedarik zincirleri,
• Şehir bazlı sıfır atık uygulamaları,
• Kaynak verimliliği,
• Yeşil finansman,
• Sürdürülebilir üretim modelleri,
• Atık önleme sistemleri gibi başlıklar kapsamlı biçimde değerlendirilecek.

Özellikle şehirlerin uygulama kapasitesini artırmaya yönelik çözümler, yerel yönetimlerin uluslararası iş birlikleri ve özel sektör yatırımları forumun önemli gündem maddeleri arasında yer alacak.

Ayrıca farklı ülkelerde uygulanabilecek ölçeklenebilir müdahale modelleri ile bilimsel veri temelli uygulama rehberlerinin geliştirilmesi hedeflenecek.

ŞEHİRLER İÇİN UYGULAMA TAAHHÜTLERİ HAZIRLANACAK

Forum kapsamında şehirler için özel iş birliği mekanizmaları da oluşturulacak. Katılımcı şehirler; kısa vadeli uygulanabilir eylem planları, ortak uygulama platformları ve uluslararası iş birlikleri geliştirmeye davet edilecek.

Belediyeler arasında bilgi paylaşımını hızlandıracak ağ yapıları kurulurken, şehirlerin atık yönetimi, kaynak verimliliği ve sürdürülebilir yaşam uygulamalarında ortak hareket etmesi teşvik edilecek.

AKADEMİ, İŞ DÜNYASI VE SİVİL TOPLUM AYNI PLATFORMDA

Forum; yalnızca kamu kurumlarını değil, çok paydaşlı bir dönüşüm modelini esas alıyor.

Bu kapsamda; iş dünyası ve girişimler somut çözüm modellerini paylaşacak, akademik kurumlar veri, araştırma ve ölçüm metodolojileri sunacak, yatırımcılar ve finans kuruluşları yeşil dönüşüm finansmanı üzerine çalışacak, sivil toplum kuruluşları toplumsal katılımı güçlendirecek, gençler ve öğrenciler dönüşüm süreçlerine aktif şekilde dahil edilecek.

Özellikle atık yönetimi alanında faaliyet gösteren girişimler için forum; uluslararası görünürlük, yatırımcı bağlantıları ve yeni ortaklıklar açısından önemli fırsatlar sunacak.

FORUM SONUNDA YOL HARİTASI NİTELİĞİNDE ÇIKTILAR AÇIKLANACAK

Forum sonunda küresel iklim gündemine katkı sağlayacak kapsamlı politika ve uygulama belgeleri yayımlanacak.

Bu kapsamda; “Antalya’ya Giden Yol Bildirgesi”, Şehir Eylem Taahhütleri Paketi, ortaklık ve proje geliştirme mekanizmaları, ölçüm ve hesap verebilirlik notları kamuoyu ile paylaşılacak.

Bu belgeler; ülkeler, şehirler, özel sektör, akademi ve sivil toplum kuruluşları arasında uygulama odaklı iş birliklerini güçlendiren temel referans dokümanlar olarak kullanılacak.

İSTANBUL SIFIR ATIK HAFTASI’NIN MERKEZ ETKİNLİĞİ

Sıfır Atık Forumu, 1-7 Haziran tarihleri arasında gerçekleştirilecek İstanbul Sıfır Atık Haftası’nın merkez etkinliği olarak düzenlenecek.

Hafta boyunca İstanbul genelinde üniversiteler, kamu kurumları, belediyeler, işletmeler ve vatandaşların katılımıyla çok sayıda çevre ve sürdürülebilirlik etkinliği gerçekleştirilecek. Böylece İstanbul’un, küresel ölçekte yüksek düzeyli politika diyaloğu ile toplumsal farkındalığı aynı zeminde buluşturan örnek bir sıfır atık platformuna dönüşmesi hedefleniyor.

İKLİM EYLEMİNE YÖN VEREN YENİ BİR UYGULAMA VİZYONU

Sıfır Atık Forumu; yalnızca bir etkinlik değil, küresel iklim eylemine yön veren yeni bir uygulama vizyonunun ilanı niteliğini taşıyor.

Sayın Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayelerinde büyüyen Sıfır Atık Hareketi, bugün 193 ülkede karşılık bulan küresel bir dönüşüm çağrısına dönüşmüş durumda. Sıfır Atık Vakfı tarafından İstanbul’da gerçekleştirilecek Sıfır Atık Forumu ise bu çağrıyı, COP31’e giden yolda somut politika araçları, uygulama modelleri, şehir iş birlikleri ve ortak iklim hedefleriyle güçlendirecek yeni bir dönemin kapısını aralayacak.

Sıfır Atık Vakfı; çevre politikalarını yalnızca atık yönetimi perspektifiyle değil, iklim değişikliğiyle mücadele, kaynak verimliliği, sürdürülebilir kalkınma ve adil geçiş hedefleriyle birlikte ele alan bütüncül yaklaşımıyla, Antalya’da düzenlenecek COP31’e giden süreçte küresel iş birliğini güçlendirmeyi sürdürüyor.

İstanbul’da başlayacak bu yeni süreç; şehirlerden ülkelere, kurumlardan bireylere uzanan ortak bir dönüşüm iradesini büyüterek, sıfır atığı küresel iklim eyleminin en güçlü yapı taşlarından biri hâline getirmeyi amaçlıyor.

Bitcoin 81 bin dolarda hapsoldu: Büyük patlama hangi yöne olacak?

"TEMKİNLİ BİR GÖRÜNÜMLE BAŞLADI"

Kripto para piyasaları çarşamba gününe temkinli bir görünümle başladı.
Bitcoin, yatırımcıların ABD ile Çin arasında yapılacak zirveden gelecek mesajları beklemesi nedeniyle yatay seyir izlerken, İran kaynaklı jeopolitik gelişmeler ve faiz beklentileri piyasalardaki baskının sürmesine neden oldu.

Dünyanın en büyük kripto para birimi Bitcoin, saat 11.00 itibarıyla yaklaşık 81 bin dolar seviyesinde işlem gördü.
ABD'de açıklanan nisan ayı enflasyon verisinin beklentilerin üzerinde gelmesinin ardından 80 bin 416 dolara kadar gerileyen Bitcoin, daha sonra kayıplarının bir kısmını telafi etti.

Bitcoin 81 bin dolarda hapsoldu: Büyük patlama hangi yöne olacak?

"KARIŞIK BİR SEYİR İZLENDİ"

Kripto para piyasasının genelinde ise karışık bir seyir izlendi. Ethereum yüzde 0,3 yükselerek 2 bin 301 dolar seviyesine çıktı.

XRP yüzde 0,3 değer kaybederken, Solana, Cardano ve BNB'de yüzde 0,2 ila yüzde 1,2 arasında düşüş görüldü.
Meme coin tarafında ise Dogecoin yüzde 2, $TRUMP tokeni ise yüzde 4,3 yükseldi.

"TEKNOLOJİ DÜNYASININ ÖNDE GELEN İSİMLERİ"

ABD Başkanı Donald Trump'ın Çin ziyareti kapsamında yaptığı açıklamalar piyasalarda iyimserliği destekledi.
Trump, ziyaretine NVIDIA CEO'su Jensen Huang, Tesla CEO'su Elon Musk ve Apple CEO'su Tim Cook gibi teknoloji dünyasının önde gelen isimlerinin de katıldığını açıkladı.

Üç gün sürecek resmi temaslarda Trump'ın, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile ticaret tarifeleri, Tayvan ve yapay zeka başta olmak üzere birçok kritik başlığı ele alması bekleniyor.

Piyasalarda, iki lider arasındaki görüşmenin ABD ile Çin arasındaki gerilimi azaltabileceği ve İran konusunda devam eden diplomatik çıkmaza katkı sağlayabileceği yönünde beklentiler oluştu.

Bitcoin 81 bin dolarda hapsoldu: Büyük patlama hangi yöne olacak?

"RİSK İŞTAHI ÜZERİNDE BASKI"

Öte yandan Orta Doğu'daki gelişmeler risk iştahı üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.
ABD Başkanı Trump'ın hafta başında İran'ın barış teklifine verdiği yanıtı reddetmesi, piyasalarda temkinli havayı güçlendirdi.

Bazı haberlerde ABD yönetiminin İran'a yönelik askeri operasyon seçeneğini yeniden değerlendirdiği ve deniz ablukasını sürdürmeyi planladığı öne sürüldü.
İran tarafının ise Washington'a yönelik sert açıklamalarını sürdürdüğü ve taraflar arasındaki ateşkesin kırılganlığını koruduğu belirtiliyor.

"BEKLENTİLERİN ÜZERİNDE GELMESİ"

ABD'de açıklanan tüketici enflasyonu verilerinin beklentilerin üzerinde gelmesi, yatırımcıların Fed'in faiz indirimlerine ilişkin beklentilerini yeniden gözden geçirmesine neden oldu.

Analistler, yüksek faiz ortamının kripto para piyasaları açısından olumsuz bir unsur olduğuna dikkat çekiyor.
Faizlerin yüksek seyretmesinin yatırımcıların alternatif maliyetini artırdığı ve riskli varlıklara yönelik talebi sınırlayabildiği ifade ediliyor.

İngiliz The Guardian gazetesinde yer alan kapsamlı analize göre, ABD Başkanı Donald Trump bu hafta Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yapacağı iki günlük zirve için Pekin'e gidiyor. Ancak Trump, masaya oldukça zayıf bir konumda oturuyor. Gazete, Trump'ın uluslararası düzeni bir enkaz yığınına çevirdiğini belirterek, Orta Doğu'daki krizden çıkış biletinin Pekin'in elinde olduğunu vurguladı.

Analizde, ABD liderinin Ukrayna, Gazze, NATO ve son olarak İran ile Lübnan'da yaşadığı politika çöküşlerinin ardından acilen bir diplomatik başarıya ihtiyaç duyduğu ifade edildi. Guardian, Trump'ın dış politikasını sert sözlerle eleştirerek durumu şu sözlerle özetledi:

"Kontrolden çıkmış bir yıkım güllesi gibi vahşice ileri geri sallanan Donald Trump, sonuçlarını hiç düşünmeden uluslararası düzeni paramparça ediyor. Tutarlı stratejilerden yoksun bir şekilde, arkasında sadece sefalet, kafa karışıklığı ve enkaz bırakıyor."

TAYVAN'I FEDA MI EDECEK?

Zirvenin en kritik pazarlık konusunun İran ve Tayvan ekseninde şekillenmesi bekleniyor. Trump'ın, olası bir topyekun savaş durumunda Çin'in İran'ı silahlandırmamasına ve Hürmüz Boğazı'nı açık tutmasına ihtiyacı var. Ancak bu taleplerin bedelinin ağır olabileceği belirtiliyor. Zirve öncesinde ABD'nin Tayvan'a yönelik desteğini azaltmasının, Şi'nin işbirliği için talep edeceği bedel olabileceği yönündeki spekülasyonlar giderek artıyor.

Çin açısından bakıldığında ise Trump'ın yarattığı istikrarsızlık Pekin yönetimine küresel sahnede alan açıyor. İran krizinin ABD güçlerini Asya'dan uzaklaştırdığına dikkat çeken gazete, bu stratejik kaymayı şu ifadelerle aktardı:

"Trump'ın değişkenliği, Şi'nin Çin'i küresel istikrarın yeni koruyucusu olarak öne çıkarmasına yardımcı oluyor. İran çıkmazı, ABD güçlerini Asya'dan çekerek Tayvan'ı ve bölgesel müttefikleri gelecekteki olası bir Çin saldırısına karşı savunma kapasitesini azaltıyor."

ORMAN KANUNLARINA DÖNÜŞ UYARISI

Savaşın enerji fiyatları ve küresel ticaret üzerindeki olumsuz etkisi, halihazırda zorlanan Çin ekonomisi için en büyük dezavantaj olarak öne çıkıyor. Geçtiğimiz yıl İran'ın petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 80'ini satın alan Çin, ABD donanmasının engellemelerine rağmen Hürmüz Boğazı'nda güvenli seyrüsefere hayati önem atfediyor. Çin, bir yandan tarafları müzakereye çağırırken diğer yandan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile doğrudan görüşmelere ev sahipliği yaptı.

Çin lideri Şi Cinping'in Trump ile yüzleşmekten çekinmediği vurgulanan haberde, Şi'nin uluslararası hukuka dair son uyarısı doğrudan alıntılandı:

"Uluslararası hukukun üstünlüğünün otoritesini korumak için, onu işimize geldiğinde kullanıp işimize gelmediğinde bir kenara atamayız. Orman kanunlarına geri dönüşe izin veremeyiz."

GİZLİ SİLAH DESTEĞİ İDDİASI

Trump, geçtiğimiz ay Şi'ye bir mektup yazarak Tahran'a silah tedarik etmemesini istemiş ve bu konuda güvence aldığını iddia etmişti. Ancak ABD merkezli muhafazakar düşünce kuruluşu Demokrasileri Savunma Vakfı, Çin'in halihazırda İran'a balistik füzeler için çift kullanımlı kimyasallar, ABD askeri hareketleri hakkında uydu istihbaratı ve yaptırımları delme konusunda yardım sağladığını ileri sürüyor.

Şi'nin en büyük dış politika önceliğinin Orta Doğu değil, Tayvan'ı anakaraya katmak olduğu biliniyor. Pentagon planlamacıları, Çin ordusunun önümüzdeki yıl bir işgal başlatmaya hazır olabileceğine inanıyor. Guardian, Trump'ın Tayvan konusundaki tutarsızlığına dikkat çekerek tehlikenin boyutunu şu sözlerle gözler önüne serdi:

"Bütün kozları elinde tuttuğuyla övünmeyi seven ABD Başkanı, Şi ile masaya oturduğunda elinde ciddi anlamda koz kalmadığını görebilir. Trump, Orta Doğu takıntıları ve önyargılarıyla ABD'nin konumunu umutsuz bir şekilde tehlikeye attı."

Zirveden çıkacak sonuç, sadece ABD-Çin ilişkilerini değil, Japonya, Güney Kore ve Filipinler gibi ABD müttefiklerinin de kaderini belirleyecek. Uzmanlar, Trump'ın Pekin'de sahte bir zafer ilan edip müttefiklerini yarı yolda bırakması halinde, Pasifik'te on yıllardır süren hassas diplomasinin çökeceği ve Çin'in küresel süper güç yarışında direksiyonu tamamen ele geçireceği uyarısında bulunuyor.

Petrol fiyatlarındaki artış pompa fiyatlarına yansıyor. Gece yarısından itibaren motorinin litre fiyatına 1 lira 10 kuruş seviyesinde zam geldi.

Zamla birlikte motorinin litresi İstanbul'da 67,37 liraya, Ankara'da 68,49 liraya, İzmir'de 68,77 liraya, doğu illerinde ise 70,22 liraya yükseldi.

Benzin fiyatlarında ise bir değişiklik olmadı.

Lüks yaşam sürüp vergi ödemeyenleri radarına alan Maliye, özellikle sporcuların toplam 5 milyar liralık kazançlarını beyan dışı bıraktıklarını tespit etti.

MALİYE'DEN SPORCULARA BÜYÜK DENETİM

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, kayıt dışıyla mücadele kapsamındaki çalışmaların son detaylarını anlattı. Farklı branşlardan 4 bin 716 sporcunun kazançları tek tek araştırıldı. 228 sporcu ise 'riskli' görülerek denetim kapsamına alındı.

Söz konusu analizler Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı (VDK) Risk Analiz Merkezi tarafından yürütüldü. Başta açık kaynaklarda yer alan bilgiler olmak üzere; gelir ve gider profilleri, sözleşme bilgileri, çeşitli araçlarla yapılan ödemelerin dikkate alındı.

Ayrıca, transfer ve kiralama bedelleri dahil çok farklı türlerde kazançlar da araştırmanın konusunu oluşturdu. Yürütülen araştırmada, sporcuların şarta bağlı olmayan garanti gelirlerinin dikkate alındığı ve ücret mahiyetinde olup beyan dışı bırakılan kazancın 5 milyar lira olduğu vurgulandı.

ÖNEMLİ BİR KISMI DÖRT BÜYÜKLERDE

Hürriyet'e konuşan Bakan Şimşek, kayıt dışı ile mücadele çalışmaları hakkında bilgi verirken vergi mükellefi olmamasına rağmen lüks yaşam sürenlerin mercek altında olduğunu belirtti ve "Bu çalışmalar, vergisini doğru ve zamanında ödeyen mükelleflerin haklarını korumayı, gelir dağılımında adaleti ve kayıt dışılıkla etkin mücadeleyi amaçlamaktadır" diyerek tüm mükellefleri yükümlülüklerini yerine getirmeye davet etti.

DÖRT BÜYÜKLERİN SPORCULARI DENETLENİYOR

Hürriyet'te yer alan habere göre; Kazançlarına yönelik açıklama beklenen sporcuların önemli bir kısmının profesyonel spor kulüpleri bünyesinde koşturan futbolcular, basketbolcular ve voleybolculardan oluştuğu dile getirildi. Bunların yine hatırı sayılır bir kısmı dört büyükler gibi ilgili branşlarda sportif başarısı en yüksek kulüplerle sözleşme yapmış sporculardan oluştuğu belirlendi. Geçen sene 2 milyar lirayı aşkın ücret gelirini beyan dışı bırakan 310 sporcuyu denetime alan VDK, bu sene aynı alanda denetimlerini sürdürdü.

FERRARI'YE BİNİP VERGİ ÖDEMİYORLAR

Gözetime alınanlar arasındaki bazı çarpıcı profiller ise durumun boyutunu gözler önüne serdi. Hiçbir vergi mükellefiyeti bulunmamasına rağmen, bu kişilerden bazılarının 8 araca ve 24 gayrimenkule kadar alım yaptığı belirtildi. Yine herhangi bir vergi kaydı veya mükellefiyeti olmaksızın piyasa değeri milyonlarca lirayı bulan Bugatti, Ferrari ve Porsche gibi ultra lüks spor araçlara binen isimlerin de bu program kapsamında mercek altına alındığı ifade edildi.

Şimşek'in paylaştığı denetimde VDK, 'Yüksek Gelir Grupları Gözetim ve Uyum Programı-2' kapsamında, herhangi bir gelir bildirmeyen veya bildirdiği geliri harcamasıyla uyumsuz olan 16 bin 300'ü aşkın mükellefin kapısını çaldı.

16 BİN 300 MÜKELLEFİN KAPISI ÇALINDI

2025'te başlatılan ilk gözetim ve uyum programında 10 bin mükellef mercek altına alınmış ve çalışmaların neticesinde mükellefler 15 milyar lira matrah artırımında bulunmuştu. Yeni hedeflenen 16 bin 300 kişilik grubun 'yüksek tutarlı lüks harcamalar' yaptığı belirlendi. Gözetim programında kişileri radara sokan risk kriterleri iki ana gruptan oluştu.

İlk grupta, büyük ölçekli şirketlere ortak olan ancak şirketi kâr dağıtmamasına karşın lüks bir yaşam süren, beyan ettiği gelirle yaşam standardı birbiriyle örtüşmeyen mükellefler yer aldı.

İkinci aşamada ise şirket ortaklığı olmamasına rağmen lüks araç, lüks gayrimenkul, yat, tekne, kotra ve lüks saat gibi tüketim mallarını satın alan, ancak merkezi risk analizine göre gelir düzeyi bu devasa harcamaları açıklamaya yetmeyen kişiler bulunuyor.

ABD-İran hattında ateşkesin uzatılmasına rağmen Hürmüz Boğazı'nda süren gerilim ve enerji arzına yönelik riskler, piyasalarda temkinli görünümü koruyor.

79 bin dolar seviyesini test eden Bitcoin'de teknik seviyeler öne çıkarken, uzmanlar kısa vadede oynaklığın devam edebileceğine dikkat çekiyor.

ABD ile İran arasındaki ateşkesin uzatılmasına rağmen Hürmüz Boğazı'nda süren gerilim, yatırımcıların risk iştahını sınırlıyor.

BITCOIN 78 BİN DOLARIN ÜZERİNDE KALDI

Bitcoin, bugün 78 bin dolar seviyesinin üzerinde yatay hareket etti.

TSİ 10.20 itibarıyla yüzde 0,2 artışla 78 bin 153 dolardan işlem gören kripto para, bir gün önce 79 bin doların üzerine çıkarak şubat başından bu yana en yüksek seviyesini test etmişti.

TEKNİK SEVİYELER ÖNE ÇIKIYOR

Analistler, kısa vadede fiyat hareketlerinin teknik seviyelere bağlı olarak şekillendiğini belirtiyor.

76 bin doların aşılmasıyla birlikte düşüş yönlü pozisyonların bir kısmının kapandığı ifade edilirken, türev piyasalardaki yüksek açık pozisyonların ani fiyat dalgalanmalarına zemin hazırlayabileceği değerlendiriliyor.

ABD-İRAN HATTINDA BELİRSİZLİK SÜRÜYOR

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile ateşkesi uzatma kararına rağmen taraflar arasındaki belirsizlik devam ediyor.

Tahran yönetiminin ateşkesi resmi olarak kabul etmemesi ve ABD'nin deniz ablukasına yönelik eleştiriler dikkat çekiyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ GELİŞMELER PİYASALARI ETKİLİYOR

İran Devrim Muhafızları'nın Hürmüz Boğazı'nda iki konteyner gemisine el koyduğu ve bölgede üç gemiye ateş açtığı yönündeki haberler, enerji arzı üzerindeki riskleri artırdı.

Bu gelişmelerin etkisiyle petrol fiyatları, varil başına 100 doların üzerindeki seyrini koruyor.

BITCOIN'DE DESTEK VE DİRENÇ KONUMU

Mevcut görünümde 79 bin dolar seviyesi önemli bir direnç noktası olarak öne çıkarken, olası geri çekilmelerde 73-75 bin dolar aralığının destek görevi görebileceği belirtiliyor.

Savaşın şimdilik sona ermiş görünmesinin ardından, ekonomik maliyetler de gün yüzüne çıkıyor.

İran Savaşı’nın başlamasından itibaren geçen yaklaşık 50 günlük süreçte, küresel enerji piyasalarında ciddi bir arz kaybı yaşandı.

Reuters verileri ve analist değerlendirmelerine göre, üretilemeyen ham petrolün ekonomik karşılığı 50 milyar doları aştı.

500 MİLYAR VARİL, PİYASADAN ÇEKİLDİ

Savaş süresince yaklaşık 500 milyon varil petrolün küresel piyasaya girmediği hesaplandı. Bu miktarın etkisi, dünya genelinde haftalar süren ulaşım ve ekonomik faaliyetlere denk gelen bir kesinti ölçeğinde değerlendiriliyor.

Analistlere göre bu kayıp;

Küresel havacılığın yaklaşık 10 hafta durması

Dünya kara taşımacılığının 11 gün kesilmesi

Küresel ekonominin 5 gün boyunca petrolsüz kalması

gibi senaryolarla kıyaslanabilecek büyüklükte.

BÖLGESEL ÜRETİM SERT ETKİLENDİ

Mart ayında Körfez bölgesinde günlük yaklaşık 8 milyon varillik üretim kaybı yaşandı. Bu rakam, dünyanın en büyük enerji şirketlerinin toplam üretim seviyelerine yakın bir düşüşe işaret ediyor.

Körfez Bölgesi’nde ayrıca jet yakıtı ihracatında da ciddi gerileme görüldü. Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn ve Umman’ın ihracatı kısa sürede milyonlarca varil seviyesinden sert biçimde düştü.

HAVACILIK VE TAŞIMACILIKTA EŞDEĞER ŞOK

Yaşanan düşüşün, New York–Londra hattında yaklaşık 20 bin gidiş-dönüş uçuşunu karşılayabilecek yakıt miktarına denk geldiği hesaplanıyor. Bu durum, küresel lojistik zincirinde baskıyı artırdı.

50 MİLYAR DOLARLIK EKONOMİK ETKİ

Petrol fiyatlarının savaş süresince ortalama varil başına 100 dolar seviyesinde seyretmesi, toplam kaybı yaklaşık 50 milyar dolara çıkardı. Bu rakamın, bazı Avrupa ülkelerinin yıllık ekonomilerine yakın büyüklükte olduğu belirtiliyor.

TOPARLANMA SÜRECİ UZAYABİLİR

Hürmüz Boğazı’ndaki ticari akışın kısmen açık olmasına rağmen, üretim ve sevkiyatın normale dönmesinin zaman alacağı ifade ediliyor. Hürmüz Boğazı üzerinden geçen enerji trafiğindeki kırılganlık, piyasalardaki belirsizliği artırıyor.

ENERJİ ALTYAPISINDA KALICI ETKİ RİSKİ

Uzmanlar, bazı bölgelerdeki üretim sahalarının yeniden tam kapasiteye ulaşmasının aylar sürebileceğini belirtiyor. Rafineri ve LNG tesislerinde yaşanan hasarların ise toparlanma sürecini yıllara yayabileceği ifade ediliyor.

Kaynak: REUTERS

SGK, yalnızca aylıkları durdurmakla yetinmiyor. Tespit edilen kişilerden bugüne kadar yapılan tüm ödemeler yasal faiziyle birlikte geri talep edilirken, ilgili dosyalar savcılıklara iletilerek adli süreç başlatılıyor.

Denetimler hem dijital veri analizi hem de saha çalışmalarıyla yürütülüyor. Adres kayıtları, sosyal incelemeler ve yerinde kontroller birlikte değerlendirilerek, resmi kayıtlarda boşanmış görünmesine rağmen fiilen aynı adreste yaşamaya devam eden kişiler tespit ediliyor.

SGK Başuzmanı İsa Karakaş, söz konusu uygulamanın basit bir usulsüzlük olmadığını belirterek, bunun “nitelikli dolandırıcılık” kapsamında değerlendirildiğini ifade etti. Karakaş ayrıca, bu tür vakalarda “resmi belgede sahtecilik” suçlamasıyla da adli işlem başlatıldığını vurguladı.

Sahte boşanma vakalarının ortaya çıkarılmasında ihbar mekanizması önemli rol oynuyor. “Alo 170” hattına yapılan başvuruların büyük kısmının akraba, komşu ve yakın çevreden geldiği belirtilirken, bu ihbarlar doğrultusunda başlatılan incelemelerin kısa sürede sonuç verdiği kaydedildi.

Denetimlerde özellikle İstanbul, Ankara ve Zonguldak öne çıkan iller arasında yer aldı. Bu şehirlerde çok sayıda dosya incelemeye alındı.

Öte yandan, hileli boşanma tespit edilen kişiler yalnızca aylıkları değil, devlet tarafından karşılanan Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamındaki sağlık giderlerini de faiziyle birlikte geri ödemek zorunda kalıyor.

Uzmanlar, mevzuata aykırı bu tür işlemlerin ciddi mali yük ve ceza yaptırımları doğurduğuna dikkat çekerek, vatandaşların hak kaybı yaşamamak adına yasal çerçevede hareket etmeleri gerektiğini vurguluyor.

Kaynaklar: Reuters, Anadolu Ajansı, Hürriyet, SGK verileri
Florya Gazetesi Haber Merkezi

Saldırılarda İran lideri Ali Hamaney'in yanı sıra çok sayıda üst düzey yetkili yaşamını yitirdi.

İran ise İsrail'in yanı sıra ABD üslerinin bulunduğu Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn başta olmak üzere bazı bölge ülkelerinde belirlediği hedeflere saldırılarla karşılık vererek küresel enerji ticaretinin yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nı da fiilen kapattı.

Bölgedeki güvenliğin tehlikeye girmesiyle birlikte brent petrol fiyatlarında sert yükselişler görüldü.

HÜRMÜZ BOĞAZI GEÇİŞLERE AÇILIYOR

ABD ve İsrail ile sağlanan geçici ateşkesin ardından İran'da Hürmüz Boğazı'na ilişkin yeni bir karar alındı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, yaptığı yazılı açıklamada ABD ve İran arasındaki müzakerelerde diplomatik çabaları için Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir'e teşekkür ederek, "İran'a yönelik saldırıların durdurulması halinde güçlü silahlı kuvvetlerimiz savunma operasyonlarını sona erdirecektir. İki haftalık süre boyunca Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçiş, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon sağlanarak ve teknik kısıtlamalar gözetilerek mümkün olacaktır" ifadelerini kullandı.