REUTERS: İLK SEVKİYATLAR BİRKAÇ HAFTA İÇİNDE BAŞLAYACAK

Habere göre İran, anlaşma kapsamında teslimatları birkaç hafta içinde almaya başlayacak. Satın almanın, ABD ve İsrail'in son saldırılarında zarar gören füze, İHA ve hava savunma altyapısındaki eksikleri gidermeyi amaçladığı belirtildi.

QW-12 VE FN-16 FÜZELERİ TEDARİK EDİLECEK

Kaynaklar, anlaşmanın Çin yapımı QW-12 ve FN-16 füzelerini içeren 300 ila 400 adet taşınabilir hava savunma sistemini kapsadığını aktardı. İddiaya göre anlaşma, İran ile Çinli tedarikçi arasında aracılık yapan Hong Kong merkezli Zhongqing Baoshang International Investment şirketi üzerinden imzalandı.

Reuters'a konuşan kaynaklar, anlaşmanın yapıldığını ancak teslimat takvimi, miktarlar ve uygulamaya ilişkin ayrıntıların değişebileceğini ifade etti.

ÇİN'DEN YALANLAMA

İddiaların ardından açıklama yapan Çin Dışişleri Bakanlığı, haberlerin "tamamen asılsız" olduğunu belirtti. Bakanlık, Pekin yönetiminin çatışmaların sona erdirilmesi ve barışın sağlanması yönündeki tutumunu sürdürdüğünü açıkladı.

Pakistan ordusunun halkla ilişkiler birimi ISPR de Çin'den İran'a hava savunma silahlarının Pakistan üzerinden sevk edildiği yönündeki iddiaları kesin bir dille yalanladı.

İLK SEVKİYATLARIN HAVA YOLUYLA YAPILMASI BEKLENİYOR

Reuters'ın haberine göre ilk sevkiyatların Çin'in Urumçi kentinden hava yoluyla başlayarak Pakistan üzerinden İran'a ulaştırılması planlanıyor. Batılı istihbarat kaynakları ile İranlı bir yetkili ise Tahran'ın askeri sevkiyatları daha gizli gerçekleştirebilmek amacıyla kara yolu seçeneklerini de değerlendirdiğini öne sürdü.

ALÇAK İRTİFA HEDEFLERİNE KARŞI KULLANILIYOR

İran'ın tedarik etmeyi planladığı QW-12 ve FN-16 sistemleri; alçaktan uçan savaş uçakları, helikopterler ve insansız hava araçlarına karşı kullanılan kızılötesi güdümlü taşınabilir hava savunma sistemleri arasında yer alıyor.

Askeri uzmanlara göre bu sistemler, küçük ekipler tarafından kısa sürede konuşlandırılabilmeleri ve kolay taşınabilmeleri sayesinde askeri tesisler ile kritik enerji altyapısının korunmasında önemli avantaj sağlıyor.

Çekhov'da Sivil Yerleşim Hedef Oldu

Saldırının en dikkat çekici noktalarından biri, Moskova'nın yaklaşık 70 kilometre güneyindeki Çekhov kenti oldu.

Moskova Bölge Valisi Andrey Vorobyov, bir apartmana İHA isabet ettiğini, üst katlarda yangın çıktığını ve çok sayıda dairenin ağır hasar alarak kullanılamaz hale geldiğini açıkladı. Yangın kısa sürede kontrol altına alınırken, bölge güvenlik çemberine alındı.

Çekhov Belediye Başkanı Mihail Sobakin, ilk belirlemelere göre olayda can kaybı yaşanmadığını, bina sakinlerinin tahliye edildiğini ve hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.

Saldırı görüntüleri, sosyal medyada kısa sürede geniş yankı uyandırdı.

Moskova Çevresinde Geniş Çaplı Alarm

Rus yetkililere göre saldırılar yalnızca Çekhov ile sınırlı kalmadı.

Podolsk, Domodedovo, Kolomna ve Moskova bölgesindeki birçok yerleşim yeri de İHA saldırılarının hedefi oldu. Rus hava savunma birlikleri onlarca hedefi etkisiz hale getirdiklerini açıklarken, bazı bölgelerde uçuş güvenliği tedbirleri artırıldı ve kritik altyapılar çevresinde ek güvenlik önlemleri alındı.

Askerî gözlemcilere göre saldırıların geniş bir alana yayılması, Ukrayna'nın uzun menzilli İHA kabiliyetini artırdığını ve Rus hava savunmasının sürekli baskı altında tutulmaya çalışıldığını gösteriyor.

"Savaş Rusya'ya Geri Döndü" Mesajı

Saldırıların ardından Ukrayna yanlısı sosyal medya hesaplarında yayımlanan görüntülerde, "Savaş, Zelenskiy'nin söz verdiği gibi Rusya'ya geri döndü." ifadeleri dikkat çekti.

Ukrayna hükümeti ise operasyon hakkında resmî bir açıklama yapmadı.

Savaşın başlamasından bu yana Ukrayna, özellikle son bir yıl içinde Rusya'nın iç bölgelerindeki hava üsleri, mühimmat depoları, enerji tesisleri ve lojistik merkezlerini hedef alan uzun menzilli İHA operasyonlarını önemli ölçüde artırdı.

Karşılıklı Saldırılar Yeni Bir Aşamaya Geçiyor

Rusya da son haftalarda Ukrayna'nın Kiev, Harkiv, Odesa, Dnipro ve diğer büyük şehirlerine yönelik yoğun füze ve kamikaze İHA saldırıları düzenliyor.

Her iki taraf da artık yalnızca cephedeki birlikleri değil; komuta merkezleri, enerji altyapısı, hava üsleri, mühimmat depoları ve lojistik ağları hedef alan derin operasyonlar gerçekleştiriyor.

Bu tablo, savaşın klasik cephe çatışmasının ötesine geçerek stratejik derinlikte yürütülen bir yıpratma savaşına dönüştüğünü ortaya koyuyor.

Uzmanlar Ne Diyor?

Uluslararası güvenlik uzmanlarına göre son saldırılar üç önemli sonucu beraberinde getiriyor:

• Birincisi, Ukrayna'nın Rusya'nın iç bölgelerine ulaşabilen uzun menzilli İHA kapasitesi sürekli gelişiyor.
• İkincisi, Rus hava savunma sistemleri çok sayıda hedefi etkisiz hale getirse de, yüzlerce İHA'nın aynı anda kullanılması savunma sistemleri üzerinde ciddi baskı oluşturuyor.
• Üçüncüsü, savaşın psikolojik boyutu giderek önem kazanıyor. Moskova gibi daha önce görece güvenli kabul edilen bölgelerin hedef alınması, Rus kamuoyunda savaşın etkilerinin doğrudan hissedilmesine neden oluyor.

Analistler, karşılıklı saldırıların artmasının diplomatik çözüm ihtimalini kısa vadede daha da zorlaştırabileceği görüşünde birleşiyor.

Bölgesel ve Küresel Etkiler

Moskova çevresine yönelik yoğun İHA saldırıları yalnızca Rusya'nın iç güvenliğini değil, Avrupa'nın güvenlik mimarisini de yakından ilgilendiriyor.

NATO ülkeleri, savaşın yeni aşamasını dikkatle takip ederken; hava savunma sistemleri, elektronik harp teknolojileri ve insansız sistemler modern savaşın belirleyici unsurları olarak öne çıkıyor.

Uzmanlara göre Rusya-Ukrayna savaşı, artık yalnızca iki ülke arasındaki konvansiyonel bir çatışma olmaktan çıkarak, yeni nesil teknolojilerin ve asimetrik harp yöntemlerinin sahada test edildiği küresel ölçekte bir güvenlik krizine dönüşmüş durumda.

Kaynaklar

• Reuters
• BBC News
• Associated Press (AP)
• Rusya Savunma Bakanlığı
• Moskova Belediyesi
• Moskova Bölge Valiliği
• Institute for the Study of War (ISW)

Florya Gazetesi Haber Merkezi

Florya Gazetesi Haber Merkezi

alanlarında önemli yatırımlar yaptı.

Japon Asahi gazetesinin derlediği verilere göre Çin, 2021-2025 yılları arasında yaklaşık 79 bin ton deplasmana sahip 10 yeni denizaltıyı hizmete aldı.

Bu gelişmeler, ABD, Japonya, Avustralya ve AUKUS ortaklığı tarafından yakından takip ediliyor.

Uzman Değerlendirmesi

Savunma uzmanları, yeni platformun teknik özelliklerinin henüz resmî olarak doğrulanmadığını vurguluyor. Ancak mevcut görüntüler, Çin'in yalnızca denizaltı sayısını artırmadığını; aynı zamanda düşük görünürlüklü, daha sessiz ve yüksek performanslı platformlara yöneldiğini gösteriyor.

Bunun, Hint-Pasifik'teki stratejik rekabeti daha da yoğunlaştırabileceği ve bölgedeki deniz güvenliği dengelerini etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Kaynaklar

BlackSky uydu görüntü analizleri South China Morning Post Defense News (ABD) Naval News (ABD) The War Zone (ABD) Global Times (Çin) Asahi Shimbun (Japonya)

Uzmanlara göre özellikle kule yapısındaki küçülme, su altında oluşan türbülansı azaltarak denizaltının pasif sonar sistemleri tarafından tespit edilmesini oldukça zorlaştırıyor.

Yeni Bir Denizaltı Sınıfı mı?

ABD merkezli araştırma kuruluşları ve Asya'daki savunma uzmanları görüntüler üzerinde incelemelerini sürdürüyor.

Perceptum araştırma şirketinin kurucusu Timothy Heath, South China Morning Post gazetesine yaptığı değerlendirmede şunları söyledi:

"Bu platform mevcut Type 093'ün basit bir modernizasyonundan çok tamamen yeni bir tasarıma benziyor."

Denizaltının nükleer tahrikli olup olmadığı ise mevcut uydu görüntülerinden kesin olarak anlaşılamıyor.

ABD Basını: "Çin Denizaltı Sessizliğini Artırıyor"

ABD basınında konu geniş yer buldu.

Defense News, Çin'in yeni platformunun özellikle ABD Donanmasının Pasifik'teki denizaltı üstünlüğüne karşı geliştirildiğini yazarken, yeni tasarımın akustik izinin azaltılmasının ABD'nin denizaltı takip sistemleri açısından yeni zorluklar oluşturabileceğini değerlendirdi.

Naval News analizinde ise yeni denizaltının yalnızca platform olarak değil, Çin'in denizaltı üretim kapasitesinin ulaştığı seviyeyi göstermesi bakımından da önemli olduğu ifade edildi. Haberde Jiangnan Tersanesi'nin son yıllarda üretim hızını ciddi biçimde artırdığına dikkat çekildi.

The War Zone ise Çin'in özellikle Tayvan çevresi ve Güney Çin Denizi'nde caydırıcılığını artırmayı hedeflediğini belirterek, sessiz çalışan yeni nesil denizaltıların ABD'nin P-8 Poseidon deniz karakol uçakları ve su altı sensör ağlarına karşı avantaj sağlayabileceğini yazdı.

Çin Basını: "Ulusal Savunmanın Doğal Gelişimi"

Çin basınında ise konu daha farklı bir çerçevede ele alındı.

South China Morning Post, uzman görüşlerine yer vererek yeni platformun Çin donanmasının modernizasyon programının önemli bir parçası olduğunu aktardı.

Devlet destekli Global Times, Çin'in savunma modernizasyonunun herhangi bir ülkeye yönelik olmadığını, ülkenin egemenlik haklarını ve deniz güvenliğini korumayı amaçladığını vurguladı.

Çinli askeri yorumcular, özellikle Hint-Pasifik'te artan ABD askeri varlığı karşısında donanmanın teknolojik olarak güncellenmesinin "kaçınılmaz" olduğunu savunuyor.

Hint-Pasifik'te Artan Rekabet

Son yıllarda Çin;

uçak gemileri, nükleer denizaltılar, hipersonik silahlar, insansız deniz sistemleri, uzun menzilli füze kapasitesi Çinli yetkililer ise yeni denizaltının varlığına ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı.

Bugün uluslararası basında yeniden aynı soru soruluyor:

Ankara yeni bir sayfa mı açıyor?

Son haftalarda Wall Street Journal, Reuters ve diğer uluslararası yayın organlarında yer alan haberler; Ankara ile Washington arasında S-400 krizinin çözümüne yönelik yeni diplomatik temasların sürdüğünü öne sürüyor. Resmî makamlar bu iddiaları doğrulamasa da kulislerde konuşulan senaryoların artması bile dosyanın yeniden hareketlendiğini gösteriyor.

Ancak asıl mesele S-400 değildir.

Asıl mesele, Türkiye'nin değişen dünya düzeninde kendisini hangi güvenlik ekseninde konumlandıracağıdır.

S-400 Krizi Nasıl Bu Noktaya Geldi?

Türkiye uzun yıllar boyunca Patriot hava savunma sistemini satın almak istedi. Ankara, özellikle balistik füze tehdidinin arttığı dönemde ABD ile müzakereler yürüttü. Ancak teknoloji paylaşımı, ortak üretim ve fiyat konularında anlaşma sağlanamadı.

Bunun üzerine Türkiye, 2017 yılında Rusya ile yaklaşık 2,5 milyar dolar değerinde S-400 anlaşmasını imzaladı.

Washington bu kararı NATO açısından ciddi bir güvenlik riski olarak değerlendirdi.

ABD'nin temel argümanı şuydu:

Rus yapımı radar sistemlerinin F-35 savaş uçaklarının elektronik izlerini analiz edebilme ihtimali, NATO'nun en gelişmiş hava platformlarından birinin güvenliğini tehlikeye atabilir.

Türkiye ise farklı bir tez savundu.

Ankara'ya göre S-400 sistemi NATO ağına bağlanmayacak, tamamen bağımsız çalışacak ve herhangi bir bilgi paylaşımı gerçekleşmeyecekti.

İşte iki taraf arasındaki görüş ayrılığı bugün hâlâ çözülebilmiş değildir.

Washington'ın Bakışı

Reuters'ın diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberlerde ABD yönetiminin son dönemde Türkiye ile savunma ilişkilerini yeniden geliştirmeye daha istekli olduğu görülüyor.

F-16 satış sürecinin ilerlemesi, savunma sanayi alanındaki temasların artması ve iki ülke arasında üst düzey görüşmelerin yoğunlaşması bunun göstergeleri arasında sayılıyor.

Ancak ABD Kongresi içerisinde Türkiye konusunda görüş birliği bulunmuyor.

Özellikle CAATSA yaptırımlarının kaldırılması ve F-35 programına dönüş konusunda Kongre'deki bazı üyeler hâlâ ciddi çekinceler taşıyor.

Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan bu konuda Trump ile bire bir görüşmesi neticesinde Trump Türkiye'ye F-35 verilmesi konusunda bir karar vereceklerini belirtirken, Erdoğan 5 uçağın sözünü aldıklarını ifade etti. CAATSA yaptırımlarının kalkacağına dair de sinyaller verildi.

Moskova'nın Sessiz Hesabı

Bu anlaşma, Soğuk Savaş sonrası ilk kez bir NATO ülkesinin Rus yapımı stratejik hava savunma sistemi satın alması anlamına geliyordu.

Bu nedenle Kremlin'in konuya yalnızca ekonomik değil, siyasi prestij açısından da baktığı değerlendiriliyor.

Carnegie Europe uzmanlarına göre Türkiye ile Rusya arasındaki ilişki artık klasik müttefiklik veya klasik rekabet tanımlarıyla açıklanamıyor.

İki ülke Suriye'de rakip olabiliyor.

Karadeniz'de farklı pozisyonlar alabiliyor.

Ancak enerji, doğal gaz, turizm, tahıl koridoru ve savunma alanlarında iş birliğini sürdürebiliyor.

NATO Neden Bu Dosyayı Yakından İzliyor?

Londra merkezli RUSI ve Chatham House analizlerinde dikkat çekilen ortak nokta şudur:

Türkiye, NATO'nun güney kanadındaki en kritik askeri güçlerden biridir.

Karadeniz'in güvenliği...

Doğu Akdeniz...

Orta Doğu...

Kafkasya...

Balkanlar...

Bu geniş coğrafyada Türkiye'nin rolü hiçbir NATO ülkesi tarafından göz ardı edilemiyor.

Özellikle Rusya-Ukrayna savaşından sonra Türkiye'nin stratejik önemi daha da arttı.

İsveç'in üyelik süreci...

Karadeniz Tahıl Koridoru...

Esir değişimleri...

Montrö Sözleşmesi'nin uygulanması...

Bütün bu başlıklarda Ankara'nın oynadığı rol, Batılı başkentlerde dikkatle takip ediliyor.

Masadaki Dört Senaryo

Uluslararası analizler bugün dört temel ihtimal üzerinde yoğunlaşıyor.

İlk ihtimal mevcut durumun korunmasıdır.

Yani S-400 sistemleri Türkiye'de kalır.

Yaptırımlar devam etse bile Türkiye kendi projelerini öne alarak yoluna devam eder.

İkinci ihtimal sistemlerin aktif kullanılmaması veya depoda tutulmasıdır.

Bu formül zaman zaman diplomatik çevrelerde dile getirilse de bugüne kadar resmiyet kazanmadı.

Üçüncü senaryo son günlerde en fazla konuşulan başlık.

Sistemlerin üçüncü bir ülkeye devredilmesi.

Bazı uluslararası medya kuruluşları Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerin isimlerini gündeme getirse de bu konuda doğrulanmış resmî bir açıklama bulunmuyor.

Üstelik böyle bir adımın Rusya'nın onayı olmadan gerçekleşmesi hukuki açıdan da oldukça tartışmalı olduğundan Rusya ile görüşmeler devam etmekte olduğunu anlıyoruz.

Dördüncü ve en kapsamlı senaryo ise Ankara ile Washington arasında geniş kapsamlı yeni bir savunma mutabakatı yapılmasıdır.

Bu durumda yalnızca S-400 değil;

F-35,

F-16,

Eurofighter,

hava savunma sistemleri,

savunma sanayi ortaklıkları

ve NATO içindeki yeni iş birliği modelleri aynı paketin parçaları hâline gelebilir.

Türkiye'nin Stratejik Denge Politikası

CSIS uzmanlarının dikkat çektiği en önemli nokta ise Türkiye'nin son yıllarda uyguladığı çok yönlü dış politika anlayışıdır.

Ankara artık yalnızca Batı veya yalnızca Doğu ekseninde hareket etmiyor.

ABD ile NATO müttefikliğini sürdürüyor.

Avrupa Birliği ile ekonomik ilişkilerini koruyor.

Rusya ile enerji ve ticaret ortaklığını devam ettiriyor.

Türk Devletleri Teşkilatı'nı güçlendiriyor.

Aynı zamanda Körfez ülkeleriyle yeni güvenlik ortaklıkları kuruyor.

Bu nedenle S-400 dosyası aslında Türkiye'nin çok kutuplu dış politika modelinin en görünür sembolü hâline gelmiş durumda.

Yeni Dünya Düzeninde Türkiye

Günümüz uluslararası sistemi artık Soğuk Savaş dönemindeki gibi iki kutuplu değil.

ABD ile Çin arasındaki rekabet...

Rusya'nın güvenlik politikaları...

Avrupa'nın savunma arayışları...

Orta Doğu'daki yeni ittifaklar...

Bütün bunlar orta ölçekli güçlere daha fazla diplomatik hareket alanı oluşturuyor.

Türkiye de bu ülkeler arasında en dikkat çeken örneklerden biri olarak görülüyor.

Ancak genişleyen hareket alanı aynı zamanda daha karmaşık kararlar anlamına geliyor.

Ankara'nın vereceği her karar artık yalnızca Washington'u veya Moskova'yı değil;

Brüksel'i, Berlin'i, Londra'yı, Kiev'i, Bakü'yü, ve hatta Pekin'i bile yakından ilgilendiriyor.

S-400 dosyası, teknik bir savunma sistemi tartışmasının çok ötesine geçmiş durumda. Türkiye'nin savunma sanayindeki gelişmeleri dikkate alındığında kendi güvenliğini koruyacak düzeyde ve her geçen gün gelişmeler tüm hızı ile devam etmekte.

Bugün konuşulan konu yalnızca bir füze sistemi değildir.

Konuşulan;

Türkiye'nin NATO içindeki geleceği,

Rusya ile stratejik ilişkilerinin yönü,

ABD ile yeniden güven inşa edilip edilemeyeceği,

Avrupa güvenlik mimarisinin nasıl şekilleneceği

ve yeni dünya düzeninde Ankara'nın hangi rolü üstleneceğidir.

Önümüzdeki aylarda hangi senaryonun gerçekleşeceği henüz bilinmiyor.

Ancak görünen gerçek şudur:

S-400 meselesi çözüldüğünde yalnızca bir savunma krizi sona ermeyecek; Türkiye'nin önümüzdeki on yılına yön verecek yeni bir jeopolitik sayfa da açılmış olacak.

Kaynaklar: Reuters, BBC News, The Wall Street Journal, Chatham House, Center for Strategic and International Studies (CSIS), Carnegie Europe, Royal United Services Institute (RUSI), NATO açıklamaları, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Türkiye Cumhuriyeti Millî Savunma Bakanlığı.

Florya Gazetesi Haber Merkezi

ABD’nin, mutabakat zaptındaki tüm taahhütlerini ihlal ettiğini ve tüm maddeleri askıya aldığını söyleyen Garibabadi, ülkesinin de mutabakat zaptındaki yükümlülüklerini askıya aldığını ve uygulamadığını belirtti.

Garibabadi ayrıca, mevcut durumda ülkenin savunulmasına odaklandıklarını vurguladı.

ABD’nin, yine müzakere aşamasında saldırılarına başladığını aktaran Garibabadi, ABD’nin bir kez daha saldırgan tutumun bir sonuç getirmeyeceğini anladığını ve gerekli cevabı aldığını savundu.

Savaşın sona ereceğine dair bir işaret görünmezken, İranlı bir müzakereci Tahran'ın ABD ile olan geçici anlaşma kapsamındaki taahhütlerini askıya aldığını açıkladı.

ABD menşeli haber ajansı Associated Press'in aktarımına göre, bu taahhütler arasında nükleer anlaşma da bulunuyor.

Daha önce dünyadaki ham petrolün beşte birinin taşındığı Hürmüz Boğazı üzerindeki çatışmalar, bu kritik su yolunun kontrolüne odaklanarak şiddetlendi.

Genişleyen saldırılar, içme suyu sağlayan tuzdan arındırma tesisleri de dahil olmak üzere sivilleri ve sivil altyapıyı tehdit ederken, küresel ekonomi yeniden alarma geçti.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) cumartesi günü erken saatlerde yaptığı açıklamada, üst üste 7. gece düzenlenen saldırıların hedeflerini şu ifadelerle duyurdu:

"Gözlem alanları, askeri lojistik altyapısı, yeraltı silah depoları ve denizcilik kapasiteleri vurulmuştur."

'KARŞILIK VERMEYE HAZIR OLUN'

Kuveyt makamları ve Kuveyt Petrol Şirketi'nin verilerine göre, cumartesi günkü İran saldırılarının en belirgin hasarı Kuveyt'te yaşandı.

Bir su arıtma tesisi ve bir petrol tesisi vurulurken, yetkililer tam konum vermekten kaçındı.

Petrol tesisindeki saldırıda çok sayıda kişi yaralandı ve arıtma tesisinde çıkan yangın bazı güç üretim ünitelerinin devre dışı kalmasına neden oldu.

İçme suyunun yüzde 90'ını bu yöntemle sağlayan çöl ülkesinde, arıtma tesislerine yönelik iki gün içindeki ikinci saldırı gerçekleşti.

İran'ın İsfahan kentinde düzenlenen protestolardan bir görüntü.

Kuveyt İtfaiye Teşkilatı, İran saldırılarının yol açtığı diğer iki yangına müdahale eden çok sayıda itfaiyeci ve bir işçinin yaralandığını bildirdi.

Kuveyt, füze tehditleri nedeniyle hava sahasını kısa süreliğine kapatırken, Kuveyt Havayolları başkente gidiş ve dönüş uçuşlarının çoğunu yeniden planladığını duyurdu.

Öte yandan Irak, Erbil kenti üzerinde saldırı dronlarını düşürdüğünü bildirdi. Ürdün resmi haber ajansı Petra, krallığın hava savunma sistemlerinin İran füzelerini imha ettiğini duyururken, Bahreyn ve Suudi Arabistan hükümetleri gün boyunca hava saldırısı sirenlerinin çaldığını aktardı.

Bölgedeki gerilim tırmanırken, İran İslam Devrimi Muhafızları Ordusu, ABD güçlerine ev sahipliği yapan ülkelere yönelik uyarısının dozunu artırarak devlet televizyonu üzerinden şu mesajı verdi:

"ABD güçlerine ev sahipliği yapan ülkeler, buna eşdeğer bir karşılık almaya hazır olmalıdır."

İran devlet televizyonu, ABD hava saldırılarının İran'ın güneyindeki Hürmüzgan eyaletinde bir elektrik ve su arıtma tesisini vurduğunu bildirdi.

Resmi haber ajansı IRNA, Bonji su arıtma tesisinin yıkıldığını, yaklaşık 10 bin kişinin su kaynağının kesildiğini ve stratejik Keşm Adası'ndaki bir başka tesisin hasar gördüğünü aktardı.

İran resmi haber ajansına göre, gece saatlerinde düzenlenen saldırılarda iki tünel ve bir köprü hasar görürken, İran'ın ana limanı Bender Abbas'a giden otoyollardan birinde ulaşım aksadı.

IRNA, cumartesi günü Bender Abbas güzergahındaki bir köprü de dahil olmak üzere toplam üç köprünün vurulduğunu bildirdi.

İran, cuma günü Enerji Bakanlığı'nın yaptığı bir çağrı ile ABD hava saldırıları sırasında yaşanan tahribatı ilk kez kabul etti:

"Aşırı sıcaklar yaşayan güney eyaletlerindeki halkımızdan, güç altyapısına yönelik saldırılar nedeniyle daha az elektrik kullanmalarını talep ediyoruz."

İranlı yetkililer, cuma günü bir köprüye düzenlenen saldırıda ölen sekiz kişi de dahil olmak üzere, son üç haftadaki ABD saldırılarında en az 50 kişinin öldüğünü ve 500'den fazla kişinin yaralandığını açıkladı.

ABD'li yetkililer ise pazartesi gününden bu yana 10 ordu askeri ve üç donanma denizcisi olmak üzere 13 ABD personelinin daha yaralandığını doğruladı ancak detay vermedi.

Savaşın başından bu yana 14 ABD askeri personeli hayatını kaybetti, 427'si ise yaralandı.

İran, 28 Şubat'ta ABD ve İsrail saldırılarıyla başlayan savaşın ardından boğazı gemi trafiğine fiilen kapattı. Bu durum petrol fiyatlarının fırlamasına neden olurken, Tahran'a müzakerelerde önemli bir koz sağladı.

Uluslararası denizcilik takip verilerine göre, boğazdan geçişler son üç haftanın en düşük seviyesine geriledi.

Dünyanın on yıllardır uluslararası bir su yolu olarak kabul etmesine rağmen İran, son günlerde gemilere ateş açarak pozisyonunu savundu:

"Hürmüz Boğazı üzerinde tek kontrol sahibi İran olmalıdır ve buradan geçen gemiler Tahran'a geçiş ücreti ödemek zorundadır."

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ı boğazdaki baskısını gevşetmeye zorlamak için elektrik santrallerini ve köprüleri hedef alma tehditlerini yineledi.

ABD, geçtiğimiz hafta İran'ın ham petrol sevkiyatını durdurmak amacıyla İran limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koydu.

Bölgedeki enerjinin giderek artan bir kısmı boru hatları üzerinden taşınsa da, bu miktar deniz taşımacılığındaki düşüşü telafi etmeye yetmiyor.

Savaş başlamadan önce ABD, nükleer programı konusunda İran ile görüşmeler yürütüyordu.

Trump'ın şu anda savaşı sona erdirmesi ve seçim kampanyası döneminde karşı çıktığı türden uzun süreli bir Orta Doğu çatışmasından kaçınması yönünde siyasi bir baskıyla karşı karşıya olduğu belirtiliyor.

Trump’ın açıklaması, ABD ile İran arasındaki gerilimin yeniden yükseldiği bir süreçte yapıldı. Reuters’ın haberine göre Trump, İran’ın görüşmelere devam edilmesini talep ettiğini, Washington’ın da buna onay verdiğini söyledi. Ancak ABD Başkanı, iki ülke arasındaki geçici ateşkesin artık geçerli olmadığını vurguladı.

Bölgede diplomatik temasların tamamen kopmaması için Katar’ın da devreye girdiği bildirildi. Katar’ın, ABD ile koordinasyon içinde İranlı yetkililerle görüşmek üzere Tahran’a bir heyet gönderdiği; bu temasların gerilimin düşürülmesi, karşılıklı mesajların iletilmesi ve daha geniş kapsamlı müzakereler için zemin oluşturulması amacı taşıdığı aktarıldı.

Diplomatik gündemin önemli başlıkları arasında Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin güvenliği, bölgedeki askerî hareketliliğin sınırlandırılması, karşılıklı saldırıların durdurulması ve geçici anlaşmanın geleceği bulunuyor. Daha önce Doha’da yapılan dolaylı görüşmelerde de kalıcı barış anlaşmasından çok, deniz ulaşımı ve güvenlik düzenlemeleri üzerinde durulduğu bildirilmişti.

Reuters’ın değerlendirmesine göre Trump’ın ateşkesin sona erdiğine yönelik açıklamaları, yalnızca diplomatik bir kopuş anlamına gelmeyebilir. Washington ile Tahran arasındaki karşılıklı askerî baskının, müzakere masasında daha güçlü şartlar elde etmeye yönelik bir stratejinin parçası olabileceği de değerlendiriliyor.

Taraflardan gelecek yeni açıklamalar, Katar’ın arabuluculuk girişiminin sonuçları ve Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, ABD-İran hattındaki krizin seyrini belirleyecek temel unsurlar arasında görülüyor.

Kaynaklar: Reuters, Axios, Al Jazeera, Le Monde, uluslararası ajans haberleri.

Florya Gazetesi Haber Merkezi

• Fransa'nın Türkiye'ye SAMP/T hava savunma sistemi satışına yönelik tutumunun, Cumhurbaşkanı Macron ile Başbakan Meloni'nin görüşmesinin ardından değiştiği öne sürüldü.
• NATO Zirvesi öncesinde Fransa'nın Türkiye ile olan temaslarının daha olumlu bir hale geldiği, ancak müzakerelerin henüz erken aşamada olduğu belirtildi.
• Fransa ve İtalya tarafından geliştirilen SAMP/T sistemi, NATO ülkeleri tarafından kullanılan en gelişmiş hava savunma sistemleri arasında yer alıyor ve Türkiye bu sistemle ilgili uzun süredir görüşmeler yürütüyor.

Fransa'nın, Türkiye'ye SAMP/T hava savunma sistemi satışına yönelik yaklaşımında değişikliğe gittiği öne sürüldü.

Reuters'ın konuya yakın beş kaynağın verdiği bilgiye göre, Fransa'nın yıllardır sürdürdüğü çekincelerini azaltması, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile İtalya Başbakanı Giorgia Meloni'nin 25 Haziran'da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından yaşandı.

NATO ZİRVESİ ÖNCESİ DİKKAT ÇEKEN ADIM

Tutum değişikliğinin, 7-8 Temmuz'da Ankara'da düzenlenecek NATO Zirvesi öncesinde gelmesi dikkat çekti.

Kaynaklar, Türkiye ile yürütülen temasların henüz erken aşamada olduğunu belirtirken, daha önce satış konusunda net bir irade ortaya koymayan Fransa'nın artık daha olumlu bir yaklaşım sergilediğini ifade etti.

Konuya ilişkin bilgi sahibi kaynaklardan biri, olası satış sürecine ilişkin, "Daha önce yeterince açık değillerdi, artık öyleler." değerlendirmesinde bulundu.

GÖRÜŞMELER SÜRÜYOR

Kaynaklara göre taraflar arasındaki müzakereler henüz başlangıç aşamasında bulunuyor ve olası bir anlaşmaya ilişkin nihai karar verilmiş değil.

Fransa ve İtalya tarafından ortak geliştirilen SAMP/T sistemi, uzun menzilli hava ve füze savunma kabiliyetiyle NATO ülkelerinin kullandığı en gelişmiş hava savunma sistemleri arasında gösteriliyor. Türkiye, hava savunma kapasitesini güçlendirme hedefi doğrultusunda uzun süredir bu sistemle ilgili görüşmeler yürütüyor.

İSRAİL'İN STANT AÇMASI VE SALDIRI SİSTEMLERİNİ SERGİLEMESİ YASAKLANDI

Açıklamada, Fransız hükümetinin aldığı karar doğrultusunda, haziran sonunda düzenlenecek Paris Eurosatory 2026 Fuarı'na, İsrail hükümet temsilcilerinin katılımının, İsrail'in stant açmasının ve saldırı sistemlerini sergilemesinin yasaklandığı aktarıldı.

İsrail'in söz konusu fuarda sadece hava savunma sistemlerini sergilemesine izin verileceğine işaret edilen açıklamada, bunun siyasi ve ticari bir karar olduğu savunuldu.

FRANSA, İSRAİL'İN KATILIMINI DAHA ÖNCE DE REDDETMİŞTİ

Fransa, İsrail'in Paris Eurosatory 2024 Fuarı'na da katılımına izin vermemiş, fuarın ana organizatörü Coges Events, "hükümet yetkililerinin kararıyla, 2024 Eurosatory Fuar Salonu'nda hiçbir İsrail savunma endüstrisi standının olmayacağını" ifade etmişti.

Fransız hükümeti, 2025'te düzenlenen Paris Havacılık Fuarı'nda ise saldırı amaçlı silah sistemlerini kaldırmayı reddeden İsrailli firmaların ürünlerini siyah bir perde ile örterek bu tür silahların sergilenmesini engellemişti.

Fethin yıldönümü için savunma sanayii alanındaki gelişmeleri yansıtan kutlamalar da yapılıyor.

Türkiye'nin savunma sanayii alanındaki başarıları, 1453 vizyonunun da devam ettiğinin en önemli göstergesi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da İstanbul'un fethini kutlamak için AK Parti İstanbul İl Başkanlığı tarafından Haliç Kongre Merkezi'nde düzenlenen programa katıldı.

HÜRJET'TEN GÖSTERİ UÇUŞU

Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) tarafından geliştirilen HÜRJET, İstanbul'un fethinin yıldönümünü kutlamak için İstanbul Boğazı üzerinde gösteri uçuşu yaptı.

Türkiye'nin ilk jet motorlu eğitim ve hafif taarruz uçağı olan HÜRJET'in gösterisi sosyal medyada büyük ilgi gördü.

"AYNI KARARLILIKLA YAŞAMAYA DEVAM EDİYOR"

TUSAŞ'ın X hesabından da HÜRJET'in gösteri uçuşundan anların olduğu bir video paylaşıldı.

Paylaşımda şu mesaj yer aldı:

"İstanbul’un Fethi’nin 573. yılı kutlu olsun! Tarihin akışını değiştiren o büyük zaferin mirası, asırlardır aynı inanç ve kararlılıkla yaşamaya devam ediyor.

Çağ açıp çağ kapatan eşsiz zaferin mimarı Fatih Sultan Mehmet Han’ı ve fetihte bulunan tüm aziz şehitlerimizi rahmetle anıyoruz."

Mn Gemilerikaradan yürütenFatih’in torunlarıİstanbul semalarındamilli savaş uçaklarınıuçuruyor

Yunanistan merkezli Kathimerini, Proto Thema ve Pentapostagma gibi yayın organları, Ankara’nın yeni düzenleme ile Ege ve Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarını daha güçlü hukuki zemine oturtmayı hedeflediğini öne sürdü.

Yunan basınında yer alan analizlerde, Türkiye’nin hazırladığı düzenlemenin özellikle balıkçılık faaliyetleri, denizaltı madenciliği, enerji sondajları, deniz çevresi yönetimi ve deniz parkları kurulması gibi alanlarda Ankara’ya önemli stratejik avantajlar sağlayabileceği ifade edildi. Bazı yorumlarda ise Türkiye’nin, Doğu Akdeniz’deki enerji paylaşımı ve deniz yetki alanları konusunda “kendisi dışlanarak oluşturulacak hiçbir denklemi kabul etmeyeceği” mesajını verdiği savunuldu.

Proto Thema’nın değerlendirmesinde, Ankara’nın özellikle Libya ile imzaladığı deniz yetki anlaşmasının ardından Doğu Akdeniz’de daha aktif ve kalıcı bir strateji izlediği belirtilirken, yeni yasal çerçevenin bu yaklaşımın devamı niteliğinde olduğu aktarıldı.

İsrail merkezli Maariv gazetesi ise Türkiye’nin bu hamlesini, Yunanistan-Güney Kıbrıs-İsrail enerji eksenine verilmiş güçlü bir jeopolitik cevap olarak değerlendirdi. Haberde, Ankara’nın Doğu Akdeniz’deki enerji rezervleri üzerindeki gelişmeleri uzun süredir dikkatle takip ettiği ve yeni düzenlemenin Türkiye’nin bölgesel deniz stratejisini kurumsallaştırabileceği ifade edildi.

Maariv’de yayımlanan analizde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yönetiminin bu adımla “Ege ve Akdeniz’de Türkiye olmadan kalıcı enerji ve güvenlik düzeni kurulamayacağı” mesajını verdiği ileri sürüldü. İsrail basınında ayrıca Türkiye’nin son yıllarda geliştirdiği deniz savunma teknolojileri, insansız deniz araçları, milli savaş gemileri ve “Mavi Vatan” doktrinine yapılan yatırımların bölgesel dengeleri etkilediğine dikkat çekildi.

Uzmanlara göre Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin hazırladığı hukuki altyapı yalnızca enerji arama faaliyetleriyle sınırlı değil. Sürecin; ekonomik bağımsızlık, enerji güvenliği, deniz ticaret yollarının korunması, mavi ekonomi ve jeostratejik caydırıcılık açısından uzun vadeli sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.

Türk güvenlik ve deniz hukuku çevrelerinde ise konu, doğrudan milli egemenlik meselesi olarak ele alınıyor. Özellikle Doğu Akdeniz’de son yıllarda yoğunlaşan enerji rekabeti, uluslararası şirketlerin faaliyetleri ve bölgesel ittifakların şekillenmesi nedeniyle Türkiye’nin hukuki ve askeri kapasitesini güçlendirmesinin stratejik önem taşıdığı ifade ediliyor.

Akademisyenler, Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin tezlerinin uluslararası hukuk çerçevesinde daha görünür hale getirilmesi gerektiğini savunurken, enerji bağımsızlığı ve deniz güvenliğinin gelecek yıllarda devletlerin en kritik milli güvenlik başlıklarından biri olacağına dikkat çekiyor.

ABD ve Avrupa Birliği çevrelerinden ise taraflara diyalog çağrıları gelmeye devam ediyor. Washington yönetimi, Türkiye ve Yunanistan arasında Ege ve Doğu Akdeniz’deki anlaşmazlıkların diplomatik kanallar aracılığıyla çözülmesi gerektiğini vurguluyor.

Kaynaklar: Kathimerini, Proto Thema, Pentapostagma, Maariv, Reuters, Anadolu Ajansı (AA)

Amerikan kaynaklarına göre, özellikle Teksas merkezli 2’nci Zırhlı Tugay Muharebe Takımı’na bağlı yaklaşık 4 bin askerin Polonya’ya gönderilmesi son anda durduruldu. Ayrıca Almanya’da uzun menzilli füze ve roket sistemleri için planlanan yeni bir tabur konuşlandırmasının da iptal edildiği bildirildi. Reuters ve AP’ye konuşan savunma yetkilileri, bazı askeri ekipmanların Avrupa limanlarına ulaştığını ancak sevkiyat sürecinin askıya alındığını aktardı.

ABD basınında yer alan değerlendirmelerde, bu kararın Başkan Donald Trump yönetiminin Avrupa’daki Amerikan askeri yükünü azaltma stratejisinin devamı olduğu ifade edildi. Wall Street Journal ve Defense News analizlerinde, Washington’ın NATO müttefiklerinden daha fazla savunma sorumluluğu üstlenmesini beklediği vurgulandı.

Almanya cephesinde ise karar dikkatle takip ediliyor. Alman güvenlik çevrelerine yakın Avrupa kaynakları, özellikle Almanya’daki uzun menzilli füze kapasitesinin ertelenmesinin NATO’nun doğu kanadındaki stratejik caydırıcılık planlarını etkileyebileceği görüşünü dile getiriyor. Ancak NATO yetkilileri, ittifakın savunma planlarında kritik bir zafiyet oluşmadığını savundu. Euronews’e konuşan üst düzey bir NATO askeri yetkilisi, “takviye birliklerinin mevcut caydırıcılık planlarının merkezinde yer almadığını” ifade etti.

Polonya Başbakanı Donald Tusk ise gelişmenin “lojistik bir düzenleme” olduğunu belirterek ülkesinin güvenliği açısından doğrudan bir tehdit oluşmadığını söyledi. Anadolu Ajansı’na göre Tusk, ABD’den güvence aldıklarını ve NATO’nun doğu kanadındaki savunma kapasitesinin korunacağını ifade etti.

Öte yandan ABD Kongresi’nde hem Cumhuriyetçi hem Demokrat üyeler karara tepki gösterdi. Özellikle Polonya’nın NATO içinde savunma harcamalarını artıran “örnek müttefiklerden biri” olduğu hatırlatılarak, sevkiyat iptalinin Moskova’ya yanlış mesaj verebileceği savunuldu. Bazı Pentagon yetkililerinin de kararın ani alınmasından rahatsız olduğu ileri sürüldü.

Uzmanlar, Washington’ın Avrupa’daki askeri yapılanmasını yeniden gözden geçirmesinin, Rusya-Ukrayna savaşı devam ederken NATO içinde yeni stratejik tartışmaları beraberinde getireceğini değerlendiriyor. Özellikle Almanya, Polonya ve Baltık hattında ABD askeri varlığının geleceği önümüzdeki aylarda ittifakın en önemli gündem başlıklarından biri olabilir.

Kaynaklar: Associated Press (AP), Reuters, Wall Street Journal, Defense News, Euronews, Anadolu Ajansı, PAP Polska Agencja Prasowa

Fuar, yalnızca savunma ürünlerinin sergilendiği bir organizasyon olmanın ötesine geçerek; diplomatik temasların, stratejik ortaklıkların ve milyarlarca dolarlık anlaşmaların konuşulduğu küresel bir güvenlik platformu hâline geldi.

Açılış törenine T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, T.C. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Haluk Bayraktar ve Selçuk Bayraktar başta olmak üzere çok sayıda üst düzey isim katıldı.

“Bu artık sadece fuar değil, Türkiye’nin güç gösterisi”

Fuara bizzat katılarak savunma sanayisindeki gelişmeleri yakından takip eden Master Fikret Yiğit, organizasyonun ulaştığı seviyenin yalnızca Türkiye için değil, bölgesel güç dengeleri açısından da dikkat çekici olduğunu ifade etti.

Master Fikret Yiğit, fuar alanındaki gözlemlerini şu sözlerle değerlendirdi:

“Dünyanın dört bir yanından gelen askeri uzmanlar, diplomatlar ve savunma sanayisi temsilcileri Türkiye’nin geldiği noktayı büyük dikkatle inceliyor. Özellikle yerli üretim balistik sistemler, yapay zekâ destekli harp teknolojileri ve insansız platformlar ciddi bir ilgi görüyor. Bu tablo, Türkiye’nin artık yalnızca savunma ürünleri satın alan değil; teknoloji üreten, ihraç eden ve doktrin belirleyen ülkeler arasına girdiğini gösteriyor.”

Yiğit, fuardaki atmosferin geçmiş yıllara kıyasla çok daha uluslararası bir karakter taşıdığına dikkat çekerek, Avrupa, Orta Doğu, Asya ve Afrika’dan gelen heyetlerin Türk savunma şirketleriyle yoğun temas yürüttüğünü belirtti.

Yıldırım Han balistik füzesi fuarın en çok konuşulan sistemlerinden biri oldu

Fuarda özellikle öne çıkan sistemlerden biri ise kamuoyunda büyük yankı uyandıran “Yıldırım Han” balistik füze sistemi oldu. Uzun menzil, yüksek hassasiyet ve gelişmiş hedefleme kabiliyetleriyle dikkat çeken sistemin, yabancı askeri delegasyonlar tarafından yoğun ilgiyle incelendiği görüldü.

Master Fikret Yiğit’e göre, Yıldırım Han sistemi yalnızca teknik kapasitesiyle değil, verdiği stratejik mesajla da uluslararası çevrelerde ses getirdi:

“Bugün savaş doktrinleri değişiyor. Artık caydırıcılık yalnızca asker sayısıyla değil; teknoloji, hız, yapay zekâ entegrasyonu ve stratejik vuruş kapasitesiyle ölçülüyor. Yıldırım Han gibi sistemler, Türkiye’nin yeni nesil harp konseptlerinde ne kadar ileri bir noktaya ulaştığını ortaya koyuyor.”

Savunma uzmanları da Türkiye’nin balistik teknoloji alanında attığı adımların, özellikle son dönemde artan bölgesel güvenlik krizleri nedeniyle dünya tarafından dikkatle izlendiğini değerlendiriyor.

İHA ve SİHA teknolojileri yine merkezdeydi

Fuarda en yoğun ziyaret edilen alanların başında insansız hava araçları geldi. Türk savunma sanayisinin son yıllarda küresel ölçekte marka hâline gelen İHA, SİHA ve TİHA sistemleri; gelişmiş yapay zekâ kabiliyetleri, elektronik harp entegrasyonları ve operasyonel başarılarıyla dikkat çekti.

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, konuşmasında Türk savunma sanayisinin özellikle insansız sistemlerde “harp doktrinlerini değiştiren” bir noktaya ulaştığını vurgularken, Türkiye’nin artık kendi teknolojisini geliştiren ve sahada etkin biçimde kullanan ülkeler arasında bulunduğunu ifade etti.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ise Türkiye’nin savunma ihracatının 10 milyar doları aştığını açıklayarak, Avrupa’nın artan savunma ihtiyacı karşısında Türkiye’nin kritik bir çözüm ortağı hâline geldiğini söyledi.

Uluslararası heyetlerden yoğun ilgi

SAHA 2026’da yalnızca ürün sergileri değil; binlerce iş görüşmesi, stratejik toplantı ve yeni iş birliği görüşmeleri de gerçekleştirildi. Fuar kapsamında on binlerce B2B görüşmenin planlandığı belirtilirken, savunma ve havacılık alanındaki yeni ihracat anlaşmalarının milyarlarca dolarlık ekonomik hacim oluşturması bekleniyor.

Master Fikret Yiğit, fuarın diplomatik boyutuna da dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:

“Türkiye artık savunma sanayisinde yalnızca bölgesel değil, küresel bir oyuncu hâline geliyor. Burada gördüğümüz tablo, Türk mühendisliğinin uluslararası ölçekte kabul gördüğünü açık biçimde ortaya koyuyor. Dünyadan gelen gözlemcilerin ilgisi olağanüstü yüksek. Bu organizasyon, Türkiye adına önemli bir prestij başarısıdır.”

Savunma sanayisinde yeni dönem

400 bin metrekarelik dev alanda düzenlenen fuarda; insansız sistemlerden uzay teknolojilerine, elektronik harp çözümlerinden yeni nesil mühimmatlara kadar yüzlerce ileri teknoloji ürünü tanıtıldı.

Uzmanlara göre SAHA 2026, Türkiye’nin yalnızca askeri kapasitesini değil; mühendislik altyapısını, üretim kabiliyetini ve teknoloji ekosistemini de dünyaya gösterdiği stratejik bir vitrin niteliği taşıyor.

Türkiye’nin savunma sanayisindeki yükselişi; artan ihracat rakamları, yerli üretim oranı ve uluslararası iş birlikleriyle birlikte değerlendirildiğinde, SAHA 2026’nın gelecek yıllarda çok daha büyük küresel etkiler oluşturması bekleniyor.

Kaynaklar:

Reuters, Anadolu Ajansı, Savunma Sanayii Başkanlığı açıklamaları, SAHA İstanbul, BBC Defence Analysis, Jane’s Defence Weekly

Florya Gazetesi Haber Merkezi

Elektronik harp, yönlendirilmiş enerji ve anti-dron kabiliyetlerine sahip sistemler görüntülendi. Ilgar 3-lt, Koral AD, Miğfer, Gökalp, Gökberk 10 ve Ejderha AD 210 öne çıkan savunma sistemleri oldu. Yeni sistemlerin özellikle İHA ve dron tehditlerine karşı çok katmanlı koruma sağlaması hedefleniyor.

Yerli ve milli üretimlerle savunma sanayii alanında destan yazan Türkiye, son olarak Yıldırımhan'ı tanıttı.

İstanbul’da düzenlenen SAHA EXPO 2026’da, Türkiye’nin ulaştığı teknolojik seviyeyi temsil eden yerli üretim “Yıldırımhan”, ilk kez kamuoyuna tanıtıldı.

KIBRIS GAZİSİ'NİN GURURU

Yıldırımhan'a tanıtımı yapıldıktan sonra ilgi de artmaya başladı.

Kıbrıs Gazisi Mehmet Erdoğmuş, Türkiye’nin en uzun menzilli füzesi Yıldırımhan'ı görebilmek için Saha 2026'daydı.

Füzenin önüne yaklaşan Erdoğmuş’un Yıldırmhan'ı "evladını öper gibi" öpmesi fuarın dikkati çeken anlarından oldu.

Gözleri dolu dolu konuşan gazi, yaşadığı gururu şu sözlerle anlattı:

"ANKARA'DAN GELDİM, ÖPTÜM"

“Sabah­tan beri uyumadım. Ankara’dan geldim, öptüm... Bunun gururunu yaşamak için geldim buraya, gözüm açık gitmez.”

"BİZ YOKLUĞU GÖRDÜK"

Kıbrıs Gazisi, Türkiye’nin bugün geldiği noktayı anlatırken geçmişte yaşanan imkansızlıkları hatırlatarak şöyle konuştu:

“Bir insan yokluğunu çekmeyince varlığından haberi olmaz. Biz yokluğunu gördük. Biz bunların adını bile bilmiyorduk.

Baykar, milli ve özgün olarak geliştirdiği insansız platformlar ve mühimmat ekosistemiyle SAHA EXPO 2026’da tam kadro yerini alıyor.

5-9 Mayıs 2026 tarihleri arasında İstanbul Fuar Merkezi’nde düzenlenecek fuarda, K2 Kamikaze İHA ile akıllı dolanan mühimmatlar Mızrak ve Sivrisinek ilk kez görücüye çıkacak.



Türkiye’nin insansız sistemler teknolojisindeki öncü kurumu Baykar, Avrupa’nın en büyük sanayi kümelenmesi olan SAHA İstanbul tarafından düzenlenen SAHA EXPO 2026 Uluslararası Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayi Fuarı’na geniş bir ürün yelpazesiyle çıkarma yapıyor. Baykar, beş gün sürecek fuar boyunca hem İstanbul Fuar Merkezi (İFM) iç alanında hem de dış sergileme alanında en yeni platformlarını ve yerli üretim alt sistemlerini dünya savunma kamuoyuna tanıtacak.

K2, MIZRAK VE SİVRİSİNEK İLE İLK BULUŞMA

Baykar, feda edilebilir sınıfı ile akıllı dolanan mühimmat teknolojisinde yeni bir dönemi başlatan üç stratejik ürünün lansmanını SAHA EXPO 2026’da gerçekleştiriyor.

Yüksek hassasiyetli vuruş kabiliyetini düşük maliyetli ve feda edilebilir bir mimariyle birleştiren K2 Kamikaze İHA, modern harp sahasındaki sürü operasyonları için yeni nesil bir vurucu güç sunuyor. Sınıfın en büyüğü olan K2, 200+ kg faydalı yük kapasitesi ve teknolojisiyleyoğun elektronik harp ortamlarında bile stratejik hedefleri etkisiz hale getirmek üzere optimize edildi.



1000 kilometreyi aşan menzili ve 40+ kg faydalı yük kapasitesiyle derin operasyonlarda stratejik bir kuvvet çarpanı olan Mızrak, yapay zekâ destekli otonom vuruş yetenekleriyle donatıldı. Taktik seviyedeki operasyonlar için esnek ve akıllı bir çözüm sunan Sivrisinek, dinamik çatışma ortamlarında keşif ve imha görevlerini tek bir gövdede birleştiriyor.



Yapay zekâ destekli tam otonomiye sahip olan akıllı dolanan mühimmatlar Mızrak ve Sivrisinek, GNSS’ten bağımsız olarak yapay zekâ ile güçlendirilmiş görsel konumlandırma yeteneğiyle en zorlu coğrafyalarda dahi yüksek hassasiyetle hedefleri bularak angaje olabiliyor.

Askeri kaynaklara göre, yüksek hassasiyetli vuruş kabiliyetine sahip olan FATAH-II füzesinin saatte 18.522 kilometreye ulaşabilen hipersonik hızlara eriştiği ifade edildi. Söz konusu sistemin, modern savaş doktrinleri çerçevesinde hem caydırıcılığı artırmayı hem de operasyonel etkinliği güçlendirmeyi hedeflediği belirtiliyor.

Pakistanlı askeri yetkililer tarafından yapılan açıklamada, “Pakistan ordusu, yüksek hassasiyete sahip FATAH-II füzesinin test atışlarını başarıyla gerçekleştirmiştir. Bu adım, ulusal güvenliğimizin teminatı açısından kritik bir dönüm noktasıdır” ifadelerine yer verildi. Açıklamada ayrıca savunma sanayisine yönelik yatırımların kararlılıkla sürdürüleceği vurgulandı.

Uzmanlar, bu testin yalnızca teknik bir gelişme olmadığını, aynı zamanda bölgesel güç dengeleri açısından stratejik bir mesaj niteliği taşıdığını değerlendiriyor. Güney Asya’da artan askeri rekabetin, özellikle sınır güvenliği ve terörle mücadele bağlamında yeni bir güvenlik paradigması oluşturabileceği ifade ediliyor.

Öte yandan analistler, hipersonik füze teknolojilerinin yaygınlaşmasının küresel ölçekte savunma stratejilerini yeniden şekillendirdiğine dikkat çekiyor. Bu tür sistemlerin yüksek hız ve manevra kabiliyeti sayesinde mevcut hava savunma mekanizmalarını zorlayabildiği, bu nedenle ülkelerin yeni nesil savunma yatırımlarına yöneldiği belirtiliyor.

Bölgedeki gelişmeler yakından takip edilirken, uluslararası kamuoyu taraflara itidal çağrısında bulunmaya devam ediyor. Artan gerilimin kontrol altına alınamaması durumunda, Güney Asya’da daha geniş çaplı bir güvenlik krizinin tetiklenebileceği değerlendiriliyor.

Kaynaklar: Reuters, BBC, Al Jazeera, Pakistan Savunma Bakanlığı açıklamaları

Florya Gazetesi Haber Merkezi

Haber7 yayınına katılan güvenlik analisti Eray Güçlüer, Süper Şimşek’in klasik bir silah sistemi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, “Bu platform; taarruz, elektronik harp, istihbarat ve aldatma gibi görevleri tek bir çatı altında birleştiren yüksek teknoloji ürünü bir güç çarpanıdır” ifadelerini kullandı. Güçlüer’e göre bu yaklaşım, sahadaki operasyonel esnekliği artırırken, karar alma süreçlerini de hızlandırıyor.

Yaklaşık 1000 kilometre menzil ve 11 bin metre irtifa kapasitesiyle öne çıkan sistemin, taktik radarların kapsama alanı dışında görev icra edebildiği ve yüksek hız avantajıyla hedeflere kısa sürede ulaşabildiği ifade ediliyor. Bu teknik özellikler, özellikle asimetrik tehditlere karşı hızlı reaksiyon ve etkili angajman kabiliyeti sağlıyor.

Uzman değerlendirmelerinde, Süper Şimşek’in sürü konseptiyle kullanılabilme potansiyeline de dikkat çekiliyor. Bu sayede birden fazla platformun eş zamanlı ve koordineli görev yapabilmesi, düşman hava savunma unsurlarının baskı altına alınması ve sistemlerin doygunluğa ulaştırılması mümkün olabiliyor. Bu durumun, modern savaş doktrinlerinde giderek daha fazla önem kazanan “ağ merkezli harp” anlayışıyla uyumlu olduğu belirtiliyor.

Türkiye’nin savunma sanayiinde son yıllarda attığı adımlar, yalnızca teknolojik bir ilerleme değil; aynı zamanda stratejik bağımsızlık vizyonunun da somut bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Süper Şimşek gibi projeler, yerli mühendislik gücünün ve milli iradenin sahaya yansıması olarak öne çıkarken, Türkiye’nin bölgesel ve küresel güvenlik mimarisindeki rolünü de yeniden tanımlıyor.

Savunma kaynakları, bu tür platformların geliştirilmesinin Türkiye’ye sadece askeri anlamda değil, diplomatik ve caydırıcılık açısından da önemli avantajlar sağladığını vurguluyor. Yerli ve milli savunma sistemlerinin artışı, dışa bağımlılığı azaltırken, kriz anlarında hızlı ve bağımsız hareket edebilme kapasitesini güçlendiriyor.

Kaynaklar: Reuters, Haber7, Jane’s Defence, SavunmaSanayiST
Florya Gazetesi Haber Merkezi

Kritik mühimmat seviyeleri geriledi

Center for Strategic and International Studies (CSIS) tarafından yapılan değerlendirmeye göre, yaklaşık 7 haftalık çatışma sürecinde ABD’nin hassas saldırı füzelerinin en az %45’i kullanıldı. Aynı analizde, THAAD sistemlerinin en az yarısının ve Patriot hava savunma stoklarının önemli bölümünün tükendiği ifade edildi.

Bunun yanı sıra, Tomahawk füzelerinin yaklaşık %30’unun, JASSM stoklarının %20’den fazlasının ve SM-3 ile SM-6 türü füzelerin yaklaşık %20’sinin kullanıldığı belirtiliyor.

Uzmanlara göre bu tablo, özellikle yüksek yoğunluklu ve uzun süreli bir çatışmada mühimmat sürdürülebilirliği açısından ciddi soru işaretleri doğuruyor.

Çin senaryosu tartışılıyor

Savunma çevrelerinde dile getirilen bir diğer kritik başlık ise, ABD’nin olası bir Çin ile yaşayabileceği büyük ölçekli bir çatışmada mühimmat yeterliliği. Analizlere göre mevcut tüketim hızının devam etmesi halinde, ABD’nin yüksek hassasiyetli mühimmat stoklarının birkaç yıl içinde yetersiz kalabileceği değerlendiriliyor.

Pentagon: “Kapasitemiz sürüyor”

Pentagon yetkilileri ise söz konusu iddialara temkinli yaklaşıyor. Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, ABD ordusunun çıkarlarını koruyacak “kapsamlı ve sürdürülebilir bir cephaneliğe” sahip olduğunu belirterek, operasyonel kapasitenin devam ettiğini vurguladı.

Ancak aynı açıklamalarda, mühimmat üretiminin artırılması için yeni sözleşmeler yapıldığı ve üretim–teslimat sürecinin 3 ila 5 yıl sürebileceği de kabul edildi.

“Hediye gemi” iddiası gerilimi artırdı

ABD Başkanı Donald Trump’ın yaptığı açıklamalar ise tartışmayı farklı bir boyuta taşıdı. Trump, ABD’nin Çin’den geldiğini öne sürdüğü bir gemiyi durdurduğunu ve bu gemide İran’a gönderilmiş olabilecek şüpheli ekipman bulunduğunu ima etti.

Bu açıklamaya Çin Dışişleri Bakanlığı sert yanıt verdi. Bakanlık, söz konusu geminin yabancı bir konteyner gemisi olduğunu belirterek iddiaları reddetti ve “yanlış ilişkilendirme ve spekülasyonlara karşıyız” açıklamasını yaptı.

Stratejik denge tartışması derinleşiyor

Uzmanlar, mevcut gelişmelerin yalnızca Orta Doğu’daki askeri dengeyi değil, aynı zamanda küresel güç rekabetini de etkileyebileceğini belirtiyor. Özellikle mühimmat üretim kapasitesi, lojistik sürdürülebilirlik ve savunma sanayii yatırımlarının önümüzdeki yıllarda daha belirleyici hale gelmesi bekleniyor.

Küresel güvenlik mimarisinde yaşanan bu tür gelişmelerin, NATO müttefikleri ve bölgesel aktörler açısından da dikkatle takip edildiği ifade ediliyor.

Kaynaklar: Reuters, CNN, CSIS, CNBC, BBC
Florya Gazetesi Haber Merkezi

İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, ABD Başkanı Donald Trump’ın 8 Nisan’da duyurduğu iki haftalık ateşkes kararını memnuniyetle karşıladıklarını belirtirken, bunun sadece bir başlangıç olduğunun altını çizdi. Sanchez, sosyal medya platformu üzerinden yaptığı açıklamada, ateşkeslerin umut verici olduğunu ancak tek başına yeterli olmadığını ifade etti.

Sanchez, “Ateşkesler her zaman iyi haberdir, özellikle de adil ve kalıcı bir barışa giden yolu açıyorsa. Ancak bu anlık rahatlama, yaşanan kaosu, yıkımı ve kaybedilen hayatları unutturamaz” sözleriyle sürecin ciddiyetine dikkat çekti.

İspanyol lider ayrıca, mevcut gelişmeler karşısında uluslararası toplumun daha sorumlu davranması gerektiğini belirterek, “Dünyayı ateşe verip sonra söndürmeye çalışanları alkışlamayacağız. Şimdi ihtiyaç duyulan şey; diplomasi, uluslararası hukuk ve barıştır” ifadelerini kullandı.

İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares de yaptığı açıklamada ateşkesi desteklediklerini vurguladı. Albares, yaklaşık 40 gün süren çatışmaların ardından gelen bu kararın hem Orta Doğu hem de küresel istikrar açısından kritik olduğunu belirtti.

Albares, özellikle arabuluculuk süreçlerine dikkat çekerek, Pakistan başta olmak üzere diplomatik girişimlerin önemine işaret etti. “Bu ateşkes, telafisi mümkün olmayan sonuçlara yol açabilecek bir tırmanmayı önledi” diyen Albares, tüm taraflara sorumluluk çağrısında bulundu.

İspanyol basınında yer alan analizlerde de benzer bir yaklaşım öne çıktı. El País ve El Mundo gibi önde gelen gazeteler, ateşkesin kısa vadede tansiyonu düşürdüğünü ancak bölgedeki yapısal sorunlar çözülmeden kalıcı barışın mümkün olmayacağını yazdı. Analizlerde, özellikle Hürmüz Boğazı gibi kritik enerji ve ticaret hatlarının güvenliğinin küresel ekonomi açısından hayati olduğu vurgulandı.

Öte yandan, ateşkesin sadece İran ve ABD ile sınırlı kalmaması gerektiğini belirten Albares, sürecin Lübnan başta olmak üzere bölgedeki diğer kriz alanlarını da kapsayacak şekilde genişletilmesi gerektiğini ifade etti.

İspanya’nın yaklaşımı, Avrupa Birliği içinde de genel eğilimi yansıtıyor: Ateşkes memnuniyetle karşılanıyor ancak kalıcı çözüm için çok taraflı diplomasi, uluslararası hukuk ve sürdürülebilir barış mekanizmalarının devreye girmesi gerektiği vurgulanıyor.

Kaynaklar: Reuters, El País, El Mundo, Politico Europe
Florya Gazetesi Haber Merkezi