Bugün Batı metropollerinde, vicdan sahibi insanların kendi hükümetlerinin hukuksuz savaşlarına karşı seslerini yükselttiği bir vasatta; bizler, Ehli Sünnet cemaatler ve sivil toplum kuruluşları olarak sessiz kalamayız. Zîra dökülen her damla Müslüman kanı, hepimizin ortak acısıdır.

İslam Birliği Platformu (İBP) olarak ilan ediyoruz ki:

1.. Zulme Karşı Tek Vücut: Mezhebi ve meşrebi ne olursa olsun, bir Müslümanın canına kastetmek, tüm insanlığa ve İslam’ın izzetine saldırıdır. Ortadoğu’da yükselen bu ateş, sadece belirli bir bölgeyi değil, Ümmetin geleceğini hedef almaktadır.

2.. Ehlibeyt Sevgisi Ortak Paydamızdır: Bizler, Şia kardeşlerimizin bu ağır imtihanında yanlarındayız. Aramıza ekilmek istenen fitne ve tefrika tohumlarını, Ehlibeyt sevgisi ve İslam kardeşliği potasında eritmeye kararlıyız. Geleceğin büyük İslam Birliği, ancak bugün birbirimizin acısına sahip çıkarak inşa edilebilir.

3.. Hukuksuzluğa İtiraz: Batılı vicdanlı seslerin dahi "hukukî dayanaktan yoksun" olarak nitelediği bu katliamlar, uluslararası sistemin iflasıdır. Bizler, adaleti sadece kendimiz için değil, tüm mazlum coğrafyalar için talep ediyoruz.

4.. Kardeşlik Ahdi: İftirak ateşini körükleyenlere inat; birliği, dayanışmayı ve yardımlaşmayı şiar ediniyoruz. Şia kardeşlerimize uzattığımız bu el, basit bir nezaket değil, imanın zarurî gereğidir.

Ey Ümmetin evlatları! Bugün buğz etmek imanımızın en alt seviyesi, sesimizi yükseltmek ise tarihi sorumluluğumuzdur. Rabbimizden niyazımız, bu acıların Ümmetin uyanışına ve ebedi vahdetine vesile olmasıdır.

Bizler büyük İslâm âlimi ve mütefekkiri Bediüzzaman gibi Ehl-i Sünnet ve Şiaya sesleniyoruz:

"Ey ehl-i hak olan Ehl-i Sünnet ve Cemaat! Ve ey Âl-i Beyt'in muhabbetini meslek ittihaz eden Alevîler! Çabuk bu manasız ve hakikatsız, haksız, zararlı olan nizaı aranızdan kaldırınız. Yoksa şimdiki kuvvetli bir surette hükmeyleyen zendeka cereyanı (dinsizlik akımları), birinizi diğeri aleyhinde âlet edip ezmesinde istimal edecek."

Zalimler için yaşasın cehennem! Müminler için yaşasın birlik ve kardeşlik!

İslam Birliği Platformu

ABD-İran hattında ateşkesin uzatılmasına rağmen Hürmüz Boğazı'nda süren gerilim ve enerji arzına yönelik riskler, piyasalarda temkinli görünümü koruyor.

79 bin dolar seviyesini test eden Bitcoin'de teknik seviyeler öne çıkarken, uzmanlar kısa vadede oynaklığın devam edebileceğine dikkat çekiyor.

ABD ile İran arasındaki ateşkesin uzatılmasına rağmen Hürmüz Boğazı'nda süren gerilim, yatırımcıların risk iştahını sınırlıyor.

BITCOIN 78 BİN DOLARIN ÜZERİNDE KALDI

Bitcoin, bugün 78 bin dolar seviyesinin üzerinde yatay hareket etti.

TSİ 10.20 itibarıyla yüzde 0,2 artışla 78 bin 153 dolardan işlem gören kripto para, bir gün önce 79 bin doların üzerine çıkarak şubat başından bu yana en yüksek seviyesini test etmişti.

TEKNİK SEVİYELER ÖNE ÇIKIYOR

Analistler, kısa vadede fiyat hareketlerinin teknik seviyelere bağlı olarak şekillendiğini belirtiyor.

76 bin doların aşılmasıyla birlikte düşüş yönlü pozisyonların bir kısmının kapandığı ifade edilirken, türev piyasalardaki yüksek açık pozisyonların ani fiyat dalgalanmalarına zemin hazırlayabileceği değerlendiriliyor.

ABD-İRAN HATTINDA BELİRSİZLİK SÜRÜYOR

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran ile ateşkesi uzatma kararına rağmen taraflar arasındaki belirsizlik devam ediyor.

Tahran yönetiminin ateşkesi resmi olarak kabul etmemesi ve ABD'nin deniz ablukasına yönelik eleştiriler dikkat çekiyor.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDAKİ GELİŞMELER PİYASALARI ETKİLİYOR

İran Devrim Muhafızları'nın Hürmüz Boğazı'nda iki konteyner gemisine el koyduğu ve bölgede üç gemiye ateş açtığı yönündeki haberler, enerji arzı üzerindeki riskleri artırdı.

Bu gelişmelerin etkisiyle petrol fiyatları, varil başına 100 doların üzerindeki seyrini koruyor.

BITCOIN'DE DESTEK VE DİRENÇ KONUMU

Mevcut görünümde 79 bin dolar seviyesi önemli bir direnç noktası olarak öne çıkarken, olası geri çekilmelerde 73-75 bin dolar aralığının destek görevi görebileceği belirtiliyor.

Savaşın başlamasından bu yana bölgede barış ve istikrarın sağlanması için çabalayan Cumhurbaşkanı birçok önemli temasta bulundu.

Türkiye'nin bütün dünyada takdir edilen arabulucu rolüne öncülük eden Erdoğan, bu kapsamda gerçekleştirdiği görüşmelerine bir yenisini daha ekledi.

ALMANYA CUMHURBAŞKANI İLE GÖRÜŞTÜ

İletişim Başkanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre Cumhurbaşkanı Erdoğan, Almanya Cumhurbaşkanı Frank-Walter Steinmeier ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

Liderlerin, Türkiye-Almanya ikili ilişkileri ile bölgesel ve küresel gelişmeleri ele aldığı aktarıldı.

GELİŞEN İLİŞKİLERE DİKKAT ÇEKTİ

Cumhurbaşkanı Erdoğan görüşmede, Türkiye ile Almanya ilişkilerine atıfta bulundu.

Son dönemde üst düzey temasların gerçekleştiğini ifade eden Erdoğan, bunun ilişkilere iyi bir ivme kazandığını ifade etti.

ORTA DOĞU'DAKİ SAVAŞTA BARIŞ İÇİN ÇALIŞILMASI GEREKTİĞİNİ SÖYLEDİ

Cumhurbaşkanı, görüşmede bölgemizdeki savaşın Avrupa’yı da zayıflatmaya başladığını, bu gidişe barış odaklı yaklaşımla müdahale edilmemesi halinde çatışma sürecinin vereceği hasarın çok daha büyük olacağını belirtti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ayrıca Türkiye’nin, İran konusunda olduğu gibi Ukrayna-Rusya savaşında da müzakereler yoluyla çatışmaların sona erdirilmesi ve kalıcı barışa ulaşılması için gayret gösterdiğini söyledi.

Yeni yasaya göre sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara doğrudan hizmet sunamayacak. Platformlar, yaş doğrulama sistemleri kurmak ve bu yasağa uygun teknik tedbirleri almak zorunda olacak.

15 yaş üzeri kullanıcılar için ise “çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet” sunulması gerekecek. Ayrıca platformların ebeveyn kontrol araçları sağlaması zorunlu hale getirildi. Bu araçlar; hesap denetimi, harcama onayı ve kullanım süresi sınırlaması gibi mekanizmaları içerecek.

İçerik Kaldırma ve Erişim Engeline Hızlı Uyum

Düzenleme, daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen içerik kaldırma hükümlerini yeniden şekillendiriyor.

Türkiye’den günlük erişimi 10 milyondan fazla olan platformlar, acil durumlarda verilen kararları en geç 1 saat içinde uygulamak zorunda olacak.

Yükümlülüklerin yerine getirilmemesi halinde süreç kademeli yaptırımlarla ilerleyecek:

• Reklam yasağı
• Bant genişliğinin %50 daraltılması
• Son aşamada %90’a kadar erişim kısıtlaması

Bu süreç Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yürütülecek.

Oyun Platformlarına Yeni Kurallar

Yasa ile birlikte “oyun”, “oyun geliştirici” ve “oyun platformu” kavramları ilk kez yasal çerçeveye alındı.

Oyun platformları:

• Yaş derecelendirmesi yapılmamış oyunları yayımlayamayacak
• Türkiye’de temsilci bulundurmak zorunda olacak
• Ebeveyn kontrol sistemleri kuracak

Ayrıca BTK, platformlardan veri işleme süreçleri ve teknik altyapıya ilişkin detaylı bilgi talep edebilecek.

Kademeli Para Cezası ve Erişim Kısıtlaması

Kurallara uymayan platformlara:

• 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye kadar ceza
• Tekrarında 30 milyon TL’ye kadar ceza
• Devam eden ihlallerde bant daraltma (%30–%50)

uygulanabilecek.

Uzmanlar, düzenlemenin çocukların dijital ortamda korunmasına yönelik önemli bir adım olduğunu belirtirken, uygulamadaki denetim mekanizmalarının etkinliği ve ifade özgürlüğü üzerindeki etkilerinin yakından izleneceğini vurguluyor.

Kaynaklar: Anadolu Ajansı (AA), Reuters, BBC
Florya Gazetesi Haber Merkezi

WSJ'nin editöryal kurul imzasıyla yayımlanan "Tom Barrack'ın Kendi Ortadoğu Politikası Var" başlıklı yazıda, Barrack'ı ABD'nin politikalarını savunmamakla suçladı.

ABD'den son dakika 'Türkiye' açıklaması: Bunu çözebiliriz...

'HATIRLATMAYA İHTİYACI VAR'

Yazıda, "Amerikan büyükelçilerinin görevi, bulundukları ülkelerde ABD politikasını savunmaktır, ev sahibi ülkeleri ABD politikasına karşı savunmak değil. Türkiye Büyükelçisi ve aynı zamanda Suriye özel temsilcisi Tom Barrack'ın buna dair bir hatırlatmaya ihtiyacı olabilir" ifadelerine yer verildi.

Gazete, "Barrack; Hizbullah ile işbirliğini savunmayı, Lübnan ateşkesini küçümsemeyi, Lübnan görüşmelerine İran'ın dahil edilmesini istemeyi, Türkiye'nin Rus hava savunma sistemi alımını önemsiz göstermeyi ve Türkiye adına İsrail'i tehdit etmeyi başardı" eleştirisini getirdi.

BARRACK NE DEMİŞTİ?

Türkiye'nin Rusya'dan S-400 satın alması ve bu süreçte F-35 programından çıkarılması konusundaki tavrını vurgulayan ABD'li Büyükelçi, Ankara'nın F-35 programına dönmesini istediklerini yineledi.

Tom Barrack, "Türkiye, kritik ABD varlıklarına ev sahipliği yapan, NATO misyonlarına katkıda bulunan ve ortak tehditlere karşı koyan hayati bir müttefiktir. S-400 alımının tetiklediği yaptırımlar ve F-35 programından dışlanma, ilişkileri gereksiz yere gerginleştirirken, Rusya bu durumdan faydalanmaktadır." değerlendirmesini yaptı.

S-400 meselesinin çözümüne ilişkin önceki ifadelerine atıf yapan Barrack, "S-400 sorunu, Başkan Trump ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki güçlü kişisel ilişki temelinde, Bakan (Marco) Rubio'nun hassas diplomasisi yoluyla birkaç ay içinde çözülebilir ve çözülmelidir." ifadesini kullandı.

Barrack, S-400 meselesinin diplomasi yoluyla çözülebileceğini belirterek, Türkiye'nin F-35 programına dönmesinin NATO'yu "birlikte çalışabilirlik" konusunda güçlendireceğini ifade etti.

HİZBULLAH VE İSRAİL

Büyükelçi Barrack, İsrail’i Hizbullah ile eşdeğer gördüğü yorumları üzerine gelen tepkilere karşı çıkarak, sözlerinin sadece sahadaki "gerçekçiliği" yansıttığını ve ABD politikasında bir değişiklik olmadığını savundu.

Barrack, "İsrail-Hizbullah ateşkesini bir mola olarak tanımladığımda ve herkesin eşit derecede güvenilmez olduğunu söylediğimde, sadece sahadaki bariz gerçeği ifade ediyordum. Bu bir gerçekçiliktir, herhangi bir tarafı eleştirmek değildir." değerlendirmesinde bulundu.

Okullardaki risk ve tehdit analizleri yenilenecek. Eğitimci, karakol amiri, sosyal hizmet uzmanından oluşan güvenlik kurulu oluşturulacak. Tehdit tanımlamaları baştan yapılacak, mevcut sistem tamamen yenilenecek.

İçişleri Bakanlığı fiziki güvenlik önlemlerini arttıracak, okul giriş çıkışları ile çevresinde güvenlik ve denetimler sıkılaştırılacak. Okul ile en yakın karakol arasında erken uyarı sistemi kurulacak, olası risklere hızlı müdahale edilebilecek.

TOPLUM SAĞLIĞI MERKEZLERİ DEVREDE OLACAK

Toplum sağlığı merkezleri devrede olacak. Psikolojik ve psikiyatrik rahatsızlığı bulunan öğrenciler toplum sağlığı merkezleri aracılığıyla düzenli olarak takip edilecek.

Risk altındaki çocuklara siber takip yapılacak. Emniyete bağlı sanal devriye ekipleri, sosyal medyada ve oyun gruplarındaki çocukları tuzaklara karşı yakın takibe alacak.

Bakanlıklar koordineli olarak çalışacak. Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı arasında veri paylaşımı sağlanacak.

Acil durumlar için eğitim ve farkındalık çalışması yapılacak, okullarda konferans ve seminerler düzenlenecek.

İŞTE 7 BASAMAKLI YENİ GÜVENLİK MODELİ

Birincisi, okullarda risk analizi ve tehdit tanımlamaları baştan yapılarak mevcut sistem tamamen güncellenecek.

Fiziki güvenlik önlemleri artırılacak; okul giriş-çıkışları, çevre güvenliği ve denetimler daha sıkılaştırılacak.

Kolluk kuvvetleriyle koordinasyon güçlendirilerek erken uyarı sistemleri devreye alınacak ve olası risklere müdahale edilecek.

Psikolojik ve psikiyatrik rahatsızlığı bulunan öğrenciler Toplum Sağlığı Merkezleri aracılığıyla düzenli olarak takip edilecek.

Emniyete bağlı sanal devriye ekipleri, sosyal medyada ve oyun gruplarındaki çocukları tuzaklara karşı yakın takibe alacak.

Milli Eğitim Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı arasında veri paylaşımı sağlanacak.

Okullarda bu yönde eğitim, konferans ve seminerler yapılacak.

Meksika'nın Chihuahua eyaletinde pazar günü meydana gelen trafik kazasında ölen iki Amerikalının "gizli görevdeki" Merkezi İsithbarat Teşkilatı (CIA) ajanları olduğu iddia edildi. Amerikan gazetesi New York Times'ın haberine göre iki Amerikalı ve iki Meksikalı görevli, dağlık bir bölgedeki yasa dışı metamfetamin laboratuvarlarının hedef alındığı operasyonun dönüşünde şüpheli bir araba kazası sonrası hayatını kaybetti.

ABD'YE NOTA VERİLDİ

Meksika Devlet Başkanı Claudia Sheinbaum, Chihuahua eyaletinde suç örgütlerine yönelik operasyonda 2 ABD'li ve 2 Meksikalı yetkilinin hayatını kaybetmesine ilişkin ABD'ye diplomatik nota verildiğini açıkladı.

Ulusal Saray'daki günlük basın toplantısında konuşan Sheinbaum, olayın ulusal egemenliğin ihlali anlamına gelip gelmediğinin soruşturulduğunu söyledi.

Sheinbaum, "Bu durumun açıklığa kavuşturulması gerekiyor. Dışişleri Bakanlığı, tüm bilgilerin sağlanması için ABD Büyükelçisine bir mektup gönderdi. Bu, ulusal güvenlik ve egemenlik meselesidir, dolayısıyla yaşananlar hafife alınacak bir durum değildir." ifadelerini kullandı.

SORUŞTURMA BAŞLATILDI

Federal yetkililerin iki yabancı ajanın saha operasyonlarına katıldığından haberdar olmadığını aktaran Sheinbaum, Meksika'daki hiçbir eyalet yönetiminin federal kanallar dışında yabancı makamlarla güvenlik işbirliği kuramayacağını vurguladı.

Yabancı ülke ajanlarının ulusal topraklardaki faaliyetlerinin Anayasa ve Ulusal Güvenlik Yasası ile düzenlendiğini hatırlatan Sheinbaum, "İşbirliğinin mutabakat çerçevesi ve yasalar dahilinde yürütülmesi gerektiği hem ABD hem de eyalet hükümetleri için net olmalıdır." değerlendirmesinde bulundu.

Sheinbaum, 21 Nisan'daki açıklamasında, ülkenin kuzeyindeki Chihuahua eyaletinde 2 ABD'li ve 2 Meksikalı yetkilinin öldüğü operasyonun federal hükümete önceden bildirilmediğini ve bu operasyonun yasa ihlali oluşturup oluşturmadığının soruşturulacağını söylemişti.

Chihuahua Eyalet Savcısı Cesar Jauregui Moreno ise 19 Nisan'daki açıklamasında, 2 Meksikalı yerel yetkili ve 2 ABD'li büyükelçilik çalışanının, suç örgütlerine ait olduğu belirlenen bir tesise yönelik imha operasyonundan dönüşte kamyonlarının uçuruma yuvarlanması sonucu hayatını kaybettiğini duyurmuştu.

ÖLEN 2 ABD'LİNİN CIA PERSONELİ OLDUĞU İDDİASI

New York Times'ın (NYT) haberine göre, ismini vermek istemeyen konuyla ilgili bilgi sahibi kişiler, ölen ABD'lilere ilişkin açıklamada bulundu.

Buna göre, yetkililer, ölen 2 ABD vatandaşının, ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA) personeli olduğunu ileri sürdü.

ASİST ARDA'DAN, GOL MBAPPE'DEN

La Liga’nın 33. haftasında Santiago Bernabeu’da Alaves’i konuk eden Real Madrid, sahadan 2-1’lik galibiyetle ayrıldı. Maçın 30. dakikasında sahneye çıkan Arda Güler, şık bir asistle Kylian Mbappe’yi golle buluşturdu. İkilinin golden sonraki samimi kutlaması dikkatlerden kaçmadı.

Fransız yıldız, Arda Güler'in kendisine yaptığı asistle gol attığı maçın ardından sosyal medya hesabından şu tepkileri verdi:

• "Benim küçük kardeşim": Mbappe, Arda Güler ile gol sevinci yaşadığı bir kareyi "Mon petit frère" (Benim küçük kardeşim) notuyla paylaşarak aralarındaki samimiyeti ilan etti.
• "Gerçek bir sihirbaz": Genç yıldızın pas kalitesine vurgu yapan Mbappe, "Arda Güler gerçek bir sihirbaz. Bir saniye göz göze geldiğimizde o pası bana ulaştıracağını biliyorum" ifadelerini kullandı.
• Sosyal Medya Etkileşimi: Mbappe, Arda Güler'in kendisinin de yer aldığı bir başka paylaşımını alıntılayarak aralarındaki uyumu pekiştirdi.

  Bu sezon Arda Güler'in yaptığı 5 asistin tamamının Mbappe'ye olması, ikili arasındaki saha içi uyumun da oldukça yüksek olduğunu gösteriyor.

''BENİM KÜÇÜK KARDEŞİM''

Maçın ardından Fransız yıldız, Arda Güler ile olan bağını sosyal medya üzerinden tüm dünyaya ilan etti. Arda ile birlikte gol sevinci yaşadığı bir kareyi paylaşan Mbappe, fotoğrafa "Benim küçük kardeşim" notunu düştü. Ayrıca milli yıldızın kendisiyle ilgili yaptığı bir paylaşımı da kendi hikayesine ekleyerek aralarındaki buzların eridiğini, aksine çok yakın olduklarını kanıtladı.

Sabah saatlerinde Umman açıklarında seyreden bir konteyner gemisine, İran Devrim Muhafızları’na ait silahlı bir bot tarafından uyarı yapılmadan ateş açıldı. Henüz bu olayın ateşi düşmeden İran Devrim Muhafızları Ordusu, deniz güvenliğini tehlikeye atan biri İsrail ile bağlantılı iki yabancı gemi ele geçirildiğini ve İran kıyılarına yönlendirildiğini duyurdu.

"BİR GEMİ İSRAİL İLE BAĞLANTILI"

Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, "Gerekli izinleri olmadan ve navigasyon sistemlerini manipüle ederek deniz güvenliğini tehlikeye atan" "MSC-Francesca" ve "Epaminodes" adlı iki gemiye müdahale edildiği belirtildi.

Açıklamada, "MSC-Francesca" gemisi "İsrail ile bağlantılı" olarak tanımlandı.

Müdahale edilen iki geminin de ele geçirilerek İran kıyılarına yönlendirildiği aktarılırken müdahalenin tam olarak hangi konumda gerçekleştirildiği bilgisi verilmedi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin ihlalinin İran'ın "kırmızı çizgisi" olduğu belirtildi.

ABD, İRAN BAĞLANTILI İKİ GEMİYİ ELE GEÇİRMİŞTİ

İran'a "deniz ablukası" kararı alan ABD, İran'a ait 2 ticari gemiye saldırarak ele geçirmişti. İranlı yetkililer, "korsanlık eylemi" şeklinde nitelendirdikleri saldırılara karşılık verileceğini duyurmuştu.

HÜRMÜZ'DE 3 TANKER HEDEF ALINDI

İran ve ABD arasındaki müzakere gerginliği sürerken Hürmüz Boğazı'nda üç tanker hedef alındı.

İngiltere Deniz Ticaret Organizasyonu'ndan (UKMTO) yapılan açıklamada en az üç konteyner gemisinin saldırıya uğradığı belirtildi.

Liberya bandıralı bir konteyner gemisi, Umman’ın kuzeydoğusunda silah ateşi ve roketatarlarla hedef alındı. Saldırı sonucu geminin köprü kısmında hasar oluştu.

UKMTO'ya göre geminin kaptanı, Devrim Muhafızları'na ait bir botun kendilerine yaklaştığını ve ardından ateş açıldığını bildirdi. Olayda mürettebatın güvende olduğu aktarıldı. Söz konusu botta üç kişinin bulunduğu ifade edildi.

Yunanistan tarafından işletilen geminin kaptanı ise saldırı öncesinde herhangi bir telsiz iletişimi kurulmadığı ve gemiye boğazdan geçiş izni verildiğinin bildirildiğini ifade etti.

UKMTO daha sonra yaptığı açıklamada İran'ın yaklaşık sekiz deniz mili batısında ikinci bir konteyner gemisine daha ateş açıldığını duyurdu. Panama bandıralı geminin hasar almadığı ve mürettebatın güvende olduğu bildirildi.

İran'ın yine yaklaşık sekiz deniz mili batısında, boğazdan çıkış yapan üçüncü bir konteyner gemisinin de hedef alındığı açıklandı. Liberya bandıralı bu geminin hasar almadığı ancak saldırı sonrası durduğu ve mürettebatın güvende olduğu belirtildi.

TRUMP, ATEŞKESİ SÜRESİZ UZATMIŞTI

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan'ın da talebi üzerine, İran'ın anlaşmaya yönelik önerisini sunana kadar ateşkesi uzatma kararı aldığını duyurdu.

ABD Başkanı Trump, İran'la müzakereler konusundaki belirsizlik sürerken, Truth Social hesabından önemli bir açıklama yaptı.

Trump, İran yönetiminin "bölünmüş" olduğunu savunarak, Pakistan'ın da ateşkesle ilgili talebini dikkate alarak, bugün sona erecek olan geçici ateşkesi uzattığını açıkladı.

ABD Başkanı Trump, açıklamasında, şu ifadeleri kullandı:

"İran yönetiminin ciddi bir bölünme içinde olduğu gerçeği ve Pakistan'dan Mareşal Asım Münir ile Başbakan Şahbaz Şerif'in de talebi üzerine, liderleri ve temsilcileri ortak bir öneri sunana kadar İran'a yönelik saldırımızı askıya almamız istendi. Bu nedenle ordumuza ablukayı sürdürme ve her açıdan hazır kalmaları talimatı verdim; dolayısıyla (İran'ın) önerisi sunulana ve müzakereler bir şekilde sonuçlanana kadar ateşkesi uzatacağım."

İRAN'DAN ABD'NİN ATEŞKES KARARINA İLK YORUM

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD’nin tek taraflı olarak ateşkesi uzatma kararına ilişkin, “İran’ın çıkarlarını yerine getirmek ve İran halkının kazanımlarını pekiştirmek açısından mantıklı ve gerekli zeminin oluştuğu sonucuna vardığımızda adım atacağız.” dedi.

İran basınına göre Bekayi, ateşkesin uzatılmasına ilişkin açıklamalarda bulundu.

İran’ın sahadaki gelişmeleri yakından izlediğini ve ulusal çıkarlarını korumak için gerekli tedbirleri alacağını dile getiren Bekayi, “İran Silahlı Kuvvetleri de her türlü tehdit ve saldırıya karşı ülkeyi korumak için hazır. Diplomasi ulusal çıkarların ve güvenliğin temin edilmesinin bir aracıdır. Bu aracı kullanmanın, İran’ın çıkarlarını yerine getirmek ve İran halkının kazanımlarını pekiştirmek açısından mantıklı ve gerekli zeminin oluştuğu sonucuna vardığımızda adım atacağız.” ifadelerini kullandı.

Bekayi ayrıca ülkesinin, “saldırganlardan ve savaş suçlularından” hesap sorulması ve tazminat alınması için tüm fırsat ve imkanlardan faydalanacağını kaydetti.

"ABLUKA KALKARSA GÖRÜŞME OLABİLİR"

İran'ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Emir Said İravani, ABD'nin "deniz ablukasını" durdurmaya hazır olduğuna dair işaret aldıklarını ve ABD'nin ablukayı sona erdirmesi halinde bir sonraki görüşme turunun Pakistan'da yapılabileceğini belirtti.

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre İravani, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılması planlanan ancak ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukası nedeniyle gerçekleştirilmeyen görüşmeleri değerlendirdi.

ABD'nin ateşkes anlaşmasını ihlal ettiğini dile getiren İravani, "Biz onlara ablukayı kaldırmaları gerektiğini söyledik. Onlardan ablukayı durduracaklarına dair işaret aldık. Böylece İslamabad'da ikinci tur müzakereler gerçekleşebilir." dedi.

İran'a "deniz ablukası" kararı alan ABD, İran'a ait 2 ticari gemiye saldırarak ele geçirmişti.

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, okullarda güvenlik ve eğitim süreçlerine ilişkin yeni tedbirler üzerinde çalıştıklarını açıkladı; detayların önümüzdeki günlerde paylaşılması planlanıyor.

“CUMHURBAŞKANIMIZ GEREKLİ TALİMATLARI VERDİ”

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatları doğrultusunda öğrencilerin ve velilerin içini rahatlatacak yeni düzenlemeler üzerinde çalıştıklarını belirtti. Tekin, “Çocuklarımız ve velilerimiz rahatlıkla çocuklarının okullarda eğitim öğretime devam etmesini sağlayabilirler. Cumhurbaşkanımız gerekli talimatları verdi.” ifadelerini kullandı.

DETAYLAR CUMA YA DA PAZARTESİ GÜNÜ AÇIKLANACAK

Bakan Tekin, yürütülen çalışmaların kapsamlı şekilde ele alındığını vurgulayarak, yapılacak düzenlemelerin detaylarının kısa süre içinde kamuoyuna duyurulacağını söyledi. Açıklamanın cuma ya da pazartesi günü geniş kapsamlı bir basın toplantısıyla paylaşılmasının planlandığını ifade etti.

HEM MEVCUT UYGULAMALAR HEM YENİ TEDBİRLER ANLATILACAK

Bakanlık, yapılacak açıklamada hem bugüne kadar hayata geçirilen uygulamaları hem de yeni dönemde devreye alınacak önlemleri detaylandırmayı hedefliyor. Tekin, açıklamasının sonunda “Milletimize geçmiş olsun diliyorum. İnşallah bu tür olaylarla bir daha karşılaşmayız.” dedi.

YENİ GÜVENLİK KURALLARI YÜRÜRLÜĞE GİRİYOR

Öte yandan okul güvenliğinde yeni düzenleme yalnızca kamera sistemiyle sınırlı kalmıyor. Okullara giriş çıkış kurallarında da önemli değişiklikler yapılıyor. Yeni uygulamalar kapsamında;

• Randevusuz ziyaretçi girişleri yasaklanacak.
• Ziyaretçiler güvenlik kontrolünden geçirilecek.
• Öğrencilerin cep telefonu, akıllı saat, tablet vb. elektronik cihazlarla okula gelmeleri yasak.
• Okul kıyafeti dışında herhangi bir kıyafetle okula gelinmeyecek.
• Okul çevresinde izinsiz toplanmalara izin verilmeyecek.
• Turnikeli geçiş sistemleri yaygınlaştırılacak.
• El dedektörleriyle kontroller artırılacak.
• Akran zorbalığına müsamaha gösterilmeyecek. Psikolojik, fiziksel veya sözlü şiddet uygulayan öğrenciler hakkında bilgilendirme ve yönlendirme işlemleri başlatılacak. Gerekli birimlere bildirim yapılacak.

YÜKSEK RİSKLİ OKULLARDA EK ÖNLEMLER ALINACAK

Yetkililer, risk düzeyi yüksek olan okullarda daha sıkı güvenlik tedbirleri uygulanacağını açıkladı. Bu kapsamda kolluk kuvvetlerinin okul çevresindeki varlığı artırılacak. Giriş ve çıkış saatlerinde polis ekiplerinin hazır bulunması, şüpheli kişilere yönelik GBT kontrollerinin sıklaştırılması gibi uygulamalar devreye alınacak. Bu adımların, özellikle büyük şehirlerde yaşanabilecek güvenlik sorunlarını en aza indirmesi bekleniyor.

TÜM OKULLAR MERKEZİ SİSTEME DAHİL EDİLECEK

Yeni düzenlemeyle birlikte Türkiye genelindeki tüm okulların standart güvenlik altyapısına kavuşması planlanıyor. Bakan Tekin, tüm okulların KGYS sistemine entegre edileceğini ve sürekli izleneceğini açıkladı. Bu adımın, eğitim kurumlarında güvenlik seviyesini önemli ölçüde artırması bekleniyor. Uzmanlar ise uygulamanın etkili olabilmesi için teknik altyapının eksiksiz kurulmasının kritik olduğuna dikkat çekiyor. Okul güvenliğinde yeni dönemi başlatan bu düzenleme, öğrenciler ve veliler için daha güvenli bir eğitim ortamı hedefliyor. Siz de bu uygulama hakkında düşüncelerinizi paylaşabilir, görüşlerinizi dile getirebilirsiniz.

Kritik mühimmat seviyeleri geriledi

Center for Strategic and International Studies (CSIS) tarafından yapılan değerlendirmeye göre, yaklaşık 7 haftalık çatışma sürecinde ABD’nin hassas saldırı füzelerinin en az %45’i kullanıldı. Aynı analizde, THAAD sistemlerinin en az yarısının ve Patriot hava savunma stoklarının önemli bölümünün tükendiği ifade edildi.

Bunun yanı sıra, Tomahawk füzelerinin yaklaşık %30’unun, JASSM stoklarının %20’den fazlasının ve SM-3 ile SM-6 türü füzelerin yaklaşık %20’sinin kullanıldığı belirtiliyor.

Uzmanlara göre bu tablo, özellikle yüksek yoğunluklu ve uzun süreli bir çatışmada mühimmat sürdürülebilirliği açısından ciddi soru işaretleri doğuruyor.

Çin senaryosu tartışılıyor

Savunma çevrelerinde dile getirilen bir diğer kritik başlık ise, ABD’nin olası bir Çin ile yaşayabileceği büyük ölçekli bir çatışmada mühimmat yeterliliği. Analizlere göre mevcut tüketim hızının devam etmesi halinde, ABD’nin yüksek hassasiyetli mühimmat stoklarının birkaç yıl içinde yetersiz kalabileceği değerlendiriliyor.

Pentagon: “Kapasitemiz sürüyor”

Pentagon yetkilileri ise söz konusu iddialara temkinli yaklaşıyor. Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, ABD ordusunun çıkarlarını koruyacak “kapsamlı ve sürdürülebilir bir cephaneliğe” sahip olduğunu belirterek, operasyonel kapasitenin devam ettiğini vurguladı.

Ancak aynı açıklamalarda, mühimmat üretiminin artırılması için yeni sözleşmeler yapıldığı ve üretim–teslimat sürecinin 3 ila 5 yıl sürebileceği de kabul edildi.

“Hediye gemi” iddiası gerilimi artırdı

ABD Başkanı Donald Trump’ın yaptığı açıklamalar ise tartışmayı farklı bir boyuta taşıdı. Trump, ABD’nin Çin’den geldiğini öne sürdüğü bir gemiyi durdurduğunu ve bu gemide İran’a gönderilmiş olabilecek şüpheli ekipman bulunduğunu ima etti.

Bu açıklamaya Çin Dışişleri Bakanlığı sert yanıt verdi. Bakanlık, söz konusu geminin yabancı bir konteyner gemisi olduğunu belirterek iddiaları reddetti ve “yanlış ilişkilendirme ve spekülasyonlara karşıyız” açıklamasını yaptı.

Stratejik denge tartışması derinleşiyor

Uzmanlar, mevcut gelişmelerin yalnızca Orta Doğu’daki askeri dengeyi değil, aynı zamanda küresel güç rekabetini de etkileyebileceğini belirtiyor. Özellikle mühimmat üretim kapasitesi, lojistik sürdürülebilirlik ve savunma sanayii yatırımlarının önümüzdeki yıllarda daha belirleyici hale gelmesi bekleniyor.

Küresel güvenlik mimarisinde yaşanan bu tür gelişmelerin, NATO müttefikleri ve bölgesel aktörler açısından da dikkatle takip edildiği ifade ediliyor.

Kaynaklar: Reuters, CNN, CSIS, CNBC, BBC
Florya Gazetesi Haber Merkezi

"OYUN OYNAMAYIN"

Bu karmaşıklık sürerken ABD Başkanı Trump'tan İran'a dikkat çeken bir çağrı geldi. Trump, "İran ile anlaşma bugün imzalanacak. Görüşmeleri yapmamız gerekiyor. Bu nedenle şu anda kimsenin oyun oynamadığını varsayıyorum." dedi.

TRUMP’TAN DOĞRUDAN GÖRÜŞME SİNYALİ

Trump, şartların oluşması halinde İranlı liderlerle yüz yüze görüşmeye açık olduğunu belirterek, "Onlarla görüşmekte hiçbir sorunum yok. Eğer görüşmek isterlerse… Çok yetenekli insanlarımız var ama ben de görüşebilirim" dedi.

NÜKLEER ŞARTI

Müzakerelerin temelinde "değişmeyecek tek bir talebin" olduğunu belirten Trump "Nükleer silahlarını ortadan kaldırsınlar. Bu çok basit. Nükleer silaha yer yok" diye konuştu. İran'ın bu şartı kabul etmesi halinde ülkenin gelişme potansiyeli taşıdığını belirterek "Yoksa harika bir ülke olabilir" ifadelerini kullandı.

MASA ÇÖKERSE NE OLUR?

İran'ın bu şartı kabul etmemesi ya da müzakere masasının çökmesi durumunda ise ne olacağı konusunda detay vermekten kaçınan Trump "Tahmin edersiniz ki hoş şeyler olmaz" dedi.

ABD'nin İran tarafında kiminle muhatap olduğuna ilişkin soruya ise Trump, "Oldukça iyi bir fikrimiz var ve doğru kişilerle görüştüğümüzü düşünüyoruz" yanıtını verdi.

"ARTIK İYİ ADAM YOK"

Truth Social hesabından da açıklamalarda bulunan Trump, "İran dün Hürmüz Boğazı'nda ateş etmeye karar verdi. Ateşkes anlaşmasının tam bir ihlali! Çoğu mermi bir Fransız ve bir İngiliz gemisini hedef aldı. Hoş değildi, değil mi? Temsilcilerim Pakistan'ın İslamabad kentine gidiyor. Müzakereler için yarın akşam orada olacaklar. İran kısa süre önce Boğazı kapatacağını duyurdu, ki bu tuhaf, çünkü bizim donanmamız zaten boğazı kapatmış durumda. Farkında olmadan bize yardım ediyorlar ve boğazın kapanmasıyla günde 500 milyon dolar kaybedenler de onlar! ABD ise hiçbir şey kaybetmiyor. Aslında, şu anda birçok gemi, her zaman “sert adam” olmak isteyen Devrim Muhafızları'nın nezaketi sayesinde, yük almak üzere ABD'ye, Teksas'a, Louisiana'ya ve Alaska'ya doğru yol alıyor! Çok adil ve makul bir anlaşma sunuyoruz ve umarım bunu kabul ederler çünkü eğer etmezlerse, ABD İran'daki her bir elektrik santralini ve her bir köprüyü yerle bir edecek. Artık iyi adam yok! Hızla ve kolayca yıkılacaklar ve eğer anlaşmayı kabul etmezlerse, son 47 yıldır diğer başkanlar tarafından İran'a yapılması gerekeni yapmak benim için bir onur olacaktır. İran ölüm makinesinin sona erme zamanı geldi" ifadelerini kullandı.

İRAN MÜZAKERELERE KATILACAK MI? ÇELİŞKİLİ AÇIKLAMALAR DİKKAT ÇEKTİ

ABD heyetinin İslamabad’a hareket etmesinin ardından gözler İran’ın müzakereye katılıp katılmayacağına çevrildi. Anadolu Ajansı’na konuşan kaynaklar, Hürmüz’deki gerilime rağmen İran heyetinin ikinci tur görüşmeler için Pakistan’a gitmeye hazırlandığını aktardı.

Pakistan yönetiminin, 21 Nisan Salı günü yapılması planlanan görüşmelerin gerçekleşmesi için yoğun diplomatik temas yürüttüğü belirtildi.

Ancak İran cephesinden gelen açıklamalar bu iddialarla çelişti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile ikinci tur müzakerelere ilişkin şu an için bir plan bulunmadığını söyledi. Bekayi, Washington yönetiminin diplomatik sürece ciddi yaklaşmadığını savunarak, ABD’nin saldırgan adımlar attığını ve ateşkes şartlarını ihlal ettiğini öne sürdü.

Bekayi ayrıca ABD’nin tekliflerini “ciddiyetsiz” olarak nitelendirirken, İran’ın taleplerinde geri adım atmayacağını vurguladı. Tahran’ın nükleer programına ilişkin kazanımlarını koruma konusunda kararlı olduğunu belirten Bekayi, nükleer stokların kaldırılmasının müzakere konusu olmadığını ifade etti.

Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili de iki ülke arasında nükleer program konusundaki anlaşmazlıkların sürdüğünü dile getirdi. Yetkili, İran’ın füze programı dahil savunma kapasitesinin müzakereye kapalı olduğunu söyledi.

Öte yandan Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Asım Münir’in ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmede, Hürmüz’deki ablukanın barış görüşmelerini zorlaştırdığını ilettiği belirtildi. Pakistanlı güvenlik kaynakları, Trump’ın bu değerlendirmeyi dikkate alacağını ifade etti.

PEZEŞKİYAN: SAVAŞI ONURLU BİR ŞEKİLDE BİTİRMEK İSTİYORUZ

Öte yandan geçtiğimiz saatlerde açıklama yapan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Tahran yönetiminin savaş peşinde olmadığını belirterek, mevcut savaşı onurlu bir şekilde sonlandırmaya çalıştıklarını bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Tahran'ın nükleer programını durdurmaya yönelik çabalarının herhangi bir hukuki veya meşru zemini olmadığını ifade eden Pezeşkiyan, ülkelerinin savaş istemediğini, yalnızca kendi haklarını talep ettiklerini kaydetti. Savaşın fitilini ateşleyen tarafın İran olmadığını dile getiren Pezeşkiyan, süregelen bu savaşı onurlu bir çerçevede noktalamak için gayret gösterdiklerinin altını çizdi.

HÜRMÜZ’DE GERİLİM YENİDEN TIRMANIYOR

ABD’nin İran bayraklı bir gemiye müdahalesi ve İran’ın buna İHA’larla karşılık vermesi bölgede tansiyonu yeniden yükseltti.

20 Nisan sabahı konuşan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, savaşın hiçbir tarafın çıkarına olmadığını vurguladı. Gerilimin düşürülmesi için diplomatik ve akılcı yolların devreye alınması gerektiğini belirten Pezeşkiyan, “Düşmana güvenmemek ve temaslarda dikkatli olmak kaçınılmaz bir gereklilik” ifadelerini kullandı.

Öte yandan İran ordusu, ABD’nin gemiye yönelik müdahalesinin ardından yaptığı açıklamada, olası bir çatışmaya hazır olduklarını duyurdu. Yetkililer, gemide bulunan mürettebat ve ailelerinin güvenliği sağlandıktan sonra ABD’ye karşı gerekli adımların atılacağını bildirdi.

ABD ile İran arasındaki tansiyonun yükselmesi, İran’dan yeni bir göç dalgası ihtimalini güçlendiriyor.

Yaklaşık 90 milyona yaklaşan nüfusa sahip İran’da, halkın kayda değer bir kısmı artık yurt dışında yaşamını sürdürüyor.

İŞTE EN FAZLA İRANLININ OLDUĞU ÜLKELER!

25) İSPANYA

24) YENİ ZELANDA

23) HİNDİSTAN

22) GÜRCİSTAN

21) BELÇİKA

20) İSVİÇRE

19) NORVEÇ

18) KATAR

17) MALEZYA

16) İTALYA

15) DANİMARKA

14) AVUSTURYA

13) HOLLANDA

12) AVUSTRALYA

11) IRAK

10) BİRLEŞİK KRALLIK

9) FRANSA

8) TÜRKİYE

7) İSVEÇ

6) israil

5) KANADA

4) ALMANYA

3) BİRLEŞİK ARAP EMİRLİĞİ

2) KUVEYT

1) ABD

Milli güreşçi, Ermeni rakibi Albert Vandanyan karşısında üstün bir performans sergileyerek henüz 78. saniyede tuşla galip geldi. Bu sonuçla Kayaalp, turnuvaya hızlı bir başlangıç yaparak adını üst tura yazdırdı.

Öte yandan Türkiye, farklı sıkletlerde de önemli başarılar elde etti. 63 kiloda mücadele eden Kerem Kamal, Ukrayna adına yarışan Maksym Liu’yu 10-0 teknik üstünlükle geçerek çeyrek finale yükseldi. Çeyrek finalde Azerbaycanlı Ziya Babashov’u da 8-0 mağlup eden Kamal, yarı finale çıktı.

55 kiloda mindere çıkan Ömer Halis Recep ise çeyrek finalde İtalyan Adalberto Minazzi’yi 10-0 teknik üstünlükle yenerek yarı final bileti aldı.

77 kiloda mücadele eden Ahmet Yılmaz, ilk maçında Finlandiyalı Akseli Elias Yli-Hannuksela’yı 4-0 mağlup etse de çeyrek finalde Moldovalı Alexandrin Gutu’ya 10-2 kaybederek turnuvaya veda etti.

87 kiloda mücadele eden Doğan Kaya ise son 16 turunda Macar Istvan Takacs’ı 6-1 yendi ancak çeyrek finalde son olimpiyat şampiyonu Bulgar Semen Novikov karşısında 8-0 teknik üstünlükle mağlup oldu.

Yarı final müsabakalarının akşam seansında yapılacağı şampiyonada Türkiye, toplam 30 sporcu ile mücadele ediyor. Organizasyon, 26 Nisan Pazar günü sona erecek.

Kaynaklar: Reuters, BBC Sport, United World Wrestling (UWW)
Florya Gazetesi Haber Merkezi

Savaşın şimdilik sona ermiş görünmesinin ardından, ekonomik maliyetler de gün yüzüne çıkıyor.

İran Savaşı’nın başlamasından itibaren geçen yaklaşık 50 günlük süreçte, küresel enerji piyasalarında ciddi bir arz kaybı yaşandı.

Reuters verileri ve analist değerlendirmelerine göre, üretilemeyen ham petrolün ekonomik karşılığı 50 milyar doları aştı.

500 MİLYAR VARİL, PİYASADAN ÇEKİLDİ

Savaş süresince yaklaşık 500 milyon varil petrolün küresel piyasaya girmediği hesaplandı. Bu miktarın etkisi, dünya genelinde haftalar süren ulaşım ve ekonomik faaliyetlere denk gelen bir kesinti ölçeğinde değerlendiriliyor.

Analistlere göre bu kayıp;

Küresel havacılığın yaklaşık 10 hafta durması

Dünya kara taşımacılığının 11 gün kesilmesi

Küresel ekonominin 5 gün boyunca petrolsüz kalması

gibi senaryolarla kıyaslanabilecek büyüklükte.

BÖLGESEL ÜRETİM SERT ETKİLENDİ

Mart ayında Körfez bölgesinde günlük yaklaşık 8 milyon varillik üretim kaybı yaşandı. Bu rakam, dünyanın en büyük enerji şirketlerinin toplam üretim seviyelerine yakın bir düşüşe işaret ediyor.

Körfez Bölgesi’nde ayrıca jet yakıtı ihracatında da ciddi gerileme görüldü. Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn ve Umman’ın ihracatı kısa sürede milyonlarca varil seviyesinden sert biçimde düştü.

HAVACILIK VE TAŞIMACILIKTA EŞDEĞER ŞOK

Yaşanan düşüşün, New York–Londra hattında yaklaşık 20 bin gidiş-dönüş uçuşunu karşılayabilecek yakıt miktarına denk geldiği hesaplanıyor. Bu durum, küresel lojistik zincirinde baskıyı artırdı.

50 MİLYAR DOLARLIK EKONOMİK ETKİ

Petrol fiyatlarının savaş süresince ortalama varil başına 100 dolar seviyesinde seyretmesi, toplam kaybı yaklaşık 50 milyar dolara çıkardı. Bu rakamın, bazı Avrupa ülkelerinin yıllık ekonomilerine yakın büyüklükte olduğu belirtiliyor.

TOPARLANMA SÜRECİ UZAYABİLİR

Hürmüz Boğazı’ndaki ticari akışın kısmen açık olmasına rağmen, üretim ve sevkiyatın normale dönmesinin zaman alacağı ifade ediliyor. Hürmüz Boğazı üzerinden geçen enerji trafiğindeki kırılganlık, piyasalardaki belirsizliği artırıyor.

ENERJİ ALTYAPISINDA KALICI ETKİ RİSKİ

Uzmanlar, bazı bölgelerdeki üretim sahalarının yeniden tam kapasiteye ulaşmasının aylar sürebileceğini belirtiyor. Rafineri ve LNG tesislerinde yaşanan hasarların ise toparlanma sürecini yıllara yayabileceği ifade ediliyor.

Kaynak: REUTERS

İsmini açıklamayan kaynaklardan biri, Trump’ın kullandığı dilin önceki söylemlerden “tamamen farklı” olduğunu belirterek, bu durumun Binyamin Netanyahu ve ekibini “şoke ettiğini” ifade etti. Haberde, İsrailli yetkililerin söz konusu açıklamayı doğrudan Washington’dan değil, medya üzerinden öğrendiği ve bu nedenle “hazırlıksız yakalandığı” değerlendirmesine yer verildi.

Beyaz Saray’dan Dengeleyici Açıklama

Beyaz Saray yetkilileri ise Trump’ın sözlerinin ardından daha dengeli bir çerçeve çizen açıklamalarda bulundu. Yapılan değerlendirmede, İsrail ile Lübnan arasında varılan ateşkes anlaşmasının, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırı amaçlı operasyonlarını durdurmasını öngördüğü belirtildi.

Ancak aynı açıklamada, İsrail’in “yakın, planlı ya da devam eden tehditlere karşı kendini savunma hakkını” saklı tuttuğu da özellikle vurgulandı. Bu ifade, Trump’ın sert çıkışı ile sahadaki askeri gerçeklik arasında bir denge kurulmaya çalışıldığı şeklinde yorumlandı.

Ateşkes ve Bölgesel Gerilim

Trump, 16 Nisan’da İsrail ile Lübnan arasında 10 günlük bir ateşkes anlaşmasına varıldığını duyurmuştu. Söz konusu anlaşma, tarafların doğrudan çatışmadan kaçınmasını öngörürken, güvenlik tehditleri karşısında sınırlı askeri hareket alanı bırakıyor.

Öte yandan ABD’nin, Lübnan’daki Hizbullah meselesini ayrı bir diplomatik başlık olarak ele alacağı da Trump’ın açıklamalarında yer aldı. Bu yaklaşım, Washington’un bölgedeki gerilimi çok boyutlu bir stratejiyle yönetmeye çalıştığını gösteriyor.

Diplomatik Mesaj mı, Politika Değişimi mi?

Uzmanlar, Trump’ın doğrudan ve sert üslubunun, ABD-İsrail ilişkilerinde taktiksel bir baskı unsuru olabileceğini değerlendiriyor. Ancak İsrail yönetiminin bu çıkışa verdiği tepki, iki müttefik arasındaki iletişim kanallarında geçici bir gerilim yaşandığına işaret ediyor.

Önümüzdeki günlerde Beyaz Saray ile Tel Aviv arasında yapılacak görüşmelerin, hem ateşkesin uygulanma biçimini hem de bölgedeki askeri hareketliliği belirlemesi bekleniyor.

Kaynaklar: Axios, Reuters, Associated Press (AP), BBC
Florya Gazetesi Haber Merkezi

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta iki öğrenci kendi okullarına düzenledikleri silahlı saldırılar ile büyük bir faciaya yol açtı.

Yaşanan olayların yankıları sürerken ailelerin ve bazı ünlülerin çocukların davranışlarını olumsuz yönde etkilediğine dair tartışmalar yeniden alevledi.

Ensonhaber YouTube kanalında yaptığı değerlendirmeler ile sık sık gündemi belirleyen Sevda Türküsev, son olarak bu konuya değindi.

RAPÇİLERİ ELEŞTİRDİ

İlker Koç'un sorularını yanıtlayan Türküsev, Rap müzik sanatçılarını hedef aldı.

Asıl adı Süleyman Burak Bodur olan rapçi 'Lvbel C5', üzerinden örnek veren Sevda Türküsev, bu isimlerin yaşam tarzları ile çocuklara kötü örnek olduğunu söyledi.

Bu kişilerin çocukların görüş alanından çıkarılması gerektiğini ifade eden Türküsev, şunları söyledi:

"ÖĞRETMEN MUCİZE OLUŞTURAMAZ SİZE"

"Şanlıurfa’daki okulda çocuk 16 yaşında gitti, 16 kişiyi yaraladı, sonra kendi canına kıydı. Tamam, bak bunların geçmişine in, dinledikleri müzik, yedikleri içtikler. Biraz dikkat edin ya. Okullara yolluyorlar, yok öğretmen. Öğretmen mucize oluşturamaz size, elinde sihir değil.

34 tane çocukla hatta bir tane çocukla evde uğraşamıyorsunuz. Çocuklarınızı bozuyorsunuz, bozuyorsunuz, hiçbir değer yargısını yüklemiyorsunuz. Çocuklarınızı şımarık, her istediğini yaptığınız, anne babayı parmağında oynatan çocuklar.

Terbiye yok. Ukala, tamam mı? Ukala, hadsiz. Öğretmeni ve okulu özel okullarda satın aldı zannediyor. Devlet okulunda öğretmen çocuğa 'hop' dese soluğu CİMER’de, Milli Eğitim’de şikâyette alıyorsunuz.

"SEN ÇOCUĞUNU ADAM GİBİ YETİŞTİRECEKSİN"

Sonra bu böyle. Ayarlarını senelerce itinayla bozduğunuz çocuğu okula yolluyorsunuz, öğretmen senin çocuğunu düzeltecek.

Öğretmenin sorumluluğunda değil bu. Sen çocuğunu adam gibi yetiştireceksin, okula yollayacaksın, öğretmen üstüne koymakla mükelleftir.

Senin bozuk yolladığın çocuğunu düzeltmek öğretmenin, okulun, sistemin görevi değil. Ve zaten bu konu gündemde; bu suç işleyen çocukların ailelerine de bir yaptırım gelmesi lazım.

"ÇOCUKLARI SİSTEM DEĞİL AİLELER BU HALE GETİRİYOR"

Çocuklarınızı, Şoray Uzun demişti ya, atıyorsunuz sokağa; milletin çocuklarına, ona buna musallat oluyorlar. Sonra öğretmen, okul, şu bu. Okullara politik eğitim, öğretim ailede başlar.

Okul politik olsun deniyor, tamam konulsun, o da lazım çünkü dünya değişti gerçekten. Şu dijital dünya falan. O da okullarda, kameralar var ama abiciğim bir çoluğunuza çocuğunuza sahip çıkın ya.

Her şey devletten, okuldan beklenmez.Biz öğretmenleri de eleştiriyoruz yeri geliyor ama öğretmen zorbalığı gördü; öğretmene nasıl hakaretler, aşağılamalar.Ya bu çocukları sistem değil, aileler bu hale getiriyor. "

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerine göre, jet yakıtı havayolu şirketlerinin toplam giderlerinin yaklaşık yüzde 30’unu oluşturuyor. Mevcut krizle birlikte bu kalemdeki maliyetler neredeyse iki katına çıkmış durumda.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol ise Avrupa’nın karşı karşıya olduğu tabloyu “kritik” olarak nitelendirdi. Birol’a göre kıta genelinde jet yakıtı stokları yaklaşık 20 gün seviyesine kadar gerilemiş durumda. Bu oran, pandemi döneminde görülen 29 günlük seviyenin oldukça altında.

IEA’nın son raporunda, normal şartlarda aylarca yetecek rezervlere sahip olan bazı Avrupa ülkelerinin artık 20 günden daha az yakıt stoğuna güvenmek zorunda kaldığı vurgulanıyor. Raporda ayrıca, stokların 23 günün altına düşmesinin bazı havalimanlarında fiziksel yakıt kıtlığına yol açabileceği ve bunun uçuş iptalleri ile talep daralmasını tetikleyebileceği uyarısı yapılıyor.

“Sıfır Gün” Riski ve Tedarik Zinciri Kırılması

Enerji analiz şirketlerinden Clearview Energy Partners yöneticisi Jacques Rousseau, özellikle Orta Doğu kaynaklı yakıta bağımlı bölgelerde durumun daha da kritikleşebileceğini belirtiyor. Rousseau’ya göre bazı bölgelerde “yakıtın tamamen tükendiği günler”, yani “sıfır gün” senaryosu dahi ihtimal dahilinde.

Associated Press’in analizine göre, ABD Avrupa’daki açığı kapatmak için jet yakıtı ihracatını ciddi ölçüde artırarak günlük yaklaşık 150 bin varil seviyesine çıkardı. Ancak uzmanlar, bu geçici çözümün uzun vadede yeterli olmayacağı görüşünde.

Havayolu Şirketleri Alarmda: İptaller ve Zamlar Başladı

Artan maliyet baskısı, küresel havayolu şirketlerini doğrudan etkilemeye başladı. Kanada merkezli Air Canada, artan yakıt maliyetleri nedeniyle New York’taki John F. Kennedy Uluslararası Havalimanı seferlerini yaz sezonu boyunca iptal ettiğini açıkladı.

Avrupa’da KLM, maliyet artışları nedeniyle yaklaşık 160 uçuşu iptal edeceğini duyururken, easyJet 2026 mali yılının ilk yarısında yüz milyonlarca sterlin zarar beklediğini açıkladı.

Alman havayolu devi Lufthansa ise yüksek yakıt fiyatları ve operasyonel baskılar nedeniyle eski uçaklarını filodan çıkarma kararı aldı.

ABD merkezli Delta Air Lines, United Airlines ve American Airlines gibi büyük taşıyıcılar da bagaj ücretlerini artırarak maliyetleri yolculara yansıtmaya başladı.

Asya’da Cathay Pacific yakıt ek ücretlerini yüzde 34 artırırken, Air India bazı uçuşlara 280 dolara varan ek ücretler getirdi. Emirates ve KLM de fiyat tarifelerinde düzenlemeye gitti.

Yaz Sezonu Öncesi Kritik Uyarı

Uzmanlar, sevkiyatların normale dönmesinin aylar sürebileceğini ve bu süreçte bilet fiyatlarının daha da artabileceğini belirtiyor. Özellikle yaz sezonunun yaklaşmasıyla birlikte talep artarken arzın kısıtlı kalması, havacılık sektöründe “yüksek fiyat – düşük kapasite” dengesini kaçınılmaz kılabilir.

ABD Başkanı Donald Trump ise İran ile anlaşma sağlanana kadar deniz ablukasının süreceğini ifade ederek, krizin kısa vadede çözülmeyeceği mesajını verdi.

Uzmanlara göre, Hürmüz Boğazı’ndaki istikrarsızlık sadece enerji piyasalarını değil, küresel ticaret ve turizm akışlarını da uzun süre etkilemeye devam edecek.

Kaynaklar: Reuters, Associated Press (AP), IEA Raporu, IATA Verileri, BBC, Financial Times
Florya Gazetesi Haber Merkezi

İKİ GEMİYE ATEŞ AÇILDI

Gündeme bomba gibi düşen bu gelişme sonrası bölgede tansiyon yeniden yükseldi. İngiliz basını, İran hücum botlarının Hürmüz'den geçmeye çalışan bir petrol tankerine ve kargo gemisine ateş açtığını duyurdu. Tanker mürettebatının güvende olduğu belirtildi.

"ABD TAAHHÜTLERİNE BAĞLI KALMADI"

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, Hürmüz Boğazı’na ilişkin yayınladığı bildiride, İran’ın müzakerelerde varılan uzlaşma doğrultusunda iyi niyet olarak sınırlı sayıda sivil geminin kontrollü geçişine onay verdiğini ancak ABD’nin "geçmiş dönemlerde olduğu gibi" taahhütlerine bağlı kalmayarak deniz ablukasını sürdürdüğü belirtildi. Bu nedenle Hürmüz Boğazı’nın yeniden kapatıldığı ve Boğaz'ın İran Silahlı Kuvvetleri tarafından sıkı şekilde kontrol edileceği kaydedildi.

Ayrıca bildiride, ABD’nin, İran’a gelen ve İran’dan giden gemilerin serbest dolaşımına izin verene kadar Hürmüz Boğazı’ndaki sıkı kontrolün devam edeceği vurgulandı.

HAMANEY: DONANMAMIZ HAZIR

Hürmüz'de abluka krizi tırmanırken, İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney yeni bir açıklama yayımladı. Hamaney, açıklamada "Donanmamız düşmanlarımıza yeni ve acı yenilgiler yaşatmaya hazır" ifadesini kullandı.

TARİHİN AKIŞINI DEĞİŞTİREN BULUŞ

Çanaksız-Çömleksiz Neolitik Çağ’da yaşayan insanlar, henüz tarım yapmıyor, kalıcı yerleşimlerde bulunmuyordu. Buna rağmen, tonlarca ağırlıktaki T biçimli dikilitaşları oyarak dairesel tapınaklar haline getirdiler. Bu durum, “İnsanlar önce yerleşti, sonra tapınak yaptı” görüşünü tamamen geçersiz kılıyor. Göbeklitepe, insanların inanç birliği etrafında organize olabildiğini ve ruhsal motivasyonun teknolojik gelişimden önce geldiğini gösteriyor.

DAİRESEL YAPI VE SEMBOL DİLİ

Göbeklitepe’nin dairesel planı, kadim inançlarda yer alan “yaşam döngüsü”nü simgeliyor: Doğum, ölüm ve yeniden doğuş. T biçimli sütunlarda yer alan kabartmalar; akbaba, akrep, yılan ve sepet gibi semboller, insanlığın kolektif bilinçaltında yer etmiş arketiplerin izlerini taşıyor. Bu figürler, ruhun bedenden ayrılışını, bereketi, yeraltı dünyasını ve doğa döngüsünü anlatıyor.

Klaus Schmidt’in de ifade ettiği gibi, Göbeklitepe yalnızca bir tapınak değil; aynı zamanda ölüm kültü, toplumsal hafıza ve göksel düzenle ilgili derin bir inanç sisteminin merkeziydi.

BİLİMSEL AÇIDAN GÖBEKLİTEPE’DE ENERJİ VAR MI?

Son yıllarda bazı araştırmacılar, bölgedeki manyetik alan farklılıkları ve taşlarda ölçülen doğal rezonans frekanslarının “enerji alanı” iddialarına zemin hazırladığını belirtiyor. Ancak bu durum, jeolojik olarak olağan sayılıyor. Bölgedeki kireçtaşı yapısı, yer altındaki su damarlarıyla birlikte doğal elektromanyetik titreşimler üretebiliyor.

Bilim insanları, bu ölçümleri “doğal enerji salınımları” olarak yorumlarken; spiritüel araştırmacılar Göbeklitepe’nin dünyanın kadim enerji hatlarıyla (ley lines) kesiştiğini savunuyor. Bu görüşe göre Göbeklitepe, Mısır piramitleri ve Stonehenge gibi noktalarla aynı küresel enerji ağının parçası olabilir.

KUTSAL BİR MERKEZİ KORUMA GELENEĞİ

Göbeklitepe’nin üstünün bilinçli biçimde kapatılmış olması, “kutsalı koruma” anlayışıyla açıklanıyor. Antik toplumlar, işlevini tamamlamış dini merkezlerin üzerini kapatarak hem doğa hem de zaman karşısında koruma altına alırlardı. Bu durum, Göbeklitepe’nin bir felaketle değil, bilinçli bir ritüelle kapatıldığını düşündürüyor.

İNSANLIĞIN BİRLİK RUHU

Göbeklitepe’nin inşası, binlerce insanın organize biçimde ortak bir amaca yöneldiğini gösteriyor. O dönemin koşullarında böyle bir işbirliği, yalnızca inanç gücüyle açıklanabilir. Bu da insanın, maddi gelişimden önce manevi bir bilinç düzeyine ulaşabildiğini kanıtlıyor.

Bugün Göbeklitepe, sadece bir arkeolojik alan değil; insanlığın kökenine, ruhsal evrimine ve evrenle kurduğu kadim bağa ışık tutan bir sembol olarak görülüyor.

Florya Gazetesi Haber Merkezi

Şehirlerin isimlerinin nereden geldiğine ilginiz var mı? Peki dünyaca ünlü Apollon Tapınağı ile ünlü Didyma Antik Kenti’nin Aydın’ın Didim ilçesine ismini verdiğini biliyor muydunuz?

Tarihte tanrılara adak yeri olduğu kadar falcıları ile de ünlü Didyma, döneminde “Dünyanın en büyük kehanet şehri” olarak bilinme. Günümüzde ise Türkiye’nin popüler tarihi yerleri arasında yer alan görmeye değer antik kentlerden biri.

Caminin inşasına ait bir menkıbe vardır. Rivayete göre; Yıldırım Bayezıd, Niğbolu muharebesinde muzaffer olunca yirmi cami yaptırmaya karar verir. Bursa’ya geldiğinde bu fikrini damadı olan Emir Sultan’a söylemiş, O’da yirmi cami yerine yirmi kubbeli bir cami yapılmasını tavsiye etmiştir. Caminin yeri de Emir Sultan’a, rüyasında manevi bir işaretle gösterilmiş, ertesi gün bu işaret edilen yerde çimen bittiği görülerek caminin yeri tespit edilmiştir. Karar Padişaha bildirilmiş, Padişah da bunu uygun görerek caminin inşasını başlatmıştır. Cami, Niğbolu zaferinde kazanılan ganimet mallarıyla yaptırılmıştır.

Ulu Camii ile ilgili bir diğer menkıbe de şadırvanı hakkındadır; Caminin inşaatı esnasında şadırvanın yerinde yaşlıca bir kadına ait bir ev olduğu ve gönül rızası ile satmadığı için devlet büyüklerinin İslam hukukuna saygıları gereği zorla almadığı anlatılır. Bu ev, namaz kılma mahalli dışında olmak kaydıyla ve üstü açık şekilde öylece bırakılmıştır. Kadının vefatından sonra bu yerin camiye dahil edildiği rivayet edilmektedir. Boş bırakılan bu yerde bulunan şu anki şadırvan daha sonraki yıllarda İstanbul’dan Bursa’ya siyasi sürgün olarak gelen Karaçelebizade Abdulaziz Efendi tarafından yaptırılmıştır. Seyyah Evliya Çelebi 1640’lı yıllarda suyu Uludağ’dan gelen bu güzel havuzun içinde alabalıkların yüzdüğünü ifade eder. En tepeden Allah’ın birliğini ifade edercesine tek merkezden kaynayan bu şadırvanın suyu, havuza dökülürken Allah’ı teşbih eder gibi otuz üç ayrı yerden akmaktadır.

Caminin ilk imam-hatibi, Mevlid-i Şerif yazarı Süleyman Çelebi’dir. Mevlid-i Şerif’i yazmasına vesile olan meşhur hadise burada cereyan etmiştir. 1409 yılı Ramazan ayında ikindi namazını müteakip kürsüye çıkan vaiz efendi, konuşması esnasında “Rasüller arasında fark yoktur…” (Bakara 285) ayetinin tefsirini yaparken, cemaatten biri itiraz ederek “Risalet yönüyle aralarında fark olmasa bile benim peygamberim Hz. Muhammed (s.a.v.), fazilet açısından hepsinden üstündür.” der. Bu mesele tartışma konusu olur. Bu konuşmaya şahit olan Süleyman Çelebi o dakikadan itibaren Hz. Peygamber’in faziletlerini anlatan Mevlid-i Şerif’ini yazmaya karar verir. Mevlid-i Şerif Türkçe yazılmış olup yaklaşık bin beyittir.

Hutbe’nin sağ tarafında yüksekçe bir yere asılan siyah örtü, Kabe kapısının örtüsüdür. Mısır Seferi’nden sonra halife olan Yavuz Sultan Selim, Mekke’de onarıma girişmiş, bu arada Kabe’nin örtüsünü İstanbul’dan gönderilen yeni örtü ile değiştirmiştir. Yavuz, eski örtüyü ise Bursa’ya getirtip Ulu Cami’ye hediye etmiş ve kendi elleri ile taşıyıp asmıştır. Saf altın iplik ile üzerine ayetler işlenmiş bu örtü, yüzyıllar boyu kararmadan kalmıştır ;ancak yapılan bazı hatalı restorasyonlar sonucu caminin rutubet alması üzerine işlemeleri dökülmüş olduğundan günümüzde ayetler ancak parlak ışık altında görülebilir.

Yapılış tarzı açısından Osmanlı mimarisinde özgün bir yapı olan Ulu Camii, 55,00 x 69,00 metre ölçülerinde, dikdörtgen planlı bir yapıdır. Toplam iç alanı 3.165,5 m2’dir. Türkiye’deki “Ulu Cami” ismindeki camilerin en büyüğüdür. Mihrabın bulunduğu duvar diğer duvardan daha büyüktür. On iki ayak üzerine yirmi kubbe ile üzeri örtülmüş olan caminin ortasındaki kubbenin üstü açıktır. Son yıllarda bu açıklık camla kaplanmıştır. Duvarları tümüyle düzgün kesme taş ile örülmüştür.

Ankara savaşında Yıldırım Bayezıd’ı yenen Timur, orduları ile Bursa’ya gelip, caminin kuzey kapısını yakarak tahrip etmiştir. Karamanoğlu Mehmet Bey tarafından da çevresine odun yığılarak yakılmıştır. 1855 yılında meydana gelen depremde caminin on sekiz kubbesi çökmüş, sadece batı minaresinin dibindeki kubbe ile mihrap önü kubbesi ayakta kalmıştır. 1889 yılında çıkan bir yangında minarelerin ahşap olan külahları yanmış, sonrasında kâgir olarak yeniden yapılmıştır. 1959-1961 yıllarındaki onarımlarda sıvalı olan duvarlar kazınmış, kuzey yönündeki kapı da aslına uygun olarak yeniden yapılmıştır. 1494, 1503, 1551, 1563, 1567, 1572, 1668, 1670, 1724, 1742, 1815, 1855 ve1861 yıllarında büyük çapta onarımlar yapılmış, bugünkü görünümüne kavuşmuştur.

14. yüzyıl izlerini taşıyan sekiz sıraya düzenlenmiş istalaktitleri, dış yan köşelerde kum saati biçimli sütunceleri ile zengin görünümlü olan mihrap, 1751 yılında tamamlanmıştır. Sol tarafında mihrabı yapan Mehmet ustanın adı yazılıdır. Ceviz ağacından yapılmış ve siyah renge boyanmış olan minber, caminin en güzel en sanatkarane işlenmiş, eşine az rastlanır bir sanat eseridir. Kapısı üzerinde bulunan 0,40 x 1,00 metre boyutlarındaki kitabede, Yıldırım Bayezıd’in emri ile 802 H. (1400) yılında tamamlandığı belirtilmektedir. Minber, Manisa da Saruhanlı İshak Bey’in 1379 tarihli Ulu Camii minberini yapan Antepli Hacı Mehmet b. Abdülaziz el Dukki’nin eseridir. Bu bilgiyi veren yazı, minberin sağ korkuluğunda dikey olarak yazılmıştır. Künkedari Sanatı ile yapılmıştır. Tutkal ve çivi kullanılmadan, geometrik şekilde oyularak birbirine geçme ile meydana getirilmiş bir eserdir. Doğu yüzünde bazı çıkıntıları vardır ve bunların güneş sistemi ile gezegenler olduğu söylenir. Üzerindeki işlemeler ile bu minber, Selçuklu üslubundan Osmanlı üslubuna geçişin bir şaheseridir.

Zarif sekiz sütun üzerine oturan yüksek ve sade müezzin mahfili 1549 yılında yaptırılmıştır. Mahfilin karşısındaki ayağa yerleştirilmiş yuvarlak tek parça mermerden oyulmuş taş kürsü, 1815 yılında yaptırılmıştır. Caminin doğu, batı ve kuzey yönünde olmak üzere üç kapısı vardır. Bu kapılardan kuzey ve batı yöndekiler yeni olup, doğudaki kapı kanatları camiyle aynı dönemde yapılmıştır. Ahşap kanatları ceviz ağacındandır. Bazı yerleri bozulmuş olmasına rağmen, günümüze kadar sağlam olarak gelebilmiştir. Oyma ve geçmeli geometrik motiflerle süslü kanatlar, caminin minberine uygun olarak 16. Yüzyılın karakteristik özelliğini taşımaktadır. Kuzey yönündeki avluya açılan taç kapısının görümünü, eserin heybetini bir kat daha artırmaktadır. Kavsarası on bir sıra düzenlenmiş istalaktitlerden oluşmakta, parlak nişinin etrafını geniş ve sade bir silme dolanmaktadır.

Caminin pencereleri biçim ve ölçü bakımından her cephede farklı olup, söveleri düz mermerlidir. Pencere alınlıklarında “nefeslik” denilen küçük açıklıkları bulunmaktadır. Güney duvarındaki bir alt sıra pencereler, sonradan kapatılmıştır. Üst sıra pencereler, alt sıra pencerelerle aynı eksen üzerinde değildir. Duvar kalınlıkları birbirinden farklıdır. Doğu 2,80 metre, batı 3,10 metre, kuzey 2,40 metre ve güney duvarı ise 2,20 metre kalınlığındadır.

Ulu Cami’nin iç duvarlarını süsleyen levhaların çoğunun altında, hattatının imzası bulunmaktadır. Büyük çoğunluğunun eksikleri Hattat Şefik Bey tarafından düzeltilmiş veya yeniden yazılmıştır. Cami içinde 13 ayrı yazı karakteri ile 41 ayrı hattat tarafından, duvara yazılmış 87, levha halinde 105, tamamı 192 adet yazı mevcuttur. Ayrıca çok değerli saatler, şamdanlar, Kur’an-ı Kerimler bulunmaktadır.

Cami, doğu ve batı köşelerinde iki minareye sahiptir. Batıda yer alan minare, Yıldırım Bayezıd tarafından yaptırılmıştır. Camiye bitişik olan minare kaidesi tamamen mermerden olup, gövdesi tuğla örtülüdür. Dıştan ve işten olmak üzere bu minareye çıkan iki yol vardır. Birisi kubbelere, diğeri şerefesine çıkar. Şerefeler iki minarede de eş olup, altı sıra tuğla istalaktitlerle düzenlenmiştir. Cami avlusunda üç şadırvan bulunmaktadır. Cami içerisindeki şadırvanın, Osmanlı Devleti’nin ilk yıllarında, Türklerin suya olan ilgilerinden kaynaklanarak tasarladığı tahmin edilmektedir. On altı köşeli havuz, üç çanaklı fıskiyeden sekiz kol halinde dökülen sularla dolarak musluklara dağıtılmaktadır. Mihrap ekseni ile her üç kapının ekseni şadırvanın merkezinde birleşmektedir.

Trabzon’un Maçka İlçesi'nin Altındere Köyü sınırları içinde, Altındere vadisine hakim Karadağ’ın eteklerinde sarp bir kayalık üzerine kurulmuş olan Sümela Manastırı, halk arasında "Meryem Ana" adı ile anılır. Vadiden yaklaşık 300 metre yükseklikte bulunan yapı, bu konumuyla manastırların şehir dışında, ormanlarda, mağara ve su kenarlarında kurulma geleneğini sürdürmüştür.

Fotoğraf: Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Meryem Ana adına kurulan manastırın "Sümela" adını "siyah" anlamına gelen "melas" sözcüğünden aldığı söylenmektedir. Bu ismin manastırın kurulduğu koyu renkli Karadağlar’ dan geldiği düşünülmekte ise de Sümela kelimesi buradaki Meryem tasvirinin siyah rengine bağlanabilmektedir.

Sümela Manastırı'nın Tarihi

Rivayete göre Bizans İmparatoru I.Theodosius zamanında (375-395) Atina’dan gelen Barnabas ve Sophranios isimli iki rahip tarafından kurulmuş olan manastır, 6'ıncı yüzyılda İmparator Justinianus’un manastırın onarılarak genişletilmesini istemesi üzerine Generallerinden Belisarios tarafından tamir edilmiştir.

Sümela Manastırı’nın şimdiki durumuyla varlığını 13'üncü yüzyıldan itibaren sürdürdüğü bilinmektedir. 1204 tarihinde kurulan Trabzon Komnenosları Prensliği’nden III. Alexios (1349-1390) zamanında manastırın önemi artmış ve fermanlarla gelir sağlanmıştır. III. Alexios’un oğlu III. Manuel ve sonraki prensler döneminde de Sümela yeni fermanlarla zenginleştirilmiştir.

Doğu Karadeniz kıyılarının Türk egemenliğine girmesini takiben Osmanlı Padişahları pek çok manastırda olduğu gibi Sumela’nın da haklarını korumuşlar, bazı imtiyazlar vermişlerdir.

Sümela Manastırı’nın 18. yüzyılda bir çok bölümü yenilenmiş, bazı duvarlar fresklerle süslenmiştir. 19. yüzyılda büyük binaların ilave edilmesiyle manastır muhteşem bir görünüm kazanmış, en zengin ve parlak dönemini yaşamıştır.

Fotoğraf: Kültür ve Turizm Bakanlığı

Bu dönemde son şeklini alan manastır pek çok yabancı seyyahın ziyaret ettiği, yazılarına konu edilen bir yer haline gelmiştir. Trabzon’un 1916-1918 yılları arasındaki Rus işgali sırasında manastıra el konulmuş, 1923'den sonra tamamıyla boşaltılmıştır.

Sümela Manastırı’nın başlıca bölümleri; Ana kaya kilisesi, birkaç şapel, mutfak, öğrenci odaları, misafirhane, kütüphane ile kutsal ayazma’dır. Bu yapılar topluluğu oldukça geniş bir alan üzerine inşa edilmiştir. Manastırın girişinde su getirdiği anlaşılan büyük su kemeri yamaca yaslanmış durumdadır. Çok gözlü olan bu kemerin bugün büyük bölümü yıkılmıştır.

Dar uzun bir merdivenle manastırın ana girişine ulaşılmaktadır. Giriş kapısının yanında muhafız odaları bulunmaktadır. Buradan bir merdivenle iç avluya inilmektedir. Solda, manastırın esasını teşkil eden ve kilise haline getirilen mağaranın önünde çeşitli manastır binaları bulunmaktadır. Sağ tarafta kütüphane yer almaktadır. Yine sağda yamacın ön yüzünü kaplayan büyük balkonlu bölüm keşiş odaları ve misafir odaları olarak kullanılmıştır ve 1860 yılına tarihlenmektedir. Avlunun etrafındaki binalarda odalardaki dolapları, hücreleri, ocakları ile Türk sanatının etkileri de görülmektedir.

Manastırın ana ünitesini meydana getiren kaya kilisesinin ve ona bitişik şapelin iç ve dış duvarları fresklerle donatılmıştır. Kaya kilisesinin içinde avluya bakan duvarda III. Alexios dönemine ait fresklerin varlığı tespit edilmiştir. Şapeldeki freskler ise 18'inci yüzyılın başlarına tarihlenmektedir ve üç ayrı devirde yapılan üç tabaka görülmektedir. En alt tabakanın freskleri daha üstün niteliktedir.

Fotoğraf: Official Turkish Museums

Sümela Manastırı’nda yer yer sökülerek alınmış olan ve oldukça harap bir görünüm taşıyan fresklerde işlenen başlıca konular İncil’den alınmış sahneler, Hz. İsa ve Meryem Ana’nın hayatı ile ilgili tasvirlerdir.

Kaynak: Trabzon İl Kültür veTurizm Müdürlüğü, Sümela Manastırı

Antik çağlardan beri pek çok medeniyetin merkezinde yer alan Boğaz, sırlarla ve efsanelerle dolu. Kız Kulesi’nin hüzünlü aşk hikayesinden, suların altında yatan gizemli şehirlere kadar, her köşesi başka bir hikaye anlatıyor.

Bugün Boğaz’ın tadını çıkarmanın en iyi yolu, onu güzel bir yemek eşliğinde seyretmektir. Lezzetli bir menü ile güzel müzikler dinlemek ve buna bir de Boğaz manzarası eklenirse… İşte, unutulmaz bir an. Bu anları keyifle yaşayabilmek için en yakın zamanda Queb Restaurant‘ı denemelisiniz.

Boğaziçi Hakkında

Boğaziçi, İstanbul Boğazı olarak da bilinir ve bu ismi, belki de Çanakkale Boğazı’ndan ayrım yapmak için kazanmıştır. Boğaz’ın genişliği, daralan ve genişleyen bölgelere göre 500 metre ile 3 kilometre arasında değişirken, derinliği ise 50 ile 120 metre arasındadır ve ortalama 60 metre derinliğe sahiptir.

Boğaz, İstanbul’un kalbinden geçer ve kıyılarındaki önemli yerler arasında Kız Kulesi, Çırağan Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, Ortaköy Camii, Rumeli Hisarı ve Anadolu Hisarı, Galatasaray Adası, Kuleli Askerî Lisesi, Küçüksu Kasrı ve Beylerbeyi Sarayı sayılabilir. Bu mekanlar, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle dikkat çeker. Örneğin, Kız Kulesi’nin romantik efsaneleri ve Çırağan Sarayı’nın Osmanlı İmparatorluğu döneminden kalma görkemli mimarisi, İstanbul’un zengin geçmişine ışık tutar.

Asya ve Avrupa kıtalarını İstanbul’da bağlayan üç köprü ve bir tünel bulunur. Bunlar sırasıyla, güneyde Boğaziçi Köprüsü, merkezde Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve kuzey ucunda, Karadeniz ile birleşen noktada Yavuz Selim Köprüsü’dür. Ayrıca, Marmaray Tüneli, iki kıtayı yerin altından birleştirir. Bu yapılar, hem mühendislik harikaları hem de İstanbul’un modernleşme sürecinin simgeleridir.

Boğaziçi, dünyanın en yoğun ticari nakliye kanallarından biridir. Günde yaklaşık 140 kargo gemisi, ortalama 90 dakikalık bir geçiş süresiyle bu kanaldan geçer. Geçiş sırasında her gemide iki yerel pilotun bulunması ve dev radar kulelerinin boğazdaki tüm deniz hareketlerini izlemesi yasal bir zorunluluktur. Buna rağmen, yoğun trafik ve navigasyonel zorluklar nedeniyle zaman zaman kazalar meydana gelebilir.

İstanbul Boğazı’nın Mitolojik Hikayesi

İstanbul Boğazı’nın İngilizce adı ‘Bosphorus’, bir Yunan mitine dayanır. Bu mit, Zeus’un Io adında bir kadına olan aşkını ve karısı Hera’nın kıskançlığını anlatır. Hera, Zeus’un sadakatsizliğini keşfettiğinde, Io’yu bir öküze dönüştürür ve onu rahatsız etmesi için bir at sineği yaratır. Efsaneye göre Io, bu sinekten kaçarken Boğaz’ın karşı yakasına atlar. Bu olay, ‘bous’ (öküz) ve ‘poros’ (geçit) kelimelerinin birleşiminden ‘Bosphorus’ adını, yani ‘öküz geçidi’ anlamını türetir.

Karadeniz’in soğuk ve derin sularında yapılan son deniz arkeolojik çalışmalar, Türkiye’nin kıyı şeridinde su altında kalmış antik şehirlerin varlığını ortaya çıkarmıştır. Bu buluntular, bölgenin zengin tarihini ve gizemli geçmişini aydınlatmaktadır.

Jeolojik kanıtlar, antik çağlarda İstanbul Boğazı’nın kuzey ucunun toprak ve kaya ile tıkanmış olduğunu göstermektedir. Bu tıkanıklık, Karadeniz’in dış dünyayla bağlantısını engelliyordu ve su seviyesi, Ege Denizi ve Marmara Denizi’nin altındaydı.

Bir teoriye göre, büyük bir deprem sonucunda Boğaz’daki bu tıkanıklık aşılır ve Karadeniz’den Boğaz’a doğru şiddetli bir su tufanı başlar. Bu olay, su seviyelerini yükseltir ve kıyıdaki toplulukları sular altında bırakır. Bazı bilim insanları, bu olayın ünlü Nuh’un Tufanı efsanesine ilham kaynağı olabileceğini düşünmektedir.

Tarihte İstanbul Boğazı

İstanbul Boğazı, antik çağlardan bu yana stratejik ve ticari açıdan büyük bir öneme sahip olmuştur. Bu bölge, Bizans İmparatorluğu (daha sonra Konstantinopolis ve bugünkü adıyla İstanbul) için mükemmel bir yerleşim yeri olarak seçilmiş ve tarih boyunca pek çok medeniyetin ilgisini çekmiştir.

1453’te Fatih Sultan Mehmet, Bizans başkenti Konstantinopolis’i kuşatmak ve boğazı kontrol altına almak için önemli bir hamle yaptı. Rumeli Hisarı (Avrupa Kalesi) ve Anadolu Hisarı’nı (Anadolu Kalesi) inşa ettirdi. Bu kaleler, Boğaz üzerinde hakimiyet kurarak, kuşatılan Konstantinopolis’e takviye kuvvetlerinin ulaşmasını engelledi ve şehrin fethinin önünü açtı.

Osmanlı İmparatorluğu için Boğaz, hem stratejik bir geçit noktası hem de bir engel olarak önemli bir rol oynadı. İmparatorluk, her bahar İstanbul’dan devasa ordularını Anadolu, Suriye ve İran’daki askeri seferler için yola çıkarırdı. Bu süreç, orduların Boğaz üzerinden geçişini gerektiriyordu, bu da lojistik ve stratejik zorluklar yaratıyordu.

Adriyatik Denizi kıyısında Balkan toprakları üzerinde; Türk vatandaşlarının umuma mahsus pasaport sahiplerinin 180 gün içinde 90 gün vizesiz yurtdışında seyahat edebilecekleri Bosna Hersek tarih ve doğal güzellikleri ile Balkanların en güzel şehirlerine ev sahipliği yapmaktadır.  Eşsiz doğası, büyüleyici şelaleleri ve pek çok medeniyete ait tarihi yapıları ile Osmanlı İmparatorluğu’na ait birçok tarihi yapıya ev sahipliği yapmakta Bosna Hersek yaz aylarında tarihi ve kültürel zenginlikleri yanı sıra doğal güzellikleri ile de Balkanların en güzel seyahat durakları arasında Balkanların incisidir. Tarihi, Roma İmparatorluğu’na dayanmakta; Bosna Hersek, Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatlar olmak üzere üç etnik gruba ayrılmış; pek çok medeniyetin tarihi ve kültürel zenginliklerinden izler taşımakta; Osmanlı İmparatorluğu hâkimiyeti altında; çok sayıda savaş görmüş ve birçok bölgesi bombalanmış; yaşamını yitirenleri anmak için anıtlar ülkenin her şehrinde yer almaktadır.  Sizlerde üç milletin tek bir çatı altında buluştuğu; Avrupa'nın kalbinde UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiş zenginlikleriyle Balkanlarda Osmanlı'nın izlerini takip ederken; Hersek, Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatların bir arada hoşgörüyle yaşadığı; yüzyıllar boyu hoş görünün simgesi olmuş; tarihi ve doğal güzellikleriyle Türk vatandaşlarından vize istemeyen ülkeler arasında yer almakta Bosna Hersek'in yemyeşil dağlarla çevrili şehirlerinde unutamayacağız yolculuğunuza eşlik edecek doğa harikası manzaralarla keyifli bir tatilin keyfini Balkanların en güzel ülkeleri ve şehirleri arasında gerçekleştirebilirsiniz. Biz sizler için Bosna Hersek gezisi hakkında merak edilen her şeyi yazımızda derledik. Bosna Hersek nerede? Bosna Hersek’ de ne yenir? Bosna Hersek’e nasıl gidilir? Türkiye’den Bosna Hersek seyahati için gerekli vize gerekli mi? Bosna Hersek’te nerede kalınır? Bosna Hersek’te gezilmesi gereken şehirler? Gibi birçok konu başlığı altında Bosna Hersek ülkesinin şehirlerine yolculuğumuz başlasın. Keyifli okumalar…

Bosna Hersek Gezisi

Katolik Batı Roma, Ortadoks Doğu Roma ve güneyine de Osmanlı eklendiği için "Balkanların Kudüs'ü" olarak anılmakta şehirleri çatısı altında korumakta; dünyanın en uzun ve en derin kanyonlarına ev sahipliği yapmakta Bosna Hersek; tarihi ve doğal güzellikleriyle Balkanların en güzel seyahat rotasını çizmektedir. Tarihi köklü Roma İmparatorluğu’na dayanmakta; Bosna Hersek, Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatlar olmak üzere üç milletin bir arada hoşgörüyle yaşadığı; kültür ve medeniyetin geçiş yeri Bosna Hersek dünya savaşlarında aldığı darbeler sonrası küllerinden yeniden doğarak; tüm güzellikleri ile ülkeyi ziyaret etmekte gezgin ruhlu kişilere farklı dünyaların kapılarını aralamaktadır. Sönmeyen Ateş Anıtı, Umut Tüneli ve Viyeçnitsa Kütüphanesi gibi pek çok tarihi yapı arasında tarihin izlerinde zamanda yolculuk yapıyor gibi hissedeceğiniz; tarihin atmosferini koruyan Başçarşı dükkânları arasında dönem dizisi setinde kendinizi başrol yerine koyacağınız Bosna Hersek kültür gezisi yanı sıra yemyeşil ağaçlar ve sarp dağları, dünyanın en uzun ve en derin kanyonlarında yürüyüş ve rafting sporu yapmak isteyenlerinde vazgeçemeyecekleri benzersiz rotasyonlara kapılar aralamaktadır. Balkanların Kudüs’ü olarakta Balkanların en güzel ülkeleri arasında yer almakta Bosna Hersek gezisi için; Avrupa Rüyası yurtdışı turları içerisinde yer alan:

• Büyük Balkan Turu ile Balkan Rüyası turumuzla 8 günde 5 ülke 15 şehir gezerek; her sabah başka şehirde uyanacağız; Bosna Hersek, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Arnavutluk ülkelerinde unutamayacağınız ve daha önce deneyimleme fırsatına sahip olmadığınız yurtdışı tatiline çıkma fırsatına sahip olunuz.

Peri bacaları nerede diye sorduğumuzda aklımıza hemen Kapadokya gelir. Birçoğumuz da Kapadokya’yı bu kadar değerli kılan şeyin de Peri Bacaları olduğunu düşünür. Çok uzun yıllar önce burada yaşayan imparatorluklar, uygarlıklar Peri Bacalarını oyup kendilerine sığınacak yer, ibadethane ve daha bir sürü şey yaratmış. Bundan dolayı da diyebiliriz ki evet, peri bacaları çok değerlidir. Dünyanın ve Türkiye’nin bir çok yerinde Peri Bacaları vardır fakat hiçbiri Kapadokya’daki Peri Bacaları kadar eşsiz ve güzel değildir. Bir tepede oturup sessizce Peri Bacalarını izlemek hem bizlere büyük bir keyif hem de huzur veriyor. Kapadokya bölgesinin neredeyse her yerinde görebileceğimiz Peri Bacaları ile ilgili kısa bilgi yazısına hep beraber göz atalım.

Peri Bacası Nedir?

Kapadokya‘da bolca görebileceğiniz ve sizi kendilerine hayran bırakan peri bacaları koni biçimindeki tepelerinde kaya blogu bulunan yapılardır. Sel suları, yağmur ve rüzgarın sayesinde aşındırdığı tüften var olan yapılardır. Peri Bacaları’nın hiçbiri insanlar tarafından yapılmamış, tamamiyle doğal bir yapı veya oluşumdur.

Kapadokya’da birçok çeşit Peri Bacası görmek mümkün. 1 ile 15 metrelik büyüklüklerde bulunan Peri Bacaları eğer 1 metreden küçük veya 15 metreden büyükse bu yapı Peri Bacası olarak sayılmıyor. Bunun dışında da sivri, mantar şekilli ve sütunlu Peri Bacaları’yla da karşılaşırsanız hiç şaşırmayın. Dünyanın birçok yerinde Peri Bacası bulunmasına rağmen hiçbir yerde Kapadokya’daki kadar yoğun değil. Bundan dolayı da Peri Bacaları Dünyanın 7 Harikası listesine girmiştir.

Peri Bacaları Nasıl Oluşmuştur?

Jeolojik dönemlerdeki aktif volkanlar sayesinde günümüzde Peri Bacaları dediğimiz yapılar meydana gelmiştir. Yaklaşık altmış milyon sene önce Torosların yükselmesiyle Anadolu fayını sıkıştırmaya başlar. Böylelikle de yanar dağlar lav püskürtmeye başlar. Yapılan araştırmalar sonucunda ise çok uzun yıllar önce yani milyonlarca yıl önce Kapadokya bölgesi aslında bir iç denizmiş. Böylelikle de yanar dağlardan püsküren lavlar da bu iç denizi kurutmuştur. Sonuç olarak da bir tüf tabakası oluşturmuş. Bu tabakaların içinde de bazalt, kil, kumtaşı ve volkan külü varmış. Bundan dolayı bazı alanlarda daha sert, bazı alanlarda da yumuşak lav birkintileri ortaya çıkmış. Zaman içinde de seller, yağmurlar ve rüzgar sayesinde de söz konusu kısımlar tabir-i caizse bir heykeltraşın elinden çıkmışçasına yontulmaya başlamış. Bu yontulmalar sayesinde de günümüzde büyük hayranlık ve şaşkınlık duyduğumuz adına da Peri Bacaları dediğimiz doğal yapıtlar oluşmuş.

Hititler, Bizanslar, Persler, Selçuklular, Osmanlılar ve daha bir sürü uygarlık söz konusu Peri Bacalarını görmüş. Yaşam alanı ve daha birçok amaçla kullanmış ve günümüze kadar muazzam bir şekilde ulaşmışlar. İçerisine kilise, şapel, manastır oyulan Peri Bacalarına yaptıkları kiliseler için İncil’den birçok hikaye sahnelenmiş, böylelikle de değerlerine daha da çok değer katılmıştır. Peri Bacaları hakkında daha detaylı bir yazı okumak isterseniz Kapadokya Peri Bacaları Oluşumu yazımıza göz atabilirsiniz.

Daha önce de anlattığımız gibi Kapadokya bölgesinde birçok Peri Bacası bulunuyor. Fakat söz konusu Peri Bacaları’nın en yoğun olduğu Kapadokya bölgeleri Uçhisar, Avanos ve Ürgüp bölgelerinin oluşturduğu üçgen bölgenin içidir. Bundan dolayı Nevşehir Peri Bacaları en çok ziyaret edilen bölgedir. Soğanlı Vadisi‘nde de birçok Peri Bacasıyla karşılaşabilirsiniz aynı zamanda. Aksaray Güzelyurt’a bağlı olan Selime bölgesinde de yamaçlara yaslı bir şekilde Peri Bacaları gözükür. Tüm bunların dışında da Paşabağ Vadisi’ne uğramadan geçmeyin diyoruz. Çünkü burası Peri Bacaları’yla doludur. Hem de zamanında keşişlerin inzivaya çekildiği sessiz sakin ve huzurlu bir bölgedir.

Ayrıca Peri Bacaları ile alakalı birçok efsane de vardır.

Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) Kuzey Carolina Wilmington Üniversitesi'nin yürüttüğü çok uluslu bir araştırmaya göre, piramitler Nil Nehri'nin uzun süre önce kaybolmuş olan bir kolu sayesinde yapılmış olabilir.

Nil'in bu kolu günümüzde çöl ve tarım arazilerinin altında kalmış durumda.

Arkeologlar uzun yıllardır, piramitlerin inşasında kullanılan taş bloklar ve diğer malzemelerin yakınlardaki bir su yolu üzerinden taşınmış olabileceği ihtimali üzerinde duruyordu.

Araştırma ekibinden Prof Eman Ghoneim, "Ama bu zamana kadar hiç kimse bu su yolunun yeri, şekli, boyutu ya da piramitlere yakınlığına dair net bir şey söyleyemiyordu" diyor.

Göbeklitepe’de yapılan kazılarda, yerleşik yaşama geçişle ilgili mevcut bilgileri alt üst edecek buluntular ortaya çıkmıştır. Göbeklitepe, M.Ö. 10.000 yani günümüzden 12.000 yıl öncesine tarihlenen Çanak Çömleksiz Neolitik döneme ait bir inanç merkezidir. 80 dönümlük alana sahip olan ören yeri, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca 2005 yılında 1. Derece arkeolojik sit alanı ilan edilmiştir. İnsanoğlu ilk kez, Neolitik Dönemde doğa ile olan ilişkisini kendi lehine çevirerek, avcılık ve toplayıcılık ile birlikte tarıma da yönelmiştir. Yine bu dönemde hayvanların evcilleştirilmesi gerçekleşmiş, ilk dini ve sivil mimari örnekleri ortaya çıkmaya başlamıştır.

Şanlıurfa İl Merkezi’nin 17 km doğusunda Örencik (Karaharabe) Köyü’nün 3 km kuzeydoğusunda yer alan Göbeklitepe, adını bölgede bulunan yatır mezardan (ziyaretten) almaktadır. İlk kez 1963 yılında İstanbul ve Chicago Üniversitelerinin işbirliği ile hazırlanan “Güneydoğu Anadolu Bölgesi Araştırma Projesi” çerçevesinde gerçekleştirilen yüzey araştırmalarında, İstanbul Üniversitesinden Prehistorya Bölüm Başkanı Prof. Dr. Halet ÇAMBEL ve Chicago Üniversitesinden Prof. Dr. Robert BRAIDWOOD tarafından keşfedilmiştir.

1995 yılında Şanlıurfa Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden Arkeolog Harald HAUPTMANN’ın danışmanlığında yüzey araştırmaları yapılmış ve 1996 yılından 2006 yılına kadar Şanlıurfa Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden Arkeolog Klaus Schmidt danışmanlığında kazı çalışmaları sürdürülmüştür. Göbeklitepe’deki kazı çalışmaları, 2007 yılından itibaren Bakanlar Kurulu kararı ile Alman Arkeoloji Enstitüsünden Arkeolog Klaus Schmidt başkanlığında yürütülmektedir. Boğa, Tilki Ve Turnalı Stel Göbeklitepe’de ortaya çıkarılan ilginç buluntular arasında çöl varanı, sürüngen kabartmaları, yaban domuzları, turna, leylek, tilki, yılan, akrep, koyun, aslan örümcek ve kafası olmayan insan kabartması, erkeklik organı abartılı olarak tasvir edilmiş erkek heykelleri vb. ortaya çıkan bulgular 12.000 yıl önce yerleşik hayata geçen bu dönem insanının inançlarını yansıtan önemli bulguları oluşturmaktadır. Mimarlık tarihi, insanoğlunun avcı ve toplayıcı toplumdan yerleşik topluma geçmesi ile başlar. Göbeklitepe’de bulunan 12.000 yıllık yapılar, mimarlık tarihinin başlangıcı olarak kabul edilmiştir. İnsanoğlunun tek tanrılı dinlerden önceki çok tanrılı döneme ait ilk tapınağı, M.Ö.4.000 yılına tarihlenen Malta Adası’ndaki tapınak olarak biliniyordu. Göbeklitepe Tapınağı’nın tespiti ile bu bilgiler geçerliliğini yitirmiş ve insanoğlunun ilk tapınağının günümüzden 12.000 öncesine tarihlenen “Göbeklitepe Tapınağı” olduğu bilimsel verilerle kanıtlanmıştır.

Bu tespit ile birlikte arkeoloji tarihi yeniden yazılmaya başlanmıştır. Dünyada kabul gören arkeolojik görüşe göre insanoğlunun avcı ve toplayıcı yaşam biçiminden yerleşik hayata geçmesindeki en önemli faktörler; açlık korkusu ve korunma içgüdüsüdür. Ancak Göbeklitepe bu tabuyu yıkmıştır. Zira yapıldığı dönem göz önüne alındığında; yerleşik yaşama geçişte dinsel inanışların da etkisinin olabileceğini ispatlamıştır. Anlaşılan o ki; gelecekte yapılacak kazılar, Göbeklitepe’nin kendine has birçok sırrı sakladığını ortaya çıkaracaktır.