Sabah saatlerinde Umman açıklarında seyreden bir konteyner gemisine, İran Devrim Muhafızları’na ait silahlı bir bot tarafından uyarı yapılmadan ateş açıldı. Henüz bu olayın ateşi düşmeden İran Devrim Muhafızları Ordusu, deniz güvenliğini tehlikeye atan biri İsrail ile bağlantılı iki yabancı gemi ele geçirildiğini ve İran kıyılarına yönlendirildiğini duyurdu.

"BİR GEMİ İSRAİL İLE BAĞLANTILI"

Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanlığı tarafından yapılan yazılı açıklamada, "Gerekli izinleri olmadan ve navigasyon sistemlerini manipüle ederek deniz güvenliğini tehlikeye atan" "MSC-Francesca" ve "Epaminodes" adlı iki gemiye müdahale edildiği belirtildi.

Açıklamada, "MSC-Francesca" gemisi "İsrail ile bağlantılı" olarak tanımlandı.

Müdahale edilen iki geminin de ele geçirilerek İran kıyılarına yönlendirildiği aktarılırken müdahalenin tam olarak hangi konumda gerçekleştirildiği bilgisi verilmedi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğinin ihlalinin İran'ın "kırmızı çizgisi" olduğu belirtildi.

ABD, İRAN BAĞLANTILI İKİ GEMİYİ ELE GEÇİRMİŞTİ

İran'a "deniz ablukası" kararı alan ABD, İran'a ait 2 ticari gemiye saldırarak ele geçirmişti. İranlı yetkililer, "korsanlık eylemi" şeklinde nitelendirdikleri saldırılara karşılık verileceğini duyurmuştu.

HÜRMÜZ'DE 3 TANKER HEDEF ALINDI

İran ve ABD arasındaki müzakere gerginliği sürerken Hürmüz Boğazı'nda üç tanker hedef alındı.

İngiltere Deniz Ticaret Organizasyonu'ndan (UKMTO) yapılan açıklamada en az üç konteyner gemisinin saldırıya uğradığı belirtildi.

Liberya bandıralı bir konteyner gemisi, Umman’ın kuzeydoğusunda silah ateşi ve roketatarlarla hedef alındı. Saldırı sonucu geminin köprü kısmında hasar oluştu.

UKMTO'ya göre geminin kaptanı, Devrim Muhafızları'na ait bir botun kendilerine yaklaştığını ve ardından ateş açıldığını bildirdi. Olayda mürettebatın güvende olduğu aktarıldı. Söz konusu botta üç kişinin bulunduğu ifade edildi.

Yunanistan tarafından işletilen geminin kaptanı ise saldırı öncesinde herhangi bir telsiz iletişimi kurulmadığı ve gemiye boğazdan geçiş izni verildiğinin bildirildiğini ifade etti.

UKMTO daha sonra yaptığı açıklamada İran'ın yaklaşık sekiz deniz mili batısında ikinci bir konteyner gemisine daha ateş açıldığını duyurdu. Panama bandıralı geminin hasar almadığı ve mürettebatın güvende olduğu bildirildi.

İran'ın yine yaklaşık sekiz deniz mili batısında, boğazdan çıkış yapan üçüncü bir konteyner gemisinin de hedef alındığı açıklandı. Liberya bandıralı bu geminin hasar almadığı ancak saldırı sonrası durduğu ve mürettebatın güvende olduğu belirtildi.

TRUMP, ATEŞKESİ SÜRESİZ UZATMIŞTI

ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan'ın da talebi üzerine, İran'ın anlaşmaya yönelik önerisini sunana kadar ateşkesi uzatma kararı aldığını duyurdu.

ABD Başkanı Trump, İran'la müzakereler konusundaki belirsizlik sürerken, Truth Social hesabından önemli bir açıklama yaptı.

Trump, İran yönetiminin "bölünmüş" olduğunu savunarak, Pakistan'ın da ateşkesle ilgili talebini dikkate alarak, bugün sona erecek olan geçici ateşkesi uzattığını açıkladı.

ABD Başkanı Trump, açıklamasında, şu ifadeleri kullandı:

"İran yönetiminin ciddi bir bölünme içinde olduğu gerçeği ve Pakistan'dan Mareşal Asım Münir ile Başbakan Şahbaz Şerif'in de talebi üzerine, liderleri ve temsilcileri ortak bir öneri sunana kadar İran'a yönelik saldırımızı askıya almamız istendi. Bu nedenle ordumuza ablukayı sürdürme ve her açıdan hazır kalmaları talimatı verdim; dolayısıyla (İran'ın) önerisi sunulana ve müzakereler bir şekilde sonuçlanana kadar ateşkesi uzatacağım."

İRAN'DAN ABD'NİN ATEŞKES KARARINA İLK YORUM

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD’nin tek taraflı olarak ateşkesi uzatma kararına ilişkin, “İran’ın çıkarlarını yerine getirmek ve İran halkının kazanımlarını pekiştirmek açısından mantıklı ve gerekli zeminin oluştuğu sonucuna vardığımızda adım atacağız.” dedi.

İran basınına göre Bekayi, ateşkesin uzatılmasına ilişkin açıklamalarda bulundu.

İran’ın sahadaki gelişmeleri yakından izlediğini ve ulusal çıkarlarını korumak için gerekli tedbirleri alacağını dile getiren Bekayi, “İran Silahlı Kuvvetleri de her türlü tehdit ve saldırıya karşı ülkeyi korumak için hazır. Diplomasi ulusal çıkarların ve güvenliğin temin edilmesinin bir aracıdır. Bu aracı kullanmanın, İran’ın çıkarlarını yerine getirmek ve İran halkının kazanımlarını pekiştirmek açısından mantıklı ve gerekli zeminin oluştuğu sonucuna vardığımızda adım atacağız.” ifadelerini kullandı.

Bekayi ayrıca ülkesinin, “saldırganlardan ve savaş suçlularından” hesap sorulması ve tazminat alınması için tüm fırsat ve imkanlardan faydalanacağını kaydetti.

"ABLUKA KALKARSA GÖRÜŞME OLABİLİR"

İran'ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Emir Said İravani, ABD'nin "deniz ablukasını" durdurmaya hazır olduğuna dair işaret aldıklarını ve ABD'nin ablukayı sona erdirmesi halinde bir sonraki görüşme turunun Pakistan'da yapılabileceğini belirtti.

İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre İravani, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılması planlanan ancak ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukası nedeniyle gerçekleştirilmeyen görüşmeleri değerlendirdi.

ABD'nin ateşkes anlaşmasını ihlal ettiğini dile getiren İravani, "Biz onlara ablukayı kaldırmaları gerektiğini söyledik. Onlardan ablukayı durduracaklarına dair işaret aldık. Böylece İslamabad'da ikinci tur müzakereler gerçekleşebilir." dedi.

İran'a "deniz ablukası" kararı alan ABD, İran'a ait 2 ticari gemiye saldırarak ele geçirmişti.

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, okullarda güvenlik ve eğitim süreçlerine ilişkin yeni tedbirler üzerinde çalıştıklarını açıkladı; detayların önümüzdeki günlerde paylaşılması planlanıyor.

“CUMHURBAŞKANIMIZ GEREKLİ TALİMATLARI VERDİ”

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatları doğrultusunda öğrencilerin ve velilerin içini rahatlatacak yeni düzenlemeler üzerinde çalıştıklarını belirtti. Tekin, “Çocuklarımız ve velilerimiz rahatlıkla çocuklarının okullarda eğitim öğretime devam etmesini sağlayabilirler. Cumhurbaşkanımız gerekli talimatları verdi.” ifadelerini kullandı.

DETAYLAR CUMA YA DA PAZARTESİ GÜNÜ AÇIKLANACAK

Bakan Tekin, yürütülen çalışmaların kapsamlı şekilde ele alındığını vurgulayarak, yapılacak düzenlemelerin detaylarının kısa süre içinde kamuoyuna duyurulacağını söyledi. Açıklamanın cuma ya da pazartesi günü geniş kapsamlı bir basın toplantısıyla paylaşılmasının planlandığını ifade etti.

HEM MEVCUT UYGULAMALAR HEM YENİ TEDBİRLER ANLATILACAK

Bakanlık, yapılacak açıklamada hem bugüne kadar hayata geçirilen uygulamaları hem de yeni dönemde devreye alınacak önlemleri detaylandırmayı hedefliyor. Tekin, açıklamasının sonunda “Milletimize geçmiş olsun diliyorum. İnşallah bu tür olaylarla bir daha karşılaşmayız.” dedi.

YENİ GÜVENLİK KURALLARI YÜRÜRLÜĞE GİRİYOR

Öte yandan okul güvenliğinde yeni düzenleme yalnızca kamera sistemiyle sınırlı kalmıyor. Okullara giriş çıkış kurallarında da önemli değişiklikler yapılıyor. Yeni uygulamalar kapsamında;

• Randevusuz ziyaretçi girişleri yasaklanacak.
• Ziyaretçiler güvenlik kontrolünden geçirilecek.
• Öğrencilerin cep telefonu, akıllı saat, tablet vb. elektronik cihazlarla okula gelmeleri yasak.
• Okul kıyafeti dışında herhangi bir kıyafetle okula gelinmeyecek.
• Okul çevresinde izinsiz toplanmalara izin verilmeyecek.
• Turnikeli geçiş sistemleri yaygınlaştırılacak.
• El dedektörleriyle kontroller artırılacak.
• Akran zorbalığına müsamaha gösterilmeyecek. Psikolojik, fiziksel veya sözlü şiddet uygulayan öğrenciler hakkında bilgilendirme ve yönlendirme işlemleri başlatılacak. Gerekli birimlere bildirim yapılacak.

YÜKSEK RİSKLİ OKULLARDA EK ÖNLEMLER ALINACAK

Yetkililer, risk düzeyi yüksek olan okullarda daha sıkı güvenlik tedbirleri uygulanacağını açıkladı. Bu kapsamda kolluk kuvvetlerinin okul çevresindeki varlığı artırılacak. Giriş ve çıkış saatlerinde polis ekiplerinin hazır bulunması, şüpheli kişilere yönelik GBT kontrollerinin sıklaştırılması gibi uygulamalar devreye alınacak. Bu adımların, özellikle büyük şehirlerde yaşanabilecek güvenlik sorunlarını en aza indirmesi bekleniyor.

TÜM OKULLAR MERKEZİ SİSTEME DAHİL EDİLECEK

Yeni düzenlemeyle birlikte Türkiye genelindeki tüm okulların standart güvenlik altyapısına kavuşması planlanıyor. Bakan Tekin, tüm okulların KGYS sistemine entegre edileceğini ve sürekli izleneceğini açıkladı. Bu adımın, eğitim kurumlarında güvenlik seviyesini önemli ölçüde artırması bekleniyor. Uzmanlar ise uygulamanın etkili olabilmesi için teknik altyapının eksiksiz kurulmasının kritik olduğuna dikkat çekiyor. Okul güvenliğinde yeni dönemi başlatan bu düzenleme, öğrenciler ve veliler için daha güvenli bir eğitim ortamı hedefliyor. Siz de bu uygulama hakkında düşüncelerinizi paylaşabilir, görüşlerinizi dile getirebilirsiniz.

Kritik mühimmat seviyeleri geriledi

Center for Strategic and International Studies (CSIS) tarafından yapılan değerlendirmeye göre, yaklaşık 7 haftalık çatışma sürecinde ABD’nin hassas saldırı füzelerinin en az %45’i kullanıldı. Aynı analizde, THAAD sistemlerinin en az yarısının ve Patriot hava savunma stoklarının önemli bölümünün tükendiği ifade edildi.

Bunun yanı sıra, Tomahawk füzelerinin yaklaşık %30’unun, JASSM stoklarının %20’den fazlasının ve SM-3 ile SM-6 türü füzelerin yaklaşık %20’sinin kullanıldığı belirtiliyor.

Uzmanlara göre bu tablo, özellikle yüksek yoğunluklu ve uzun süreli bir çatışmada mühimmat sürdürülebilirliği açısından ciddi soru işaretleri doğuruyor.

Çin senaryosu tartışılıyor

Savunma çevrelerinde dile getirilen bir diğer kritik başlık ise, ABD’nin olası bir Çin ile yaşayabileceği büyük ölçekli bir çatışmada mühimmat yeterliliği. Analizlere göre mevcut tüketim hızının devam etmesi halinde, ABD’nin yüksek hassasiyetli mühimmat stoklarının birkaç yıl içinde yetersiz kalabileceği değerlendiriliyor.

Pentagon: “Kapasitemiz sürüyor”

Pentagon yetkilileri ise söz konusu iddialara temkinli yaklaşıyor. Pentagon Sözcüsü Sean Parnell, ABD ordusunun çıkarlarını koruyacak “kapsamlı ve sürdürülebilir bir cephaneliğe” sahip olduğunu belirterek, operasyonel kapasitenin devam ettiğini vurguladı.

Ancak aynı açıklamalarda, mühimmat üretiminin artırılması için yeni sözleşmeler yapıldığı ve üretim–teslimat sürecinin 3 ila 5 yıl sürebileceği de kabul edildi.

“Hediye gemi” iddiası gerilimi artırdı

ABD Başkanı Donald Trump’ın yaptığı açıklamalar ise tartışmayı farklı bir boyuta taşıdı. Trump, ABD’nin Çin’den geldiğini öne sürdüğü bir gemiyi durdurduğunu ve bu gemide İran’a gönderilmiş olabilecek şüpheli ekipman bulunduğunu ima etti.

Bu açıklamaya Çin Dışişleri Bakanlığı sert yanıt verdi. Bakanlık, söz konusu geminin yabancı bir konteyner gemisi olduğunu belirterek iddiaları reddetti ve “yanlış ilişkilendirme ve spekülasyonlara karşıyız” açıklamasını yaptı.

Stratejik denge tartışması derinleşiyor

Uzmanlar, mevcut gelişmelerin yalnızca Orta Doğu’daki askeri dengeyi değil, aynı zamanda küresel güç rekabetini de etkileyebileceğini belirtiyor. Özellikle mühimmat üretim kapasitesi, lojistik sürdürülebilirlik ve savunma sanayii yatırımlarının önümüzdeki yıllarda daha belirleyici hale gelmesi bekleniyor.

Küresel güvenlik mimarisinde yaşanan bu tür gelişmelerin, NATO müttefikleri ve bölgesel aktörler açısından da dikkatle takip edildiği ifade ediliyor.

Kaynaklar: Reuters, CNN, CSIS, CNBC, BBC
Florya Gazetesi Haber Merkezi

"OYUN OYNAMAYIN"

Bu karmaşıklık sürerken ABD Başkanı Trump'tan İran'a dikkat çeken bir çağrı geldi. Trump, "İran ile anlaşma bugün imzalanacak. Görüşmeleri yapmamız gerekiyor. Bu nedenle şu anda kimsenin oyun oynamadığını varsayıyorum." dedi.

TRUMP’TAN DOĞRUDAN GÖRÜŞME SİNYALİ

Trump, şartların oluşması halinde İranlı liderlerle yüz yüze görüşmeye açık olduğunu belirterek, "Onlarla görüşmekte hiçbir sorunum yok. Eğer görüşmek isterlerse… Çok yetenekli insanlarımız var ama ben de görüşebilirim" dedi.

NÜKLEER ŞARTI

Müzakerelerin temelinde "değişmeyecek tek bir talebin" olduğunu belirten Trump "Nükleer silahlarını ortadan kaldırsınlar. Bu çok basit. Nükleer silaha yer yok" diye konuştu. İran'ın bu şartı kabul etmesi halinde ülkenin gelişme potansiyeli taşıdığını belirterek "Yoksa harika bir ülke olabilir" ifadelerini kullandı.

MASA ÇÖKERSE NE OLUR?

İran'ın bu şartı kabul etmemesi ya da müzakere masasının çökmesi durumunda ise ne olacağı konusunda detay vermekten kaçınan Trump "Tahmin edersiniz ki hoş şeyler olmaz" dedi.

ABD'nin İran tarafında kiminle muhatap olduğuna ilişkin soruya ise Trump, "Oldukça iyi bir fikrimiz var ve doğru kişilerle görüştüğümüzü düşünüyoruz" yanıtını verdi.

"ARTIK İYİ ADAM YOK"

Truth Social hesabından da açıklamalarda bulunan Trump, "İran dün Hürmüz Boğazı'nda ateş etmeye karar verdi. Ateşkes anlaşmasının tam bir ihlali! Çoğu mermi bir Fransız ve bir İngiliz gemisini hedef aldı. Hoş değildi, değil mi? Temsilcilerim Pakistan'ın İslamabad kentine gidiyor. Müzakereler için yarın akşam orada olacaklar. İran kısa süre önce Boğazı kapatacağını duyurdu, ki bu tuhaf, çünkü bizim donanmamız zaten boğazı kapatmış durumda. Farkında olmadan bize yardım ediyorlar ve boğazın kapanmasıyla günde 500 milyon dolar kaybedenler de onlar! ABD ise hiçbir şey kaybetmiyor. Aslında, şu anda birçok gemi, her zaman “sert adam” olmak isteyen Devrim Muhafızları'nın nezaketi sayesinde, yük almak üzere ABD'ye, Teksas'a, Louisiana'ya ve Alaska'ya doğru yol alıyor! Çok adil ve makul bir anlaşma sunuyoruz ve umarım bunu kabul ederler çünkü eğer etmezlerse, ABD İran'daki her bir elektrik santralini ve her bir köprüyü yerle bir edecek. Artık iyi adam yok! Hızla ve kolayca yıkılacaklar ve eğer anlaşmayı kabul etmezlerse, son 47 yıldır diğer başkanlar tarafından İran'a yapılması gerekeni yapmak benim için bir onur olacaktır. İran ölüm makinesinin sona erme zamanı geldi" ifadelerini kullandı.

İRAN MÜZAKERELERE KATILACAK MI? ÇELİŞKİLİ AÇIKLAMALAR DİKKAT ÇEKTİ

ABD heyetinin İslamabad’a hareket etmesinin ardından gözler İran’ın müzakereye katılıp katılmayacağına çevrildi. Anadolu Ajansı’na konuşan kaynaklar, Hürmüz’deki gerilime rağmen İran heyetinin ikinci tur görüşmeler için Pakistan’a gitmeye hazırlandığını aktardı.

Pakistan yönetiminin, 21 Nisan Salı günü yapılması planlanan görüşmelerin gerçekleşmesi için yoğun diplomatik temas yürüttüğü belirtildi.

Ancak İran cephesinden gelen açıklamalar bu iddialarla çelişti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile ikinci tur müzakerelere ilişkin şu an için bir plan bulunmadığını söyledi. Bekayi, Washington yönetiminin diplomatik sürece ciddi yaklaşmadığını savunarak, ABD’nin saldırgan adımlar attığını ve ateşkes şartlarını ihlal ettiğini öne sürdü.

Bekayi ayrıca ABD’nin tekliflerini “ciddiyetsiz” olarak nitelendirirken, İran’ın taleplerinde geri adım atmayacağını vurguladı. Tahran’ın nükleer programına ilişkin kazanımlarını koruma konusunda kararlı olduğunu belirten Bekayi, nükleer stokların kaldırılmasının müzakere konusu olmadığını ifade etti.

Reuters’a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili de iki ülke arasında nükleer program konusundaki anlaşmazlıkların sürdüğünü dile getirdi. Yetkili, İran’ın füze programı dahil savunma kapasitesinin müzakereye kapalı olduğunu söyledi.

Öte yandan Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Asım Münir’in ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmede, Hürmüz’deki ablukanın barış görüşmelerini zorlaştırdığını ilettiği belirtildi. Pakistanlı güvenlik kaynakları, Trump’ın bu değerlendirmeyi dikkate alacağını ifade etti.

PEZEŞKİYAN: SAVAŞI ONURLU BİR ŞEKİLDE BİTİRMEK İSTİYORUZ

Öte yandan geçtiğimiz saatlerde açıklama yapan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Tahran yönetiminin savaş peşinde olmadığını belirterek, mevcut savaşı onurlu bir şekilde sonlandırmaya çalıştıklarını bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump'ın Tahran'ın nükleer programını durdurmaya yönelik çabalarının herhangi bir hukuki veya meşru zemini olmadığını ifade eden Pezeşkiyan, ülkelerinin savaş istemediğini, yalnızca kendi haklarını talep ettiklerini kaydetti. Savaşın fitilini ateşleyen tarafın İran olmadığını dile getiren Pezeşkiyan, süregelen bu savaşı onurlu bir çerçevede noktalamak için gayret gösterdiklerinin altını çizdi.

HÜRMÜZ’DE GERİLİM YENİDEN TIRMANIYOR

ABD’nin İran bayraklı bir gemiye müdahalesi ve İran’ın buna İHA’larla karşılık vermesi bölgede tansiyonu yeniden yükseltti.

20 Nisan sabahı konuşan İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, savaşın hiçbir tarafın çıkarına olmadığını vurguladı. Gerilimin düşürülmesi için diplomatik ve akılcı yolların devreye alınması gerektiğini belirten Pezeşkiyan, “Düşmana güvenmemek ve temaslarda dikkatli olmak kaçınılmaz bir gereklilik” ifadelerini kullandı.

Öte yandan İran ordusu, ABD’nin gemiye yönelik müdahalesinin ardından yaptığı açıklamada, olası bir çatışmaya hazır olduklarını duyurdu. Yetkililer, gemide bulunan mürettebat ve ailelerinin güvenliği sağlandıktan sonra ABD’ye karşı gerekli adımların atılacağını bildirdi.

ABD ile İran arasındaki tansiyonun yükselmesi, İran’dan yeni bir göç dalgası ihtimalini güçlendiriyor.

Yaklaşık 90 milyona yaklaşan nüfusa sahip İran’da, halkın kayda değer bir kısmı artık yurt dışında yaşamını sürdürüyor.

İŞTE EN FAZLA İRANLININ OLDUĞU ÜLKELER!

25) İSPANYA

24) YENİ ZELANDA

23) HİNDİSTAN

22) GÜRCİSTAN

21) BELÇİKA

20) İSVİÇRE

19) NORVEÇ

18) KATAR

17) MALEZYA

16) İTALYA

15) DANİMARKA

14) AVUSTURYA

13) HOLLANDA

12) AVUSTRALYA

11) IRAK

10) BİRLEŞİK KRALLIK

9) FRANSA

8) TÜRKİYE

7) İSVEÇ

6) israil

5) KANADA

4) ALMANYA

3) BİRLEŞİK ARAP EMİRLİĞİ

2) KUVEYT

1) ABD

Milli güreşçi, Ermeni rakibi Albert Vandanyan karşısında üstün bir performans sergileyerek henüz 78. saniyede tuşla galip geldi. Bu sonuçla Kayaalp, turnuvaya hızlı bir başlangıç yaparak adını üst tura yazdırdı.

Öte yandan Türkiye, farklı sıkletlerde de önemli başarılar elde etti. 63 kiloda mücadele eden Kerem Kamal, Ukrayna adına yarışan Maksym Liu’yu 10-0 teknik üstünlükle geçerek çeyrek finale yükseldi. Çeyrek finalde Azerbaycanlı Ziya Babashov’u da 8-0 mağlup eden Kamal, yarı finale çıktı.

55 kiloda mindere çıkan Ömer Halis Recep ise çeyrek finalde İtalyan Adalberto Minazzi’yi 10-0 teknik üstünlükle yenerek yarı final bileti aldı.

77 kiloda mücadele eden Ahmet Yılmaz, ilk maçında Finlandiyalı Akseli Elias Yli-Hannuksela’yı 4-0 mağlup etse de çeyrek finalde Moldovalı Alexandrin Gutu’ya 10-2 kaybederek turnuvaya veda etti.

87 kiloda mücadele eden Doğan Kaya ise son 16 turunda Macar Istvan Takacs’ı 6-1 yendi ancak çeyrek finalde son olimpiyat şampiyonu Bulgar Semen Novikov karşısında 8-0 teknik üstünlükle mağlup oldu.

Yarı final müsabakalarının akşam seansında yapılacağı şampiyonada Türkiye, toplam 30 sporcu ile mücadele ediyor. Organizasyon, 26 Nisan Pazar günü sona erecek.

Kaynaklar: Reuters, BBC Sport, United World Wrestling (UWW)
Florya Gazetesi Haber Merkezi

Savaşın şimdilik sona ermiş görünmesinin ardından, ekonomik maliyetler de gün yüzüne çıkıyor.

İran Savaşı’nın başlamasından itibaren geçen yaklaşık 50 günlük süreçte, küresel enerji piyasalarında ciddi bir arz kaybı yaşandı.

Reuters verileri ve analist değerlendirmelerine göre, üretilemeyen ham petrolün ekonomik karşılığı 50 milyar doları aştı.

500 MİLYAR VARİL, PİYASADAN ÇEKİLDİ

Savaş süresince yaklaşık 500 milyon varil petrolün küresel piyasaya girmediği hesaplandı. Bu miktarın etkisi, dünya genelinde haftalar süren ulaşım ve ekonomik faaliyetlere denk gelen bir kesinti ölçeğinde değerlendiriliyor.

Analistlere göre bu kayıp;

Küresel havacılığın yaklaşık 10 hafta durması

Dünya kara taşımacılığının 11 gün kesilmesi

Küresel ekonominin 5 gün boyunca petrolsüz kalması

gibi senaryolarla kıyaslanabilecek büyüklükte.

BÖLGESEL ÜRETİM SERT ETKİLENDİ

Mart ayında Körfez bölgesinde günlük yaklaşık 8 milyon varillik üretim kaybı yaşandı. Bu rakam, dünyanın en büyük enerji şirketlerinin toplam üretim seviyelerine yakın bir düşüşe işaret ediyor.

Körfez Bölgesi’nde ayrıca jet yakıtı ihracatında da ciddi gerileme görüldü. Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn ve Umman’ın ihracatı kısa sürede milyonlarca varil seviyesinden sert biçimde düştü.

HAVACILIK VE TAŞIMACILIKTA EŞDEĞER ŞOK

Yaşanan düşüşün, New York–Londra hattında yaklaşık 20 bin gidiş-dönüş uçuşunu karşılayabilecek yakıt miktarına denk geldiği hesaplanıyor. Bu durum, küresel lojistik zincirinde baskıyı artırdı.

50 MİLYAR DOLARLIK EKONOMİK ETKİ

Petrol fiyatlarının savaş süresince ortalama varil başına 100 dolar seviyesinde seyretmesi, toplam kaybı yaklaşık 50 milyar dolara çıkardı. Bu rakamın, bazı Avrupa ülkelerinin yıllık ekonomilerine yakın büyüklükte olduğu belirtiliyor.

TOPARLANMA SÜRECİ UZAYABİLİR

Hürmüz Boğazı’ndaki ticari akışın kısmen açık olmasına rağmen, üretim ve sevkiyatın normale dönmesinin zaman alacağı ifade ediliyor. Hürmüz Boğazı üzerinden geçen enerji trafiğindeki kırılganlık, piyasalardaki belirsizliği artırıyor.

ENERJİ ALTYAPISINDA KALICI ETKİ RİSKİ

Uzmanlar, bazı bölgelerdeki üretim sahalarının yeniden tam kapasiteye ulaşmasının aylar sürebileceğini belirtiyor. Rafineri ve LNG tesislerinde yaşanan hasarların ise toparlanma sürecini yıllara yayabileceği ifade ediliyor.

Kaynak: REUTERS

İsmini açıklamayan kaynaklardan biri, Trump’ın kullandığı dilin önceki söylemlerden “tamamen farklı” olduğunu belirterek, bu durumun Binyamin Netanyahu ve ekibini “şoke ettiğini” ifade etti. Haberde, İsrailli yetkililerin söz konusu açıklamayı doğrudan Washington’dan değil, medya üzerinden öğrendiği ve bu nedenle “hazırlıksız yakalandığı” değerlendirmesine yer verildi.

Beyaz Saray’dan Dengeleyici Açıklama

Beyaz Saray yetkilileri ise Trump’ın sözlerinin ardından daha dengeli bir çerçeve çizen açıklamalarda bulundu. Yapılan değerlendirmede, İsrail ile Lübnan arasında varılan ateşkes anlaşmasının, İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırı amaçlı operasyonlarını durdurmasını öngördüğü belirtildi.

Ancak aynı açıklamada, İsrail’in “yakın, planlı ya da devam eden tehditlere karşı kendini savunma hakkını” saklı tuttuğu da özellikle vurgulandı. Bu ifade, Trump’ın sert çıkışı ile sahadaki askeri gerçeklik arasında bir denge kurulmaya çalışıldığı şeklinde yorumlandı.

Ateşkes ve Bölgesel Gerilim

Trump, 16 Nisan’da İsrail ile Lübnan arasında 10 günlük bir ateşkes anlaşmasına varıldığını duyurmuştu. Söz konusu anlaşma, tarafların doğrudan çatışmadan kaçınmasını öngörürken, güvenlik tehditleri karşısında sınırlı askeri hareket alanı bırakıyor.

Öte yandan ABD’nin, Lübnan’daki Hizbullah meselesini ayrı bir diplomatik başlık olarak ele alacağı da Trump’ın açıklamalarında yer aldı. Bu yaklaşım, Washington’un bölgedeki gerilimi çok boyutlu bir stratejiyle yönetmeye çalıştığını gösteriyor.

Diplomatik Mesaj mı, Politika Değişimi mi?

Uzmanlar, Trump’ın doğrudan ve sert üslubunun, ABD-İsrail ilişkilerinde taktiksel bir baskı unsuru olabileceğini değerlendiriyor. Ancak İsrail yönetiminin bu çıkışa verdiği tepki, iki müttefik arasındaki iletişim kanallarında geçici bir gerilim yaşandığına işaret ediyor.

Önümüzdeki günlerde Beyaz Saray ile Tel Aviv arasında yapılacak görüşmelerin, hem ateşkesin uygulanma biçimini hem de bölgedeki askeri hareketliliği belirlemesi bekleniyor.

Kaynaklar: Axios, Reuters, Associated Press (AP), BBC
Florya Gazetesi Haber Merkezi

Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta iki öğrenci kendi okullarına düzenledikleri silahlı saldırılar ile büyük bir faciaya yol açtı.

Yaşanan olayların yankıları sürerken ailelerin ve bazı ünlülerin çocukların davranışlarını olumsuz yönde etkilediğine dair tartışmalar yeniden alevledi.

Ensonhaber YouTube kanalında yaptığı değerlendirmeler ile sık sık gündemi belirleyen Sevda Türküsev, son olarak bu konuya değindi.

RAPÇİLERİ ELEŞTİRDİ

İlker Koç'un sorularını yanıtlayan Türküsev, Rap müzik sanatçılarını hedef aldı.

Asıl adı Süleyman Burak Bodur olan rapçi 'Lvbel C5', üzerinden örnek veren Sevda Türküsev, bu isimlerin yaşam tarzları ile çocuklara kötü örnek olduğunu söyledi.

Bu kişilerin çocukların görüş alanından çıkarılması gerektiğini ifade eden Türküsev, şunları söyledi:

"ÖĞRETMEN MUCİZE OLUŞTURAMAZ SİZE"

"Şanlıurfa’daki okulda çocuk 16 yaşında gitti, 16 kişiyi yaraladı, sonra kendi canına kıydı. Tamam, bak bunların geçmişine in, dinledikleri müzik, yedikleri içtikler. Biraz dikkat edin ya. Okullara yolluyorlar, yok öğretmen. Öğretmen mucize oluşturamaz size, elinde sihir değil.

34 tane çocukla hatta bir tane çocukla evde uğraşamıyorsunuz. Çocuklarınızı bozuyorsunuz, bozuyorsunuz, hiçbir değer yargısını yüklemiyorsunuz. Çocuklarınızı şımarık, her istediğini yaptığınız, anne babayı parmağında oynatan çocuklar.

Terbiye yok. Ukala, tamam mı? Ukala, hadsiz. Öğretmeni ve okulu özel okullarda satın aldı zannediyor. Devlet okulunda öğretmen çocuğa 'hop' dese soluğu CİMER’de, Milli Eğitim’de şikâyette alıyorsunuz.

"SEN ÇOCUĞUNU ADAM GİBİ YETİŞTİRECEKSİN"

Sonra bu böyle. Ayarlarını senelerce itinayla bozduğunuz çocuğu okula yolluyorsunuz, öğretmen senin çocuğunu düzeltecek.

Öğretmenin sorumluluğunda değil bu. Sen çocuğunu adam gibi yetiştireceksin, okula yollayacaksın, öğretmen üstüne koymakla mükelleftir.

Senin bozuk yolladığın çocuğunu düzeltmek öğretmenin, okulun, sistemin görevi değil. Ve zaten bu konu gündemde; bu suç işleyen çocukların ailelerine de bir yaptırım gelmesi lazım.

"ÇOCUKLARI SİSTEM DEĞİL AİLELER BU HALE GETİRİYOR"

Çocuklarınızı, Şoray Uzun demişti ya, atıyorsunuz sokağa; milletin çocuklarına, ona buna musallat oluyorlar. Sonra öğretmen, okul, şu bu. Okullara politik eğitim, öğretim ailede başlar.

Okul politik olsun deniyor, tamam konulsun, o da lazım çünkü dünya değişti gerçekten. Şu dijital dünya falan. O da okullarda, kameralar var ama abiciğim bir çoluğunuza çocuğunuza sahip çıkın ya.

Her şey devletten, okuldan beklenmez.Biz öğretmenleri de eleştiriyoruz yeri geliyor ama öğretmen zorbalığı gördü; öğretmene nasıl hakaretler, aşağılamalar.Ya bu çocukları sistem değil, aileler bu hale getiriyor. "

Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) verilerine göre, jet yakıtı havayolu şirketlerinin toplam giderlerinin yaklaşık yüzde 30’unu oluşturuyor. Mevcut krizle birlikte bu kalemdeki maliyetler neredeyse iki katına çıkmış durumda.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol ise Avrupa’nın karşı karşıya olduğu tabloyu “kritik” olarak nitelendirdi. Birol’a göre kıta genelinde jet yakıtı stokları yaklaşık 20 gün seviyesine kadar gerilemiş durumda. Bu oran, pandemi döneminde görülen 29 günlük seviyenin oldukça altında.

IEA’nın son raporunda, normal şartlarda aylarca yetecek rezervlere sahip olan bazı Avrupa ülkelerinin artık 20 günden daha az yakıt stoğuna güvenmek zorunda kaldığı vurgulanıyor. Raporda ayrıca, stokların 23 günün altına düşmesinin bazı havalimanlarında fiziksel yakıt kıtlığına yol açabileceği ve bunun uçuş iptalleri ile talep daralmasını tetikleyebileceği uyarısı yapılıyor.

“Sıfır Gün” Riski ve Tedarik Zinciri Kırılması

Enerji analiz şirketlerinden Clearview Energy Partners yöneticisi Jacques Rousseau, özellikle Orta Doğu kaynaklı yakıta bağımlı bölgelerde durumun daha da kritikleşebileceğini belirtiyor. Rousseau’ya göre bazı bölgelerde “yakıtın tamamen tükendiği günler”, yani “sıfır gün” senaryosu dahi ihtimal dahilinde.

Associated Press’in analizine göre, ABD Avrupa’daki açığı kapatmak için jet yakıtı ihracatını ciddi ölçüde artırarak günlük yaklaşık 150 bin varil seviyesine çıkardı. Ancak uzmanlar, bu geçici çözümün uzun vadede yeterli olmayacağı görüşünde.

Havayolu Şirketleri Alarmda: İptaller ve Zamlar Başladı

Artan maliyet baskısı, küresel havayolu şirketlerini doğrudan etkilemeye başladı. Kanada merkezli Air Canada, artan yakıt maliyetleri nedeniyle New York’taki John F. Kennedy Uluslararası Havalimanı seferlerini yaz sezonu boyunca iptal ettiğini açıkladı.

Avrupa’da KLM, maliyet artışları nedeniyle yaklaşık 160 uçuşu iptal edeceğini duyururken, easyJet 2026 mali yılının ilk yarısında yüz milyonlarca sterlin zarar beklediğini açıkladı.

Alman havayolu devi Lufthansa ise yüksek yakıt fiyatları ve operasyonel baskılar nedeniyle eski uçaklarını filodan çıkarma kararı aldı.

ABD merkezli Delta Air Lines, United Airlines ve American Airlines gibi büyük taşıyıcılar da bagaj ücretlerini artırarak maliyetleri yolculara yansıtmaya başladı.

Asya’da Cathay Pacific yakıt ek ücretlerini yüzde 34 artırırken, Air India bazı uçuşlara 280 dolara varan ek ücretler getirdi. Emirates ve KLM de fiyat tarifelerinde düzenlemeye gitti.

Yaz Sezonu Öncesi Kritik Uyarı

Uzmanlar, sevkiyatların normale dönmesinin aylar sürebileceğini ve bu süreçte bilet fiyatlarının daha da artabileceğini belirtiyor. Özellikle yaz sezonunun yaklaşmasıyla birlikte talep artarken arzın kısıtlı kalması, havacılık sektöründe “yüksek fiyat – düşük kapasite” dengesini kaçınılmaz kılabilir.

ABD Başkanı Donald Trump ise İran ile anlaşma sağlanana kadar deniz ablukasının süreceğini ifade ederek, krizin kısa vadede çözülmeyeceği mesajını verdi.

Uzmanlara göre, Hürmüz Boğazı’ndaki istikrarsızlık sadece enerji piyasalarını değil, küresel ticaret ve turizm akışlarını da uzun süre etkilemeye devam edecek.

Kaynaklar: Reuters, Associated Press (AP), IEA Raporu, IATA Verileri, BBC, Financial Times
Florya Gazetesi Haber Merkezi

İKİ GEMİYE ATEŞ AÇILDI

Gündeme bomba gibi düşen bu gelişme sonrası bölgede tansiyon yeniden yükseldi. İngiliz basını, İran hücum botlarının Hürmüz'den geçmeye çalışan bir petrol tankerine ve kargo gemisine ateş açtığını duyurdu. Tanker mürettebatının güvende olduğu belirtildi.

"ABD TAAHHÜTLERİNE BAĞLI KALMADI"

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, Hürmüz Boğazı’na ilişkin yayınladığı bildiride, İran’ın müzakerelerde varılan uzlaşma doğrultusunda iyi niyet olarak sınırlı sayıda sivil geminin kontrollü geçişine onay verdiğini ancak ABD’nin "geçmiş dönemlerde olduğu gibi" taahhütlerine bağlı kalmayarak deniz ablukasını sürdürdüğü belirtildi. Bu nedenle Hürmüz Boğazı’nın yeniden kapatıldığı ve Boğaz'ın İran Silahlı Kuvvetleri tarafından sıkı şekilde kontrol edileceği kaydedildi.

Ayrıca bildiride, ABD’nin, İran’a gelen ve İran’dan giden gemilerin serbest dolaşımına izin verene kadar Hürmüz Boğazı’ndaki sıkı kontrolün devam edeceği vurgulandı.

HAMANEY: DONANMAMIZ HAZIR

Hürmüz'de abluka krizi tırmanırken, İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney yeni bir açıklama yayımladı. Hamaney, açıklamada "Donanmamız düşmanlarımıza yeni ve acı yenilgiler yaşatmaya hazır" ifadesini kullandı.

Risale-i Nur hareketinin temel esasları olan ihlas, uhuvvet ve sebatı hayatının merkezine yerleştiren Bayramoğlu, özellikle genç nesillere rehberlik eden dersleriyle biliniyordu. Nur Talebeleri arasında “ağabey” sıfatıyla anılan Bayramoğlu, sade yaşamı ve tavizsiz duruşuyla örnek bir şahsiyet olarak hafızalarda yer etti.

Risale-i Nur Hizmetine Adanmış Bir Ömür

Bayramoğlu’nun hayatındaki en belirgin yönlerden biri, Risale-i Nur hizmetine olan sarsılmaz bağlılığıydı. Üstadından aldığı hizmet anlayışını hiçbir dünyevi hesap gözetmeden sürdürmesi, onu “sadakat abidesi” olarak nitelendirenlerin sayısını artırdı.

Onun ders halkalarında öne çıkan temel mesaj; fani dünyanın geçiciliği karşısında baki hakikatlere yönelmenin zaruretiydi. Bu yönüyle Bayramoğlu’nun sohbetleri, yalnızca bilgi aktaran değil, aynı zamanda kalpleri inşa eden bir derinlik taşıyordu.

İslam Birliği Perspektifine Katkıları

İslam dünyasının birlik ve beraberliğine dair fikirleriyle de dikkat çeken Bayramoğlu’nun, bu alandaki görüşleri çeşitli platformlarda dile getirildi. Özellikle İslam Birliği Platformu çatısı altında yapılan değerlendirmelerde, onun İslam birliğine katkıları sıklıkla vurgulandı.

Platform temsilcilerinden Ali Pekkendir, Bayramoğlu’nun İslam dünyasında ayrışmalar yerine vahdeti önceleyen yaklaşımının altını çizerek, “Onun ortaya koyduğu hizmet anlayışı, sadece Türkiye için değil, tüm İslam âlemi için bir modeldir” değerlendirmesinde bulundu.

“Asıl Mesele Baki Hakikatlere Tutunmaktır”

Bayramoğlu’nun hayatından çıkarılan en temel derslerden biri, dünyevi dalgalanmalar karşısında sarsılmadan hakikate bağlı kalabilmek olarak özetleniyor. Onun çizgisi, iman hizmetinde istikrarın ve ihlasın ne denli belirleyici olduğunu ortaya koyuyor.

Vefatının 5. yıl dönümünde yapılan anma programlarında, Bayramoğlu’nun Kur’an hizmetine adanmış ömrü bir kez daha hatırlatılırken, bıraktığı manevi mirasın gelecek nesiller için yol gösterici olmaya devam edeceği ifade ediliyor.

Dualarla anılan Hüsnü Bayramoğlu için yapılan ortak temennilerde, “Mekânı cennet, makamı ali olsun; Üstadına komşu olsun” ifadeleri öne çıkıyor.

Kaynaklar: Risale-i Nur Külliyatı, İslam Birliği Platformu açıklamaları, Nur Talebeleri hatıraları, yerel ve ulusal medya arşivleri
Florya Gazetesi Haber Merkezi

Numan Kurtulmuş

'ACABA HANGİ KURUM İSRAİL'İN BU SOYKIRIMINA BİR DUR DİYEBİLECEKTİR?'

Numan Kurtulmuş'un konuşmasından öne çıkan başlıklar şöyle:

"İnsanların reaksiyon göstermesine rağmen 3 yıl içerisinde 75 binden fazla insan öldürülmüş, bunların da yüzde 70'ini kadınlar ve çocuklar teşkil etmiştir. Acaba kim, hangi kurumu kullanarak İsrail'in bu soykırımına bir dur diyebilecektir? Aynı şekilde Amerikan ve İsrail güçlerinin İran'a saldırısıyla başlayan ve ardından da İran'ın bölgedeki ülkelere yayarak genişlettiği bu savaşı, acaba kim, nasıl durduracaktır? Bunun için hangi uluslararası kuruluşun gücü ne şekilde tecelli edecek ve istediğimiz sonucu elde edebilecektir?

'DÜNYADA BU KURUMLAR ARTIK BİR FONKSİYON İCRA ETMİYOR'

Dünyada kurumlar vardır ama bu kurumlar artık bir fonksiyon icra etmiyor, bu kurumlar çökmüştür. Dünyada kurallar da vardır, özellikle Birleşmiş Milletler'in kuruluş felsefesini oluşturan kurallar, hepimizin bugün de altına imza atacağımız kurallardır. Ancak o kurallar sadece kağıt üzerinde vardır. Kurumların çökmesi ile birlikte kurallar da çökmüştür. Sadece kurallar da değil, uluslararası ilişkilerin tüm terminolojisi de neredeyse yerle bir olmuş, çökmüş gitmiştir. Kısacası küresel sistem, tam bir çürüme hali içerisindedir. Bu sistemin, bu çürümüşlüğünden kurtulması için olağanüstü çabalara, olağanüstü gayretlere ihtiyacımız olduğu aşikardır.

Numan Kurtulmuş

'İSRAİL'İN BM ÜYELİĞİ ASKIYA ALINMALI'

Bu çerçevede, isterse uluslararası sistemin dünyadaki bazı olumsuz gelişmeleri nasıl önleyebildiğine iki örnek vermek istiyorum. Bunlardan birisi, 1974 yılında Güney Afrika'nın apartheid rejimi dolayısıyla Birleşmiş Milletler üyeliği askıya alınmıştır. Bugün de aynı apartheid uygulamalarını Filistinlilere karşı İsrail uyguluyor. Sadece insanlara karşı bir soykırım gerçekleştirmiyor, mart ayında alınan bir kararla, İsrail Parlamentosunun kararıyla Batı Şeria'daki Filistinlilere de ölüm cezası getiriliyor. Bir ülkede Filistinlilere karşı başka hukuk, İsraillilere karşı başka bir hukuk uygulamak apartheid değil de nedir?

Dün Güney Afrika’ya uygulanan apartheid rejimi uygulamaları dolayısıyla Birleşmiş Milletler üyeliği askıya nasıl alındıysa bugün de İsrail'in Birleşmiş Milletler üyeliği mutlaka askıya alınmalı ve apartheid rejimi önlenmelidir. Yani istenirse eli kanlı bir rejim durdurulabilirmiş."

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kahramanmaraş'ın Onikişubat ilçesinde 14 yaşındaki İsa Aras Mersinli'nin bir ortaokula düzenlediği, 9 kişinin hayatını kaybettiği, 20 kişinin yaralandığı silahlı saldırıya ilişkin açıklama yaptı. Başsağlığı dileyen Erdoğan, olayın aydınlığa kavuşturulacağını vurguladı.

ERDOĞAN'DAN İLK AÇIKLAMA

Cumhurbaşkanı Erdoğan şunları söyledi: "Kahramanmaraş’ta gerçekleşen, tüm Türkiye’yi derinden üzen silahlı saldırıdan etkilenen tüm vatandaşlarımıza, tüm ailelerimize, özellikle sevgili yavrularımıza geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum.

"OLAY MUTLAKA AYDINLIĞA KAVUŞTURULACAKTIR"

Bu elim saldırıda maalesef pırıl pırıl evlatlarımızı ve fedakâr bir eğitimcimizi kaybettik. Kaybettiğimiz canlarımıza yüce Allah’tan rahmet niyaz ediyor; kederli ailelerine sabır, eğitim camiamıza başsağlığı diliyorum. Cumhuriyet savcılarımız, mülkiye ve maarif müfettişlerimiz derhâl başlatılan soruşturmaları titizlikle yürütmektedir. Olay tüm boyutlarıyla mutlaka aydınlığa kavuşturulacaktır.

"ACININ SİYASETİ OLMAZ"

Millî Eğitim, Aile ve Sosyal Politikalar, İçişleri, Adalet ve Sağlık Bakanlarımız, yaralılarımızla ve hadiseden etkilenen kardeşlerimizle ilgilenmek, acıları paylaşmak ve sürece bizzat vaziyet etmek üzere Kahramanmaraş’a intikal etmişlerdir. Milletçe hepimizin yüreğine kor bir ateş düşüren böyle bir saldırının siyasi polemiklere ve reyting kaygısına malzeme yapılmaması, vicdani olduğu kadar ahlaki bir görevdir. Acının siyaseti olmaz.

"DEZENFORMASYON İÇEREN PAYLAŞIMLARA İTİBAR EDİLMEMELİ"

Hadisenin hassasiyetine binaen başta basın mensuplarımız olmak üzere toplumun tüm kesimlerinden gerekli özeni göstermelerini rica ediyorum.

Bu süreçte milletimizden yalan ve yanlış haberlere, dezenformasyon içeren paylaşımlara itibar etmemelerini, ilgili kamu kurumlarımızın açıklamalarını dikkate almalarını istirham ediyorum. Evlatlarımıza, ailelerimize ve öğretmenlerimize tekrar geçmiş olsun diyorum."

İLETİŞİM BAŞKANLIĞINDAN MEDYA KURULUŞLARINA UYARI

Öte yandan İletişim Başkanlığından yapılan yazılı açıklamada, son günlerde meydana gelen okul saldırılarına ilişkin gelişmelerin kamuoyunda hassasiyetle takip edildiği belirtildi.

Sürecin sağduyuyla yönetilmesi, toplum huzurunun korunması ve özellikle çocukların psikolojik güvenliğinin gözetilmesinin büyük önem arz ettiği vurgulanan açıklamada, şu değerlendirmelere yer verildi: "Bu çerçevede, medya kuruluşlarımızın yayın politikalarında azami sorumluluk bilinciyle hareket etmeleri gerekmektedir. Şiddet eylemlerinin ayrıntılı tasvir edilmesi, maktullerin ve faillerin kimliklerinin öne çıkarılması, olayların dramatize edilerek sürekli gündemde tutulması, benzer eylemlere özendirici etki oluşturabileceği gibi, toplumda korku ve panik iklimini de derinleştirebilecektir. Bu nedenle yayınlarda ölçülülük, hassasiyet ve etik ilkeler temel alınmalıdır. Kamu kurumlarımız, başta Adalet, İçişleri, Milli Eğitim ve Sağlık bakanlıkları olmak üzere, ilgili tüm birimlerle koordinasyon içerisinde çalışmalarını sürdürmektedir. Emniyet birimlerimiz sahada gerekli güvenlik tedbirlerini artırırken, eğitim kurumlarımızda rehberlik ve psikososyal destek süreçleri titizlikle yürütülmektedir. Kurumlarımızın iletişim süreçlerinde şeffaflık, doğruluk ve zamanında bilgilendirme esas alınmakta, kamuoyunun doğru bilgiye erişimi sağlanmaktadır."

RTÜK: EN AĞIR YAPTIRIMLAR İVEDİLİKLE VE KARARLILIKLA UYGULANACAKTIR

Ayrıca RTÜK'ten yapılan açıklamada ise saldırıya ilişkin, toplumun huzurunu bozan ve çocukların ruh sağlığını olumsuz etkileyen sorumsuz yayıncılık anlayışına karşı hiçbir taviz verilmeyeceğini, yasaklara riayet etmeyen kuruluşlar hakkında en ağır yaptırımların kararlılıkla uygulanacağını bildirdi.

Eğitimciler ve psikologlar, ailelerin çocuklarıyla kurduğu iletişimin niteliğinin belirleyici olduğuna dikkat çekerken, öğretmenlerin ve okul yönetimlerinin de öğrencilerin yalnızca akademik değil, duygusal gelişimlerini de yakından takip etmesi gerektiğini vurguluyor.

Bununla birlikte eğitim sistemine yönelik yapısal tartışmalar da yeniden alevlenmiş durumda. Zorunlu eğitim süresi, öğrencilerin ilgi ve yeteneklerine göre yönlendirilmesi, mesleki eğitimin güçlendirilmesi ve üniversite sistemindeki standart farklılıkları kamuoyunda daha fazla tartışılmaya başlandı.

Özellikle bazı uzmanlar, akademik eğitime devam etmek istemeyen öğrencilerin erken yaşta mesleki alanlara yönlendirilmesinin hem bireysel hem de toplumsal fayda sağlayabileceğini ifade ediyor. Türkiye’de sanayi ve ara eleman ihtiyacının devam ettiği de bu tartışmaların önemli bir boyutunu oluşturuyor.

Eğitim politikalarına ilişkin öneriler arasında, ortaokul sonrası yönlendirme sisteminin güçlendirilmesi, rehberlik hizmetlerinin yaygınlaştırılması ve okul-aile iş birliğinin daha kurumsal bir yapıya kavuşturulması öne çıkıyor.

Yaşanan bu acı olay, yalnızca bir güvenlik meselesi değil; gençlerin sesine daha fazla kulak verilmesi, onların psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarının daha doğru analiz edilmesi gerektiğini açık şekilde ortaya koyuyor.

Kaynaklar: Reuters, BBC, Anadolu Ajansı, TRT Haber

Florya Gazetesi Haber Merkezi

MELONİ'DEN NÜKLEER CEVAP

İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, ABD Başkanı Trump'ın sözlerine cevap verdi.

Nükleer saldırı iddiaları hakkında konuşan Meloni, ''Bildiğim kadarıyla, dokuz ulus nükleer silaha sahip, ancak yalnızca biri bunları kullandı. O ulus Amerika Birleşik Devletleri. Bay Trump gerilimi düşürmeli. Kimse Washington gibi nükleer tehditler savurmaz ve o da sözlerine dikkat etmeli." ifadelerini kullandı.

TRUMP: ŞOK OLDUM

ABD Başkanı Donald Trump, İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin kendilerine, İran'a karşı başlattıkları savaşta yardım etmemesi dolayısıyla "şok" olduğunu belirtti.

Trump ayrıca Meloni için "İnsanlar ondan memnun mu? Bunu hayal edemezdim. Ona şok oldum. Cesur olduğunu düşünmüştüm ama yanılmışım." ifadelerini kullandı.

BD Başkanı Donald Trump, Vatikan Devlet Başkanı Papa 14. Leo'yu bir kez daha hedef alarak, "birilerinin Papa'ya İran'ın nükleer silaha sahip olmasının kesinlikle kabul edilemeyeceğini söylemesi" gerektiğini belirtti.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Birileri Papa 14. Leo'ya, İran'ın son iki ayda en az 42 bin masum, tamamen silahsız protestocuyu öldürdüğünü ve İran'ın nükleer bombaya sahip olmasının kesinlikle kabul edilemeyeceğini söyleyebilir mi?" ifadesini kullandı.

Lütfen birisi Papa Leo'ya İran'ın son iki ayda en az 42.000 masum, tamamen silahsız protestocuyu öldürdüğünü ve İran'ın nükleer bombaya sahip olmasının kesinlikle kabul edilemez olduğunu söylesin. Bu konuya gösterdiğiniz ilgi için teşekkür ederim. AMERİKA GERİ DÖNDÜ!!! Başkan DONALD J. TRUMP

ABD Başkanı Trump, yaptığı diğer paylaşımda ise NATO'ya tepki göstererek, "NATO bizim yanımızda olmadı ve gelecekte de olmayacak." değerlendirmesinde bulundu.

VANCE'TEN PAPA 14. LEO'YA "TEOLOJİ HAKKINDA DİKKATLİ KONUŞULMALI" ELEŞTİRİSİ

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de Georgia eyaletinde düzenlenen "Turning Point USA" etkinliğinde Papa 14. Leo'yu hedef aldı.

Vance, çatışmalarla ilgili fikir ayrılıkları olabileceğini söyleyerek, Papa 14. Leo'ya ilişkin "Burada mesele, teoloji hakkında görüş bildirecekseniz dikkatli olmalısınız. (Bu görüşün) gerçeğe bağlı olmasını sağlamalısınız. Ben böyle yapmaya çalışıyorum ve kesinlikle Katolik ya da Protestan olsun din adamlarından bunu beklerim." diye konuştu.

TRUMP İLE PAPA ARASINDAKİ İLİŞKİLER KARŞILIKLI AÇIKLAMALARLA GERİLDİ

Son dönemde sıkça savaş karşıtı açıklamalar yapan Papa 14. Leo'nun, 11 Nisan'da ABD ile İran heyetleri arasında Pakistan'daki görüşmeler sürerken Aziz Petrus Bazilikası'ndaki dünya barışı etkinliğinde, "Artık kendine ve paraya tapınmaya son. Güç gösterisine son. Savaşa son. Gerçek güç, hayata hizmet etmekte kendini gösterir." ifadelerini kullanması dikkat çekmişti.

Basında, Papa'nın bu sözlerinin, hiç isim vermemesine karşın Trump'a yönelik olduğu değerlendirmelerine yer verilmişti.

Papa'nın sözlerinin ardından Trump, 13 Nisan'da sosyal medya hesaplarından yaptığı paylaşımlarda, Papa 14. Leo'nun "suç ve nükleer silahlar konusunda zayıf" ve "dış politikada berbat" olduğunu savunmuş ve Papa 14. Leo'nun bu göreve sırf ABD'li olduğu ve kendisi Beyaz Saray'da bulunduğu için Kilise tarafından "onunla başa çıkmak" amacıyla getirildiğini iddia etmişti.

Trump, "İran'ın nükleer silaha sahip olmasının sorun olmadığını düşünen bir Papa istemiyorum. Ben, ezici bir çoğunlukla seçildiğim şeyi tam olarak yaptığım için ABD Başkanı'nı eleştiren bir Papa istemiyorum. Leo, Papa olarak kendine çekidüzen vermeli, sağduyulu davranmalı, radikal solun isteklerine boyun eğmeyi bırakmalı ve siyasetçi değil de büyük bir Papa olmaya odaklanmalı." ifadelerini kullanmıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, Vatikan Devlet Başkanı Papa 14. Leo'yu eleştirmesinin ardından paylaştığı ve kendisinin Hristiyan geleneğindeki Hazreti İsa gibi tasvir edildiği görseli sildi.

Ayrıca ABD Başkanı Trump, eleştirilerinin ardından kendisini Hazreti İsa gibi tasvir eden bir görsel de paylaşmış, daha sonra bu paylaşımını silmişti.

Papa 14. Leo da 13 Nisan'da Cezayir'e giderken uçakta gazetecilere yaptığı açıklamada, "Trump yönetiminden korkmuyorum. Ben siyasetçi değilim. Bu nedenle savaşa karşı yüksek sesle konuşmaya devam edeceğim. Onunla bir tartışmaya girmeye niyetim yok." demişti.

AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Yerebakan, Türkiye Basın Federasyonu'nun "Anadolu Sohbetleri" programına konuk olarak basın mensuplarının sorularını cevapladı. Sağlığa erişimde Türkiye'nin dünya ülkelerine göre çok iyi yerde olduğunu belirten Yerebakan, sağlık alanında doğru zamanda, doğru yatırımların yapıldığını ifade etti.

AK Parti Sağlık Politikaları Başkanlığı olarak sağlık hukuku ve sağlık etik yasalarının güçlendirilmesi ve denetim modelleri üzerinde çalışma yürüttüklerini açıkladı.

“HASTANELER OECD ORTALAMASININ 3 KATI HASTAYA HİZMET VERİYOR”

Türkiye'deki hastanelerde yılda OECD ortalamasının 3 katı kadar hastaya tedavi hizmeti verildiğini anlatan Yerebakan, Sağlık Bakanlığı’nın, aile hekimliğini güçlendirerek hastanelerdeki bu yükün azaltılması yönünde çalışmaları sürdürdüğünü kaydetti.

“VATANDAŞLARIMIZI SAĞLIKLI HAYAT MERKEZLERİNE DAVET EDİYORUM”

Sağlıklı yaşam ve önleyici sağlık hizmetleri kapsamında vatandaşların “sağlıklı hayat merkezleri”ne başvurmalarının önemine işaret eden Yerebakan, “Sağlık Bakanlığımız, her ilçede/ilde Sağlıklı Hayat Merkezleri kurdu. Ben bütün vatandaşlarımızı buralardan hizmet almaya davet ediyorum. Orada diyetisyen, psikolog var, şekerinizi, kilonuzu, boyunuzu kontrol eden, bununla ilgili size yönlendirmeler yapan, koruyan insanlarımız var. Aynı zamanda erken tanı önemli. Erken tanı merkezlerimiz de burası. Dolayısıyla kamu, belki etkili dile getirememiş olabiliyor ama isteyen vatandaşımıza bütün bu imkanları en iyi şekilde sunabildiğimiz Sağlıklı Hayat Merkezleri var." dedi.

“MİKROPLASTİKLER HORMON DENGESİNİ VE ÜREME SAĞLIĞINI ETKİLİYOR”

Çevresel toksinlerin yanı sıra mikroplastiklerin insan sağlığı üzerindeki etkilerine işaret eden Yerebakan, mikroplastiklerin üreme sağlığını etkileyip etkilemediğine yönelik soru üzerine şunları söyledi:

“Hayatın her yerinde plastik ve petrokimyasal var. Dolayısıyla plastiğin, ftalatların, BPA gibi çeşitli maddelerin hormonal bozukluklara yol açtığı ve üreme sağlığını olumsuz etkilediği yönünde elimizde kanıtlar var. Çok şükür ki dünyada bu konuda farkındalık oluşturan çok değerli bir insan ülkemizde, kıymetli hanımefendi, Sayın Cumhurbaşkanımızın eşleri. 'Sıfır Atık' konsepti gündemiyle bütün dünyada bir algı oluştu. Çevre sağlığını biz iyi yönetmediğimiz sürece insan sağlığında sadece üreme problemlerini, erkek tipi kısırlığı vesaireyi konuşmayız. Çevrenin insana, kronik hastalıklar, şeker hastalığı, ağız hastalıkları, kalp hastalıkları, kanser ve üreme açısından da bir risk oluşturduğunu ifade etmek istiyorum. O yüzden çevre bilincimizi de arttırmamız lazım."

TÜRKİYE’DEKİ DOKTOR SAYISI YETERLİ Mİ?

Halit Yerebakan, Türkiye'deki doktor sayısına ilişkin soruya da, “Türkiye ihtiyacı olan doktor sayısına erişti mi? Henüz değil. Türkiye, Avrupa Birliği standartlarında veya oradaki norm kadroya benzer seviyede norm kadroya 2026 diyorlardı, hadi 2028 olsun. Ama 2029 olmayacağını öngörüyoruz. Dolayısıyla önümüzdeki 1-2 yıl içerisinde bu norm kadro seviyesine ulaşacağımızı düşünüyoruz. Çok yüksek düzeyde asistanımız var, yani uzman gelişiyor demektir. Çok yüksek düzeyde tıp fakültesi öğrencimiz var.” yanıtını verdi.

“Önümüzdeki iki gün boyunca inanılmaz olaylara tanık olacaksınız” diyen Trump’ın bu sözleri, bölgede yeni askeri hamleler ya da yoğun diplomatik temasların yaşanabileceği şeklinde yorumlandı.

ABD yönetiminin mevcut ateşkesi uzatmama yönündeki yaklaşımı, sahadaki gelişmelere göre hızlı ve sert kararların alınabileceği ihtimalini güçlendiriyor. Washington’un bu tavrı, İran ile ilişkilerde yeni bir kırılma noktası olabileceği değerlendirmelerine yol açtı.

Savaşın nasıl sonuçlanacağına ilişkin soruya da yanıt veren Trump, iki ihtimali açık şekilde dile getirdi: “Bu süreç ya bir anlaşmayla biter ya da İran’ın kapasitesinin tamamen yok edilmesiyle. Ancak bir anlaşma daha iyi olur, çünkü o zaman yeniden inşa edebilirler.” Bu açıklama, ABD’nin hem diplomatik çözümü hem de askeri seçeneği masada tuttuğunu ortaya koydu.

Trump ayrıca İran’daki iç siyasi yapıya ilişkin dikkat çekici bir iddiada bulunarak, yönetimde değişim yaşandığını ve radikal unsurların etkisinin azaldığını öne sürdü. Bu değerlendirme, Washington’un yalnızca dış politikayı değil, İran’ın iç dinamiklerini de yakından izlediğini gösteriyor.

Küresel dengeye ilişkin açıklamalarında ise Trump, kendi liderliğinin önemine vurgu yaptı ve “Eğer ben başkan olmasaydım dünya paramparça olurdu” ifadelerini kullandı.

Uzmanlar, ateşkesin uzatılmayacağı yönündeki mesajın ve “48 saat” vurgusunun, bölgede tansiyonu yeniden yükseltebileceğine dikkat çekiyor. Bu süreçte özellikle Orta Doğu’daki askeri hareketlilik, enerji hatlarının güvenliği ve küresel piyasalardaki dalgalanmaların yakından izleneceği belirtiliyor.

Kaynaklar: Reuters, BBC, ABC News, Al Jazeera
Florya Gazetesi Haber Merkezi

SGK, yalnızca aylıkları durdurmakla yetinmiyor. Tespit edilen kişilerden bugüne kadar yapılan tüm ödemeler yasal faiziyle birlikte geri talep edilirken, ilgili dosyalar savcılıklara iletilerek adli süreç başlatılıyor.

Denetimler hem dijital veri analizi hem de saha çalışmalarıyla yürütülüyor. Adres kayıtları, sosyal incelemeler ve yerinde kontroller birlikte değerlendirilerek, resmi kayıtlarda boşanmış görünmesine rağmen fiilen aynı adreste yaşamaya devam eden kişiler tespit ediliyor.

SGK Başuzmanı İsa Karakaş, söz konusu uygulamanın basit bir usulsüzlük olmadığını belirterek, bunun “nitelikli dolandırıcılık” kapsamında değerlendirildiğini ifade etti. Karakaş ayrıca, bu tür vakalarda “resmi belgede sahtecilik” suçlamasıyla da adli işlem başlatıldığını vurguladı.

Sahte boşanma vakalarının ortaya çıkarılmasında ihbar mekanizması önemli rol oynuyor. “Alo 170” hattına yapılan başvuruların büyük kısmının akraba, komşu ve yakın çevreden geldiği belirtilirken, bu ihbarlar doğrultusunda başlatılan incelemelerin kısa sürede sonuç verdiği kaydedildi.

Denetimlerde özellikle İstanbul, Ankara ve Zonguldak öne çıkan iller arasında yer aldı. Bu şehirlerde çok sayıda dosya incelemeye alındı.

Öte yandan, hileli boşanma tespit edilen kişiler yalnızca aylıkları değil, devlet tarafından karşılanan Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamındaki sağlık giderlerini de faiziyle birlikte geri ödemek zorunda kalıyor.

Uzmanlar, mevzuata aykırı bu tür işlemlerin ciddi mali yük ve ceza yaptırımları doğurduğuna dikkat çekerek, vatandaşların hak kaybı yaşamamak adına yasal çerçevede hareket etmeleri gerektiğini vurguluyor.

Kaynaklar: Reuters, Anadolu Ajansı, Hürriyet, SGK verileri
Florya Gazetesi Haber Merkezi

TARİHİN AKIŞINI DEĞİŞTİREN BULUŞ

Çanaksız-Çömleksiz Neolitik Çağ’da yaşayan insanlar, henüz tarım yapmıyor, kalıcı yerleşimlerde bulunmuyordu. Buna rağmen, tonlarca ağırlıktaki T biçimli dikilitaşları oyarak dairesel tapınaklar haline getirdiler. Bu durum, “İnsanlar önce yerleşti, sonra tapınak yaptı” görüşünü tamamen geçersiz kılıyor. Göbeklitepe, insanların inanç birliği etrafında organize olabildiğini ve ruhsal motivasyonun teknolojik gelişimden önce geldiğini gösteriyor.

DAİRESEL YAPI VE SEMBOL DİLİ

Göbeklitepe’nin dairesel planı, kadim inançlarda yer alan “yaşam döngüsü”nü simgeliyor: Doğum, ölüm ve yeniden doğuş. T biçimli sütunlarda yer alan kabartmalar; akbaba, akrep, yılan ve sepet gibi semboller, insanlığın kolektif bilinçaltında yer etmiş arketiplerin izlerini taşıyor. Bu figürler, ruhun bedenden ayrılışını, bereketi, yeraltı dünyasını ve doğa döngüsünü anlatıyor.

Klaus Schmidt’in de ifade ettiği gibi, Göbeklitepe yalnızca bir tapınak değil; aynı zamanda ölüm kültü, toplumsal hafıza ve göksel düzenle ilgili derin bir inanç sisteminin merkeziydi.

BİLİMSEL AÇIDAN GÖBEKLİTEPE’DE ENERJİ VAR MI?

Son yıllarda bazı araştırmacılar, bölgedeki manyetik alan farklılıkları ve taşlarda ölçülen doğal rezonans frekanslarının “enerji alanı” iddialarına zemin hazırladığını belirtiyor. Ancak bu durum, jeolojik olarak olağan sayılıyor. Bölgedeki kireçtaşı yapısı, yer altındaki su damarlarıyla birlikte doğal elektromanyetik titreşimler üretebiliyor.

Bilim insanları, bu ölçümleri “doğal enerji salınımları” olarak yorumlarken; spiritüel araştırmacılar Göbeklitepe’nin dünyanın kadim enerji hatlarıyla (ley lines) kesiştiğini savunuyor. Bu görüşe göre Göbeklitepe, Mısır piramitleri ve Stonehenge gibi noktalarla aynı küresel enerji ağının parçası olabilir.

KUTSAL BİR MERKEZİ KORUMA GELENEĞİ

Göbeklitepe’nin üstünün bilinçli biçimde kapatılmış olması, “kutsalı koruma” anlayışıyla açıklanıyor. Antik toplumlar, işlevini tamamlamış dini merkezlerin üzerini kapatarak hem doğa hem de zaman karşısında koruma altına alırlardı. Bu durum, Göbeklitepe’nin bir felaketle değil, bilinçli bir ritüelle kapatıldığını düşündürüyor.

İNSANLIĞIN BİRLİK RUHU

Göbeklitepe’nin inşası, binlerce insanın organize biçimde ortak bir amaca yöneldiğini gösteriyor. O dönemin koşullarında böyle bir işbirliği, yalnızca inanç gücüyle açıklanabilir. Bu da insanın, maddi gelişimden önce manevi bir bilinç düzeyine ulaşabildiğini kanıtlıyor.

Bugün Göbeklitepe, sadece bir arkeolojik alan değil; insanlığın kökenine, ruhsal evrimine ve evrenle kurduğu kadim bağa ışık tutan bir sembol olarak görülüyor.

Florya Gazetesi Haber Merkezi

Amasya’nın Yeşilırmak kıyısı boyunca uzanan Yalıboyu Evleri’ni bilir misiniz? İç avlu, haremlik-selamlık bölümlerinden oluşan bu Osmanlı’dan kalma konaklar erken dönem Osmanlı konut mimarisinin en güzel örneklerinden.

Amasya’ya yapacak olduğunuz ziyarette yan yana bitişik Yalıboyu Evleri’ni görebilir, bazılarının içlerini ziyaret ederek sergilenen dönemsel eşyalar, kıyafet ve takıları inceleyebilirsiniz.

Şehirlerin isimlerinin nereden geldiğine ilginiz var mı? Peki dünyaca ünlü Apollon Tapınağı ile ünlü Didyma Antik Kenti’nin Aydın’ın Didim ilçesine ismini verdiğini biliyor muydunuz?

Tarihte tanrılara adak yeri olduğu kadar falcıları ile de ünlü Didyma, döneminde “Dünyanın en büyük kehanet şehri” olarak bilinme. Günümüzde ise Türkiye’nin popüler tarihi yerleri arasında yer alan görmeye değer antik kentlerden biri.

Caminin inşasına ait bir menkıbe vardır. Rivayete göre; Yıldırım Bayezıd, Niğbolu muharebesinde muzaffer olunca yirmi cami yaptırmaya karar verir. Bursa’ya geldiğinde bu fikrini damadı olan Emir Sultan’a söylemiş, O’da yirmi cami yerine yirmi kubbeli bir cami yapılmasını tavsiye etmiştir. Caminin yeri de Emir Sultan’a, rüyasında manevi bir işaretle gösterilmiş, ertesi gün bu işaret edilen yerde çimen bittiği görülerek caminin yeri tespit edilmiştir. Karar Padişaha bildirilmiş, Padişah da bunu uygun görerek caminin inşasını başlatmıştır. Cami, Niğbolu zaferinde kazanılan ganimet mallarıyla yaptırılmıştır.

Ulu Camii ile ilgili bir diğer menkıbe de şadırvanı hakkındadır; Caminin inşaatı esnasında şadırvanın yerinde yaşlıca bir kadına ait bir ev olduğu ve gönül rızası ile satmadığı için devlet büyüklerinin İslam hukukuna saygıları gereği zorla almadığı anlatılır. Bu ev, namaz kılma mahalli dışında olmak kaydıyla ve üstü açık şekilde öylece bırakılmıştır. Kadının vefatından sonra bu yerin camiye dahil edildiği rivayet edilmektedir. Boş bırakılan bu yerde bulunan şu anki şadırvan daha sonraki yıllarda İstanbul’dan Bursa’ya siyasi sürgün olarak gelen Karaçelebizade Abdulaziz Efendi tarafından yaptırılmıştır. Seyyah Evliya Çelebi 1640’lı yıllarda suyu Uludağ’dan gelen bu güzel havuzun içinde alabalıkların yüzdüğünü ifade eder. En tepeden Allah’ın birliğini ifade edercesine tek merkezden kaynayan bu şadırvanın suyu, havuza dökülürken Allah’ı teşbih eder gibi otuz üç ayrı yerden akmaktadır.

Caminin ilk imam-hatibi, Mevlid-i Şerif yazarı Süleyman Çelebi’dir. Mevlid-i Şerif’i yazmasına vesile olan meşhur hadise burada cereyan etmiştir. 1409 yılı Ramazan ayında ikindi namazını müteakip kürsüye çıkan vaiz efendi, konuşması esnasında “Rasüller arasında fark yoktur…” (Bakara 285) ayetinin tefsirini yaparken, cemaatten biri itiraz ederek “Risalet yönüyle aralarında fark olmasa bile benim peygamberim Hz. Muhammed (s.a.v.), fazilet açısından hepsinden üstündür.” der. Bu mesele tartışma konusu olur. Bu konuşmaya şahit olan Süleyman Çelebi o dakikadan itibaren Hz. Peygamber’in faziletlerini anlatan Mevlid-i Şerif’ini yazmaya karar verir. Mevlid-i Şerif Türkçe yazılmış olup yaklaşık bin beyittir.

Hutbe’nin sağ tarafında yüksekçe bir yere asılan siyah örtü, Kabe kapısının örtüsüdür. Mısır Seferi’nden sonra halife olan Yavuz Sultan Selim, Mekke’de onarıma girişmiş, bu arada Kabe’nin örtüsünü İstanbul’dan gönderilen yeni örtü ile değiştirmiştir. Yavuz, eski örtüyü ise Bursa’ya getirtip Ulu Cami’ye hediye etmiş ve kendi elleri ile taşıyıp asmıştır. Saf altın iplik ile üzerine ayetler işlenmiş bu örtü, yüzyıllar boyu kararmadan kalmıştır ;ancak yapılan bazı hatalı restorasyonlar sonucu caminin rutubet alması üzerine işlemeleri dökülmüş olduğundan günümüzde ayetler ancak parlak ışık altında görülebilir.

Yapılış tarzı açısından Osmanlı mimarisinde özgün bir yapı olan Ulu Camii, 55,00 x 69,00 metre ölçülerinde, dikdörtgen planlı bir yapıdır. Toplam iç alanı 3.165,5 m2’dir. Türkiye’deki “Ulu Cami” ismindeki camilerin en büyüğüdür. Mihrabın bulunduğu duvar diğer duvardan daha büyüktür. On iki ayak üzerine yirmi kubbe ile üzeri örtülmüş olan caminin ortasındaki kubbenin üstü açıktır. Son yıllarda bu açıklık camla kaplanmıştır. Duvarları tümüyle düzgün kesme taş ile örülmüştür.

Ankara savaşında Yıldırım Bayezıd’ı yenen Timur, orduları ile Bursa’ya gelip, caminin kuzey kapısını yakarak tahrip etmiştir. Karamanoğlu Mehmet Bey tarafından da çevresine odun yığılarak yakılmıştır. 1855 yılında meydana gelen depremde caminin on sekiz kubbesi çökmüş, sadece batı minaresinin dibindeki kubbe ile mihrap önü kubbesi ayakta kalmıştır. 1889 yılında çıkan bir yangında minarelerin ahşap olan külahları yanmış, sonrasında kâgir olarak yeniden yapılmıştır. 1959-1961 yıllarındaki onarımlarda sıvalı olan duvarlar kazınmış, kuzey yönündeki kapı da aslına uygun olarak yeniden yapılmıştır. 1494, 1503, 1551, 1563, 1567, 1572, 1668, 1670, 1724, 1742, 1815, 1855 ve1861 yıllarında büyük çapta onarımlar yapılmış, bugünkü görünümüne kavuşmuştur.

14. yüzyıl izlerini taşıyan sekiz sıraya düzenlenmiş istalaktitleri, dış yan köşelerde kum saati biçimli sütunceleri ile zengin görünümlü olan mihrap, 1751 yılında tamamlanmıştır. Sol tarafında mihrabı yapan Mehmet ustanın adı yazılıdır. Ceviz ağacından yapılmış ve siyah renge boyanmış olan minber, caminin en güzel en sanatkarane işlenmiş, eşine az rastlanır bir sanat eseridir. Kapısı üzerinde bulunan 0,40 x 1,00 metre boyutlarındaki kitabede, Yıldırım Bayezıd’in emri ile 802 H. (1400) yılında tamamlandığı belirtilmektedir. Minber, Manisa da Saruhanlı İshak Bey’in 1379 tarihli Ulu Camii minberini yapan Antepli Hacı Mehmet b. Abdülaziz el Dukki’nin eseridir. Bu bilgiyi veren yazı, minberin sağ korkuluğunda dikey olarak yazılmıştır. Künkedari Sanatı ile yapılmıştır. Tutkal ve çivi kullanılmadan, geometrik şekilde oyularak birbirine geçme ile meydana getirilmiş bir eserdir. Doğu yüzünde bazı çıkıntıları vardır ve bunların güneş sistemi ile gezegenler olduğu söylenir. Üzerindeki işlemeler ile bu minber, Selçuklu üslubundan Osmanlı üslubuna geçişin bir şaheseridir.

Zarif sekiz sütun üzerine oturan yüksek ve sade müezzin mahfili 1549 yılında yaptırılmıştır. Mahfilin karşısındaki ayağa yerleştirilmiş yuvarlak tek parça mermerden oyulmuş taş kürsü, 1815 yılında yaptırılmıştır. Caminin doğu, batı ve kuzey yönünde olmak üzere üç kapısı vardır. Bu kapılardan kuzey ve batı yöndekiler yeni olup, doğudaki kapı kanatları camiyle aynı dönemde yapılmıştır. Ahşap kanatları ceviz ağacındandır. Bazı yerleri bozulmuş olmasına rağmen, günümüze kadar sağlam olarak gelebilmiştir. Oyma ve geçmeli geometrik motiflerle süslü kanatlar, caminin minberine uygun olarak 16. Yüzyılın karakteristik özelliğini taşımaktadır. Kuzey yönündeki avluya açılan taç kapısının görümünü, eserin heybetini bir kat daha artırmaktadır. Kavsarası on bir sıra düzenlenmiş istalaktitlerden oluşmakta, parlak nişinin etrafını geniş ve sade bir silme dolanmaktadır.

Caminin pencereleri biçim ve ölçü bakımından her cephede farklı olup, söveleri düz mermerlidir. Pencere alınlıklarında “nefeslik” denilen küçük açıklıkları bulunmaktadır. Güney duvarındaki bir alt sıra pencereler, sonradan kapatılmıştır. Üst sıra pencereler, alt sıra pencerelerle aynı eksen üzerinde değildir. Duvar kalınlıkları birbirinden farklıdır. Doğu 2,80 metre, batı 3,10 metre, kuzey 2,40 metre ve güney duvarı ise 2,20 metre kalınlığındadır.

Ulu Cami’nin iç duvarlarını süsleyen levhaların çoğunun altında, hattatının imzası bulunmaktadır. Büyük çoğunluğunun eksikleri Hattat Şefik Bey tarafından düzeltilmiş veya yeniden yazılmıştır. Cami içinde 13 ayrı yazı karakteri ile 41 ayrı hattat tarafından, duvara yazılmış 87, levha halinde 105, tamamı 192 adet yazı mevcuttur. Ayrıca çok değerli saatler, şamdanlar, Kur’an-ı Kerimler bulunmaktadır.

Cami, doğu ve batı köşelerinde iki minareye sahiptir. Batıda yer alan minare, Yıldırım Bayezıd tarafından yaptırılmıştır. Camiye bitişik olan minare kaidesi tamamen mermerden olup, gövdesi tuğla örtülüdür. Dıştan ve işten olmak üzere bu minareye çıkan iki yol vardır. Birisi kubbelere, diğeri şerefesine çıkar. Şerefeler iki minarede de eş olup, altı sıra tuğla istalaktitlerle düzenlenmiştir. Cami avlusunda üç şadırvan bulunmaktadır. Cami içerisindeki şadırvanın, Osmanlı Devleti’nin ilk yıllarında, Türklerin suya olan ilgilerinden kaynaklanarak tasarladığı tahmin edilmektedir. On altı köşeli havuz, üç çanaklı fıskiyeden sekiz kol halinde dökülen sularla dolarak musluklara dağıtılmaktadır. Mihrap ekseni ile her üç kapının ekseni şadırvanın merkezinde birleşmektedir.

Trabzon’un Maçka İlçesi'nin Altındere Köyü sınırları içinde, Altındere vadisine hakim Karadağ’ın eteklerinde sarp bir kayalık üzerine kurulmuş olan Sümela Manastırı, halk arasında "Meryem Ana" adı ile anılır. Vadiden yaklaşık 300 metre yükseklikte bulunan yapı, bu konumuyla manastırların şehir dışında, ormanlarda, mağara ve su kenarlarında kurulma geleneğini sürdürmüştür.

Fotoğraf: Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Meryem Ana adına kurulan manastırın "Sümela" adını "siyah" anlamına gelen "melas" sözcüğünden aldığı söylenmektedir. Bu ismin manastırın kurulduğu koyu renkli Karadağlar’ dan geldiği düşünülmekte ise de Sümela kelimesi buradaki Meryem tasvirinin siyah rengine bağlanabilmektedir.

Sümela Manastırı'nın Tarihi

Rivayete göre Bizans İmparatoru I.Theodosius zamanında (375-395) Atina’dan gelen Barnabas ve Sophranios isimli iki rahip tarafından kurulmuş olan manastır, 6'ıncı yüzyılda İmparator Justinianus’un manastırın onarılarak genişletilmesini istemesi üzerine Generallerinden Belisarios tarafından tamir edilmiştir.

Sümela Manastırı’nın şimdiki durumuyla varlığını 13'üncü yüzyıldan itibaren sürdürdüğü bilinmektedir. 1204 tarihinde kurulan Trabzon Komnenosları Prensliği’nden III. Alexios (1349-1390) zamanında manastırın önemi artmış ve fermanlarla gelir sağlanmıştır. III. Alexios’un oğlu III. Manuel ve sonraki prensler döneminde de Sümela yeni fermanlarla zenginleştirilmiştir.

Doğu Karadeniz kıyılarının Türk egemenliğine girmesini takiben Osmanlı Padişahları pek çok manastırda olduğu gibi Sumela’nın da haklarını korumuşlar, bazı imtiyazlar vermişlerdir.

Sümela Manastırı’nın 18. yüzyılda bir çok bölümü yenilenmiş, bazı duvarlar fresklerle süslenmiştir. 19. yüzyılda büyük binaların ilave edilmesiyle manastır muhteşem bir görünüm kazanmış, en zengin ve parlak dönemini yaşamıştır.

Fotoğraf: Kültür ve Turizm Bakanlığı

Bu dönemde son şeklini alan manastır pek çok yabancı seyyahın ziyaret ettiği, yazılarına konu edilen bir yer haline gelmiştir. Trabzon’un 1916-1918 yılları arasındaki Rus işgali sırasında manastıra el konulmuş, 1923'den sonra tamamıyla boşaltılmıştır.

Sümela Manastırı’nın başlıca bölümleri; Ana kaya kilisesi, birkaç şapel, mutfak, öğrenci odaları, misafirhane, kütüphane ile kutsal ayazma’dır. Bu yapılar topluluğu oldukça geniş bir alan üzerine inşa edilmiştir. Manastırın girişinde su getirdiği anlaşılan büyük su kemeri yamaca yaslanmış durumdadır. Çok gözlü olan bu kemerin bugün büyük bölümü yıkılmıştır.

Dar uzun bir merdivenle manastırın ana girişine ulaşılmaktadır. Giriş kapısının yanında muhafız odaları bulunmaktadır. Buradan bir merdivenle iç avluya inilmektedir. Solda, manastırın esasını teşkil eden ve kilise haline getirilen mağaranın önünde çeşitli manastır binaları bulunmaktadır. Sağ tarafta kütüphane yer almaktadır. Yine sağda yamacın ön yüzünü kaplayan büyük balkonlu bölüm keşiş odaları ve misafir odaları olarak kullanılmıştır ve 1860 yılına tarihlenmektedir. Avlunun etrafındaki binalarda odalardaki dolapları, hücreleri, ocakları ile Türk sanatının etkileri de görülmektedir.

Manastırın ana ünitesini meydana getiren kaya kilisesinin ve ona bitişik şapelin iç ve dış duvarları fresklerle donatılmıştır. Kaya kilisesinin içinde avluya bakan duvarda III. Alexios dönemine ait fresklerin varlığı tespit edilmiştir. Şapeldeki freskler ise 18'inci yüzyılın başlarına tarihlenmektedir ve üç ayrı devirde yapılan üç tabaka görülmektedir. En alt tabakanın freskleri daha üstün niteliktedir.

Fotoğraf: Official Turkish Museums

Sümela Manastırı’nda yer yer sökülerek alınmış olan ve oldukça harap bir görünüm taşıyan fresklerde işlenen başlıca konular İncil’den alınmış sahneler, Hz. İsa ve Meryem Ana’nın hayatı ile ilgili tasvirlerdir.

Kaynak: Trabzon İl Kültür veTurizm Müdürlüğü, Sümela Manastırı

Antik çağlardan beri pek çok medeniyetin merkezinde yer alan Boğaz, sırlarla ve efsanelerle dolu. Kız Kulesi’nin hüzünlü aşk hikayesinden, suların altında yatan gizemli şehirlere kadar, her köşesi başka bir hikaye anlatıyor.

Bugün Boğaz’ın tadını çıkarmanın en iyi yolu, onu güzel bir yemek eşliğinde seyretmektir. Lezzetli bir menü ile güzel müzikler dinlemek ve buna bir de Boğaz manzarası eklenirse… İşte, unutulmaz bir an. Bu anları keyifle yaşayabilmek için en yakın zamanda Queb Restaurant‘ı denemelisiniz.

Boğaziçi Hakkında

Boğaziçi, İstanbul Boğazı olarak da bilinir ve bu ismi, belki de Çanakkale Boğazı’ndan ayrım yapmak için kazanmıştır. Boğaz’ın genişliği, daralan ve genişleyen bölgelere göre 500 metre ile 3 kilometre arasında değişirken, derinliği ise 50 ile 120 metre arasındadır ve ortalama 60 metre derinliğe sahiptir.

Boğaz, İstanbul’un kalbinden geçer ve kıyılarındaki önemli yerler arasında Kız Kulesi, Çırağan Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, Ortaköy Camii, Rumeli Hisarı ve Anadolu Hisarı, Galatasaray Adası, Kuleli Askerî Lisesi, Küçüksu Kasrı ve Beylerbeyi Sarayı sayılabilir. Bu mekanlar, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle dikkat çeker. Örneğin, Kız Kulesi’nin romantik efsaneleri ve Çırağan Sarayı’nın Osmanlı İmparatorluğu döneminden kalma görkemli mimarisi, İstanbul’un zengin geçmişine ışık tutar.

Asya ve Avrupa kıtalarını İstanbul’da bağlayan üç köprü ve bir tünel bulunur. Bunlar sırasıyla, güneyde Boğaziçi Köprüsü, merkezde Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve kuzey ucunda, Karadeniz ile birleşen noktada Yavuz Selim Köprüsü’dür. Ayrıca, Marmaray Tüneli, iki kıtayı yerin altından birleştirir. Bu yapılar, hem mühendislik harikaları hem de İstanbul’un modernleşme sürecinin simgeleridir.

Boğaziçi, dünyanın en yoğun ticari nakliye kanallarından biridir. Günde yaklaşık 140 kargo gemisi, ortalama 90 dakikalık bir geçiş süresiyle bu kanaldan geçer. Geçiş sırasında her gemide iki yerel pilotun bulunması ve dev radar kulelerinin boğazdaki tüm deniz hareketlerini izlemesi yasal bir zorunluluktur. Buna rağmen, yoğun trafik ve navigasyonel zorluklar nedeniyle zaman zaman kazalar meydana gelebilir.

İstanbul Boğazı’nın Mitolojik Hikayesi

İstanbul Boğazı’nın İngilizce adı ‘Bosphorus’, bir Yunan mitine dayanır. Bu mit, Zeus’un Io adında bir kadına olan aşkını ve karısı Hera’nın kıskançlığını anlatır. Hera, Zeus’un sadakatsizliğini keşfettiğinde, Io’yu bir öküze dönüştürür ve onu rahatsız etmesi için bir at sineği yaratır. Efsaneye göre Io, bu sinekten kaçarken Boğaz’ın karşı yakasına atlar. Bu olay, ‘bous’ (öküz) ve ‘poros’ (geçit) kelimelerinin birleşiminden ‘Bosphorus’ adını, yani ‘öküz geçidi’ anlamını türetir.

Karadeniz’in soğuk ve derin sularında yapılan son deniz arkeolojik çalışmalar, Türkiye’nin kıyı şeridinde su altında kalmış antik şehirlerin varlığını ortaya çıkarmıştır. Bu buluntular, bölgenin zengin tarihini ve gizemli geçmişini aydınlatmaktadır.

Jeolojik kanıtlar, antik çağlarda İstanbul Boğazı’nın kuzey ucunun toprak ve kaya ile tıkanmış olduğunu göstermektedir. Bu tıkanıklık, Karadeniz’in dış dünyayla bağlantısını engelliyordu ve su seviyesi, Ege Denizi ve Marmara Denizi’nin altındaydı.

Bir teoriye göre, büyük bir deprem sonucunda Boğaz’daki bu tıkanıklık aşılır ve Karadeniz’den Boğaz’a doğru şiddetli bir su tufanı başlar. Bu olay, su seviyelerini yükseltir ve kıyıdaki toplulukları sular altında bırakır. Bazı bilim insanları, bu olayın ünlü Nuh’un Tufanı efsanesine ilham kaynağı olabileceğini düşünmektedir.

Tarihte İstanbul Boğazı

İstanbul Boğazı, antik çağlardan bu yana stratejik ve ticari açıdan büyük bir öneme sahip olmuştur. Bu bölge, Bizans İmparatorluğu (daha sonra Konstantinopolis ve bugünkü adıyla İstanbul) için mükemmel bir yerleşim yeri olarak seçilmiş ve tarih boyunca pek çok medeniyetin ilgisini çekmiştir.

1453’te Fatih Sultan Mehmet, Bizans başkenti Konstantinopolis’i kuşatmak ve boğazı kontrol altına almak için önemli bir hamle yaptı. Rumeli Hisarı (Avrupa Kalesi) ve Anadolu Hisarı’nı (Anadolu Kalesi) inşa ettirdi. Bu kaleler, Boğaz üzerinde hakimiyet kurarak, kuşatılan Konstantinopolis’e takviye kuvvetlerinin ulaşmasını engelledi ve şehrin fethinin önünü açtı.

Osmanlı İmparatorluğu için Boğaz, hem stratejik bir geçit noktası hem de bir engel olarak önemli bir rol oynadı. İmparatorluk, her bahar İstanbul’dan devasa ordularını Anadolu, Suriye ve İran’daki askeri seferler için yola çıkarırdı. Bu süreç, orduların Boğaz üzerinden geçişini gerektiriyordu, bu da lojistik ve stratejik zorluklar yaratıyordu.

Adriyatik Denizi kıyısında Balkan toprakları üzerinde; Türk vatandaşlarının umuma mahsus pasaport sahiplerinin 180 gün içinde 90 gün vizesiz yurtdışında seyahat edebilecekleri Bosna Hersek tarih ve doğal güzellikleri ile Balkanların en güzel şehirlerine ev sahipliği yapmaktadır.  Eşsiz doğası, büyüleyici şelaleleri ve pek çok medeniyete ait tarihi yapıları ile Osmanlı İmparatorluğu’na ait birçok tarihi yapıya ev sahipliği yapmakta Bosna Hersek yaz aylarında tarihi ve kültürel zenginlikleri yanı sıra doğal güzellikleri ile de Balkanların en güzel seyahat durakları arasında Balkanların incisidir. Tarihi, Roma İmparatorluğu’na dayanmakta; Bosna Hersek, Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatlar olmak üzere üç etnik gruba ayrılmış; pek çok medeniyetin tarihi ve kültürel zenginliklerinden izler taşımakta; Osmanlı İmparatorluğu hâkimiyeti altında; çok sayıda savaş görmüş ve birçok bölgesi bombalanmış; yaşamını yitirenleri anmak için anıtlar ülkenin her şehrinde yer almaktadır.  Sizlerde üç milletin tek bir çatı altında buluştuğu; Avrupa'nın kalbinde UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiş zenginlikleriyle Balkanlarda Osmanlı'nın izlerini takip ederken; Hersek, Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatların bir arada hoşgörüyle yaşadığı; yüzyıllar boyu hoş görünün simgesi olmuş; tarihi ve doğal güzellikleriyle Türk vatandaşlarından vize istemeyen ülkeler arasında yer almakta Bosna Hersek'in yemyeşil dağlarla çevrili şehirlerinde unutamayacağız yolculuğunuza eşlik edecek doğa harikası manzaralarla keyifli bir tatilin keyfini Balkanların en güzel ülkeleri ve şehirleri arasında gerçekleştirebilirsiniz. Biz sizler için Bosna Hersek gezisi hakkında merak edilen her şeyi yazımızda derledik. Bosna Hersek nerede? Bosna Hersek’ de ne yenir? Bosna Hersek’e nasıl gidilir? Türkiye’den Bosna Hersek seyahati için gerekli vize gerekli mi? Bosna Hersek’te nerede kalınır? Bosna Hersek’te gezilmesi gereken şehirler? Gibi birçok konu başlığı altında Bosna Hersek ülkesinin şehirlerine yolculuğumuz başlasın. Keyifli okumalar…

Bosna Hersek Gezisi

Katolik Batı Roma, Ortadoks Doğu Roma ve güneyine de Osmanlı eklendiği için "Balkanların Kudüs'ü" olarak anılmakta şehirleri çatısı altında korumakta; dünyanın en uzun ve en derin kanyonlarına ev sahipliği yapmakta Bosna Hersek; tarihi ve doğal güzellikleriyle Balkanların en güzel seyahat rotasını çizmektedir. Tarihi köklü Roma İmparatorluğu’na dayanmakta; Bosna Hersek, Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatlar olmak üzere üç milletin bir arada hoşgörüyle yaşadığı; kültür ve medeniyetin geçiş yeri Bosna Hersek dünya savaşlarında aldığı darbeler sonrası küllerinden yeniden doğarak; tüm güzellikleri ile ülkeyi ziyaret etmekte gezgin ruhlu kişilere farklı dünyaların kapılarını aralamaktadır. Sönmeyen Ateş Anıtı, Umut Tüneli ve Viyeçnitsa Kütüphanesi gibi pek çok tarihi yapı arasında tarihin izlerinde zamanda yolculuk yapıyor gibi hissedeceğiniz; tarihin atmosferini koruyan Başçarşı dükkânları arasında dönem dizisi setinde kendinizi başrol yerine koyacağınız Bosna Hersek kültür gezisi yanı sıra yemyeşil ağaçlar ve sarp dağları, dünyanın en uzun ve en derin kanyonlarında yürüyüş ve rafting sporu yapmak isteyenlerinde vazgeçemeyecekleri benzersiz rotasyonlara kapılar aralamaktadır. Balkanların Kudüs’ü olarakta Balkanların en güzel ülkeleri arasında yer almakta Bosna Hersek gezisi için; Avrupa Rüyası yurtdışı turları içerisinde yer alan:

• Büyük Balkan Turu ile Balkan Rüyası turumuzla 8 günde 5 ülke 15 şehir gezerek; her sabah başka şehirde uyanacağız; Bosna Hersek, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Arnavutluk ülkelerinde unutamayacağınız ve daha önce deneyimleme fırsatına sahip olmadığınız yurtdışı tatiline çıkma fırsatına sahip olunuz.

Peri bacaları nerede diye sorduğumuzda aklımıza hemen Kapadokya gelir. Birçoğumuz da Kapadokya’yı bu kadar değerli kılan şeyin de Peri Bacaları olduğunu düşünür. Çok uzun yıllar önce burada yaşayan imparatorluklar, uygarlıklar Peri Bacalarını oyup kendilerine sığınacak yer, ibadethane ve daha bir sürü şey yaratmış. Bundan dolayı da diyebiliriz ki evet, peri bacaları çok değerlidir. Dünyanın ve Türkiye’nin bir çok yerinde Peri Bacaları vardır fakat hiçbiri Kapadokya’daki Peri Bacaları kadar eşsiz ve güzel değildir. Bir tepede oturup sessizce Peri Bacalarını izlemek hem bizlere büyük bir keyif hem de huzur veriyor. Kapadokya bölgesinin neredeyse her yerinde görebileceğimiz Peri Bacaları ile ilgili kısa bilgi yazısına hep beraber göz atalım.

Peri Bacası Nedir?

Kapadokya‘da bolca görebileceğiniz ve sizi kendilerine hayran bırakan peri bacaları koni biçimindeki tepelerinde kaya blogu bulunan yapılardır. Sel suları, yağmur ve rüzgarın sayesinde aşındırdığı tüften var olan yapılardır. Peri Bacaları’nın hiçbiri insanlar tarafından yapılmamış, tamamiyle doğal bir yapı veya oluşumdur.

Kapadokya’da birçok çeşit Peri Bacası görmek mümkün. 1 ile 15 metrelik büyüklüklerde bulunan Peri Bacaları eğer 1 metreden küçük veya 15 metreden büyükse bu yapı Peri Bacası olarak sayılmıyor. Bunun dışında da sivri, mantar şekilli ve sütunlu Peri Bacaları’yla da karşılaşırsanız hiç şaşırmayın. Dünyanın birçok yerinde Peri Bacası bulunmasına rağmen hiçbir yerde Kapadokya’daki kadar yoğun değil. Bundan dolayı da Peri Bacaları Dünyanın 7 Harikası listesine girmiştir.

Peri Bacaları Nasıl Oluşmuştur?

Jeolojik dönemlerdeki aktif volkanlar sayesinde günümüzde Peri Bacaları dediğimiz yapılar meydana gelmiştir. Yaklaşık altmış milyon sene önce Torosların yükselmesiyle Anadolu fayını sıkıştırmaya başlar. Böylelikle de yanar dağlar lav püskürtmeye başlar. Yapılan araştırmalar sonucunda ise çok uzun yıllar önce yani milyonlarca yıl önce Kapadokya bölgesi aslında bir iç denizmiş. Böylelikle de yanar dağlardan püsküren lavlar da bu iç denizi kurutmuştur. Sonuç olarak da bir tüf tabakası oluşturmuş. Bu tabakaların içinde de bazalt, kil, kumtaşı ve volkan külü varmış. Bundan dolayı bazı alanlarda daha sert, bazı alanlarda da yumuşak lav birkintileri ortaya çıkmış. Zaman içinde de seller, yağmurlar ve rüzgar sayesinde de söz konusu kısımlar tabir-i caizse bir heykeltraşın elinden çıkmışçasına yontulmaya başlamış. Bu yontulmalar sayesinde de günümüzde büyük hayranlık ve şaşkınlık duyduğumuz adına da Peri Bacaları dediğimiz doğal yapıtlar oluşmuş.

Hititler, Bizanslar, Persler, Selçuklular, Osmanlılar ve daha bir sürü uygarlık söz konusu Peri Bacalarını görmüş. Yaşam alanı ve daha birçok amaçla kullanmış ve günümüze kadar muazzam bir şekilde ulaşmışlar. İçerisine kilise, şapel, manastır oyulan Peri Bacalarına yaptıkları kiliseler için İncil’den birçok hikaye sahnelenmiş, böylelikle de değerlerine daha da çok değer katılmıştır. Peri Bacaları hakkında daha detaylı bir yazı okumak isterseniz Kapadokya Peri Bacaları Oluşumu yazımıza göz atabilirsiniz.

Daha önce de anlattığımız gibi Kapadokya bölgesinde birçok Peri Bacası bulunuyor. Fakat söz konusu Peri Bacaları’nın en yoğun olduğu Kapadokya bölgeleri Uçhisar, Avanos ve Ürgüp bölgelerinin oluşturduğu üçgen bölgenin içidir. Bundan dolayı Nevşehir Peri Bacaları en çok ziyaret edilen bölgedir. Soğanlı Vadisi‘nde de birçok Peri Bacasıyla karşılaşabilirsiniz aynı zamanda. Aksaray Güzelyurt’a bağlı olan Selime bölgesinde de yamaçlara yaslı bir şekilde Peri Bacaları gözükür. Tüm bunların dışında da Paşabağ Vadisi’ne uğramadan geçmeyin diyoruz. Çünkü burası Peri Bacaları’yla doludur. Hem de zamanında keşişlerin inzivaya çekildiği sessiz sakin ve huzurlu bir bölgedir.

Ayrıca Peri Bacaları ile alakalı birçok efsane de vardır.

Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) Kuzey Carolina Wilmington Üniversitesi'nin yürüttüğü çok uluslu bir araştırmaya göre, piramitler Nil Nehri'nin uzun süre önce kaybolmuş olan bir kolu sayesinde yapılmış olabilir.

Nil'in bu kolu günümüzde çöl ve tarım arazilerinin altında kalmış durumda.

Arkeologlar uzun yıllardır, piramitlerin inşasında kullanılan taş bloklar ve diğer malzemelerin yakınlardaki bir su yolu üzerinden taşınmış olabileceği ihtimali üzerinde duruyordu.

Araştırma ekibinden Prof Eman Ghoneim, "Ama bu zamana kadar hiç kimse bu su yolunun yeri, şekli, boyutu ya da piramitlere yakınlığına dair net bir şey söyleyemiyordu" diyor.

Göbeklitepe’de yapılan kazılarda, yerleşik yaşama geçişle ilgili mevcut bilgileri alt üst edecek buluntular ortaya çıkmıştır. Göbeklitepe, M.Ö. 10.000 yani günümüzden 12.000 yıl öncesine tarihlenen Çanak Çömleksiz Neolitik döneme ait bir inanç merkezidir. 80 dönümlük alana sahip olan ören yeri, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca 2005 yılında 1. Derece arkeolojik sit alanı ilan edilmiştir. İnsanoğlu ilk kez, Neolitik Dönemde doğa ile olan ilişkisini kendi lehine çevirerek, avcılık ve toplayıcılık ile birlikte tarıma da yönelmiştir. Yine bu dönemde hayvanların evcilleştirilmesi gerçekleşmiş, ilk dini ve sivil mimari örnekleri ortaya çıkmaya başlamıştır.

Şanlıurfa İl Merkezi’nin 17 km doğusunda Örencik (Karaharabe) Köyü’nün 3 km kuzeydoğusunda yer alan Göbeklitepe, adını bölgede bulunan yatır mezardan (ziyaretten) almaktadır. İlk kez 1963 yılında İstanbul ve Chicago Üniversitelerinin işbirliği ile hazırlanan “Güneydoğu Anadolu Bölgesi Araştırma Projesi” çerçevesinde gerçekleştirilen yüzey araştırmalarında, İstanbul Üniversitesinden Prehistorya Bölüm Başkanı Prof. Dr. Halet ÇAMBEL ve Chicago Üniversitesinden Prof. Dr. Robert BRAIDWOOD tarafından keşfedilmiştir.

1995 yılında Şanlıurfa Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden Arkeolog Harald HAUPTMANN’ın danışmanlığında yüzey araştırmaları yapılmış ve 1996 yılından 2006 yılına kadar Şanlıurfa Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden Arkeolog Klaus Schmidt danışmanlığında kazı çalışmaları sürdürülmüştür. Göbeklitepe’deki kazı çalışmaları, 2007 yılından itibaren Bakanlar Kurulu kararı ile Alman Arkeoloji Enstitüsünden Arkeolog Klaus Schmidt başkanlığında yürütülmektedir. Boğa, Tilki Ve Turnalı Stel Göbeklitepe’de ortaya çıkarılan ilginç buluntular arasında çöl varanı, sürüngen kabartmaları, yaban domuzları, turna, leylek, tilki, yılan, akrep, koyun, aslan örümcek ve kafası olmayan insan kabartması, erkeklik organı abartılı olarak tasvir edilmiş erkek heykelleri vb. ortaya çıkan bulgular 12.000 yıl önce yerleşik hayata geçen bu dönem insanının inançlarını yansıtan önemli bulguları oluşturmaktadır. Mimarlık tarihi, insanoğlunun avcı ve toplayıcı toplumdan yerleşik topluma geçmesi ile başlar. Göbeklitepe’de bulunan 12.000 yıllık yapılar, mimarlık tarihinin başlangıcı olarak kabul edilmiştir. İnsanoğlunun tek tanrılı dinlerden önceki çok tanrılı döneme ait ilk tapınağı, M.Ö.4.000 yılına tarihlenen Malta Adası’ndaki tapınak olarak biliniyordu. Göbeklitepe Tapınağı’nın tespiti ile bu bilgiler geçerliliğini yitirmiş ve insanoğlunun ilk tapınağının günümüzden 12.000 öncesine tarihlenen “Göbeklitepe Tapınağı” olduğu bilimsel verilerle kanıtlanmıştır.

Bu tespit ile birlikte arkeoloji tarihi yeniden yazılmaya başlanmıştır. Dünyada kabul gören arkeolojik görüşe göre insanoğlunun avcı ve toplayıcı yaşam biçiminden yerleşik hayata geçmesindeki en önemli faktörler; açlık korkusu ve korunma içgüdüsüdür. Ancak Göbeklitepe bu tabuyu yıkmıştır. Zira yapıldığı dönem göz önüne alındığında; yerleşik yaşama geçişte dinsel inanışların da etkisinin olabileceğini ispatlamıştır. Anlaşılan o ki; gelecekte yapılacak kazılar, Göbeklitepe’nin kendine has birçok sırrı sakladığını ortaya çıkaracaktır.