"MEKKE SAVUNMA İTTİFAKI TARİHİ BİR DÖNÜM NOKTASI"

Görüşmede, Mekke Savunma İttifakı'nı bölgede barış, birlik ve istikrar adına "tarihi bir dönüm noktası" olarak nitelendiren Şerif, Pakistan'ın bu ittifak kapsamında Suudi Arabistan'ın egemenliğinin, toprak bütünlüğünün ve güvenliğinin korunmasına "sarsılmaz biçimde bağlı olduğunu" vurguladı.

"PAKİSTAN, SUUDİ ARABİSTAN İLE OMUZ OMUZA"

Şerif, Pakistan'ın Suudi Arabistan ile "omuz omuza durduğunu" ve "meşru öz savunma hakkını tam olarak desteklediğini" kaydetti.

Mahmood da göreve başlaması dolayısıyla kendisini tebrik eden Şerif'i anlaşma bağlamında işbirliğini artırmaya yönelik stratejiler konusunda bilgilendirdi.

'İHANETE UĞRAMIŞ GİBİ HİSSEDİYORUM'

ABD Başkanı'nın söz konusu girişimleri nedeniyle ihanete uğramış hissedip hissetmediği sorulan Zelenski, "Evet, ancak durum biraz daha karmaşık. Bu bana bağlı değil, ülkemizin hayatta kalması gerekiyor." yanıtını verdi.

Trump'ın dizel yakıt anlaşmasını "üzücü" olarak nitelendiren Zelenski, "Güçlü bir ortağımızı kaybediyoruz." ifadesini kullandı.

Volodimir Zelenski

'ÜLKEMİZİ SATMIYORUZ'

Zelenski, Ukrayna'nın ayakta kalabilmek için güçlü olması gerektiğini vurgulayarak, "Zayıf olamayız, aksi takdirde hayatta kalamayız. Ülkemizi satmıyoruz." dedi.

Ukrayna açısından meselenin ticaretle ilgili olmadığını belirten Zelenski, "Bizim için bu bir iş meselesi değil, hayatımızla ilgili. Bu bizim ülkemiz, bedenimiz, evimiz ve çocuklarımız. Bu bizim için çok önemli." diye konuştu.

'BAŞKAN TRUMP'IN DİĞER TARAFI SEÇMESİ ACI VERİCİ'

Zelenski, Trump'ın tutumunu eleştirerek, "Bu nedenle, Başkan Trump'ın bizim tarafımızı değil, diğer tarafı seçmesi acı verici. Ortada durmasına itirazımız yok ancak ortadaysanız ortada kalmalısınız, yanlış tarafta değil." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı Trump'ın danışmanlarının "yanlış düşündüğünü" savunan Zelenski, "Bu, tarihin doğru tarafı değil." değerlendirmesinde bulundu.

TRUMP, YAPTIRIMLARI GEÇİCİ OLARAK ASKIYA ALDIKLARINI AÇIKLAMIŞTI

ABD Başkanı Donald Trump, 9 Ekim'de, küresel akaryakıt fiyatlarını düşürmek amacıyla Rusya ile yüz binlerce ton dizel tedariki konusunda anlaştıklarını, karşılığında yaptırımları geçici olarak askıya aldıklarını duyurmuştu.

Trump'ın açıklaması, ABD Kongresi'nin, başkana, Rus petrolü veya doğal gazının en büyük ithalatçılarına önemli gümrük vergileri uygulaması talimatı veren yasayı geçirmesinden sadece birkaç hafta sonra gelmişti.

Esenyurt'taki Haramidere Sanayi Bölgesi'nde bazı iş yerlerini su bastı. Zafer Mahallesi'ne giden tünelde ise 2 araç mahsur kaldı. Haramidere Köprüsü'nün altından akan suyun seviyesi de kuvvetli yağışla yükseldi.

Sultangazi'de de şiddetli yağış nedeniyle yollar suyla doldu, vatandaşlar yağmurdan korunmak için saçak altlarına sığındı. Duraklarda yoğunluk oluşurken, yağıştan öğrenciler de olumsuz etkilendi.

Cebeci Mahallesi'nde bir binanın bodrum katını su bastı. İhbar üzerine bölgeye sevk edilen itfaiye ekipleri müdahalede bulunurken, olayda hasar meydana geldi.

Yine aynı mahalledeki bir alt geçidin suyla dolması nedeniyle bazı araçlar mahsur kaldı. Vatandaşlar, mahsur kalan araçları ip bağlayarak kurtarmaya çalıştı.

Eski Habibler Mahallesi'nde Nurettin Uzun İlkokulu ile Vefa Poyraz Caddesi'ni ayıran istinat duvarının bir bölümü, yoğun yağışın etkisiyle okul bahçesine doğru çöktü. Olayda yaralanan olmazken gerekli güvenlik önlemleri alındı.

İlçedeki Malkoçoğlu Mahallesi'nde Habibler ve Edirne Asfaltı güzergahında evleri ve bahçeleri su bastı. İşe ve okula gidenler yollarda yürümekte zorlandı.

Taş Ocağı Tüneli'nde ise 3 araç mahsur kaldı. Vatandaşlar kendi imkanlarıyla araçlarını kurtarmaya çalıştı.

- Beykoz'da okul bahçesini su bastı

Büyükçekmece Hürriyet Mahallesi Gonca Sokak'taki bir binanın bodrum katını su bastı.

Büyükçekmece Anadolu Lisesi'nin bahçe girişinde biriken su nedeniyle okula giriş ve çıkışta zorlanan öğrenciler, bankları yan yana dizerek üzerlerinden yürüdü.

Beykoz Sahil Yolu'ndaki Barbaros Hayrettin Paşa Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi'nin bahçesini su bastı. Öğrenciler okula girişte zor anlar yaşadı. İlçenin köy yolları ve mahallelerinde de su baskınları yaşanırken araçlarıyla yollarda ilerlemeye çalışan vatandaşlar güçlük çekti.

Sarıyer'deki İstinye Mahallesi'nde yolların suyla dolması nedeniyle araçlar ilerlemekte güçlük çekerken, vatandaşlar da yolun karşısına geçemedi.

Huzur Mahallesi'ndeki Harp Akademileri Kavşağı'nda, yağış nedeniyle rögar çevresindeki asfalt çöktü. Oluşan çukurun çevresine sürücüleri uyarmak amacıyla trafik konisi yerleştirildi.

Sarıyer'deki Hacıosman Metro İstasyonu da yağışın etkisiyle su aldı. Yolcular, tavandan akan sular nedeniyle istasyonda yürümekte zorlandı.

Başakşehir'de suyla dolan yollarda araçlar ilerlemekte güçlük çekti, bazı araçlar mahsur kaldı. İlçenin 4. Etap 1. Kısım Vadi Center AVM önünde ve Kayaşehir Mahallesi'nde su baskınları meydana geldi. Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'ne bağlanan alt geçitte biriken su nedeniyle araçlar ilerlemekte zorlandı.

İkitelli Sanayi Bölgesi'nde yolun bir istikametinin yağış nedeniyle kapanması üzerine araçlar karşı yönden ilerledi. Bazı araçlar ise suyun içinde mahsur kaldı.

Atatürk Bulvarı'nda servis araçları yolda kalırken toplu taşıma bekleyen vatandaşlar zor anlar yaşadı.

Bağcılar'ın İSTOÇ Mahmutbey mevkisinde ise yolun tek şeride düşmesi nedeniyle araçlar yavaş ilerledi.

Hasdal'da kuvvetli yağış nedeniyle araçlar ilerlemekte güçlük çekti. D-100 kara yolu altındaki Yakuplu mevkisinde bulunan alt geçidi su bastı. Ekiplerin suyu tahliye ettiği bölgede bazı araçlar arızalandı.

CICA Dönem Başkanı Azerbaycan’ın ev sahipliğinde düzenlenecek olan zirve, üye devletlerin yanı sıra gözlemci ülkeler ile CICA ortağı ve gözlemcisi uluslararası kuruluşların temsilcilerini bir araya getirecek.

Asya’da küresel siyaset ve ekonomi üzerinde belirleyici rol oynayan aktörlerin ortak önceliklerini ve işbirliği alanlarını ortaya koyması bakımından önem taşıyan zirvede, Azerbaycan’ın dönem başkanlığı sürecinde "Asya’da Daha Güçlü CICA, Bağlantısallık, Dijitalleşme ve Sürdürülebilir Kalkınma" temasıyla gündemine aldığı konuların ön plana çıkması bekleniyor.

Zirvede, sonuç belgesi niteliğini taşıyacak “Bakü Deklarasyonu” ile “İş Güvenliği ve Sağlığı Alanında İşbirliğine İlişkin Açıklama”nın kabul edilmesi ve Laos’un yeni üye olarak katılımının ilan edilmesi öngörülüyor.

BAKAN FİDAN ÇOK SAYIDA İKİLİ GÖRÜŞME YAPACAK

Bakan Fidan’ın, zirve toplantısında hitapta bulunması ve ikili görüşmelerde bulunması planlanıyor.

Bakan Fidan’ın, zirvedeki hitabında ve zirve marjında yapacağı ikili görüşmelerde, küresel krizler ve jeopolitik gelişmelerin yol açtığı sınamalar karşısında istişare, uzlaşı, karşılıklı güven ve bölgesel sahiplenme anlayışına dayalı ortak çözümler üretilmesinin önemini vurgulaması, bu kapsamda etkin çok taraflı diplomasinin korunması ve güçlendirilmesine öncelik verilmesi gerektiğinin altını çizmesi öngörülüyor.

GAZZE'DEKİ SOYKIRIMA VURGU

Fidan'ın, İsrail’in Gazze’de soykırımını sürdürdüğünü, işgalini genişlettiğini ve insani yardımların yeterli miktarda ulaştırılmasını engelleyerek Filistin halkını ağır yaşam koşullarına mahkum ettiğini belirtmesi ve bu vahim tablonun sona erdirilmesinin aciliyetini vurgulaması ve Barış Planı’nın uygulanmasını sekteye uğratan, Batı Şeria’da yasa dışı yerleşimci terörünü teşvik eden ve ilhak politikalarını ilerleten İsrail’in, bölgede kalıcı barış ve istikrarın tesis edilmesinin önündeki en önemli engeli oluşturduğunu kaydetmesi ve iki devletli çözüm temelinde adil ve kalıcı bir barışın tesis edilmesi için uluslararası toplumun İsrail üzerindeki baskısını artırması gerektiğini yinelemesi bekleniyor.

CICA çatısı altında, ekonomi, ticaret, dijitalleşme, enerji, bağlantısallık ve teknoloji başta olmak üzere çeşitli alanlarda ortak adımlar atılarak bölgesel işbirliği fırsatlarının karşılıklı fayda sağlayacak şekilde değerlendirilmesinin önemine işaret etmesi beklenen Fidan'ın, başta Orta Koridor ve Kalkınma Yolu olmak üzere, Türkiye’nin destek verdiği bölgesel bağlantısallık projelerinin, CICA üyelerinin bulunduğu coğrafyada istikrar üreten ve refahı destekleyen boyutunun altını çizmesi ve Orta Koridor Girişimi ile Kuşak ve Yol Girişimi’nin uyumlaştırılmasının bölgesel bağlantısallığı ve ekonomik işbirliğini güçlendireceğini belirtmesi planlanıyor.

Fidan'ın Zirve'de dijital dönüşüm ve yapay zeka başta olmak üzere gelişmekte olan teknolojilerin insan odaklı, güvenilir, ülkelerin dijital egemenliğine saygılı ve herkes için eşit erişilebilirlik sağlayan bir çerçevede geliştirilmesinin önemini vurgulaması, sürdürülebilir kalkınma yönündeki çabaları doğrudan etkileyen küresel çevre sorunları ve iklim değişikliğiyle mücadele için, güçlü bir siyasi irade ortaya konularak kararlı ve somut adımlar atılması gerektiğine dikkat çekmesi ve Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) ev sahibi ve başkanı olarak Türkiye’nin, iklim değişikliğinin kırılgan bölgeler üzerindeki olumsuz etkilerinin bertaraf edilmesinde öncü rol üstlenmeyi sürdüreceğini vurgulaması öngörülüyor.

CICA

Güvenlik alanında etkin çok taraflı örgütlerin bulunmadığı Asya coğrafyasında CICA, aralarında farklı önceliklere sahip aktörlerin de yer aldığı 28 ülkeyi ortak bir diyalog zemininde buluşturan yegane yapı konumunda.

Kuruluş, yüzölçümü bakımından Asya kıtasının yüzde 90’ını ve dünya nüfusunun yarısından fazlasını kapsıyor.

Üyeler arası işbirliği, askeri-siyasi boyut, ekonomik boyut, insani boyut, çevresel boyut ile yeni tehdit ve sınamalar boyutu olmak üzere beş temel başlık altında yürütülüyor.

CICA Dönem Başkanlıkları bugüne kadar sırasıyla Kazakistan, Türkiye, Çin, Tacikistan, Kazakistan ve Azerbaycan tarafından üstlenildi.

Azerbaycan, dönem başkanlığı süresince, ekonomik kalkınmaya katkı sağlayacak bağlantısallık, dijitalleşme ve sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin sektörel işbirlikleri ve bir dizi Güven Artırıcı Önlemler etkinlikleri aracılığıyla ilerletilmesini öncelik alanları olarak belirledi ve CICA’nın tam teşekküllü bir uluslararası kuruluşa dönüşüm sürecine ivme kazandırma yönünde faaliyetler gerçekleştirdi.

Bakü’de yarın düzenlenecek Yedinci Zirve’nin sonuç belgesi niteliğini taşıyacak "Bakü Deklarasyonu”nda, üye ülkelerin 2024-2026 Dönem Başkanı Azerbaycan öncülüğünde çevre, yapay zeka, bağlantısallık, sürdürülebilir kalkınma ve KOBİ’lerin geliştirilmesi gibi alanlarda yürüttükleri faaliyetlere yer verilmesi, ayrıca, CICA’nın dönüşüm sürecine, BM merkezli çok taraflılığa ve kuruluşun Asya’da işbirliğini artırmadaki rolüne dikkat çekilmesi bekleniyor.

"İş Güvenliği ve Sağlığı Alanlarında İşbirliğine İlişkin Açıklama” belgesinde ise üye ülkelerin insan yaşamına verdikleri öncelik ve bu alanda yönetim kapasitelerini geliştirme iradeleri ile bilgi ve tecrübe paylaşımının öneminin kayda geçirilmesi öngörülüyor.

TÜRKİYE VE CICA

Türkiye, kurucu üyelerinden biri olduğu CICA’nın çalışmalarına başından itibaren güçlü şekilde destek veriyor.

Güven Artırıcı Önlemler Kataloğu’nun “Yeni Sınamalar ve Tehditler (genel)” öncelik alanının koordinatörlüğünün yanı sıra “Askeri-Siyasi” boyutun, “Ekonomik” boyut altındaki “Küçük ve Orta Ölçekli İşletmelerin Geliştirilmesi” ve “Ticaret ve Yatırım” öncelik alanlarının, “Yeni Sınama ve Tehditler” boyutu altındaki “Terörizmle Mücadele” öncelik alanının eş koordinatörlüğü Türkiye tarafından yürütülüyor.

Türkiye, 8 Haziran 2010 tarihinde CICA Üçüncü Zirvesi’ne İstanbul’da ev sahipliği yapmış, 2010-2014 yılları arasında Dönem Başkanlığı’nı üstlenmişti. Bu dönemde, kurumsallaşma adımlarında etkin rol oynayan Türkiye, teşkilatın siyasi-askeri bir vizyon kazanması ve küresel görünürlüğünün artırılması yönündeki çabalara öncülük etmişti.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, AK Parti’ye katıldığı sürece ilişkin açıklama yaptı.

MEGA PROJEYİ AÇIKLADI

TRT Haber'e açıklamalarda bulunan Cemil Tugay, hayata geçirecekleri projeleri tek tek paylaştı.

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, trafik yoğunluğunu azaltacak Karşıyaka-Konak demir yolu tüp geçit projesinin müjdesini verdi.

Cemil Tugay, Körfez'in altından geçecek tarihi proje tamamlandığında Mavişehir'den Gaziemir'e kesintisiz metro olacağını açıkladı.

"TOPLU ULAŞIM İÇİN ÖNCELİKLİ PROJE"

Projeye ilişkin Cemil Tugay, şu ifadeleri kullandı:

"Marmaray ile aynı yapı ama enteresandır, bizde biraz daha kolay aslında, Marmaray daha zor bir inşaattı. Ben bunu özellikle bu konuları bilenlerle tartıştığım için söylüyorum, bizim Körfez bölgemizde bu tüp geçidin yapılması daha kolay. Toplu ulaşım için bunun yapılması önceliklidir diye düşünüyorum.

İzmir Körfezi yani maalesef geçen 10 yıllar içerisinde özen gösterilmemiş bir körfez. Bir kere İzmir'i İzmir yapan İzmir Körfezi. Ancak geçmiş dönemden o birikmiş sorunun daha hızlıca müdahaleyle giderilmesi lazım. Onun için de yine ben Bakanlığımızın desteğini beklediğimi ifade ettim. Çevre ve Şehircilik Bakanımız olumlu bana bir cevap verdi, yani Körfez'in bu dönemde çok daha hızlı temizleneceğini ve gerçekten insanların artık bundan çok memnun olacağını düşünüyorum."

KENTE NEFES ALDIRACAK

Projenin hayata geçirilmesi durumunda, Körfez'in iki yakası arasında raylı sistem bağlantısı kurulması ve kent içindeki ulaşım alternatiflerinin artırılması hedefleniyor.

Cemil Tugay'ın açıkladığı projede en dikkat çeken ayrıntılardan biri, tüp geçit hattının Üçyol'a bağlanması.

Bu bağlantının sağlanmasıyla Mavişehir'den Gaziemir'e kadar kesintisiz metro ulaşımının mümkün olması amaçlanıyor.

CEMİL TUGAY AK PARTİ'YE KATILMIŞTI

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, geçtiğimiz çarşamba günü AK Parti'ye katıldı.

Bu adımla birlikte yönetim, kentin tarihinde ilk kez AK Parti'ye geçti.

Cemil Tugay, rozeti takıldıktan sonra kürsüye çıkarak gelinen aşamayla ilgili açıklamalarda bulundu.

“Bir büyüğümüz dedi ki ‘Milletimize en büyük hediye siyasettir.’ En iyi siyasetin hizmet olduğunu anladım.” diyen Tugay, 7,5 yıldır belediye başkanı olduğunu vurguladıktan sonra şöyle konuşmuştu:

“Görev sürem boyunca hiçbir vatandaşımızı diğerinden ayırmadan hizmet ettim. En küçüğünden en yaşlısına tüm vatandaşlarımız benim ailem oldu.

“AK PARTİ KİMSESİZLERİN KİMSESİDİR”

Siyaseti neden yapıyoruz? Neden yaptığımızı bir büyük lider şöyle tarif etti konuşmalarında; 'Biz hakkı yenmiş mazlumların hakkını savunmak için siyaset yapıyoruz. AK Parti kimsesizlerin kimsesidir.' Bu sözler, Türkiye Cumhuriyeti'nin son 25 yılına damgasını vurmuş büyük liderimiz, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın sözleridir.

Tam burada şunu söylemek isterim; her İzmirli bilir ki, Cumhuriyet'e samimiyetle sahip çıkan siyasetçi, kimsesizlerin kimsesi olmak için çalışandır. Ben huzurlarınızdayım bugün... İnanarak ve güvenerek katıldığım bu çatının altında, Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde büyük ve güçlü bir Türkiye için, kutuplaşmadan kurtulmuş bir millet için aranıza geldim. Gönüller yapmaya geldim.

Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliği ve AK Parti ailesinin kıymetli desteğiyle İzmir'i ayağa kaldırmak ve şehrimizi adeta yeniden inşa etmek üzere yola çıkıyoruz."

FETÖ’nün finansal bağlantıları ve güncel yapılanması ile DEAŞ’ın finansmanına yönelik yürütülen soruşturmalar kapsamında dört ayrı operasyon düzenlendi.

33 ŞÜPHELİ GÖZALTINA ALINDI

Paylaşılan açıklamaya göre, İzmir, Eskişehir ve Ağrı Cumhuriyet Başsavcılıklarının koordinesinde Emniyet ve Jandarma ekiplerinin müşterek çalışmaları sonucunda 33 şüpheli gözaltına alındı.

Bir şüphelinin yurt dışında olduğu belirlenirken, bir şüphelinin yakalanması için çalışmaların sürdüğü bildirildi.

ABD’DEKİ ŞİRKET ÜZERİNDEN PARA TRANSFERİ

Eskişehir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturmada, ABD’de bulunan FETÖ bağlantılı bir şirket üzerinden, Türkiye’den gönderilen gıda ürünleri karşılığında para transferleri yapıldığı belirlendiği açıklandı.

Bu transferlerin, örgütün yeniden yapılanmasının finansmanında kullanılabileceğinin değerlendirildiği belirtildi.

Soruşturma kapsamında 10 şüpheliye yönelik gerçekleştirilen operasyonda, 9 kişi gözaltına alındı.

Diğer şüphelinin yakalanması için çalışmalar devam ediyor.

BYLOCK, BANK ASYA VE HTS KAYITLARI İNCELENDİ

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturmada, ByLock yazışmaları, Bank Asya ve HTS kayıtları üzerinden incelemeler yapıldı.

FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçuna ilişkin 3 şüpheliye yönelik İzmir ve Aydın’da düzenlenen operasyonda, 2 kişi gözaltına alındı.

Bir şüphelinin ise yurt dışında olduğu belirlendi.

GÜNCEL YAPILANMAYA DÖRT İLDE OPERASYON

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü bir diğer soruşturma, FETÖ/PDY’nin güncel yapılanmasına yönelik oldu.

Örgütün güncel yapılanması içerisinde faaliyet yürüttükleri değerlendirilen 21 şüpheli için İzmir merkezli dört ilde operasyon düzenlendi.

Şüphelilerin tamamı yakalanarak gözaltına alındı.

AĞRI’DA DEAŞ’IN FİNANSMANINA SORUŞTURMA

Ağrı Cumhuriyet Başsavcılığı’nın yürüttüğü soruşturmada ise DEAŞ’ın finansmanına yönelik operasyon gerçekleştirildi.

Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun’a muhalefet suçu kapsamında düzenlenen operasyonda, bir şüpheli gözaltına alındı.

"HİÇBİR YENİDEN YAPILANMA GİRİŞİMİNE MÜSAMAHA GÖSTERMEYECEĞİZ"

Akın Gürlek tarafından yapılan açıklamada, FETÖ başta olmak üzere tüm terör örgütleriyle mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceği vurgulanarak şu ifadeler kullanıldı:

“FETÖ’nün hiçbir finans ağına, hiçbir örgütsel faaliyetine, hiçbir yeniden yapılanma girişimine müsamaha göstermeyeceğiz!”

PERSONELE TEŞEKKÜR ETTİ

Terör örgütlerinin finans kaynaklarının kurutulması, yasa dışı para akışlarının ortaya çıkarılması ve örgütsel yapılanmalarının çökertilmesi için çalışmaların sürdürüleceği belirtildi.

Gürlek, soruşturmaları yürüten başsavcılıklar ile operasyonlarda görev alan Emniyet ve Jandarma personeline de teşekkür etti.

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığına dair bir açıklama yayınladı. Açıklamasında son dönemlerde başörtüsü yasağı tartışmalarıyla gündeme gelen Azerbaycan'a ayrı bir parantez açan Bahçeli, Türkiye- Azerbaycan kardeşliğinin sarsılmaz iradesine dikkat çekti.

Açıklamasında "Başta Azerbaycan olmak üzere Türk dünyası arasındaki kardeşlik hukukunu ve gönül bağını zedeleyecek hiçbir nifak tohumunun aramıza ekilmesine müsaade edilmemeli" diyen Bahçeli, "Kardeşliği zedelemeye yönelik yaklaşımın karşısındayız" ifadelerine yer verdi.

Açıklamanın tam hali şu şekilde:

"Dünyada siyasi, ekonomik ve jeopolitik gelişmelerin hız kazandığı bir dönemde, Türk Devletleri Teşkilatı’nın ulaştığı seviye, Türk dünyasının geleceği bakımından büyük önem taşımaktadır. Türk Devletleri Teşkilatı; ortak tarihimizin, kültürümüzün ve müşterek gelecek tasavvurumuzun kurumsal zemini hâline gelmiştir. Adriyatik’ten Çin Seddi’ne uzanan geniş Türk dünyasında siyasi iradenin güçlendiği, ekonomik ve ticari ilişkilerin geliştiği, ulaştırma ve enerji bağlantılarının genişlediği yeni bir dönem şekillenmektedir.

Savunma sanayii, teknoloji, eğitim, bilim ve kültür başta olmak üzere birçok alanda iş birliği imkânlarının artması, Türk devletleri arasındaki ilişkilerin çok boyutlu bir yapıya kavuştuğunu göstermektedir.

"AYNI GÖNÜL COĞRAFYASININ İKİ GÜÇLÜ DEVLETİYİZ"

Bununla birlikte Türk Devletleri Teşkilatı bünyesindeki ilişkilerin temelinde, her bir üye devletin egemenliğine, bağımsızlığına, toprak bütünlüğüne ve kendi iç hukukuna saygı ilkesi bulunmaktadır. Her bir Türk Cumhuriyeti kendi içinde müstakil ve egemen bir devlettir. Türk devletleri arasındaki iş birliği, bu egemenlik anlayışını esas almakta; karşılıklı saygı, eşitlik ve ortak menfaatler temelinde gelişmektedir.

Ege’den Hazar’a, geçmişten geleceğe Türkiye ve Azerbaycan aynı gönül coğrafyasının iki güçlü devletidir. İki ülke arasındaki kardeşlik hukukunu zedelemeye yönelik her türlü yaklaşım karşısında sağduyu, karşılıklı anlayış ve ortak akıl temelinde hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır.

Türkiye’nin Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığını üstlenecek olması da bu gelişmelerin ortaya çıkardığı önemli bir sorumluluk ve fırsattır. Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkiler ise bu sürecin en güçlü dayanaklarından biridir. İki ülke arasındaki tarihi, kültürel ve kardeşlik bağları, siyasi gelişmelerin ötesinde milletlerimizin ortak hafızasına ve gönül bağına dayanmaktadır.

"ZİRVE, TARİHİ BİR ÖNEM TAŞIYOR"

Bu bakımdan Karabağ Zaferinin Başkomutanı Azerbaycan Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev ile Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın zirvede gerçekleştireceği buluşmanın, Türkiye-Azerbaycan kardeşliğinin sarsılmaz iradesini bir kez daha ortaya koyacağına inanıyoruz.

Ekim ayının son haftasında Ankara’da gerçekleştirilecek Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi, bu bakımdan tarihi bir önem taşımaktadır. Zirvede dönem başkanlığının Azerbaycan’dan Türkiye’ye geçmesiyle birlikte Türkiye, Türk dünyasının ortak hedeflerinin hayata geçirilmesine yönelik önemli bir sorumluluk üstlenecektir.

Türkiye; tarihî birikimi, devlet tecrübesi, ekonomik kapasitesi, diplomatik gücü ve Türk dünyasıyla kurduğu güçlü ilişkiler sayesinde Teşkilatın gelişiminde önemli bir konuma sahiptir. Dönem başkanlığı sürecinde Türkiye’nin önünde kapsamlı bir çalışma gündemi bulunmaktadır.

Bakanlıklar, kamu kurumları, üniversiteler, yerel yönetimler, meslek kuruluşları ve sivil toplum yapıları; kendi görev alanlarında Türk Devletleri Teşkilatı’nın 2040 Vizyon Belgesi doğrultusunda somut, kalıcı ve sonuç odaklı projeler geliştirmelidir. İsmail Gaspıralı’nın ortaya koyduğu “Dilde, fikirde, işte birlik” anlayışı, bugün Türk devletleri arasındaki ilişkilerin çağın şartlarına uygun biçimde geliştirilmesi bakımından yol gösterici niteliğini korumaktadır.

"ORTAK AKIL, GÜÇLÜ KOORDİNASYON"

Bu çerçevede eğitim, kültür, ekonomi, bilim ve teknoloji alanlarında iş birliği mekanizmaları güçlendirilmeli; Türkiye’nin bilgi birikimi ve kurumsal kapasitesi, Türk dünyasının ortak kalkınma hedefleri doğrultusunda değerlendirilmelidir. Türk dünyasının sahip olduğu potansiyel, devletlerimizin mevcut imkânlarının toplamından daha büyük bir anlam taşımaktadır. Bu potansiyelin gerçek bir güce dönüşmesi; ortak akıl, güçlü koordinasyon, karşılıklı saygı, egemenliklere riayet ve uzun vadeli bir bakışla mümkündür. Türkiye’nin dönem başkanlığı da bu anlayışın somut sonuçlara dönüştürüldüğü bir dönem olmalıdır.

İstikametimiz açıktır: Başta Azerbaycan olmak üzere Türk dünyası arasındaki kardeşlik hukukunu ve gönül bağını zedeleyecek hiçbir nifak tohumunun aramıza ekilmesine müsaade etmeden, Türk cumhuriyetlerinin egemenlik ve bağımsızlıklarına karşılıklı saygı temelinde iş birliğimizi derinleştirmek, tarihimizin bizlere yüklediği sorumluluk bilinciyle ortak geleceğimizi inşa etmek, Türk ve Türkiye Yüzyılı hedefini Türk dünyasının yükselişiyle buluşturmaktır.

Türkiye, Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığı sürecinde tarihinden aldığı güç, devlet tecrübesi ve gelecek vizyonuyla Türk dünyasının birlik, dayanışma ve yükseliş hedeflerine katkı sunmaya devam edecektir."

Türkiye'de sermaye piyasalarına yönelik güven tartışmaları, Tera ve Pusula fonları üzerinden yürütülen soruşturmayla yeni bir boyut kazandı. Milyarlarca liralık fon hareketlerinin niteliği, olası bilgi avantajları ve denetleyici kurumların süreçteki sorumlulukları ekonomi gündeminin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

Hürriyet yazarı Abdulkadir Selvi, bugün yayımlanan "Fon rezaleti değil organize soygun" başlıklı yazısında, yaşananların yalnızca bireysel yatırımcı işlemleri üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirterek sermaye piyasalarının denetim yapısının da sorgulanması gerektiğini savundu.

16 günde 401 milyar liralık şüpheli fon satışı

Soruşturmaya ilişkin basına yansıyan bilgilere göre, 1–16 Eylül 2026 tarihleri arasında Tera ve Pusula fonlarında toplam 440 yatırımcının gerçekleştirdiği 401 milyar 266 milyon liralık çıkış incelemeye konu oldu.

Söz konusu işlemlerin önemli bir bölümünün yüksek tutarlı fon satışlarından oluştuğu, özellikle büyük ölçekli yatırımcı hareketlerinin zamanlamasının araştırıldığı bildirildi.

İncelemeye konu tutar

401,3 milyar TL

İncelenen yatırımcı

440 kişi

İşlem dönemi

1–16 Eylül 2026

Basına yansıyan soruşturma verileri. Bu rakamlar kesinleşmiş kamu zararı veya suç geliri anlamına gelmiyor.

Soruşturmanın en önemli başlıklarından birini, bu ölçekteki fon satışlarının piyasa koşullarına uygun olarak mı gerçekleştirildiği, yoksa kamuya açık olmayan bilgilerden yararlanılıp yararlanılmadığı oluşturuyor.

Bu ayrım hukuki bakımdan önem taşıyor. Yüksek tutarlı fon satışı tek başına suç teşkil etmezken, içeriden öğrenilen bilgilerin kullanılması veya piyasa dolandırıcılığına yönelik organize işlemler tespit edilmesi halinde cezai ve idari sorumluluk gündeme gelebiliyor.

Cevdet Yılmaz: Hukuka aykırılık varsa sorumluluk devam eder

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın 12 Ekim'de yaptığı açıklamalar da soruşturmanın kapsamına ilişkin önemli mesajlar içerdi.

Yılmaz, fon işlemlerinde hukuka aykırı faaliyet bulunup bulunmadığının incelendiğine işaret ederek, olası usulsüzlüklerde sorumluluğun ortadan kalkmayacağı yönünde açıklamalarda bulundu.

Yılmaz'ın değerlendirmeleri, soruşturmanın yalnızca yatırımcıların gerçekleştirdiği işlemlerle sınırlı kalmayabileceği, ilgili kurumların işleyişinin de denetleneceği şeklinde yorumlandı.

Basına yansıyan bilgilere göre Devlet Denetleme Kurulu da yaklaşık 15 denetmen ve müfettişle incelemelerini sürdürüyor.

Denetim kurumları neden müdahale etmedi?

Selvi'nin yazısında öne çıkan sorulardan biri de milyarlarca liralık fon hareketleri yaşanırken gözetim ve denetim mekanizmalarının nasıl işlediği oldu.

Sermaye Piyasası Kurulu'nun resmî açıklamalarına göre yatırım fonlarının portföy yapıları elektronik ortamda günlük olarak izlenebiliyor. Kurul, şüpheli faaliyetler karşısında inceleme yürütme ve mevzuatta öngörülen tedbirleri uygulama yetkisine sahip.

Bu çerçevede soruşturmanın şu sorulara da açıklık getirmesi bekleniyor:

• Fonlarda olağan dışı işlem hareketleri önceden tespit edildi mi?

• Risk uyarıları ilgili birimlere zamanında iletildi mi?

• Şüpheli işlemlerin durdurulması için gerekli tedbirler alındı mı?

• İşlemlerden önce kamuya açıklanmamış bilgilere erişim sağlandı mı?

• Denetim sürecinde kurumsal ihmal veya yetki kötüye kullanımı yaşandı mı?

Bu soruların cevaplandırılması, hem olası hukuka aykırılıkların belirlenmesi hem de piyasa güveninin yeniden tesis edilmesi bakımından önem taşıyor.

Devlet Denetleme Kurulu'nun raporu bekleniyor

Soruşturmanın diğer önemli boyutunu, Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu tarafından yürütülen incelemeler oluşturuyor.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Anadolu Ajansı Editör Masası'nda yaptığı açıklamada, DDK'nin ilgili kurumları kapsayan saha çalışmasına başladığını doğruladı. Yaklaşık 15 denetmen ve müfettişin görev aldığı çalışma kapsamında kurumların denetim süreçlerinin araştırıldığı bildirildi.

DDK incelemesinin, olası idari aksaklıkların belirlenmesine ve varsa kurumsal sorumlulukların ortaya çıkarılmasına katkı sağlaması bekleniyor. Ancak idari denetim sonuçları ile ceza soruşturmasının hukuki sonuçları birbirinden ayrı değerlendirilecek.

Finans piyasalarında güvenin korunması öncelikli

Türkiye'nin sermaye piyasalarının sağlıklı gelişmesi, yalnızca yatırımcı sayısının ve işlem hacminin artmasına değil, aynı zamanda denetim sisteminin etkin ve güvenilir şekilde işlemesine bağlı.

Küçük yatırımcıların korunması, piyasa manipülasyonunun önlenmesi ve yatırım kuruluşlarına yönelik güvenin sürdürülmesi, finansal istikrarın temel unsurları arasında bulunuyor.

Tera ve Pusula fonlarına ilişkin incelemeler, bu nedenle yalnızca belirli fonlarda gerçekleştirilen işlemler açısından değil, sermaye piyasalarının genel denetim kapasitesi bakımından da önem taşıyor.

Soruşturmanın şeffaf biçimde yürütülmesi, hukuka aykırı kazançların tespit edilmesi halinde gerekli yaptırımların uygulanması ve varsa denetim eksikliklerinin giderilmesi, piyasalara duyulan güvenin güçlendirilmesine katkı sağlayacaktır.

Sonuç olarak, 401 milyar lirayı aşan şüpheli fon hareketlerinin gerçek niteliğinin açıklığa kavuşturulması, yatırımcıların korunması ve finansal sistemin saygınlığının sürdürülmesi açısından kritik önem taşıyor. Soruşturma tamamlanmadan kişi veya kurumların suçlu ilan edilmemesi ise hukuk devleti ilkesinin gereği olarak öne çıkıyor.

Kaynaklar: Hürriyet – Abdulkadir Selvi, 13 Ekim 2026 tarihli köşe yazısı; Anadolu Ajansı – Cevdet Yılmaz'ın 12 Ekim 2026 açıklamaları; Sermaye Piyasası Kurulu resmî gözetim ve denetim açıklamaları; A Haber ve Haber7 soruşturma haberleri.

Sermaye piyasalarında patlak veren dev fon vurgununa ilişkin yürütülen soruşturma üst düzey bürokratlara uzandı. Eski Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Mustafa Aksu, soruşturma kapsamında tutuklanarak cezaevine gönderildi.

DEV VURGUN İÇİN HESAP ZAMANI

Sermaye piyasalarında açığa çıkan dev 'fon' vurgunu kapsamında devam eden soruşturmalar, bürokraside yer üst düzey görevlerde yer almış isimleri de hedef almaya başladı. Eski Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Mustafa Aksu’nun, söz konusu soruşturma kapsamında tutuklandığı bildirildi.

AÇIKLAMASI GÜNDEM OLMUŞTU

Aksu’nun adı daha önce Tera’nın likit fonuna yaptığı yaklaşık 100 milyon liralık yatırımı çekemediği yönündeki açıklamasıyla gündeme gelmişti. Cumhuriyet Gazetesi yazarı Barış Terkoğlu’na konuşan Aksu, “Çok rahatsızım, sinirliyim, rencide oldum, mesele 100 milyon değil kandırılmış olmak” demiş ve kendisini mağdur olarak tanımlamıştı. Ancak yürütülen derinlemesine soruşturma kapsamında adli makamlarca Aksu hakkında tutuklama kararı verildi.

3 YIL BAKAN YARDIMCILIĞI GÖREVİNİ YÜRÜTMÜŞTÜ

Mustafa Aksu, 2018-2021 yılları arasında Tarım ve Orman Bakan Yardımcılığı görevini yürütmüştü. Soruşturmanın kapsamının genişleyerek devam ettiği ve adli sürecin titizlikle sürdürüldüğü öğrenildi.

4 BÖLGE DAHA TAMAMEN BOŞALTILDI

Güvenlik kaynaklarından edinilen bilgilere göre, Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesi’nin bir parçası olarak, ülkemizin güvenliği açısından çatışma riski bulunan barınma alanlarının boşaltılmasına yönelik sürdürülen çalışmalar kapsamında; PKK/KCK, Irak’ın kuzeyinde Metina alanı Baze bölgesinde bulunan 4 barınma alanını (Hebat, Yajk, Sabri ve Sason), tamamen boşaltıldı.

Yaşanan bu gelişme, sürecin kararlılıkla devam ettiğinin bir göstergesi oldu. PKK/KCK’nın tüm alanlardaki faaliyetlerinin sonlandırılması akabinde sürecin ilerleyen aşamalarında; yasadan yararlanarak ülkemize geri dönecek örgüt mensupları ile toplumsal uzlaşının sağlanması bekleniyor. Eğitim, ekonomi gibi pek çok alanda yürütülecek bütünleşik programlarla PKK/KCK mensuplarının toplumla entegrasyonunun sağlanması hedefleniyor.

Sürecin başarıya ulaşmasıyla birlikte Türk-Kürt kardeşliği temelinde toplumun tüm kesimleri el ele vererek birlikte barış ve huzur içinde ülkemizin her köşesinde yaşaması hedefleniyor.

Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, partisinin Hatay'ın Reyhanlı ilçesindeki yeni ilçe başkanlığı binasının açılış törenine katıldı. Partililer ve vatandaşlarla bir araya gelen Erbakan, törende yaptığı konuşmada Türkiye'nin siyasi geleceği, partisinin iktidar hedefleri ve İslam ülkeleri arasındaki ekonomik iş birliğine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Konuşmasında özellikle Müslüman ülkelerin sahip olduğu enerji kaynaklarına ve ekonomik potansiyele dikkat çeken Erbakan, uluslararası ilişkilerde daha etkili olabilmek için ortak karar ve uygulama mekanizmalarının oluşturulması gerektiğini ifade etti.

“Türkiye'nin üçüncü büyük partisi olduk”

Yeniden Refah Partisi'nin teşkilatlanma çalışmalarına değinen Fatih Erbakan, partisinin üye sayısı bakımından Türkiye'nin üçüncü büyük siyasi partisi konumuna ulaştığını ileri sürdü.

Partisinin Türkiye'nin sorunlarına yönelik çözüm önerileri ve ekonomik projeler hazırladığını belirten Erbakan, önümüzdeki dönemde iktidara gelmeyi hedeflediklerini söyledi.

Erbakan, partisinin kadrolarına ve hazırlıklarına ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“Kaynak paketlerimiz, projelerimiz, kitaplarımız, hepsinden önemlisi makam ve rakam için değil Allah rızası için çalışan kadrolarımız hazır. Bu ihlas ve samimiyetle geleceğiz ve Allah'ın da yardımıyla çözülemez denen sorunların üstesinden iman, azim ve aşkla geleceğiz inşallah.”

Erbakan'ın açıklamaları, Yeniden Refah Partisi'nin siyasi hedeflerini ve Millî Görüş geleneğine dayanan söylemini yeniden gündeme taşıdı.

ABD ve İsrail'e karşı ortak hareket çağrısı

Fatih Erbakan'ın konuşmasında öne çıkan başlıklardan biri de Müslüman ülkelerin uluslararası gelişmeler karşısında ortak politikalar oluşturması gerektiği yönündeki çağrısı oldu.

İslam ülkelerinin doğal kaynaklar ve enerji alanında önemli imkânlara sahip olduğunu vurgulayan Erbakan, bu kaynakların uluslararası ilişkilerde etkili bir ekonomik ve siyasi güç oluşturabileceğini savundu.

Erbakan, konuşmasında şunları söyledi:

“Doğal gaz, su ve petrol olmadan dünyanın hiçbir yerinde yaşam olmaz. Öyleyse Müslüman ülkeler ortak hareket edecek, birlikte karar alacak, birlikte uygulayacak ve bu stratejik varlıkları Amerika ve İsrail'e karşı yaptırım gücü olarak kullanacaklar.”

Erbakan'ın açıklamaları, enerji ve doğal kaynakların yalnızca ekonomik birer değer olarak değil, ülkelerin dış politika hedeflerinde kullanılabilecek stratejik unsurlar olarak da değerlendirilmesi gerektiği görüşüne dayanıyor.

Bununla birlikte doğal kaynakların uluslararası yaptırım aracı olarak kullanılmasının, ilgili ülkelerin ekonomik çıkarları, mevcut ticari anlaşmaları ve uluslararası hukuk çerçevesinde çeşitli sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor.

Türkiye'nin öncülüğünde D-60 önerisi

Fatih Erbakan, İslam ülkeleri arasında daha kapsamlı bir dayanışma mekanizması oluşturulması amacıyla D-60 adı verilen bir yapılanmanın hayata geçirilmesini önerdi.

Erbakan, söz konusu projenin gerçekleşmesini Türkiye'nin öncülüğüne bağlayarak şu değerlendirmeyi yaptı:

“Bunun olabilmesi Türkiye'nin öncülüğünde D60'ın kurulmasına bağlı. D60'ın kurulabilmesi de Türkiye'de Yeniden Refah'ın iktidar olmasına, Millî Görüş'ün iktidar olmasına bağlı.”

D-60 önerisi, Millî Görüş hareketinin geçmişten bu yana savunduğu İslam ülkeleri arasında ekonomik ve siyasi iş birliğinin geliştirilmesi yaklaşımının daha geniş bir çerçeveye taşınmasını amaçlıyor.

Bu yaklaşımın tarihsel arka planında, 1997 yılında dönemin Başbakanı Necmettin Erbakan'ın öncülüğünde kurulan Gelişen Sekiz Ülke Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (D-8) bulunuyor.

Türkiye, İran, Pakistan, Bangladeş, Malezya, Endonezya, Mısır ve Nijerya'nın kurucu üyeleri arasında yer aldığı D-8, gelişmekte olan ülkeler arasında ekonomik ve ticari iş birliğini güçlendirmek amacıyla oluşturulmuştu. Teşkilat, Azerbaycan'ın da katılımıyla dokuz üyeli bir yapıya ulaştı.

Fatih Erbakan'ın gündeme getirdiği D-60 önerisi ise daha geniş bir ülke grubunu kapsayan ekonomik ve siyasi dayanışma düşüncesini ifade ediyor. Bununla birlikte önerinin somut kurumsal yapısı, üyelik şartları, karar alma mekanizmaları ve uluslararası anlaşmalarla nasıl ilişkilendirileceği henüz ayrıntılı bir uygulama planıyla ortaya konulmuş değil.

Enerji kaynakları uluslararası siyasette etkili olabilir mi?

Erbakan'ın doğal gaz, petrol ve su kaynaklarına ilişkin açıklamaları, enerji güvenliğinin uluslararası siyasetteki önemini de gündeme getirdi.

Petrol ve doğal gaz üreticisi ülkeler, küresel enerji arzı üzerinde önemli etkiye sahip bulunuyor. Ancak enerji ihracatına yönelik ortak bir yaptırım politikasının uygulanabilmesi, üretici ülkelerin siyasi tercihlerinin yanı sıra ekonomik bağımlılıklarının ve uluslararası sözleşmelerinin de uyumlaştırılmasını gerektiriyor.

Özellikle enerji gelirlerine bağımlı ekonomiler açısından ihracat kısıtlamalarının yalnızca hedef alınan ülkelere değil, yaptırımı uygulayan ülkelere de maliyet oluşturabileceği değerlendiriliyor.

Su kaynakları ise petrol ve doğal gazdan farklı olarak büyük ölçüde bölgesel coğrafi koşullar ve sınır aşan su anlaşmaları çerçevesinde yönetiliyor.

Bu nedenle Erbakan'ın önerdiği ortak yaptırım yaklaşımının uygulanabilirliği, İslam ülkeleri arasında ne ölçüde siyasi uzlaşma ve ekonomik koordinasyon sağlanabileceğine bağlı bulunuyor.

Açılış kurdelesini kesti, Ticaret Odasını ziyaret etti

Reyhanlı'daki konuşmasının ardından Fatih Erbakan, beraberindeki parti yöneticileriyle birlikte yeni ilçe başkanlığı binasının açılış kurdelesini kesti.

Açılış töreninin ardından Reyhanlı Ticaret Odasını ziyaret eden Erbakan, ilçedeki temaslarını sürdürdü.

Yeniden Refah Partisi'nin Hatay programı, partinin yerel teşkilatlanma faaliyetlerinin yanı sıra dış politika ve ekonomik iş birliği konusundaki önerilerinin kamuoyuna duyurulduğu bir ziyaret olarak öne çıktı.

Erbakan'ın D-60 çağrısı ise Türkiye'nin İslam dünyasındaki rolü, ekonomik dayanışma olanakları ve enerji kaynaklarının uluslararası ilişkilerde kullanımı konularında yeni bir siyasi tartışma başlığı oluşturdu.

Bazı sosyal medya platformları ve dijital mecralarda soruşturmanın içeriğine ilişkin "gizli" ibareli belgelerin kamuoyuyla paylaşıldığının görüldüğü aktarılan açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Soruşturmanın gizliliğinin alenen ihlal edilmesi, Türk Ceza Kanunu'nun 285. maddesinde düzenlenen 'soruşturmanın gizliliğini ihlal' suçu kapsamında değerlendirilecek olup, bu paylaşımları yapanlar hakkında Başsavcılığımızca resen adli soruşturma işlemlerine başlanılmıştır."

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığınca sermaye piyasasında gerçekleştirilen işlemlere ilişkin yürütülen soruşturmalar kapsamında tutuklananların sayısı 85'e ulaşmıştı.

Cumhurbaşkanlığı Kabinesi, 2 haftalık aranın ardından yoğun gündemle toplanacak.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın başkanlığındaki toplantının öncelikli gündemi sermaye piyasalarında yaşananlar olacak.

PİYASALARDAKİ KRİTİK SÜREÇ VE TASFİYE ADIMLARI

Bu kapsamda Kabinede Fon Koordinasyon Kurulu'nun çalışmaları değerlendirilecek. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın koordinasyonunda Adalet ile Hazine ve Maliye Bakanlıklarının attığı adımlar ele alınacak.

Fonların tasfiyesiyle ilgili son durum gözden geçirilecek.

"TERÖRSÜZ TÜRKİYE" HEDEFİNDE KRİTİK VİRAJ

Kabine toplantısında, Terörsüz Türkiye hedefi de gündemde yer alacak.

Milli Dayanışma ve Bütünleşme Koordinasyon Kurulu'nun faaliyetleri ile Meclis'te yeni dönemdeki yol haritası konuşulacak.

Terör örgütünün silah bırakma süreci, sahadaki gelişmeler, askeri ve istihbari raporlar doğrultusunda görüşülecek.

KÜRESEL VE BÖLGESEL DİPLOMASİ MASADA

Kabinedeki bir diğer önemli başlık dış politika.

Mekke İttifakı bağlamında atılan adımlar ile İsrail'in bölgesel saldırganlığı karşısında yapılabilecekler istişare edilecek.

Rusya ve Ukrayna savaşının sona erdirilmesi başta olmak üzere Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki gerilimin azaltılması için yürütülen diplomasi trafiği hakkında görüş alışverişinde bulunulacak.

Türkiye Futbol Federasyonu (TFF), A Millî Futbol Takımı'nda yeni bir dönemin hazırlıklarını sürdürüyor. İtalyan teknik direktör Vincenzo Montella'nın görevine 9 Ekim'de son verilmesinin ardından federasyonun yeni teknik direktör arayışında Arda Turan ismi öne çıktı.

Sabah gazetesine dayandırılan haberlere göre TFF Yönetim Kurulu, yeni teknik direktörün belirlenmesi için Başkan İbrahim Hacıosmanoğlu'na tam yetki verdi. Yapılan değerlendirmelerde yerli teknik direktör adayları arasında Arda Turan'ın ismi gündeme geldi ve kendisiyle görüşülmesi kararlaştırıldı.

Arda Turan'dan Ukrayna'daki kulübüne bağlılık mesajı

Ukrayna temsilcisi Shakhtar Donetsk'in teknik direktörlüğünü sürdüren Arda Turan'ın, cuma günü takımının başında sahaya çıktıktan sonra cumartesi günü özel uçakla İstanbul'a geldiği belirtildi.

İstanbul'da ailesiyle de görüşen genç teknik adamın, A Millî Takım'dan gelen teklifi değerlendirdiği aktarıldı.

Sabah'ın haberine göre Turan'ın federasyon yetkilileriyle ilk temasında şu ifadeleri kullandığı ileri sürüldü:

"Kulübüm ayrılmamı istemez, ben de savaş varken yarı yolda bırakmam."

Turan'ın bu yaklaşımı, Ukrayna'da devam eden savaşın oluşturduğu zorlu şartlara rağmen görev yaptığı kulübe karşı sorumluluklarını sürdürmek istediği şeklinde değerlendirildi.

TFF'den dikkat çeken öneri: Hem Shakhtar hem Millî Takım

Arda Turan'ın Shakhtar Donetsk'teki görevini bırakmak istememesi üzerine TFF'nin alternatif bir formül üzerinde durduğu bildirildi.

Basına yansıyan bilgilere göre federasyon, Turan'a hem Ukrayna temsilcisini hem de Türkiye A Millî Futbol Takımı'nı aynı anda çalıştırabileceği bir model önerdi.

Bu formülün hayata geçirilmesi durumunda millî maç takvimi, kulüp müsabakaları, teknik ekiplerin çalışma düzeni ve iki kurum arasındaki koordinasyonun özel bir planlamayla yürütülmesi gerekecek.

Shakhtar Donetsk ile 30 Haziran 2027'ye kadar sözleşmesi bulunduğu belirtilen Turan'ın, öneriyi değerlendirdikten sonra kulüp yönetimiyle görüşmesi bekleniyor.

Millî Takım'da yeni dönemin yol haritası

Türkiye'nin 2026 Dünya Kupası'nda grup aşamasını geçememesinin ardından yaşanan teknik direktör değişikliği, millî takımın gelecek dönem yapılanmasına ilişkin tartışmaları da beraberinde getirdi.

Arda Turan'ın millî futbolculuk kariyeri, uluslararası futbol deneyimi ve teknik direktörlük çalışmalarının federasyonun değerlendirmesinde öne çıkan unsurlar arasında olduğu düşünülüyor.

Ancak kulüp takımı ile millî takımın eş zamanlı yönetilmesi, yalnızca teknik direktörün tercihiyle çözülebilecek bir mesele değil. Böyle bir uygulama, iki tarafın kurumsal mutabakatını ve çalışma takvimlerinin uyumlu hâle getirilmesini de gerektiriyor.

Şu aşamada Arda Turan'ın A Millî Takım'ın yeni teknik direktörü olarak atandığına ilişkin resmî bir açıklama bulunmuyor. Basına yansıyan teklifin nasıl sonuçlanacağı ve Shakhtar Donetsk yönetiminin olası çifte göreve nasıl yaklaşacağı merakla bekleniyor.

Arda Turan

TFF'DEN ÖNERİ

TFF'den "Hem kulüp hem de milli takımı çalıştırabilirsin." önerisinin de Arda Turan'a iletildiği bilgisine haberde yer verildi. 39 yaşındaki teknik adamın bu öneriyi değerlendirerek, Ukrayna kulübü ile görüşeceği ifade edildi.

Kaynaklar

Reuters (9 Ekim 2026), Montella'nın görevden ayrılması; Sabah kaynaklı haberler, Haber7; Sözcü (12 Ekim 2026).

Başkent Brüksel'de sendikalar ve öğrenci gruplarının katılımıyla düzenlenen gösterilerde polis ile eylemciler arasında çatışma yaşandı.

Güvenlik güçleri, taş ve havai fişek atan gruplara göz yaşartıcı gaz ve TOMA'larla müdahale etti.

BELÇİKA EKONOMİSİNE 10 MİLYAR EURO LAZIM

Belçika Başbakanı Bart De Wever, ülkenin ekonomik dengesini koruyabilmesi için 2029'a kadar 10 milyar euro kaynak bulunması gerektiğini açıklamıştı. Bu kapsamda toplumun farklı kesimlerini etkileyecek tedbirler üzerinde çalışıldığı belirtilirken, Başbakan De Wever'in yeni kemer sıkma politikalarını 13 Ekim'de Federal Meclis'te açıklaması bekleniyor.

ÜLKE ÇAPINDA PROTESTO ÇAĞRILARI GELDİ

Ülkenin en büyük iki sendikası olan Belçika Genel Emek Federasyonu (FGTB) ve Hristiyan Sendikalar Konfederasyonu (CSC), hükümetin planlarına karşı ulusal çapta protesto çağrısı yaptı. Çağrı üzerine ülkenin farklı şehirlerinden gelen binlerce sendika üyesi çalışan, Brüksel Merkez Tren İstasyonu önünde toplandı.

BELÇİKA POLİSİNDEN ORANTISIZ MÜDAHALE

Sendika temsilcilerinin kalabalığa hitap etmesinin beklendiği sırada bazı gençlerin polise taş ve havai fişek atmasıyla gerginlik tırmandı. Çatışmaların büyümesi üzerine göstericiler, küçük gruplar halinde şehir merkezinden geçerek Midi Tren İstasyonu çevresine yöneldi.

Yağmura rağmen düzenlenen gösteride protestocular, hükümetin çalışanların alım gücünü düşüreceğini ve kamu hizmetlerini daraltacağını savundukları politikalara karşı pankartlar taşıdı. Midi İstasyonu çevresinde de polis ile bazı göstericiler arasında çatışmalar yaşandı.

BİSİKLET VE ARAÇLAR ATEŞE VERİLDİ

Gün boyunca devam eden olaylarda bazı eylemciler ortak kullanımlı bisikletleri ve araçları ateşe verdi. Polis, güvenlik güçlerine taş ve havai fişek atan gruplara göz yaşartıcı gaz ve TOMA'larla müdahale etti. Müdahalenin ardından sokak aralarına dağılan bazı göstericiler, farklı noktalarda polisle çatışmayı sürdürdü.

Olayların büyümesi üzerine sendika üyesi protestocuların bir bölümü çevredeki kafelere sığındı. Protestolarda yaralanan veya gözaltına alınanların sayısına ilişkin ise henüz resmi açıklama yapılmadı.

HÜKÜMETİN GÜNDEMİNDE HANGİ TEDBİRLER VAR?

Belçika hükümetinin protestoların ardından kemer sıkma planlarından geri adım atıp atmayacağı belirsizliğini korurken, koalisyon ortakları arasında da tedbirler konusunda tartışmaların sürdüğü belirtiliyor.

Başbakan De Wever, ülkenin bütçe açığının 33 milyar euro seviyesinde olduğunu ve ekonomik dengenin korunması için 2029'a kadar 10 milyar euro kaynak bulunması gerektiğini savunuyor.

Bu doğrultuda kamu harcamalarının azaltılması, bazı bölgelerde kamu hizmetlerinin daraltılması, sağlık sisteminde reform yapılması, enflasyona bağlı otomatik maaş artışlarının sınırlandırılması ve katma değer vergisi oranlarının yükseltilmesi gibi seçeneklerin değerlendirildiği bildiriliyor.

Sendikalar ise söz konusu tedbirlerin çalışanların alım gücünü daha da düşüreceğini ve kamu hizmetlerine erişimi zorlaştıracağını ileri sürüyor.

SENDİKALARDAN ALTERNATİF KAYNAK ÖNERİSİ

Hükümetin tasarruf politikalarına karşı çıkan sendikalar, bütçe açığının kapatılması için farklı bir yol izlenmesi gerektiğini savunuyor. Sendikalar, yüksek servet sahibi kesimlerden ve yüksek kâr elde eden enerji şirketlerinden daha fazla vergi alınmasını öngören alternatif bir yol haritasını hükümete sunduklarını belirtiyor.

Söz konusu öneride, ek kaynak oluşturmak için yükün çalışanlara yöneltilmesi yerine yüksek varlık sahiplerinin ve yüksek kârlı şirketlerin daha fazla katkı sağlaması gerektiği vurgulanıyor.

Editoryal not: Son bölümde sendikaların önerisi için verilen “30 milyon euro” ifadesini, metnin bağlamına göre “30 milyar euro” olarak düzelttim. Yayından önce rakamın kaynak metinden doğrulanması uygun olur.

FRANSA'DA DA ÖĞRENCİLER SOKAKTA

Fransa’da eğitim koşullarının iyileştirilmesi talebiyle 17 Eylül’de başlayan öğrenci eylemleri birçok kente yayıldı. Paris ve Marsilya başta olmak üzere çok sayıda kentte öğrenciler okullarının önünde protesto düzenlerken, eylemler nedeniyle ülkede 141 lisenin kapalı olduğu bildirildi.

Eylemler kapsamında şu ana kadar yaklaşık 7 bin kişi hakkında yasal işlem başlatıldığı, 1000’den fazla kişinin yaralandığı bildirildi.

Fransa'da sokaklar yanıyor: Lise öğrencilerinin eylemi büyüdü

Cumhurbaşkanı Erdoğan burada, Çerkezköy-Kapıkule Hızlı Tren Hattı Açılış Töreni”ne katıldı.

Kürsüde önemli açıklamalar yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Stratejik bir yatırım hayata geçiyor." dedi.

"Halkalı-Kapıkule arasındaki yolcu seyahati 4 saatten 1 saat 30 dakikaya düşecek" diyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, hızlı tren ağının da genişletildiğini söyledi.

Projenin ekonomiye ciddi katkıları olacağını da söyleyen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "İktidarlarımız döneminde ulaştırma yatırımlarınızın bugün değeri 355 milyar dolara yükseldi" dedi.

Türkiye'ye 24 yılda çağ atlatıldığını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, şöyle devam etti;

"STRATEJİK BİR PROJEYİ DAHA ÜLKEMİZE KAZANDIRDIK"

“Sevgili Kırklarelililer, değerli kardeşlerim, saygıdeğer hanımefendiler, kıymetli genç arkadaşlarım; hepinizi en kalbi duygularımla, hürmetle, muhabbetle selamlıyorum.

Sizlerin vasıtasıyla ilçeleriyle, köyleriyle Kırklareli'nde yaşayan bütün vatandaşlarımı yürekten selamlıyorum. Kırklareli'nin güzel insanlarına bizi hasretle bağırlarına bastıkları için teşekkür ediyor, Rabbim muhabbetimizi, dayanışmamızı daim eylesin diyorum.

Bugün çok önemli bir yatırımın açılışını yapmak üzere sizlerle beraberiz. Ulaştırma alanında stratejik bir projeyi daha ülkemize kazandırmanın gururunu yaşıyoruz.

Öncelikle heyecanımızı bugün burada bizlerle paylaşan Avrupa Birliği Genişlemeden Sorumlu Komiseri Sayın Marta Kos'a teşekkür ediyorum. Sayın Kos'u bu vesileyle ülkemizde misafir etmekten büyük bir memnuniyet duyuyoruz.

Açılışını gerçekleştirdiğimiz Halkalı-Kapıkule Hızlı Tren Hattı Çerkezköy-Kapıkule kesiminin şehrimize, Trakya bölgemize, Türkiye'ye hayırlı olmasını temenni ediyorum.”

"HER BİR EMEK SAHİBİNİ GÖNÜLDEN TEBRİK EDİYORUM"

“Bu önemli yatırımın milletimizin hizmetine sunulmasında emeği geçen Ulaştırma Bakanlığımız başta olmak üzere tüm kurumlarımıza, yüklenici firmalarımıza, işçisinden mühendisine tüm kardeşlerime teşekkür ediyor, ismini burada sayamadığım her bir emek sahibini gönülden tebrik ediyorum.

Biliyorsunuz Halkalı-Kapıkule Hızlı Tren Hattı, toplam 229 kilometrelik uzunluğu ile ülkemize vizyon katacak ulaştırma projelerimizden biridir. Projemiz 3 etaptan oluşmaktadır.

153 kilometre uzunluğa sahip Çerkezköy-Kapıkule kesimi, projemizin en uzun etabıdır. Saatte 200 kilometre tasarım ve işletme hızına sahip olacak hattımız; çift hatlı, elektrikli, sinyalli olarak inşa edilmiştir.

Hat üzerinde 31 köprü, 2 bin 520 metre uzunluğunda 8 aç-kapa tünel, 2 viyadük, 114 alt ve üst geçit ile 175 menfez vardır. Böylece Tekirdağ'ı, Kırklareli'ne ve Edirne'yi hızlı tren ağına dahil ederek hızlı tren ağımızı Çerkezköy'den Kapıkule'ye kadar ulaştırmış oluyoruz.”

"YOLCU SEYAHAT SÜRECİ 4 SAATTEN 1 SAAT 30 DAKİKAYA DÜŞECEK"

“Burada şunu da memnuniyetle ifade etmek isterim: Projemizin hizmete girmesiyle etkilerini çok geniş bir alanda göreceğimiz yeni bir dönem başlayacak. En başta Halkalı-Kapıkule arasındaki yolcu seyahat süresi 4 saatten 1 saat 30 dakikaya düşecek. Yük taşıma süresi ise 8 saat 30 dakikadan 3 saat 30 dakikaya inecek.

Demir yolu hattının kapasitesi de yaklaşık 4 katına çıkacak. Yıllık yolcu kapasitesinin 600 binden 3 milyona, yıllık yük kapasitesinin ise 1,5 milyon tondan 9,5 milyon tona yükselmesini bekliyoruz. Bu şu anlama geliyor değerli kardeşlerim.

Ulaşım hızlanacak, lojistik güçlenecek, seyahat süreci azalacak, neticede üretim artacak, ihracat artacak, istihdam artacak, ticaret ve turizm inşallah daha da hareketlenecek.

Projemiz sadece gönülleri ve şehirleri birleştirmekle kalmayacak, aynı zamanda Trakya ve Türkiye ekonomisine çok ciddi katkılarda bulunacak.

Bir diğer önemli husus şudur. Türkiye'nin Avrupa'ya açılan kapısı olan Kapıkule'deki demir yolu kapasitemizi artırıyoruz. Gar sahasında yol sayısını 23'ten 42'ye, toplam hat uzunluğunu ise 15 bin 675 metreden 51 bin metreye çıkarıyoruz.”

"KAPIKULE VE EDİRNE GAR BİNALARINI YENİDEN YAPIYORUZ"

“Proje kapsamında Babaeski, Lüleburgaz ve Büyükkarıştıran'da yeni istasyon binaları inşa ediyoruz. Kapıkule ve Edirne gar binalarını yeniden yapıyoruz.

Çerkezköy'de yük istasyonu personel binası ve lokomotif bakım atölyesi de projenin kapsamında yer alıyor. Böylece sadece ana hattı değil, hattın bütün unsurlarını modern ve güçlü bir yapıya kavuşturuyoruz. Hayırlı, uğurlu olsun diyorum.”

"ULAŞTIRMA YATIRIMLARIMIZ KÜRESEL TİCARET YOLLARININ STRATEJİK HALKALARINA DÖNÜŞTÜ"

“Şurası da lütfen dikkatlerinizden kaçmasın: Halkalı-Kapıkule hattının ehemmiyetini yalnızca Trakya'yla sınırlandıramayız. Bu hat; Bakü, Tiflis, Kars ve Marmaray üzerinden Avrupa'ya uzanan Orta Koridor'un Avrupa bağlantısını da güçlendiriyor.

Halkalı-Kapıkule Projesi, 6 bin 314 kilometrelik Kalkınma Koridoru'nun Türkiye'den geçen 2 bin 94 kilometrelik bölümünün kritik parçalarındandır. Fav Limanı'ndan başlayıp ülkemiz üzerinden Avrupa'ya uzanacak Kalkınma Yolu'nun batı ucundaki Avrupa bağlantısını oluşturacaktır.

Bu tablo bize aslında şunu gösteriyor. Ulaştırma yatırımlarımız artık yol, köprü ve demir yolu yatırımı olmaktan çıkmış, küresel ticaret yollarının en stratejik halkalarına dönüşmüştür.

Halkalı-Kapıkule hattı; İstanbul, Kocaeli, Tekirdağ ve Trakya'daki organize sanayi bölgeleri başta olmak üzere sanayi merkezlerimizin ve limanlarımızın Avrupa pazarlarına erişimini kolaylaştıracaktır.”

"TÜRKİYE EKONOMİSİNE BÜYÜK KATKILAR YAPACAK"

“Dolayısıyla bu hat inşallah Anadolu'nun üretimini Avrupa pazarlarına bağlayan bir damar, Türkiye'nin ihracat hedeflerine ulaşmasını hızlandıran bir lojistik omurga olacaktır. Trakya bölgesiyle birlikte Türkiye ekonomisine büyük katkılar yapacağına inandığım bu önemli projenin hayırlara vesile olmasını diliyorum.

Kırklareli'mize ve tüm bölgemize böyle stratejik bir yatırımı kazandırmaktan büyük bahtiyarlık duyduğumu özellikle ifade etmek istiyorum. Rabbim bizi sizlere ve Türk milletine hizmet yolundan ayırmasın diyorum.

Türkiye'ye 24 yılda kelimenin tam anlamıyla çağ atlattığımız alanların başında ulaştırma yatırımlarımız bulunuyor. İktidarlarımız döneminde ulaştırma yatırımlarımızın bugünkü değeri 355 milyar dolara yükseldi.

Bunun içerisinde demir yollarımızın payı yaklaşık 80 milyar dolardır. Toplam demir yolu ağımızı 13 bin 919 kilometreye ulaştırdık. Elektrikli hat uzunluğumuzu 2 bin 122 kilometreden 7 bin 274 kilometreye çıkardık. Yüzde 243'lük bir artış sağladık.

Sinyalli hat uzunluğumuz 2 bin 505 kilometreden 8 bin 419 kilometreye yükseldi. Buradaki artışımız yüzde 236 oldu.”

"ÜLKEMİZİ HIZLI TREN KONFORUYLA TANIŞTIRDIK"

“Ülkemizi hızlı trenin konforuyla tanıştıran yine biz olduk. Kardeşlerim, sıfırdan aldık ve ülkemize 2 bin 251 kilometre uzunluğunda hızlı tren hattı yaptık. Bugün hızlı tren hizmetlerinden nüfusumuzun yüzde 51'i yararlanıyor.

Çerkezköy-Kapıkule hattının tamamlanmasıyla hızlı tren hatlarımızın uzunluğu 2 bin 604 kilometreye çıkacak. Doğrudan hızlı tren bağlantısı bulunan il sayımız ise 14 olacak. 2028 yılı sonunda ise bunu 27 şehre çıkarmayı istiyoruz.

Türkiye'nin dört bir yanında demir yolu yatırımlarımıza devam ediyoruz. Hâlihazırda toplam 4 bin 858 kilometrelik demir yolu hattının yapımı sürüyor. 2053 için hedefimiz demir yolu hat uzunluğumuzu -dikkat edin- 28 bin 590 kilometreye yükseltmektir.

Burada inanıyorum ki sizlerin de çok net gördüğü derin bir farka bir kez daha vurgu yapmak isterim. Bizim gündemimizi işte sizler de görüyorsunuz. Neyle meşgul olduğumuzu, ne için çalıştığımızı, hedefimizin, hayalimizin neler olduğunu sizler de takip ediyorsunuz.

Bizim gündemimizde sizlere hizmet etmek var, ülkemize eser kazandırmak var. Geçen hafta Şanlıurfa'daydık.

Urfa'da 2 bin yatak kapasiteli şehir hastanemizi hizmete açtık. TEKNOFEST Güneydoğu'da Türkiye'nin umudu olan gençlerimizin birbirinden gurur verici projelerine şahitlik ettik.”

"GÜNDEMLERİNDE PROJE YOK"

“Öncesinde İstanbul Havalimanı 4. pist ve ilave yatırımların açılışını gerçekleştirdik. Daha öncesinde Samsun'da 17 milyar liralık bir yatırım olan 1.458 yataklı Samsun Şehir Hastanemizi hizmete aldık.

Bugün ise buradayız. Durmuyor, dinlenmiyor, 7 gün 24 saat aşkla çalışıyoruz. Biz icraat üretiyoruz icraat!

Hizmet üretiyoruz hizmet! Laf değil, taş üstüne taş koyuyoruz. Biz Türkiye'yi yeni yüzyıla hazırlamak için gece gündüz koşturuyoruz.

Peki sürekli bizi eleştirenler, sürekli bize sataşanlar ne yapıyor? 24 yıldır ne yapıyorlarsa bugün de aynısını yapıyorlar. Dikkat ediniz; gündemlerinde hiçbir somut proje yok.”

TRENİ BİR SÜRE KULLANDI

Cumhurbaşkanı Erdoğan, açılışın ardından vatman koltuğuna oturarak treni bir süre kullandı.

Florya Gazetesi Haber Merkezi | 10 Ekim 2026

Türkiye'nin savunma sanayiinde stratejik öneme sahip projelerinden biri olan millî muharip uçak KAAN için yerli motor geliştirme çalışmaları devam ediyor. Savunma Sanayii Başkanlığı himayesinde TEI ve TRMOTOR ortaklığıyla yürütülen 35 bin libre itki sınıfındaki TF35000 projesinin yanı sıra Millî Savunma Bakanlığı Araştırma-Geliştirme Merkezi tarafından geliştirilen 42 bin libre itki sınıfındaki GÜÇHAN turbofan motoru da Türkiye'nin bu alandaki teknolojik kapasitesini genişletmeyi hedefliyor.

Haber7 Güvenlik Analisti Dr. Eray Güçlüer, gazeteci Yavuz Selvi'nin sorularını yanıtladığı programda, iki farklı kurumun yüksek teknoloji gerektiren motor geliştirme çalışmalarını yürütmesinin stratejik önemine dikkat çekti. Güçlüer, projelerde teknik güçlükler ve gecikmeler yaşanabileceğini belirterek farklı mühendislik ekiplerinin yetkinlik kazanmasının Türkiye açısından önemli olduğunu ifade etti.

Video 7

+1

TF35000 ve GÜÇHAN: İki Farklı Motor Çalışması

KAAN için geliştirilen TF35000, 35 bin libre itki üretmesi hedeflenen askerî turbofan motoru olarak tasarlanıyor. Beşinci nesil savaş uçaklarının gereksinimlerini karşılaması amaçlanan projede yüksek sıcaklıklara dayanıklı malzemeler, gelişmiş soğutma sistemleri ve özel kaplama teknolojileri üzerinde çalışılıyor.

Millî Savunma Bakanlığı tarafından SAHA 2026 kapsamında tanıtılan GÜÇHAN motorunun ise 42 bin libre itki sınıfında olduğu açıklandı. Bakanlık, kritik bileşenleri yerli imkânlarla geliştirilen motordan altı adet üretildiğini ve kalifikasyon testlerinin 2026 yılı içerisinde gerçekleştirilmesinin planlandığını duyurdu.

Bununla birlikte GÜÇHAN'ın doğrudan KAAN'a entegre edileceğine ilişkin kesinleşmiş resmî bir açıklama bulunmuyor. Bu nedenle iki çalışma, mevcut bilgiler ışığında KAAN için onaylanmış alternatif motorlar olarak değil, Türkiye'nin yüksek itki gücüne sahip motor geliştirme kapasitesinin iki ayrı ayağı olarak değerlendiriliyor.

2040'lı Yıllara Kalmadan Sonuç Alınmalı

Dr. Eray Güçlüer, Türkiye'nin havacılık teknolojilerinde uluslararası rekabetin gerisinde kalmaması için motor geliştirme çalışmalarının hızlandırılması gerektiğini vurguladı.

Güçlüer'e göre önümüzdeki yıllarda altıncı nesil savaş uçakları, gelişmiş insansız hava araçları ve yeni nesil havacılık sistemleri savunma teknolojilerinin geleceğini şekillendirecek. Türkiye'nin bu süreçte yalnızca uçak tasarlayan ve üreten değil, aynı zamanda kendi motor teknolojilerini geliştirebilen bir ülke olması önem taşıyor.

Uzmanların dikkat çektiği temel konulardan biri de geliştirilen motorların yalnızca tasarım ve prototip aşamasında kalmaması. Motorların uzun süreli dayanıklılık, yüksek sıcaklık, yakıt verimliliği, uçuş güvenliği ve platform entegrasyonu testlerinden başarıyla geçmesi gerekiyor.

İnsansız Hava Araçlarında Yerli Motor Teknolojisi

Türkiye'nin motor geliştirme çalışmaları yalnızca savaş uçaklarıyla sınırlı değil. Millî Savunma Bakanlığı Ar-Ge tarafından tanıtılan 40 beygir gücündeki Wankel tipi motor da insansız hava araçları açısından dikkat çekiyor.

Geleneksel pistonlu motorlardan farklı olarak döner rotor mekanizmasıyla çalışan Wankel motorlar, kompakt yapıları ve yüksek güç-ağırlık oranı potansiyelleri nedeniyle belirli havacılık uygulamalarında avantaj sağlayabiliyor.

Güçlüer, yaklaşık 10 kilogram ağırlığında olduğu belirtilen 40 beygirlik motordan iki adet kullanılması durumunda toplam nominal gücün 80 beygire ulaşabileceğini ifade etti. Ancak böyle bir uygulamanın gerçek performansı; yakıt tüketimi, soğutma, aktarma sistemi ve hava aracının tasarımına bağlı olarak değişiyor.

Motor Teknolojisi Stratejik Bağımsızlığın Önemli Bir Parçası

Modern savaş uçaklarında motor teknolojisi, hava aracının performansını belirleyen en kritik unsurlar arasında yer alıyor. Yüksek itki kapasitesinin yanı sıra dayanıklılık, bakım kabiliyeti, yakıt tüketimi ve elektronik kontrol sistemleri de operasyonel etkinlik açısından önem taşıyor.

Yerli motor geliştirme kabiliyetinin kazanılması, Türkiye'nin dış tedarik süreçlerinden kaynaklanabilecek riskleri azaltma potansiyeline sahip. Bununla birlikte teknoloji geliştirme çalışmalarının seri üretime ve sürdürülebilir bakım altyapısına dönüştürülmesi uzun vadeli yatırım ve kapsamlı test süreçleri gerektiriyor.

TF35000 ve GÜÇHAN çalışmalarının gelecekteki sonuçları, yalnızca KAAN programı açısından değil, Türkiye'nin askerî havacılık motorları alanındaki mühendislik birikimi ve sanayi altyapısının gelişimi bakımından da önem taşıyor.

Kaynaklar: Millî Savunma Bakanlığı resmî açıklamaları, TEI–TRMOTOR TF35000 proje bilgileri, Anadolu Ajansı ve Haber7'nin 9 Ekim 2026 tarihli Eray Güçlüer söyleşisi.

ARDA GÜLER'DEN MONTELLA'YA VEDA

La Liga ekibi Real Madrid forması giyen milli futbolcu Arda Güler, TFF'nin aldığı kararın ardından sosyal medya hesabından bir paylaşım yaparak İtalyan teknik adama veda etti.

Arda Güler paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

"SİZİNLE ÇALIŞMAK ZEVKTİ"

"Mister, her şey için teşekkürler. Güveniniz ve desteğiniz benim için her zaman çok şey ifade etti. Birlikte unutulmaz anıları paylaştık ve bunun için her zaman minnettar olacağım. Sizinle çalışmak bir zevkti. Size ve tüm ekibinize gelecekte iyi şanslar dilerim."

Yapay zekâ, son yılların yalnızca en hızlı gelişen teknoloji alanlarından biri değil, aynı zamanda dünya ekonomisinin en büyük yatırım yarışlarından birinin merkezi hâline geldi.

Çip üreticilerinden bulut bilişim şirketlerine, yazılım devlerinden veri merkezi işletmecilerine kadar küresel ekonominin önde gelen şirketleri yapay zekâ altyapısına milyarlarca dolarlık sermaye ayırıyor.

Ancak yatırım miktarları büyüdükçe temel soru da daha yüksek sesle sorulmaya başlandı:

Yapay zekâya yapılan dev yatırımlar ekonomik karşılığını ne zaman verecek?

PwC tarafından ortaya konulan projeksiyonlara göre, küresel veri merkezi yatırımlarının 2050 yılına kadar 30 trilyon doların üzerine çıkabileceği öngörülüyor.

Bu büyüklük, yalnızca teknoloji sektörünün değil, dünya finans sisteminin ölçeği açısından da son derece dikkat çekici.

Söz konusu tahminlerin gerçekleşmesi durumunda yapay zekâ altyapısına yapılacak yatırımların, geçmişte ekonomik dönüşüm yaratan demiryolları, telekomünikasyon ve internet altyapısına yapılan harcamaları aşabileceği belirtiliyor.

Anthropic örneği tartışmayı büyüttü

Yapay zekâ sektörünün önemli şirketlerinden Anthropic'e ilişkin açıklanan yatırım ve harcama beklentileri de bu tartışmanın merkezinde bulunuyor.

Şirketin gelecek yıllara ilişkin toplam harcama planlarının yüz milyarlarca dolara ulaşabileceği yönündeki tahminler, yapay zekâ yarışının hangi maliyetlere ulaşabileceğini ortaya koyuyor.

Buradaki temel problem ise yatırımlarla mevcut gelirler arasındaki büyük fark.

Teknoloji şirketleri bugün devasa veri merkezleri kuruyor, gelişmiş yapay zekâ çipleri satın alıyor ve yüksek enerji tüketimine sahip hesaplama altyapıları oluşturuyor.

Buna karşılık yapay zekânın şirketlerin üretkenliğini ve kârlılığını ne ölçüde artıracağı konusunda henüz bütün sektörlere yayılmış kesin bir tablo bulunmuyor.

Bu nedenle ekonomistler özellikle yatırımların geri dönüş süresine dikkat çekiyor.

Teknolojik devrimlerin ortak problemi

Ekonomi tarihinde büyük teknolojik dönüşümler genellikle benzer süreçlerden geçti.

19. yüzyıldaki demiryolu yatırımlarında da şirketler gelecekte ortaya çıkacak ekonomik büyümeyi hesaplayarak çok büyük altyapı yatırımlarına yönelmişti.

1990'ların sonunda internet şirketlerinde de benzer bir iyimserlik yaşandı.

İnternet gerçekten dünyayı değiştirdi.

Ancak bu durum, dönemin bütün şirketlerinin doğru değerlendiği anlamına gelmedi.

2000 yılında patlayan dotcom balonu, teknolojinin gerçek olmasına rağmen şirket değerlemelerinin ekonomik gerçeklerden kopabileceğini göstermişti.

Bugün yapay zekâ konusunda yapılan tartışmanın merkezinde de aynı ayrım bulunuyor:

Teknolojinin dönüştürücü olması ile bütün yapay zekâ şirketlerinin mevcut değerlemelerini hak etmesi aynı şey değil.

Yapay zekâ gerçekten üretkenliği artıracak mı?

Yapay zekâyı savunan çevreler teknolojinin sanayi devrimindeki buhar makinesi, elektrik veya internet kadar büyük bir ekonomik dönüşüm yaratabileceğini düşünüyor.

Bu görüş tamamen temelsiz de değil.

Yapay zekâ sistemleri bugün yazılım geliştirmeden sağlık araştırmalarına, finans analizlerinden savunma sanayisine, eğitimden medya sektörüne kadar yüzlerce alanda kullanılmaya başladı.

Ancak ekonomistler başka bir noktaya dikkat çekiyor.

Bir teknolojinin şirketler tarafından hızla benimsenmesi ile ülke ekonomisinin genel üretkenliğini artırması arasında önemli bir zaman farkı bulunabiliyor.

Elektrik teknolojisinin fabrikalarda yaygınlaşmasının ardından bile üretim sistemlerinin tamamen yeniden düzenlenmesi yıllar sürmüştü.

Bilgisayarların yaygınlaşması sırasında da benzer bir durum yaşanmıştı.

Dolayısıyla yapay zekânın gerçek ekonomik etkisini ölçebilmek için yalnızca teknoloji şirketlerinin gelirlerine değil, çalışan başına üretim, şirket kârlılığı, enerji maliyetleri ve toplam faktör verimliliği gibi göstergelere bakılması gerekiyor.

En büyük risk: Beklentilerin ekonominin önüne geçmesi

Yapay zekâ sektöründeki asıl risk teknolojinin başarısız olması olmayabilir.

Asıl risk, beklentilerin teknolojinin ekonomik sonuçlarından çok daha hızlı büyümesi olabilir.

Bir başka ifadeyle yapay zekâ gerçekten dünyayı değiştirebilir ancak yatırımcılar bu değişimin hızını ve yaratacağı gelirleri olduğundan fazla hesaplıyor olabilir.

Bu durumda teknoloji gelişmeye devam ederken bazı şirketlerin değerlemeleri ciddi şekilde gerileyebilir.

Dotcom döneminde de internet ortadan kaybolmamıştı.

Aksine internet sonraki yirmi yılda dünya ekonomisinin temel altyapılarından biri hâline geldi.

Ancak o dönemde yüksek değerlemelere ulaşan yüzlerce şirket piyasadan silindi.

Bugünkü yapay zekâ ekonomisi açısından da benzer bir ihtimal göz ardı edilmiyor.

Enerji ve altyapı meselesi

Yapay zekâ yatırımlarının önündeki bir diğer kritik konu enerji.

Yeni nesil veri merkezleri son derece yüksek elektrik tüketiyor.

Bu nedenle yapay zekâ yarışının yalnızca teknoloji şirketleri arasında değil, aynı zamanda enerji üretimi, elektrik şebekeleri, nükleer enerji, doğal gaz ve yenilenebilir enerji yatırımları arasında da yeni bir rekabet oluşturması bekleniyor.

Önümüzdeki yıllarda yapay zekânın sınırlarını yalnızca algoritmaların değil, enerji arzının ve altyapının da belirleyebileceği değerlendiriliyor.

Florya Gazetesi'nin değerlendirmesi

Yapay zekâ insanlığın karşılaştığı en önemli teknolojik dönüşümlerden biri olmaya aday.

Ancak bugün yaşanan yatırım yarışının büyüklüğü, teknolojik heyecanın finansal gerçeklerin önüne geçip geçmediğinin de sorgulanmasını gerekli kılıyor.

Önümüzdeki dönemde yapay zekâ sektörünün başarısını belirleyecek olan yalnızca daha güçlü modeller geliştirmek olmayacak.

Asıl sınav, bu teknolojinin şirketlerin ve ülkelerin gerçek üretkenliğini ne kadar artırabildiği olacak.

Eğer yapay zekâ yatırımları ekonomik üretkenliğe aynı ölçüde yansırsa dünya yeni bir sanayi devrimine girebilir.

Ancak yatırımlar hızla büyürken gelirler ve verimlilik aynı hızda artmazsa, teknoloji dünyası tarihin en büyük yatırım düzeltmelerinden biriyle de karşılaşabilir.

Bu nedenle yapay zekâ tartışmasında belki de sorulması gereken soru artık “Yapay zekâ dünyayı değiştirecek mi?” değil.

Asıl soru şudur:

Dünyayı değiştirecek bu teknolojiye bugün biçilen trilyonlarca dolarlık değer gerçekten doğru mu?

Florya Gazetesi Haber Merkezi

TARİHİN AKIŞINI DEĞİŞTİREN BULUŞ

Çanaksız-Çömleksiz Neolitik Çağ’da yaşayan insanlar, henüz tarım yapmıyor, kalıcı yerleşimlerde bulunmuyordu. Buna rağmen, tonlarca ağırlıktaki T biçimli dikilitaşları oyarak dairesel tapınaklar haline getirdiler. Bu durum, “İnsanlar önce yerleşti, sonra tapınak yaptı” görüşünü tamamen geçersiz kılıyor. Göbeklitepe, insanların inanç birliği etrafında organize olabildiğini ve ruhsal motivasyonun teknolojik gelişimden önce geldiğini gösteriyor.

DAİRESEL YAPI VE SEMBOL DİLİ

Göbeklitepe’nin dairesel planı, kadim inançlarda yer alan “yaşam döngüsü”nü simgeliyor: Doğum, ölüm ve yeniden doğuş. T biçimli sütunlarda yer alan kabartmalar; akbaba, akrep, yılan ve sepet gibi semboller, insanlığın kolektif bilinçaltında yer etmiş arketiplerin izlerini taşıyor. Bu figürler, ruhun bedenden ayrılışını, bereketi, yeraltı dünyasını ve doğa döngüsünü anlatıyor.

Klaus Schmidt’in de ifade ettiği gibi, Göbeklitepe yalnızca bir tapınak değil; aynı zamanda ölüm kültü, toplumsal hafıza ve göksel düzenle ilgili derin bir inanç sisteminin merkeziydi.

BİLİMSEL AÇIDAN GÖBEKLİTEPE’DE ENERJİ VAR MI?

Son yıllarda bazı araştırmacılar, bölgedeki manyetik alan farklılıkları ve taşlarda ölçülen doğal rezonans frekanslarının “enerji alanı” iddialarına zemin hazırladığını belirtiyor. Ancak bu durum, jeolojik olarak olağan sayılıyor. Bölgedeki kireçtaşı yapısı, yer altındaki su damarlarıyla birlikte doğal elektromanyetik titreşimler üretebiliyor.

Bilim insanları, bu ölçümleri “doğal enerji salınımları” olarak yorumlarken; spiritüel araştırmacılar Göbeklitepe’nin dünyanın kadim enerji hatlarıyla (ley lines) kesiştiğini savunuyor. Bu görüşe göre Göbeklitepe, Mısır piramitleri ve Stonehenge gibi noktalarla aynı küresel enerji ağının parçası olabilir.

KUTSAL BİR MERKEZİ KORUMA GELENEĞİ

Göbeklitepe’nin üstünün bilinçli biçimde kapatılmış olması, “kutsalı koruma” anlayışıyla açıklanıyor. Antik toplumlar, işlevini tamamlamış dini merkezlerin üzerini kapatarak hem doğa hem de zaman karşısında koruma altına alırlardı. Bu durum, Göbeklitepe’nin bir felaketle değil, bilinçli bir ritüelle kapatıldığını düşündürüyor.

İNSANLIĞIN BİRLİK RUHU

Göbeklitepe’nin inşası, binlerce insanın organize biçimde ortak bir amaca yöneldiğini gösteriyor. O dönemin koşullarında böyle bir işbirliği, yalnızca inanç gücüyle açıklanabilir. Bu da insanın, maddi gelişimden önce manevi bir bilinç düzeyine ulaşabildiğini kanıtlıyor.

Bugün Göbeklitepe, sadece bir arkeolojik alan değil; insanlığın kökenine, ruhsal evrimine ve evrenle kurduğu kadim bağa ışık tutan bir sembol olarak görülüyor.

Florya Gazetesi Haber Merkezi

Amasya’nın Yeşilırmak kıyısı boyunca uzanan Yalıboyu Evleri’ni bilir misiniz? İç avlu, haremlik-selamlık bölümlerinden oluşan bu Osmanlı’dan kalma konaklar erken dönem Osmanlı konut mimarisinin en güzel örneklerinden.

Amasya’ya yapacak olduğunuz ziyarette yan yana bitişik Yalıboyu Evleri’ni görebilir, bazılarının içlerini ziyaret ederek sergilenen dönemsel eşyalar, kıyafet ve takıları inceleyebilirsiniz.

Caminin inşasına ait bir menkıbe vardır. Rivayete göre; Yıldırım Bayezıd, Niğbolu muharebesinde muzaffer olunca yirmi cami yaptırmaya karar verir. Bursa’ya geldiğinde bu fikrini damadı olan Emir Sultan’a söylemiş, O’da yirmi cami yerine yirmi kubbeli bir cami yapılmasını tavsiye etmiştir. Caminin yeri de Emir Sultan’a, rüyasında manevi bir işaretle gösterilmiş, ertesi gün bu işaret edilen yerde çimen bittiği görülerek caminin yeri tespit edilmiştir. Karar Padişaha bildirilmiş, Padişah da bunu uygun görerek caminin inşasını başlatmıştır. Cami, Niğbolu zaferinde kazanılan ganimet mallarıyla yaptırılmıştır.

Ulu Camii ile ilgili bir diğer menkıbe de şadırvanı hakkındadır; Caminin inşaatı esnasında şadırvanın yerinde yaşlıca bir kadına ait bir ev olduğu ve gönül rızası ile satmadığı için devlet büyüklerinin İslam hukukuna saygıları gereği zorla almadığı anlatılır. Bu ev, namaz kılma mahalli dışında olmak kaydıyla ve üstü açık şekilde öylece bırakılmıştır. Kadının vefatından sonra bu yerin camiye dahil edildiği rivayet edilmektedir. Boş bırakılan bu yerde bulunan şu anki şadırvan daha sonraki yıllarda İstanbul’dan Bursa’ya siyasi sürgün olarak gelen Karaçelebizade Abdulaziz Efendi tarafından yaptırılmıştır. Seyyah Evliya Çelebi 1640’lı yıllarda suyu Uludağ’dan gelen bu güzel havuzun içinde alabalıkların yüzdüğünü ifade eder. En tepeden Allah’ın birliğini ifade edercesine tek merkezden kaynayan bu şadırvanın suyu, havuza dökülürken Allah’ı teşbih eder gibi otuz üç ayrı yerden akmaktadır.

Caminin ilk imam-hatibi, Mevlid-i Şerif yazarı Süleyman Çelebi’dir. Mevlid-i Şerif’i yazmasına vesile olan meşhur hadise burada cereyan etmiştir. 1409 yılı Ramazan ayında ikindi namazını müteakip kürsüye çıkan vaiz efendi, konuşması esnasında “Rasüller arasında fark yoktur…” (Bakara 285) ayetinin tefsirini yaparken, cemaatten biri itiraz ederek “Risalet yönüyle aralarında fark olmasa bile benim peygamberim Hz. Muhammed (s.a.v.), fazilet açısından hepsinden üstündür.” der. Bu mesele tartışma konusu olur. Bu konuşmaya şahit olan Süleyman Çelebi o dakikadan itibaren Hz. Peygamber’in faziletlerini anlatan Mevlid-i Şerif’ini yazmaya karar verir. Mevlid-i Şerif Türkçe yazılmış olup yaklaşık bin beyittir.

Hutbe’nin sağ tarafında yüksekçe bir yere asılan siyah örtü, Kabe kapısının örtüsüdür. Mısır Seferi’nden sonra halife olan Yavuz Sultan Selim, Mekke’de onarıma girişmiş, bu arada Kabe’nin örtüsünü İstanbul’dan gönderilen yeni örtü ile değiştirmiştir. Yavuz, eski örtüyü ise Bursa’ya getirtip Ulu Cami’ye hediye etmiş ve kendi elleri ile taşıyıp asmıştır. Saf altın iplik ile üzerine ayetler işlenmiş bu örtü, yüzyıllar boyu kararmadan kalmıştır ;ancak yapılan bazı hatalı restorasyonlar sonucu caminin rutubet alması üzerine işlemeleri dökülmüş olduğundan günümüzde ayetler ancak parlak ışık altında görülebilir.

Yapılış tarzı açısından Osmanlı mimarisinde özgün bir yapı olan Ulu Camii, 55,00 x 69,00 metre ölçülerinde, dikdörtgen planlı bir yapıdır. Toplam iç alanı 3.165,5 m2’dir. Türkiye’deki “Ulu Cami” ismindeki camilerin en büyüğüdür. Mihrabın bulunduğu duvar diğer duvardan daha büyüktür. On iki ayak üzerine yirmi kubbe ile üzeri örtülmüş olan caminin ortasındaki kubbenin üstü açıktır. Son yıllarda bu açıklık camla kaplanmıştır. Duvarları tümüyle düzgün kesme taş ile örülmüştür.

Ankara savaşında Yıldırım Bayezıd’ı yenen Timur, orduları ile Bursa’ya gelip, caminin kuzey kapısını yakarak tahrip etmiştir. Karamanoğlu Mehmet Bey tarafından da çevresine odun yığılarak yakılmıştır. 1855 yılında meydana gelen depremde caminin on sekiz kubbesi çökmüş, sadece batı minaresinin dibindeki kubbe ile mihrap önü kubbesi ayakta kalmıştır. 1889 yılında çıkan bir yangında minarelerin ahşap olan külahları yanmış, sonrasında kâgir olarak yeniden yapılmıştır. 1959-1961 yıllarındaki onarımlarda sıvalı olan duvarlar kazınmış, kuzey yönündeki kapı da aslına uygun olarak yeniden yapılmıştır. 1494, 1503, 1551, 1563, 1567, 1572, 1668, 1670, 1724, 1742, 1815, 1855 ve1861 yıllarında büyük çapta onarımlar yapılmış, bugünkü görünümüne kavuşmuştur.

14. yüzyıl izlerini taşıyan sekiz sıraya düzenlenmiş istalaktitleri, dış yan köşelerde kum saati biçimli sütunceleri ile zengin görünümlü olan mihrap, 1751 yılında tamamlanmıştır. Sol tarafında mihrabı yapan Mehmet ustanın adı yazılıdır. Ceviz ağacından yapılmış ve siyah renge boyanmış olan minber, caminin en güzel en sanatkarane işlenmiş, eşine az rastlanır bir sanat eseridir. Kapısı üzerinde bulunan 0,40 x 1,00 metre boyutlarındaki kitabede, Yıldırım Bayezıd’in emri ile 802 H. (1400) yılında tamamlandığı belirtilmektedir. Minber, Manisa da Saruhanlı İshak Bey’in 1379 tarihli Ulu Camii minberini yapan Antepli Hacı Mehmet b. Abdülaziz el Dukki’nin eseridir. Bu bilgiyi veren yazı, minberin sağ korkuluğunda dikey olarak yazılmıştır. Künkedari Sanatı ile yapılmıştır. Tutkal ve çivi kullanılmadan, geometrik şekilde oyularak birbirine geçme ile meydana getirilmiş bir eserdir. Doğu yüzünde bazı çıkıntıları vardır ve bunların güneş sistemi ile gezegenler olduğu söylenir. Üzerindeki işlemeler ile bu minber, Selçuklu üslubundan Osmanlı üslubuna geçişin bir şaheseridir.

Zarif sekiz sütun üzerine oturan yüksek ve sade müezzin mahfili 1549 yılında yaptırılmıştır. Mahfilin karşısındaki ayağa yerleştirilmiş yuvarlak tek parça mermerden oyulmuş taş kürsü, 1815 yılında yaptırılmıştır. Caminin doğu, batı ve kuzey yönünde olmak üzere üç kapısı vardır. Bu kapılardan kuzey ve batı yöndekiler yeni olup, doğudaki kapı kanatları camiyle aynı dönemde yapılmıştır. Ahşap kanatları ceviz ağacındandır. Bazı yerleri bozulmuş olmasına rağmen, günümüze kadar sağlam olarak gelebilmiştir. Oyma ve geçmeli geometrik motiflerle süslü kanatlar, caminin minberine uygun olarak 16. Yüzyılın karakteristik özelliğini taşımaktadır. Kuzey yönündeki avluya açılan taç kapısının görümünü, eserin heybetini bir kat daha artırmaktadır. Kavsarası on bir sıra düzenlenmiş istalaktitlerden oluşmakta, parlak nişinin etrafını geniş ve sade bir silme dolanmaktadır.

Caminin pencereleri biçim ve ölçü bakımından her cephede farklı olup, söveleri düz mermerlidir. Pencere alınlıklarında “nefeslik” denilen küçük açıklıkları bulunmaktadır. Güney duvarındaki bir alt sıra pencereler, sonradan kapatılmıştır. Üst sıra pencereler, alt sıra pencerelerle aynı eksen üzerinde değildir. Duvar kalınlıkları birbirinden farklıdır. Doğu 2,80 metre, batı 3,10 metre, kuzey 2,40 metre ve güney duvarı ise 2,20 metre kalınlığındadır.

Ulu Cami’nin iç duvarlarını süsleyen levhaların çoğunun altında, hattatının imzası bulunmaktadır. Büyük çoğunluğunun eksikleri Hattat Şefik Bey tarafından düzeltilmiş veya yeniden yazılmıştır. Cami içinde 13 ayrı yazı karakteri ile 41 ayrı hattat tarafından, duvara yazılmış 87, levha halinde 105, tamamı 192 adet yazı mevcuttur. Ayrıca çok değerli saatler, şamdanlar, Kur’an-ı Kerimler bulunmaktadır.

Cami, doğu ve batı köşelerinde iki minareye sahiptir. Batıda yer alan minare, Yıldırım Bayezıd tarafından yaptırılmıştır. Camiye bitişik olan minare kaidesi tamamen mermerden olup, gövdesi tuğla örtülüdür. Dıştan ve işten olmak üzere bu minareye çıkan iki yol vardır. Birisi kubbelere, diğeri şerefesine çıkar. Şerefeler iki minarede de eş olup, altı sıra tuğla istalaktitlerle düzenlenmiştir. Cami avlusunda üç şadırvan bulunmaktadır. Cami içerisindeki şadırvanın, Osmanlı Devleti’nin ilk yıllarında, Türklerin suya olan ilgilerinden kaynaklanarak tasarladığı tahmin edilmektedir. On altı köşeli havuz, üç çanaklı fıskiyeden sekiz kol halinde dökülen sularla dolarak musluklara dağıtılmaktadır. Mihrap ekseni ile her üç kapının ekseni şadırvanın merkezinde birleşmektedir.

Trabzon’un Maçka İlçesi'nin Altındere Köyü sınırları içinde, Altındere vadisine hakim Karadağ’ın eteklerinde sarp bir kayalık üzerine kurulmuş olan Sümela Manastırı, halk arasında "Meryem Ana" adı ile anılır. Vadiden yaklaşık 300 metre yükseklikte bulunan yapı, bu konumuyla manastırların şehir dışında, ormanlarda, mağara ve su kenarlarında kurulma geleneğini sürdürmüştür.

Fotoğraf: Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Meryem Ana adına kurulan manastırın "Sümela" adını "siyah" anlamına gelen "melas" sözcüğünden aldığı söylenmektedir. Bu ismin manastırın kurulduğu koyu renkli Karadağlar’ dan geldiği düşünülmekte ise de Sümela kelimesi buradaki Meryem tasvirinin siyah rengine bağlanabilmektedir.

Sümela Manastırı'nın Tarihi

Rivayete göre Bizans İmparatoru I.Theodosius zamanında (375-395) Atina’dan gelen Barnabas ve Sophranios isimli iki rahip tarafından kurulmuş olan manastır, 6'ıncı yüzyılda İmparator Justinianus’un manastırın onarılarak genişletilmesini istemesi üzerine Generallerinden Belisarios tarafından tamir edilmiştir.

Sümela Manastırı’nın şimdiki durumuyla varlığını 13'üncü yüzyıldan itibaren sürdürdüğü bilinmektedir. 1204 tarihinde kurulan Trabzon Komnenosları Prensliği’nden III. Alexios (1349-1390) zamanında manastırın önemi artmış ve fermanlarla gelir sağlanmıştır. III. Alexios’un oğlu III. Manuel ve sonraki prensler döneminde de Sümela yeni fermanlarla zenginleştirilmiştir.

Doğu Karadeniz kıyılarının Türk egemenliğine girmesini takiben Osmanlı Padişahları pek çok manastırda olduğu gibi Sumela’nın da haklarını korumuşlar, bazı imtiyazlar vermişlerdir.

Sümela Manastırı’nın 18. yüzyılda bir çok bölümü yenilenmiş, bazı duvarlar fresklerle süslenmiştir. 19. yüzyılda büyük binaların ilave edilmesiyle manastır muhteşem bir görünüm kazanmış, en zengin ve parlak dönemini yaşamıştır.

Fotoğraf: Kültür ve Turizm Bakanlığı

Bu dönemde son şeklini alan manastır pek çok yabancı seyyahın ziyaret ettiği, yazılarına konu edilen bir yer haline gelmiştir. Trabzon’un 1916-1918 yılları arasındaki Rus işgali sırasında manastıra el konulmuş, 1923'den sonra tamamıyla boşaltılmıştır.

Sümela Manastırı’nın başlıca bölümleri; Ana kaya kilisesi, birkaç şapel, mutfak, öğrenci odaları, misafirhane, kütüphane ile kutsal ayazma’dır. Bu yapılar topluluğu oldukça geniş bir alan üzerine inşa edilmiştir. Manastırın girişinde su getirdiği anlaşılan büyük su kemeri yamaca yaslanmış durumdadır. Çok gözlü olan bu kemerin bugün büyük bölümü yıkılmıştır.

Dar uzun bir merdivenle manastırın ana girişine ulaşılmaktadır. Giriş kapısının yanında muhafız odaları bulunmaktadır. Buradan bir merdivenle iç avluya inilmektedir. Solda, manastırın esasını teşkil eden ve kilise haline getirilen mağaranın önünde çeşitli manastır binaları bulunmaktadır. Sağ tarafta kütüphane yer almaktadır. Yine sağda yamacın ön yüzünü kaplayan büyük balkonlu bölüm keşiş odaları ve misafir odaları olarak kullanılmıştır ve 1860 yılına tarihlenmektedir. Avlunun etrafındaki binalarda odalardaki dolapları, hücreleri, ocakları ile Türk sanatının etkileri de görülmektedir.

Manastırın ana ünitesini meydana getiren kaya kilisesinin ve ona bitişik şapelin iç ve dış duvarları fresklerle donatılmıştır. Kaya kilisesinin içinde avluya bakan duvarda III. Alexios dönemine ait fresklerin varlığı tespit edilmiştir. Şapeldeki freskler ise 18'inci yüzyılın başlarına tarihlenmektedir ve üç ayrı devirde yapılan üç tabaka görülmektedir. En alt tabakanın freskleri daha üstün niteliktedir.

Fotoğraf: Official Turkish Museums

Sümela Manastırı’nda yer yer sökülerek alınmış olan ve oldukça harap bir görünüm taşıyan fresklerde işlenen başlıca konular İncil’den alınmış sahneler, Hz. İsa ve Meryem Ana’nın hayatı ile ilgili tasvirlerdir.

Kaynak: Trabzon İl Kültür veTurizm Müdürlüğü, Sümela Manastırı

Antik çağlardan beri pek çok medeniyetin merkezinde yer alan Boğaz, sırlarla ve efsanelerle dolu. Kız Kulesi’nin hüzünlü aşk hikayesinden, suların altında yatan gizemli şehirlere kadar, her köşesi başka bir hikaye anlatıyor.

Bugün Boğaz’ın tadını çıkarmanın en iyi yolu, onu güzel bir yemek eşliğinde seyretmektir. Lezzetli bir menü ile güzel müzikler dinlemek ve buna bir de Boğaz manzarası eklenirse… İşte, unutulmaz bir an. Bu anları keyifle yaşayabilmek için en yakın zamanda Queb Restaurant‘ı denemelisiniz.

Boğaziçi Hakkında

Boğaziçi, İstanbul Boğazı olarak da bilinir ve bu ismi, belki de Çanakkale Boğazı’ndan ayrım yapmak için kazanmıştır. Boğaz’ın genişliği, daralan ve genişleyen bölgelere göre 500 metre ile 3 kilometre arasında değişirken, derinliği ise 50 ile 120 metre arasındadır ve ortalama 60 metre derinliğe sahiptir.

Boğaz, İstanbul’un kalbinden geçer ve kıyılarındaki önemli yerler arasında Kız Kulesi, Çırağan Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, Ortaköy Camii, Rumeli Hisarı ve Anadolu Hisarı, Galatasaray Adası, Kuleli Askerî Lisesi, Küçüksu Kasrı ve Beylerbeyi Sarayı sayılabilir. Bu mekanlar, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle dikkat çeker. Örneğin, Kız Kulesi’nin romantik efsaneleri ve Çırağan Sarayı’nın Osmanlı İmparatorluğu döneminden kalma görkemli mimarisi, İstanbul’un zengin geçmişine ışık tutar.

Asya ve Avrupa kıtalarını İstanbul’da bağlayan üç köprü ve bir tünel bulunur. Bunlar sırasıyla, güneyde Boğaziçi Köprüsü, merkezde Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve kuzey ucunda, Karadeniz ile birleşen noktada Yavuz Selim Köprüsü’dür. Ayrıca, Marmaray Tüneli, iki kıtayı yerin altından birleştirir. Bu yapılar, hem mühendislik harikaları hem de İstanbul’un modernleşme sürecinin simgeleridir.

Boğaziçi, dünyanın en yoğun ticari nakliye kanallarından biridir. Günde yaklaşık 140 kargo gemisi, ortalama 90 dakikalık bir geçiş süresiyle bu kanaldan geçer. Geçiş sırasında her gemide iki yerel pilotun bulunması ve dev radar kulelerinin boğazdaki tüm deniz hareketlerini izlemesi yasal bir zorunluluktur. Buna rağmen, yoğun trafik ve navigasyonel zorluklar nedeniyle zaman zaman kazalar meydana gelebilir.

İstanbul Boğazı’nın Mitolojik Hikayesi

İstanbul Boğazı’nın İngilizce adı ‘Bosphorus’, bir Yunan mitine dayanır. Bu mit, Zeus’un Io adında bir kadına olan aşkını ve karısı Hera’nın kıskançlığını anlatır. Hera, Zeus’un sadakatsizliğini keşfettiğinde, Io’yu bir öküze dönüştürür ve onu rahatsız etmesi için bir at sineği yaratır. Efsaneye göre Io, bu sinekten kaçarken Boğaz’ın karşı yakasına atlar. Bu olay, ‘bous’ (öküz) ve ‘poros’ (geçit) kelimelerinin birleşiminden ‘Bosphorus’ adını, yani ‘öküz geçidi’ anlamını türetir.

Karadeniz’in soğuk ve derin sularında yapılan son deniz arkeolojik çalışmalar, Türkiye’nin kıyı şeridinde su altında kalmış antik şehirlerin varlığını ortaya çıkarmıştır. Bu buluntular, bölgenin zengin tarihini ve gizemli geçmişini aydınlatmaktadır.

Jeolojik kanıtlar, antik çağlarda İstanbul Boğazı’nın kuzey ucunun toprak ve kaya ile tıkanmış olduğunu göstermektedir. Bu tıkanıklık, Karadeniz’in dış dünyayla bağlantısını engelliyordu ve su seviyesi, Ege Denizi ve Marmara Denizi’nin altındaydı.

Bir teoriye göre, büyük bir deprem sonucunda Boğaz’daki bu tıkanıklık aşılır ve Karadeniz’den Boğaz’a doğru şiddetli bir su tufanı başlar. Bu olay, su seviyelerini yükseltir ve kıyıdaki toplulukları sular altında bırakır. Bazı bilim insanları, bu olayın ünlü Nuh’un Tufanı efsanesine ilham kaynağı olabileceğini düşünmektedir.

Tarihte İstanbul Boğazı

İstanbul Boğazı, antik çağlardan bu yana stratejik ve ticari açıdan büyük bir öneme sahip olmuştur. Bu bölge, Bizans İmparatorluğu (daha sonra Konstantinopolis ve bugünkü adıyla İstanbul) için mükemmel bir yerleşim yeri olarak seçilmiş ve tarih boyunca pek çok medeniyetin ilgisini çekmiştir.

1453’te Fatih Sultan Mehmet, Bizans başkenti Konstantinopolis’i kuşatmak ve boğazı kontrol altına almak için önemli bir hamle yaptı. Rumeli Hisarı (Avrupa Kalesi) ve Anadolu Hisarı’nı (Anadolu Kalesi) inşa ettirdi. Bu kaleler, Boğaz üzerinde hakimiyet kurarak, kuşatılan Konstantinopolis’e takviye kuvvetlerinin ulaşmasını engelledi ve şehrin fethinin önünü açtı.

Osmanlı İmparatorluğu için Boğaz, hem stratejik bir geçit noktası hem de bir engel olarak önemli bir rol oynadı. İmparatorluk, her bahar İstanbul’dan devasa ordularını Anadolu, Suriye ve İran’daki askeri seferler için yola çıkarırdı. Bu süreç, orduların Boğaz üzerinden geçişini gerektiriyordu, bu da lojistik ve stratejik zorluklar yaratıyordu.

Adriyatik Denizi kıyısında Balkan toprakları üzerinde; Türk vatandaşlarının umuma mahsus pasaport sahiplerinin 180 gün içinde 90 gün vizesiz yurtdışında seyahat edebilecekleri Bosna Hersek tarih ve doğal güzellikleri ile Balkanların en güzel şehirlerine ev sahipliği yapmaktadır.  Eşsiz doğası, büyüleyici şelaleleri ve pek çok medeniyete ait tarihi yapıları ile Osmanlı İmparatorluğu’na ait birçok tarihi yapıya ev sahipliği yapmakta Bosna Hersek yaz aylarında tarihi ve kültürel zenginlikleri yanı sıra doğal güzellikleri ile de Balkanların en güzel seyahat durakları arasında Balkanların incisidir. Tarihi, Roma İmparatorluğu’na dayanmakta; Bosna Hersek, Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatlar olmak üzere üç etnik gruba ayrılmış; pek çok medeniyetin tarihi ve kültürel zenginliklerinden izler taşımakta; Osmanlı İmparatorluğu hâkimiyeti altında; çok sayıda savaş görmüş ve birçok bölgesi bombalanmış; yaşamını yitirenleri anmak için anıtlar ülkenin her şehrinde yer almaktadır.  Sizlerde üç milletin tek bir çatı altında buluştuğu; Avrupa'nın kalbinde UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiş zenginlikleriyle Balkanlarda Osmanlı'nın izlerini takip ederken; Hersek, Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatların bir arada hoşgörüyle yaşadığı; yüzyıllar boyu hoş görünün simgesi olmuş; tarihi ve doğal güzellikleriyle Türk vatandaşlarından vize istemeyen ülkeler arasında yer almakta Bosna Hersek'in yemyeşil dağlarla çevrili şehirlerinde unutamayacağız yolculuğunuza eşlik edecek doğa harikası manzaralarla keyifli bir tatilin keyfini Balkanların en güzel ülkeleri ve şehirleri arasında gerçekleştirebilirsiniz. Biz sizler için Bosna Hersek gezisi hakkında merak edilen her şeyi yazımızda derledik. Bosna Hersek nerede? Bosna Hersek’ de ne yenir? Bosna Hersek’e nasıl gidilir? Türkiye’den Bosna Hersek seyahati için gerekli vize gerekli mi? Bosna Hersek’te nerede kalınır? Bosna Hersek’te gezilmesi gereken şehirler? Gibi birçok konu başlığı altında Bosna Hersek ülkesinin şehirlerine yolculuğumuz başlasın. Keyifli okumalar…

Bosna Hersek Gezisi

Katolik Batı Roma, Ortadoks Doğu Roma ve güneyine de Osmanlı eklendiği için "Balkanların Kudüs'ü" olarak anılmakta şehirleri çatısı altında korumakta; dünyanın en uzun ve en derin kanyonlarına ev sahipliği yapmakta Bosna Hersek; tarihi ve doğal güzellikleriyle Balkanların en güzel seyahat rotasını çizmektedir. Tarihi köklü Roma İmparatorluğu’na dayanmakta; Bosna Hersek, Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatlar olmak üzere üç milletin bir arada hoşgörüyle yaşadığı; kültür ve medeniyetin geçiş yeri Bosna Hersek dünya savaşlarında aldığı darbeler sonrası küllerinden yeniden doğarak; tüm güzellikleri ile ülkeyi ziyaret etmekte gezgin ruhlu kişilere farklı dünyaların kapılarını aralamaktadır. Sönmeyen Ateş Anıtı, Umut Tüneli ve Viyeçnitsa Kütüphanesi gibi pek çok tarihi yapı arasında tarihin izlerinde zamanda yolculuk yapıyor gibi hissedeceğiniz; tarihin atmosferini koruyan Başçarşı dükkânları arasında dönem dizisi setinde kendinizi başrol yerine koyacağınız Bosna Hersek kültür gezisi yanı sıra yemyeşil ağaçlar ve sarp dağları, dünyanın en uzun ve en derin kanyonlarında yürüyüş ve rafting sporu yapmak isteyenlerinde vazgeçemeyecekleri benzersiz rotasyonlara kapılar aralamaktadır. Balkanların Kudüs’ü olarakta Balkanların en güzel ülkeleri arasında yer almakta Bosna Hersek gezisi için; Avrupa Rüyası yurtdışı turları içerisinde yer alan:

• Büyük Balkan Turu ile Balkan Rüyası turumuzla 8 günde 5 ülke 15 şehir gezerek; her sabah başka şehirde uyanacağız; Bosna Hersek, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Arnavutluk ülkelerinde unutamayacağınız ve daha önce deneyimleme fırsatına sahip olmadığınız yurtdışı tatiline çıkma fırsatına sahip olunuz.

Peri bacaları nerede diye sorduğumuzda aklımıza hemen Kapadokya gelir. Birçoğumuz da Kapadokya’yı bu kadar değerli kılan şeyin de Peri Bacaları olduğunu düşünür. Çok uzun yıllar önce burada yaşayan imparatorluklar, uygarlıklar Peri Bacalarını oyup kendilerine sığınacak yer, ibadethane ve daha bir sürü şey yaratmış. Bundan dolayı da diyebiliriz ki evet, peri bacaları çok değerlidir. Dünyanın ve Türkiye’nin bir çok yerinde Peri Bacaları vardır fakat hiçbiri Kapadokya’daki Peri Bacaları kadar eşsiz ve güzel değildir. Bir tepede oturup sessizce Peri Bacalarını izlemek hem bizlere büyük bir keyif hem de huzur veriyor. Kapadokya bölgesinin neredeyse her yerinde görebileceğimiz Peri Bacaları ile ilgili kısa bilgi yazısına hep beraber göz atalım.

Peri Bacası Nedir?

Kapadokya‘da bolca görebileceğiniz ve sizi kendilerine hayran bırakan peri bacaları koni biçimindeki tepelerinde kaya blogu bulunan yapılardır. Sel suları, yağmur ve rüzgarın sayesinde aşındırdığı tüften var olan yapılardır. Peri Bacaları’nın hiçbiri insanlar tarafından yapılmamış, tamamiyle doğal bir yapı veya oluşumdur.

Kapadokya’da birçok çeşit Peri Bacası görmek mümkün. 1 ile 15 metrelik büyüklüklerde bulunan Peri Bacaları eğer 1 metreden küçük veya 15 metreden büyükse bu yapı Peri Bacası olarak sayılmıyor. Bunun dışında da sivri, mantar şekilli ve sütunlu Peri Bacaları’yla da karşılaşırsanız hiç şaşırmayın. Dünyanın birçok yerinde Peri Bacası bulunmasına rağmen hiçbir yerde Kapadokya’daki kadar yoğun değil. Bundan dolayı da Peri Bacaları Dünyanın 7 Harikası listesine girmiştir.

Peri Bacaları Nasıl Oluşmuştur?

Jeolojik dönemlerdeki aktif volkanlar sayesinde günümüzde Peri Bacaları dediğimiz yapılar meydana gelmiştir. Yaklaşık altmış milyon sene önce Torosların yükselmesiyle Anadolu fayını sıkıştırmaya başlar. Böylelikle de yanar dağlar lav püskürtmeye başlar. Yapılan araştırmalar sonucunda ise çok uzun yıllar önce yani milyonlarca yıl önce Kapadokya bölgesi aslında bir iç denizmiş. Böylelikle de yanar dağlardan püsküren lavlar da bu iç denizi kurutmuştur. Sonuç olarak da bir tüf tabakası oluşturmuş. Bu tabakaların içinde de bazalt, kil, kumtaşı ve volkan külü varmış. Bundan dolayı bazı alanlarda daha sert, bazı alanlarda da yumuşak lav birkintileri ortaya çıkmış. Zaman içinde de seller, yağmurlar ve rüzgar sayesinde de söz konusu kısımlar tabir-i caizse bir heykeltraşın elinden çıkmışçasına yontulmaya başlamış. Bu yontulmalar sayesinde de günümüzde büyük hayranlık ve şaşkınlık duyduğumuz adına da Peri Bacaları dediğimiz doğal yapıtlar oluşmuş.

Hititler, Bizanslar, Persler, Selçuklular, Osmanlılar ve daha bir sürü uygarlık söz konusu Peri Bacalarını görmüş. Yaşam alanı ve daha birçok amaçla kullanmış ve günümüze kadar muazzam bir şekilde ulaşmışlar. İçerisine kilise, şapel, manastır oyulan Peri Bacalarına yaptıkları kiliseler için İncil’den birçok hikaye sahnelenmiş, böylelikle de değerlerine daha da çok değer katılmıştır. Peri Bacaları hakkında daha detaylı bir yazı okumak isterseniz Kapadokya Peri Bacaları Oluşumu yazımıza göz atabilirsiniz.

Daha önce de anlattığımız gibi Kapadokya bölgesinde birçok Peri Bacası bulunuyor. Fakat söz konusu Peri Bacaları’nın en yoğun olduğu Kapadokya bölgeleri Uçhisar, Avanos ve Ürgüp bölgelerinin oluşturduğu üçgen bölgenin içidir. Bundan dolayı Nevşehir Peri Bacaları en çok ziyaret edilen bölgedir. Soğanlı Vadisi‘nde de birçok Peri Bacasıyla karşılaşabilirsiniz aynı zamanda. Aksaray Güzelyurt’a bağlı olan Selime bölgesinde de yamaçlara yaslı bir şekilde Peri Bacaları gözükür. Tüm bunların dışında da Paşabağ Vadisi’ne uğramadan geçmeyin diyoruz. Çünkü burası Peri Bacaları’yla doludur. Hem de zamanında keşişlerin inzivaya çekildiği sessiz sakin ve huzurlu bir bölgedir.

Ayrıca Peri Bacaları ile alakalı birçok efsane de vardır.

Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) Kuzey Carolina Wilmington Üniversitesi'nin yürüttüğü çok uluslu bir araştırmaya göre, piramitler Nil Nehri'nin uzun süre önce kaybolmuş olan bir kolu sayesinde yapılmış olabilir.

Nil'in bu kolu günümüzde çöl ve tarım arazilerinin altında kalmış durumda.

Arkeologlar uzun yıllardır, piramitlerin inşasında kullanılan taş bloklar ve diğer malzemelerin yakınlardaki bir su yolu üzerinden taşınmış olabileceği ihtimali üzerinde duruyordu.

Araştırma ekibinden Prof Eman Ghoneim, "Ama bu zamana kadar hiç kimse bu su yolunun yeri, şekli, boyutu ya da piramitlere yakınlığına dair net bir şey söyleyemiyordu" diyor.

Göbeklitepe’de yapılan kazılarda, yerleşik yaşama geçişle ilgili mevcut bilgileri alt üst edecek buluntular ortaya çıkmıştır. Göbeklitepe, M.Ö. 10.000 yani günümüzden 12.000 yıl öncesine tarihlenen Çanak Çömleksiz Neolitik döneme ait bir inanç merkezidir. 80 dönümlük alana sahip olan ören yeri, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca 2005 yılında 1. Derece arkeolojik sit alanı ilan edilmiştir. İnsanoğlu ilk kez, Neolitik Dönemde doğa ile olan ilişkisini kendi lehine çevirerek, avcılık ve toplayıcılık ile birlikte tarıma da yönelmiştir. Yine bu dönemde hayvanların evcilleştirilmesi gerçekleşmiş, ilk dini ve sivil mimari örnekleri ortaya çıkmaya başlamıştır.

Şanlıurfa İl Merkezi’nin 17 km doğusunda Örencik (Karaharabe) Köyü’nün 3 km kuzeydoğusunda yer alan Göbeklitepe, adını bölgede bulunan yatır mezardan (ziyaretten) almaktadır. İlk kez 1963 yılında İstanbul ve Chicago Üniversitelerinin işbirliği ile hazırlanan “Güneydoğu Anadolu Bölgesi Araştırma Projesi” çerçevesinde gerçekleştirilen yüzey araştırmalarında, İstanbul Üniversitesinden Prehistorya Bölüm Başkanı Prof. Dr. Halet ÇAMBEL ve Chicago Üniversitesinden Prof. Dr. Robert BRAIDWOOD tarafından keşfedilmiştir.

1995 yılında Şanlıurfa Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden Arkeolog Harald HAUPTMANN’ın danışmanlığında yüzey araştırmaları yapılmış ve 1996 yılından 2006 yılına kadar Şanlıurfa Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden Arkeolog Klaus Schmidt danışmanlığında kazı çalışmaları sürdürülmüştür. Göbeklitepe’deki kazı çalışmaları, 2007 yılından itibaren Bakanlar Kurulu kararı ile Alman Arkeoloji Enstitüsünden Arkeolog Klaus Schmidt başkanlığında yürütülmektedir. Boğa, Tilki Ve Turnalı Stel Göbeklitepe’de ortaya çıkarılan ilginç buluntular arasında çöl varanı, sürüngen kabartmaları, yaban domuzları, turna, leylek, tilki, yılan, akrep, koyun, aslan örümcek ve kafası olmayan insan kabartması, erkeklik organı abartılı olarak tasvir edilmiş erkek heykelleri vb. ortaya çıkan bulgular 12.000 yıl önce yerleşik hayata geçen bu dönem insanının inançlarını yansıtan önemli bulguları oluşturmaktadır. Mimarlık tarihi, insanoğlunun avcı ve toplayıcı toplumdan yerleşik topluma geçmesi ile başlar. Göbeklitepe’de bulunan 12.000 yıllık yapılar, mimarlık tarihinin başlangıcı olarak kabul edilmiştir. İnsanoğlunun tek tanrılı dinlerden önceki çok tanrılı döneme ait ilk tapınağı, M.Ö.4.000 yılına tarihlenen Malta Adası’ndaki tapınak olarak biliniyordu. Göbeklitepe Tapınağı’nın tespiti ile bu bilgiler geçerliliğini yitirmiş ve insanoğlunun ilk tapınağının günümüzden 12.000 öncesine tarihlenen “Göbeklitepe Tapınağı” olduğu bilimsel verilerle kanıtlanmıştır.

Bu tespit ile birlikte arkeoloji tarihi yeniden yazılmaya başlanmıştır. Dünyada kabul gören arkeolojik görüşe göre insanoğlunun avcı ve toplayıcı yaşam biçiminden yerleşik hayata geçmesindeki en önemli faktörler; açlık korkusu ve korunma içgüdüsüdür. Ancak Göbeklitepe bu tabuyu yıkmıştır. Zira yapıldığı dönem göz önüne alındığında; yerleşik yaşama geçişte dinsel inanışların da etkisinin olabileceğini ispatlamıştır. Anlaşılan o ki; gelecekte yapılacak kazılar, Göbeklitepe’nin kendine has birçok sırrı sakladığını ortaya çıkaracaktır.