ASKON Genel Merkezi'nde gerçekleştirilen programa ASKON Genel Başkanı Orhan Aydın, Emlak Konut GYO Genel Müdürü Yasir Yılmaz, ASKON İnşaat ve Mobilya Sektör Kurulu Başkanı Abdülkadir Akkuş ile çok sayıda iş insanı, yatırımcı ve sektör temsilcisi katıldı. Florya Gazetesi de programı yerinde takip etti.

"Kentsel Dönüşüm Artık Bir Tercih Değil"

Programın açılış konuşmasını yapan ASKON Genel Başkanı Orhan Aydın, Türkiye'nin deprem kuşağında bulunan bir ülke olduğuna dikkat çekerek güvenli şehirlerin inşasının ertelenemez bir zorunluluk haline geldiğini söyledi.

6 Şubat depremlerinin ardından kentsel dönüşümün öneminin bir kez daha ortaya çıktığını belirten Aydın, "Kentsel dönüşüm artık bir tercih değil, milli bir zorunluluktur. Emlak Konut'un öncülüğünde geliştirilen projeler, şehirlerimizin geleceği açısından büyük önem taşımaktadır." ifadelerini kullandı.

İnşaat Sektörü 250 Alt Sektörü Besliyor

Konut üretiminin sadece barınma ihtiyacını karşılamadığını vurgulayan Aydın, sektörün ekonomik yapının temel dinamiklerinden biri olduğunu belirtti.

"İnşaat sektörü yaklaşık 250 farklı alt sektörü doğrudan etkiliyor. İnşaatın durması demek; demir-çelikten mobilyaya, seramikten lojistiğe kadar geniş bir üretim zincirinin yavaşlaması anlamına geliyor. Bu sektör sadece konut üretmiyor, aynı zamanda istihdam oluşturuyor, sanayiyi destekliyor ve ekonomik büyümeye katkı sağlıyor." dedi.

Aydın ayrıca, finansman maliyetlerinin düşürülmesi, arsa üretiminin artırılması ve uzun vadeli konut kredisi modellerinin geliştirilmesinin sektörün sürdürülebilirliği açısından kritik öneme sahip olduğunu ifade etti.

Emlak Konut'tan Uluslararası Açılım

Emlak Konut GYO Genel Müdürü Yasir Yılmaz ise konuşmasında, güvenli ve dirençli şehirlerin oluşturulmasının kamu ve özel sektörün ortak sorumluluğu olduğunu belirtti.

Deprem riskine karşı dönüşüm çalışmalarının kararlılıkla sürdürüldüğünü ifade eden Yılmaz, Türk müteahhitleri ve Türk markalarıyla birlikte Avrupa, Türk Cumhuriyetleri ve Körfez ülkelerinde yeni yatırım fırsatlarının değerlendirileceğini söyledi.

Yılmaz, Emlak Konut'un ilk uluslararası sukuk ihracının başarıyla tamamlandığını belirterek, yatırımcılardan gelen yoğun talebin Türkiye'nin gayrimenkul sektörüne duyulan uluslararası güvenin önemli bir göstergesi olduğunu ifade etti.

"Şehirlerin Dönüşümü Geleceğin En Büyük Kazanımı"

ASKON İnşaat ve Mobilya Sektör Kurulu Başkanı Abdülkadir Akkuş ise şehircilik anlayışındaki dönüşümün yalnızca fiziksel değil, ekonomik ve sosyal kalkınmanın da temel unsurlarından biri olduğunu söyledi.

Akkuş, "Güvenli yapılaşmanın yaygınlaşması ve yaşam standartlarının yükselmesi, Türkiye'nin geleceğe yönelik en güçlü kazanımları arasında yer alıyor. Sürdürülebilir şehircilik anlayışıyla atılacak her adım, ülkemizin rekabet gücünü artıracaktır." değerlendirmesinde bulundu.

Florya Gazetesi Değerlendirmesi

Programda öne çıkan ortak mesaj, Türkiye'nin deprem gerçeği karşısında kentsel dönüşümün hızlandırılması, finansman kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve kamu-özel sektör iş birliğinin güçlendirilmesi oldu. Özellikle uluslararası sermayenin Türkiye gayrimenkul sektörüne ilgisinin sürmesi ve yeni finansman modellerinin geliştirilmesi, sektör temsilcileri tarafından gelecek dönemin en önemli fırsatları arasında gösterildi.

Türkiye Yüzyılı vizyonu çerçevesinde güvenli şehirler, sürdürülebilir yapılaşma ve uluslararası yatırım iş birliklerinin, inşaat sektörünün büyümesinde belirleyici rol üstlenmesi bekleniyor.

Kaynaklar: Anadolu Ajansı (AA), ASKON açıklamaları, Emlak Konut GYO açıklamaları, Florya Gazetesi saha gözlemleri.

Florya Gazetesi Haber Merkezi

Bugün yapılacak yönetim kurulu toplantısının ardından teknik direktörle ilgili son karar verilecek.

TEKNİK DİREKTÖR NETLEŞECEK

Fenerbahçe'nin teknik direktör gündeminin ilk sırasında ise Aykut Kocaman yer alıyor.

Hatırlanacağı üzere Fenerbahçe, Aziz Yıldırım'ın imzasıyla bir açıklama yayımlamış ve henüz kimseyle anlaşmadıklarını vurgulamıştı.

Aykut Kocaman an itibarıyla Fenerbahçe için en ciddi aday.

Kocaman en olası isim olarak belirse de Aziz Yıldırım ve yönetimin, bugün yapacağı toplantı sonrası kesin kararın verileceği öğrenildi.

AYKUT KOCAMAN - OĞUZ ÇETİN VE ESKİ FUTBOLCULAR

Toplantı sonrası Fenerbahçe'nin, yeni hocasını duyurmasının beklendiği vurgulandı.

Sürpriz bir gelişme yaşanmaması durumunda Aykut Kocaman'ın görevinin resmiyete döküleceği ve Oğuz Çetin ile eski futbolculardan oluşan bir heyetin teknik ekipte görev alacağı aktarıldı.

Yaklaşık dört ay süren ve Orta Doğu'nun son yıllardaki en ciddi güvenlik krizlerinden biri olarak değerlendirilen ABD-İsrail-İran çatışmalarının sona erdiği açıklandı. ABD Başkanı Donald Trump, taraflar arasında savaşın sonlandırılmasına yönelik bir anlaşmaya varıldığını duyururken, uluslararası kamuoyu anlaşmanın ayrıntılarını ve kalıcılığını yakından takip ediyor.

İran Ağır Kayıplar Verdi, Yönetim Ayakta Kaldı

Çatışmalar süresince İran'ın askeri altyapısı yoğun hava saldırılarının hedefi oldu. Çok sayıda stratejik tesisin hasar gördüğü, üst düzey askeri isimlerin hayatını kaybettiği ve savunma sanayisinin önemli ölçüde etkilendiği bildirildi.

Buna karşın Tahran yönetiminin siyasi kontrolünü koruması, İran'ın kriz yönetimi kapasitesini ve devlet yapısının dayanıklılığını yeniden gündeme taşıdı. Ekonomik yaptırımların zaten baskı altında tuttuğu İran ekonomisinin savaş sonrası dönemde yüksek enflasyon, yatırım eksikliği ve işsizlik gibi sorunlarla mücadele etmeye devam edeceği değerlendiriliyor.

Askeri çevrelerde ise İran'ın füze ve insansız hava aracı kapasitesinin ciddi zarar görmesine rağmen tamamen ortadan kaldırılamadığı, nükleer programına ilişkin tartışmaların da süreceği yönünde analizler yapılıyor.

Hürmüz Boğazı Stratejik Önemini Koruyor

Savaş boyunca küresel enerji piyasalarının en kritik noktası Hürmüz Boğazı oldu. Dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği su yolunun yeniden uluslararası deniz trafiğine açılması piyasalarda olumlu karşılandı.

Uzmanlar ise boğazın yeniden açılmasının, İran'ın bölgesel stratejik konumunu koruduğunu ve gelecekteki diplomatik müzakerelerde önemli bir koz olmaya devam edeceğini ifade ediyor.

ABD'de Savaşın Ekonomik Etkileri Tartışılıyor

Enerji fiyatlarındaki yükseliş ve yaşam maliyetlerindeki artış, ABD kamuoyunda dış politika tercihleri konusunda yeni tartışmaları beraberinde getirdi. Kamuoyu araştırmalarında birçok vatandaşın yükselen maliyetleri bölgedeki çatışmalarla ilişkilendirdiği belirtiliyor.

Askeri açıdan ise ABD'nin üstün operasyonel kapasitesine rağmen İran yönetiminin değişmemesi ve İran'ın asimetrik savaş kabiliyetini sürdürmesi, Washington'un bölgesel güvenlik stratejilerinin yeniden değerlendirilmesine neden oldu.

Uzman Görüşü: "Kazananlar ve Kaybedenler Tartışması Sürecek"

Güvenlik ve Terör Uzmanı Emekli İstihbarat Albay Coşkun Başbuğ, mevcut tabloyu değerlendirirken anlaşmanın içeriğinin belirleyici olacağını söyledi.

Başbuğ, mevcut şartların korunması halinde İran'ın ablukanın hafiflemesi, füze programının kapsam dışında kalması ve nükleer programla ilgili bazı taleplerinin karşılanması gibi önemli kazanımlar elde etmiş göründüğünü ifade etti.

İran'ın uzun süredir talep ettiği dondurulmuş mali varlıklarının serbest bırakılması ihtimalinin de ülke ekonomisi açısından yeni bir dönemin başlangıcı olabileceğini belirten Başbuğ, İsrail'in uzun yıllardır sürdürdüğü İran'ı uluslararası sistemden izole etme stratejisinin önemli ölçüde zayıfladığını ileri sürdü.

Başbuğ ayrıca, İsrail'in bundan sonraki süreçte siyasi ve diplomatik girişimlerini yoğunlaştırabileceğini, ABD'nin yeniden bölgesel krizlerin merkezine çekilmesi yönünde çabaların görülebileceğini değerlendirdi.

Ateşkes Kalıcı Olur mu?

Son dönemde yaşanan çok sayıda provokatif gelişmeye rağmen tarafların müzakere masasını korumayı tercih ettiğine dikkat çeken Başbuğ, anlaşmanın kısa vadede bozulmasının düşük ihtimal olduğunu ifade etti.

Bununla birlikte uluslararası uzmanlar, Orta Doğu'da kalıcı barışın yalnızca ateşkesle değil, kapsamlı güvenlik düzenlemeleri ve diplomatik mekanizmaların işletilmesiyle mümkün olacağı görüşünü dile getiriyor.

Körfez Ülkeleri Savunma Politikalarını Gözden Geçiriyor

Çatışmalar sırasında Körfez ülkelerinin de çeşitli füze ve insansız hava aracı tehditleriyle karşı karşıya kalması, bölgesel güvenlik mimarisinin yeniden tartışılmasına neden oldu.

Uzmanlara göre Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere Körfez ülkeleri, Hürmüz Boğazı'na bağımlılığı azaltacak alternatif enerji koridorları ve yeni boru hattı projelerine hız verebilir.

Çin ve Rusya Temkinli Yaklaşım Sergiledi

Çin yönetimi savaş boyunca doğrudan müdahaleden kaçınırken enerji güvenliği açısından gelişmeleri yakından takip etti. Stratejik petrol rezervleri ve yenilenebilir enerji yatırımlarının Pekin'in krizden görece sınırlı etkilenmesini sağladığı değerlendiriliyor.

Rusya ise yükselen enerji fiyatlarından kısa vadeli ekonomik fayda sağlasa da analistler bunun Moskova'nın uzun vadeli yapısal ekonomik sorunlarını çözmeye yeterli olmadığı görüşünü paylaşıyor.

İngiltere'de Güvenlik ve Ekonomi Gündemde

İngiltere'de artan enerji maliyetlerinin enflasyon üzerinde baskı oluşturacağı ve ekonomik büyümeyi yavaşlatabileceği değerlendiriliyor. Aynı zamanda savaş sırasında Kıbrıs'taki İngiliz askeri tesislerine yönelik tehditler ve Başbakan Keir Starmer'ın ABD'nin bazı askeri taleplerine mesafeli yaklaşımı, Londra'nın güvenlik politikalarını yeniden tartışmaya açtı.

Silahların susmasıyla birlikte Orta Doğu'da yeni bir diplomatik dönemin kapısı aralanmış görünse de uzmanlar, ortaya çıkan güç dengelerinin yalnızca bölgeyi değil enerji piyasalarını, küresel güvenlik mimarisini ve büyük güç rekabetini uzun yıllar etkilemeye devam edeceği görüşünde birleşiyor.

Kaynaklar: Reuters, BBC, Associated Press (AP), Financial Times, uluslararası güvenlik analizleri ve haberde yer alan uzman değerlendirmeleri.

Florya Gazetesi Haber Merkezi

Mutlak butlan kararından bu yana iç savaşa teslim olan CHP'de sular durulmuyor. Geçen hafta itibarıyla arınma sürecinin resmen başladığı partide, CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun otoritesi her geçen gün artıyor.

Olağanüstü kurultay çağrısını içeren bildiriye imza atan 111 vekilin önemli bir kısmında da çözülme başladığı öğrenildi.

Partili kaynaklardan edinilen son bilgilere göre, 50'ye yakın vekil o günden bu yana bireysel olarak hem Kılıçdaroğlu hem de genel başkan yardımcıları ile iletişime geçerek, "Yeni partiye geçme niyetimiz yok" mesajını iletti. Söz konusu tutum genel merkez kanadında da memnuniyetle karşılanıyor.

LİNÇ KORKUSU AĞIR BASIYOR

CHP'li kaynaklar, Manisa Milletvekili Özgür Özel'in yanında gözüken birçok milletvekilinin özellikle sosyal medyadaki yoğun linç kampanyası sebebiyle gerçek iradelerini açıklama konusunda çekingen davrandığını savunuyor.

Bu kapsamda Özgür Özel'in CHP ile yollarını ayıracağı güne kadar söz konusu grubun benzer tutumlarına devam edebileceği değerlendiriliyor.

BAŞKANLAR DA İLETİŞİMDE

Ayrıca milletvekillerinin yanı sıra çok sayıda belediye başkanının da genel merkez ile iletişim halinde olduğu ve yollarına CHP'de devam edeceklerini her fırsatta vurguladıkları ifade ediliyor.

YENİ PARTİYE KAÇ VEKİL GİDER?

Özgür Özel cephesi, yeni parti kurulması durumunda 100'e yakın vekilin kendileri ile birlikte hareket edeceğini her fırsatta öne sürüyor. Genel merkez kanadı ise bu konuda tam tersini düşünüyor.

Özgür Özel'in yeni parti kurması halinde en fazla 60 vekilin CHP'den ayrılabileceğini öngören partili isimler, "Onların da çoğu zaten CHP'ye sonradan katılan, CHP'yle bugüne kadar hiç alakası olmamış isimler olur" değerlendirmesinde bulunuyor.

BUGÜN ATAMA BEKLENİYOR

Öte yandan CHP'de Ali Mahir Başarır ile Gökhan Günaydın'dan boşalan grup başkanvekilliği görevleri için de bugün genel merkez tarafından yeni atamaların gerçekleştirilebileceği aktarıldı.

Bu kapsamda İzmir Milletvekili Sevda Erdan Kılıç, Kars Milletvekili İnan Akgün Alp, Ordu Milletvekili Mustafa Adıgüzel ve Konya Milletvekili Barış Bektaş'ın adı kulislerde ön plana çıkıyor.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD ile mutabakata varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını açıklamıştı.

İSRAİL'DEN PROVOKASYON

İsrail Savunma Bakanlığından yapılan yazılı açıklamaya göre, Katz, Lübnan'ın güneyinde İsrail'in işgal ettiği bölgelerin yerel halktan "arındırılacağını" iddia etti.

Katz, Washington ile Tahran arasındaki mutabakata rağmen, İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde, Suriye ve Gazze'de işgal ettiği bölgelerde ucu açık bir süreyle kalmaya devam edeceğini belirterek, şu ifadeleri kullandı:

"Bu nedenle, mevcut ve gelecekte oluşacak tüm baskılara rağmen, İsrail ordusunun Lübnan'dan geri çekilmesine karşı çıkıyoruz."

Katz, İsrail'in güvenlik çıkarlarından taviz vermeyeceklerini, işgal ettikleri bölgelerden geri çekilmeyeceklerini söyleyerek, şunları kaydetti:

"Eğer İran, Lübnan'daki olaylar nedeniyle İsrail'e saldırırsa, (İran'a) ona tüm gücümüzle saldıracağız ve aradaki güç farkını kendisine çok iyi hissettireceğiz. Biz sadece vatandaşlarımıza ve İsrail'in güvenliğine karşı sorumluyuz."

NETANYAHU: SALDIRILARA DEVAM EDECEĞİZ

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ABD Başkanı Donald Trump'a ABD-İran arasında sağlanan mutabakatın Lübnan'a ilişkin maddelerinin Tel Aviv yönetimi için bağlayıcı olmadığını ve saldırılara devam edeceklerini söylediği öne sürüldü.

Yedioth Ahronot gazetesinin adı açıklanmayan İsrailli yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD-İran arasında sağlanan mutabakata ilişkin Netanyahu ile Trump arasında yapılan telefon görüşmesinin detaylarına yer verildi.

Haberde, Netanyahu'nun Trump'a İsrail ordusunun Lübnan'da işgal ettiği bölgelerden çekilmeyeceğini ve saldırılarını sürdüreceğini ilettiği kaydedildi.

Gazeteye konuşan İsrailli yetkililer, İran ile sağlanan mutabakatın ardından Washington yönetiminin İsrail'in Lübnan'dan çekilmesini veya saldırılarını sınırlamasını talep etmesi halinde, İsrail'in ABD baskısıyla yüzleşmek zorunda kalabileceğine işaret etti.

Öte yandan, dün yapılan İsrail güvenlik kabinesi toplantısında bakanların büyük çoğunluğunun Netanyahu'nun Lübnan konusundaki tutumuna tam destek verdiği aktarıldı.

ABD ile İran arasında anlaşma sağlandı. Resmi anlaşma 19 Haziran'da İsviçre'de atılacak. Türkiye'den anlaşmaya dair peş peşe açıklama geldi.

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş:

ABD ile İran arasında varılan mutabakatın, bölgemizde barış ve istikrarın güçlenmesine olumlu katkıda bulunacağına inanıyor; savaşın ve gerilimin sona erdirilmesi yönünde atılan bu adımı memnuniyetle karşılıyoruz. Bu aşamaya gelinmesinde başta Pakistan olmak üzere arabuluculuk ve yapıcı katkı sunan tüm ülkeleri tebrik ediyoruz. Ortaya konulan bu mutabakatın hassasiyetle korunması, tarafların sağduyulu ve sorumlu bir tutumla süreci sürdürmesi büyük önem taşımaktadır. Başta Netanyahu ve suç ortakları olmak üzere, bölgemizi yeni çatışmalara sürüklemek isteyen çevrelerin provokasyonlarına da fırsat verilmemelidir. Türkiye olarak, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde, dünyada sulh ve selametin hâkim olması, bölgemizde huzur ve istikrarın tesis edilmesi amacıyla ortaya koyduğumuz çabaları kararlılıkla sürdürecek; insanlığın ortak vicdanını esas alan, hakkaniyet temelinde şekillenen adil ve kalıcı barışın tesisi için çalışmaya ve bu yöndeki girişimleri desteklemeye devam edeceğiz.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz:

ABD ile İran arasında sağlanan mutabakat, sorunların diyalog ve diplomasi yoluyla çözülebileceğini göstermesi, bölgesel ve küresel istikrarın güçlenmesine katkı sunması, insani ve ekonomik maliyetlerin sona ermesi bakımından memnuniyet vericidir. Diplomatik süreçlere katkı sunan tüm ülkeleri ve liderleri tebrik ediyor, barış anlaşmasının sabotaja uğramadan, provokasyonlar ile zayıflatılmadan tamamlanmasını ve etkili şekilde uygulanmasını diliyorum. Türkiye Cumhuriyeti, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde çok yönlü ve etkin diplomasisi ile barışa, istikrara ve karşılıklı işbirliklerinin güçlendirilmesine katkı sunmaya devam edecektir

PAKİSTAN: ABD VE İRAN BARIŞ ANLAŞMA SAĞLADI

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD ve İran'ın yoğun süren görüşmelerin ardından anlaşma sağladığını bildirdi.

Şerif, her iki tarafın da Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak sonlandırılacağını ilan ettiğini açıkladı.

Şahbaz Şerif ve Mesud Pezeşkiyan

İMZALAR İSVİÇRE'DE ATILACAK

Anlaşmanın detaylarına ve takvime ilişkin bilgi veren Başbakan Şerif, tarihi sürecin başarıyla sonuçlandığını vurgulayarak, "Resmi imza töreni Cuma günü, 19 Haziran'da İsviçre'de gerçekleştirilecektir." ifadelerini kullandı.

Başbakan Şerif, çatışmaya diplomatik bir çözüm bulma konusundaki bağlılıkları için ABD ve İran'a teşekkür etti.

PAKİSTAN'DAN TÜRKİYE'YE TEŞEKKÜR

Sürece katkı sağlayan ülkelere minnettarlığını dile getiren Şerif, "Ayrıca, bu anlaşmanın imzalanmasında verdikleri destekten dolayı, bu arabuluculuk çabasında bizimle birlikte olan kardeşlerimize ve Katar Devleti’nin büyük liderliğine içten şükranlarımızı sunmak isteriz. Bu bağlamda, Suudi Arabistan Krallığı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin vizyoner liderliklerine de yaptıkları büyük katkılarından dolayı özellikle teşekkür etmek isterim." dedi.

'ANLAŞMA ARTIK YÜRÜRLÜKTE'

Barış anlaşmasının fiilen başladığının altını çizen Şerif, "Anlaşma artık yürürlükte olduğuna göre, arabulucular bu hafta bir dizi toplantıyı kolaylaştıracak." dedi.

Şerif, bu hafta yapılacak olan uygulama öncesi tartışmaların ve teknik görüşmelerin, resmi imza töreni için temel oluşturacağını kaydetti.

TRUMP ANLAŞMAYI DOĞRULADI

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın açılarak ABD'nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını belirtti.

Trump, Truth platformundaki sosyal medya hesabından açıklama yaptı. İran İslam Cumhuriyeti ile yapılan anlaşmanın tamamlandığını belirten Trump, şöyle devam etti:

HÜRMÜZ'DEKİ ABD ABLUKASI SONA ERDİ

"Herkese tebrikler. Hürmüz Boğazı'nın ücretsiz olarak açılmasını ve aynı zamanda ABD Donanması ablukasının derhal kaldırılmasını tam olarak onaylıyorum."

Trump, "Dünyanın gemileri, motorlarınızı çalıştırın. Petrol aksın." ifadelerini kullandı.

Donald Trump

İRAN'DAN İLK AÇIKLAMA GELDİ

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD ile anlaştıklarını resmen doğruladı.

Garibabadi, "Mutabakat zaptının metni tamamlandı ve İslamabad mutabakat zaptının resmi imza töreni cuma günü İsviçre'de gerçekleşecek. İki heyetin başkanları, görüşmelerin gelecekteki düzenlemelerini belirlemek için müzakereler yürütecek. O zamana kadar, ABD tarafının savaşı sona erdirmek, ablukayı kaldırmak ve varlıkları serbest bırakmak konusundaki taahhütleri doğrulanacak. 60 günlük görüşmeler, ABD'nin bu taahhütleri yerine getirmesine bağlıdır." ifadeleri kullandı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Garibabadi, anlaşmanın imzalanmasından sonraki 60 günlük süre içerisinde yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik kalkınma mekanizması gibi konuların müzakere edileceğini kaydetti.

Anlaşmanın Lübnan'ı da kapsadığını belirten Garibabadi, "Lübnan da dahil olmak üzere çeşitli cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son verileceği bu gece açıklanacak." dedi.

Anlaşma metninde "İran'ın tüm önemli görüşlerinin" yer aldığını aktaran Garibabadi, 19 Haziran'daki imza töreninden önce anlaşma metninin kamuoyuna açıklanacağını belirtti.

İsrail'in Lübnan'a saldırısının ardından İran Silahlı Kuvvetleri'nin karşı saldırıya hazırlandığını ifade eden Garibabadi, bu kararlılığın ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail'e karşı pozisyon almasına ve anlaşma metninde bazı konuların ilerlemesine yardımcı olduğunu aktardı.

Garibabadi, İran Silahlı Kuvvetleri'nin anlaşmaya rağmen "düşmanın planlarına karşı koymak için her zaman hazır olduğunu" belirtti.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in "ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurmaktan memnuniyet duyuyoruz." açıklamasının ardından, İran devlet televizyonunda konuya ilişkin verilen haberde, “Silahlı kuvvetlerin ve halkın cani düşman karşısındaki direnci, ABD’yi savaşın sona erdiğini kabul etmek zorunda bıraktı.” ifadesine yer verildi.

İsrail basını, ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, ABD-İran arasındaki anlaşmanın bu gece imzalanabileceğini söylediğini iddia etmişti.

Türkiye'de 1989 yılında Aksaray ile başlayan ve 1999 yılına kadar devam ederek il sayısını 67’den 81’e yükselten ilçelerin il yapılması süreci, yıllar sonra yeniden hız kazandı. Ankara kulislerinde konuşulan ve Türkiye'nin il sayısını 106'ya çıkaracak yeni düzenleme için Meclis mesaisi beklenirken, il olması öngörülen 25 ilçenin isim listesi de netleşmeye başladı.

İL OLMAK İÇİN HANGİ ŞARTLAR ARANIYOR?

Yeni il yapılacak ilçelerin belirlenmesinde masadaki en önemli kriterin "nüfus" olduğu belirtiliyor. Bir ilçenin il statüsü kazanabilmesi için şu ana şartları taşıması gerekiyor:

• En az 100 bin nüfusa sahip olmak,
• Mevcut şehir merkezine en az 30 kilometre uzaklıkta bulunmak,
• Ekonomik gelişmişlik seviyesi,
• Yeterli ulaşım ve altyapı olanaklarına sahip olmak.

İŞTE İL OLMAYA HAZIRLANAN 25 İLÇE

Belirlenen bu kriterler doğrultusunda yapılan çalışmalarda, il olmaya en yakın 25 ilçe şu şekilde sıralanıyor:

Alanya (Antalya), Tarsus (Mersin), Çorlu (Tekirdağ), İnegöl (Bursa), Siverek (Şanlıurfa), Manavgat (Antalya), İskenderun (Hatay), Fethiye (Muğla), Akhisar (Manisa), Edremit (Balıkesir), Ereğli ( Zonguldak ), Erciş (Van), Bandırma (Balıkesir), Cizre (Şırnak), Nazilli (Aydın), Ereğli (Konya), Lüleburgaz (Kırklareli), Ergani (Diyarbakır), Kahta (Adıyaman), Ünye (Ordu), Kozan (Adana), Elbistan (Kahramanmaraş), Polatlı (Ankara), Midyat (Mardin) ve Yüksekova (Hakkari).

İKİ 'EREĞLİ' İÇİN İSİM DEĞİŞİKLİĞİ GÜNDEMDE

Listede en çok dikkat çeken detaylardan biri ise "Ereğli" ismi oldu. İl olmaya hazırlanan ilçeler arasında hem nüfusu 173 bin olan Zonguldak'ın Ereğli ilçesi, hem de nüfusu 158 bin olan Konya'nın Ereğli ilçesi bulunuyor.

İki ilçenin de aynı anda il yapılması durumunda resmiyette karışıklık yaşanmaması adına, bu illerden birinin adının değiştirilmesi gündeme gelecek. Hangi ilçenin isminin değişeceği veya nasıl bir formül uygulanacağı ise henüz netlik kazanmadı.

İLÇELER '100' NUMARALI PLAKAYI İSTEMİYOR

Öte yandan, yeni illerle birlikte Türkiye'deki plaka sıralamasında da ilginç bir tartışma ortaya çıktı. Sözcü'nün haberine göre; il sayısının 106'ya çıkmasıyla birlikte tahsis edilecek yeni plaka numaraları arasında "100" numarasını hiçbir ilçe almak istemiyor.

Teklif hazırlıkları sırasında sadece il statüsü kazandırma sürecinin değil, yeni illerin plaka numaralarının nasıl belirleneceği ve bu "100 plaka" krizinin nasıl çözüleceği de merak konusu olmaya devam ediyor.

19 Temmuz Pazar günü, New York New Jersey Stadı'ndaki final maçıyla tamamlanacak organizasyon, tarihinin en geniş katılımlı turnuvası olacak.

Farklı kıtalardan birçok ülkeyi bir araya getirecek olan Dünya Kupası, ilk kez 12 grupta 48 takımlı oynanacak.

İLK KEZ 12 GRUPTA, 48 TAKIMLA OYNANACAK

Kupa tarihinde ilk kez çift haneli rakamlara ulaşan grup aşamasında her takım 3 maça çıkacak.

Bu müsabakaların ardından ilk iki sırada yer alan takımlar doğrudan son 32 turuna yükselecekken, ayrıca en başarılı üçüncü takımlar da yollarına devam edebilecek.

Dünya Kupası, ilk kez 1930 yılında Uruguay’da düzenlendi. 13 takımın mücadele ettiği ilk turnuvada finalde ev sahibi Uruguay ile Arjantin kozlarını paylaştı.

Uruguay müsabakadan 4-2’lik skorla galip ayrıldı ve ilk şampiyon olarak tarihe geçti.

SON ŞAMPİYON ARJANTİN

Son Dünya Kupası 2022 yılında Katar’da gerçekleştirildi.

Bu Dünya Kupası ayrıca ilk kez kış aylarında düzenlenen turnuva olarak tarihte yer aldı.

Bu turnuvanın finalinde Arjantin, Luseyl Stadyumu'nda Fransa’yı penaltılarda 4-2 geçerek kupayı kazandı.

Katar’daki Dünya Kupası’nda atılan 172 golle en çok gol kaydedilen turnuvası oldu.

Futbol dünyasının en önemli organizasyonu olan Dünya Kupası'nı, 1930 yılından bu yana 8 ülke kazandı. Dünya Kupası’nı bugüne kadar en çok Avrupa kıtasındaki ülkeler müzesine götürdü. Avrupa 5, Güney Amerika’dan da 3 ülke şampiyonluk yaşadı.

EN FAZLA BREZİLYA KAZANDI

Bugüne kadar 22 kez organize edilen Dünya Kupası'nda 5 defa ile en fazla Brezilya şampiyonluk kupasını kazandı.

Brezilya’nın ardından İtalya ve Almanya 4’er, Arjantin 3, Uruguay ve Fransa 2’şer, İngiltere ve İspanya da 1’er kez bu sevinci yaşadı.

EN GOLCÜ KLOSE

Dünya Kupası tarihinin en golcü futbolcusu olarak Alman Miroslav Klose yer alıyor. Klose, turnuvada 2002, 2006, 2010 ve 2014 olmak üzere 4 kez mücadele ederken, toplam 16 kez rakip fileleri havalandırmayı başardı.

Klose’nin ardından listede Brezilyalı futbolcu Ronaldo 15, Alman futbolcu Gerd Müller 14, Fransız Just Fontaine ile Arjantinli Lionel Messi de 13 kez gol sevinci yaşadı.

Dünya Kupası tarihinin ilk gol kralı, Arjantinli futbolcu Guillermo Stabile oldu. Stabile, 1930 yılındaki turnuvada 8 gol kaydetti.

MBAPPE GOL KRALI OLDU

En son düzenlenen Dünya Kupası’nda ise Fransız futbolcu Kylian Mbappe attığı 8 golle gol kralı ünvanını aldı.

Dünya Kupası'nda oynayan en yaşlı futbolcu, Mısırlı Essam El-Hadary olarak kayıtlara geçti. El-Hadary, 2018 yılında Rusya’da düzenlenen turnuvada Suudi Arabistan maçında oynarken 45 yıl 161 gün almıştı.

Dünya Kupası tarihinde en genç forma giyen ise 17 yaşından 41 gün ile Kuzey İrlandalı Norman Whiteside oldu.

Macaristan, 1954 yılında yapılan Dünya Kupası’nda oynadığı 5 karşılaşmada 27 gol kaydederken, bir turnuva en çok gol atan ülke oldu.

Kupada bir maçta en çok gol kaydeden futbolcu ise Rus Oleg Salenko olarak yer aldı. Salenko, 1994 yılında ABD'deki turnuvada Kamerun'a karşı 5 gol sevinci yaşadı.

EN GENİŞ KATILIMLI KITA AVRUPA

Avrupa, Dünya Kupası’nda en fazla takımla temsil edilecek kıta olacak. Şampiyonluğun güçlü adaylarının yer aldığı kıtadan; Türkiye, İngiltere, Fransa, Almanya, İspanya, Portekiz, Hollanda, Belçika, İsviçre, Hırvatistan, Avusturya, İskoçya, Norveç, İsveç, Çekya ve Bosna-Hersek organizasyonda boy gösterecek.

AFRİKA

Takım sayısının artmasıyla daha fazla temsil hakkı kazanan kıtalardan biri de Afrika oldu.

Dünya Kupası’nda; Fas, Senegal, Fildişi Sahili, Mısır, Tunus, Cezayir, Yeşil Burun Adaları, Güney Afrika, Gana ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti Afrika futbolunu temsil edecek.

GÜNEY AMERİKA

Her Dünya Kupası’nda olduğu gibi bu organizasyonda da doğal favorilerin bulunduğu kıta olarak Güney Amerika öne çıkıyor.

Son şampiyon Arjantin’in yanı sıra Brezilya, Uruguay, Kolombiya gibi güçlü ekiplerin yanında Ekvador ve Paraguay gibi kupada birçok kez bulunmuş takımlar da yine Güney Amerika kıtasının elçileri olacak.

ASYA

Asya kıtasında ise Japonya, Güney Kore, İran, Suudi Arabistan, Özbekistan, Irak, Ürdün ve Katar Dünya Kupası heyecanı yaşayacak.

KUZEY, ORTA AMERİKA VE KARAYİPLER

2026 Dünya Kupası’nın ev sahipleri ABD, Kanada ve Meksika da bu turnuvaya direkt katılım sağlayan ülkeler oldu.

Ayrıca ilk kez bu heyecanı yaşayan Curaçao ile 52 yıl aranın ardından Dünya Kupası sahnesine çıkacak Haiti ile birlikte Panama da kıtalarının temsilini üstlenecek.

OKYANUSYA

Türkiye’nin de D grubundaki rakiplerinden biri olan Avustralya ve Yeni Zelanda da Okyanusya kıtasından Dünya Kupası’na katılacaklar.

İLK KEZ KATILANLAR

Bu yıl ilk kez FIFA Dünya Kupası’nda mücadelede edecek 4 takım bulunuyor. Curaçao, Özbekistan, Ürdün ve Yeşil Burun Adaları tarihlerinde ilk kez bu dev sahnede kendilerine yer buldular.

2026 FIFA Dünya Kupası’nda yer alan birçok takım da uzun yıllar süren hasrete son vererek organizasyona katılım sağladı.

24 YILLIK HASRETİ BİTİRDİK

Haiti ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti 52 yıl aradan sonra katılım hakkı kazanırken; Irak 40 yıl, Avusturya, İskoçya ve Norveç 28 yıl, Türkiye 24 yıl, Çekya 20 yıl, Güney Afrika Cumhuriyeti, Paraguay ve Yeni Zelanda 16 yıl ve Fildişi Sahili 12 yıl sonra FIFA Dünya Kupası’nda ülkelerine heyecan yaşatacak.

Turnuvada toplam 104 maç yapılacak. Bu müsabakalar ABD, Meksika ve Kanada'da yer alan toplam 16 statta oynanacak.

Bu statların en büyüğü 94 bin kişiyle Dallas Stadı olurken, en az kapasiteye sahip stat ise 45 bin kişiyle Toronto'da bulunuyor.

Turnuvada kullanılacak statlar ve kapasiteleri şöyle:

ABD

Dallas Stadı: 94.000

New York New Jersey Stadı: 82.500

Atlanta Stadı: 75.000

Kansas City Stadı: 73.000

Houston Stadı: 72.000

San Francisco Bay Area Stadı: 71.000

Los Angeles Stadı: 70.000

Philadelphia Stadı: 69.000

Seattle Stadı: 69.000

Boston Stadı: 65.000

Miami Stadı: 65.000

Kanada

Toronto Stadı: 45.000

BC Place Vancouver: 54.000

Meksika

Mexico City Stadı: 83.000

Monterrey Stadı: 53.500

Guadalajara Stadı: 48.000

MEXICO CITY STADI TARİHE GEÇECEK

Meksika'nın başkentiyle aynı adı taşıyan 83 bin kişi kapasiteli Mexico City Stadı da tarihe geçecek.

Dünya Kupası tarihinde 3 kez açılış maçına ev sahipliği yapan ilk stat ünvanını ele geçirecek statta daha önce 1970 Dünya Kupası'nın açılışında Meksika-Sovyetler Birliği (0-0), 1986 Dünya Kupası'nın açılışında ise İtalya-Bulgaristan (1-1) maçları oynanmıştı.

Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi

Satilik Müstakil Yer Nişanca MahallesiSATILIK MÜSTAKİL YER NİŞANCA MAHALLESİ7.500.000 TL - Emlakjet

Yıllarca kulak çınlamasıyla mücadele ettim — küçük bir yöntem her şeyi değiştirdiAuditory Health Journal

Geçtiğimiz hafta sonu yapılan başkanlık seçiminde gülen taraf, Aziz Yıldırım oldu.

Yıldırım, olağanüstü seçimli genel kurulda kullanılan 27 bin 172 geçerli oyun 17 bin 245'ini alarak rakibi Hakan Safi'yi geride bıraktı.

8 YIL SONRA FENERBAHÇE'YE GERİ DÖNDÜ

Böylelikle Yıldırım, 8 yıl sonra sarı-lacivertlilerin başkanlık koltuğuna bir kez daha oturdu.

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'DAN TEBRİK TELEFONU

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Fenerbahçe Kulübünün olağanüstü seçimli genel kurulunda başkanlığa seçilen Aziz Yıldırım ile telefonda görüştü.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, görüşmede, başkanlığa seçilmesi dolayısıyla Yıldırım'ı tebrik etti.

'BAŞKANLIĞA ADAY OLMAYI DÜŞÜNÜYORUM'

Sırbistan Devlet Radyo ve Televizyonu (RTS) bünyesindeki Belgrad Radyosu'na verdiği röportajda başbakanlığa aday olup olmayacağı sorulan Vucic, "Başbakanlığa aday olmayı düşünüyorum. Bu akşam önemli bir toplantım var ve listenin nasıl oluşturulacağını da konuşacağız. Çok sayıda genç, enerjik insan ve öğrenciye yer vereceğiz" dedi.

'İSTİFA ETMEYİ PLANLIYORUM'

Vucic, "İstifa etmeyi planlıyorum. Belki üç, dört ay geçmeden yapabilirim. Sizi bilgilendireceğim. Merak etmeyin, kimse için sürpriz olmayacak. Cumhurbaşkanlığındaki kitaplarımı toplamaya başladım. Görevim sırasında satın aldığım 1200 kitabı bağışlayacağım" diye konuştu.

'SEÇİMLER ÜÇ YA DA DÖRT AY İÇİNDE OLACAK'

Vucic ayrıca seçimlerin birkaç ay içinde yapılacağını ve bunun teknik bir mesele olduğunu da ifade etti. Sırp lider, "Seçimler üç ya da dört ay içinde olacak. Temmuz ayında ya da ağustosta olmayacak. Ancak o tarihlerde ilan edilip edilmeyeceği ayrı bir konu" ifadelerini kullandı.

BAKANLIK 2026 YILI BAŞINDA TEŞVİK SÜRECİNİN ASKIYA ALINDIĞINI AÇIKLADI

Türkiye'de 150 bin araç kapasiteli bir üretim tesisi kuracağını duyuran BYD firması için Manisa'da, firma tarafından ödenen bedel karşılığında yatırım yeri tahsis işlemleri yürütülmüş ve süreç başlamıştı.

Ancak bir süredir yatırımda öngörülen ilerlemenin kaydedilmemesi üzerine, firmanın teşviklerden yararlanma süreci 2026 yılı başında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından askıya alındı.

'YATIRIM ANLAŞMASI VE TEMİNATLAR GEÇERLİLİĞİNİ KORUYOR'

Firmanın yatırımının ilerlememesine ilişkin sürece dair bilgi veren Bakanlık yetkilileri, "Firma ile yapılan yatırım anlaşması, yatırım anlaşmasındaki koşullar, firmanın yükümlülükleri ve devlete sunduğu teminatlar geçerliliğini koruyor." dedi.

Bakanlık tarafından tüm süreçlerin resmi usullere uygun olarak yürütülmeye devam ettiğini belirten yetkililer, yatırımların tamamlanmaması durumunda firmaların elde ettikleri teşvikleri, ilgili yasal düzenlemeler ile sundukları taahhüt ve teminatlar kapsamında geri ödemekle yükümlü olduklarını hatırlattı.

'KAMUNUN ÇIKARLARI GÜÇLÜ ŞEKİLDE TEMİNAT ALTINDA'

Süreçte hiçbir imtiyaz tanınmadığının altını çizen Bakanlık yetkilileri konuya, "Yerli ve yabancı hiçbir firma herhangi bir ayrımcılığa tabi tutulmamaktadır. Kurallar herkes için geçerlidir ve tüm süreçlerde kamunun çıkarları güçlü şekilde teminat altına alınmıştır." sözleriyle işaret etti.

Kurulda 21 ülke evet, 3 ülke hayır oyu kullanırken 10 üye çekimser kaldı. Venezuela ise mali yükümlülüklerini yerine getirmediği gerekçesiyle oy kullanamadı.

Kararda, UAEA'nın, ABD ve İsrail tarafından vurulan nükleer tesislere 1 yıldır erişememesinden endişe duyulduğu belirtildi.

Ajansın, Anlaşma kapsamında güvence denetimine tabi tutulması gereken nükleer maddelerin, nükleer silahlara veya diğer "nükleer patlayıcı cihazlara" yönlendirilmediğini "doğrulayamadığı" kaydedildi.

Karar kapsamında İran, ABD ve İsrail tarafından vurulan nükleer tesisleri ve bu tesislerde bulunan zenginleştirilmiş uranyum stoku hakkında UAEA'yı derhal bilgilendirmeye ve bunların doğrulanabilmesi için de Ajans'ın erişimine açmaya çağrıldı.

İRAN, KARARI "SİYASİ" DİYE NİTELENDİRDİ

İran'ın Birleşmiş Milletler (BM) Viyana Ofisi Nezdinde Daimi Temsilciliğinin ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından tasarıya ilişkin açıklama yapıldı.

Açıklamada, "Bugün Yönetim Kurulu, İran'ın barışçıl nükleer faaliyetlerine ilişkin teknik kurumdan beklenen profesyonellikten yoksun, tedirgin oylamayla bir başka siyasi kararı kabul etti." ifadelerine yer verildi.

UAEA'nın, "savaş kışkırtıcıları" tarafından "araçsallaştırıldığı" belirtilen açıklamada, bir ülkenin "barışçıl ve güvenli" nükleer tesislerine yönelik saldırılar konusunda basit bir endişeyi bile dile getiremeyecek şekilde etkisiz hale getirilen UAEA'ya nasıl güven duyulacağının sorgulandığı kaydedildi.

Açıklamada, kararın, ABD'nin İran sivil altyapısına yönelik daha fazla saldırılara giriştiği bir dönemde, diplomatik çözüme destek verdiğini "iki yüzlü" şekilde ifade ettiği değerlendirmesine yer verildi.

İSRAİL RAMAT DAVİD HAVA ÜSSÜ'NÜN VURULDUĞUNU DOĞRULADI

İsrail Savunma Kuvvetleri’nden (IDF) yapılan açıklamada, İran’ın balistik füze saldırısı sırasında Ramat David Hava Üssü’nde hasar meydana geldiği doğrulandı.

Saldırıya ilişkin soruşturmanın sürdüğü belirtilen açıklamada, ilk incelemelere göre üste meydana gelen hasarın İran’a ait bir balistik füzenin önlenmesinin ardından düşen parçalardan kaynaklandığı, doğrudan bir füze isabetinin söz konusu olmadığı ileri sürüldü.

IDF, herhangi bir yaralanma meydana gelmediğini ve hava üssünün operasyonel işleyişi üzerinde herhangi bir olumsuz etki olmadığını öne sürdü.

FÜZELERİN ÖNLENDİĞİ İDDİA EDİLMİŞTİ

Uydu görüntüleri, İran ordusunun 7 Haziran'da İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının merkezi olan Ramat David Hava Üssü’nü balistik füzelerle hedef alması sonrasında üste bulunan bir hangarın vurulmuş olabileceğini ortaya koymuştu.

İsrail ordusu, İran füzelerinin önlendiğini iddia etmişti.

ABD Başkanı Donald Trump'ın gün içinde yaptığı " İran'ı bugün çok sert şekilde vuracağız" açıklamasının ardından ABD ordusu gece saatlerinde İran'a yönelik geniş çaplı bir operasyon başlattı.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), saldırıların İran'daki askeri hedeflere yönelik gerçekleştirildiğini ve meşru müdafaa kapsamında başlatıldığını duyurdu. Operasyonun başlamasından yaklaşık dört saat sonra yapılan açıklamada, belirlenen hedeflere yönelik saldırıların tamamlandığı bildirildi.

TRUMP'TAN SERT MESAJ: ANLAŞMA YOKSA SALDIRILAR SÜRECEK

Operasyonun ardından açıklamalarda bulunan Trump, ABD savaş uçaklarının İran hava sahasında görev yaptığını belirterek İranlı yetkililerle görüştüğünü ve saldırıları kısa süre içinde durduracağını söyledi.

Trump, İran'ın ABD'nin sunduğu anlaşmayı imzalamaması halinde saldırıların daha da sertleşeceğini ifade etti. Ayrıca mevcut ateşkesin dünyada en fazla ihlal edilen ateşkeslerden biri olduğunu savundu.

TAHRAN'DAN TRUMP'A YALANLAMA

Trump'ın İranlı yetkililerin kendisini arayarak saldırıların durdurulmasını talep ettiği yönündeki açıklamasına Tahran'dan yalanlama geldi.

İran devlet televizyonuna konuşan ve adı açıklanmayan üst düzey bir yetkili, Trump ile herhangi bir temas kurulmadığını belirterek, İran'ın saldırılara askeri yöntemlerle karşılık vermeyi sürdürdüğünü söyledi.

İRAN'IN BİRÇOK NOKTASINDA PATLAMA SESLERİ

Saldırıların ardından İran'ın birçok bölgesinden patlama sesleri geldi. Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Sirik ve Minab kentlerinde patlamalar yaşandığı bildirilirken, İran basını ülkenin batısı ile Fars ve Aseluye bölgelerinde hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini aktardı. Minab, Bender Abbas, Kiş ve Sirik'te de patlama seslerinin duyulduğu kaydedildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA ÇATIŞMA İDDİASI

Mehr Haber Ajansı, İran ve ABD güçleri arasında deniz üzerinde de çatışmalar yaşandığını duyurdu. Haberde, Hürmüz Boğazı yakınlarındaki ABD gemilerinin İran tarafından fırlatılan füze ve insansız hava araçlarıyla hedef alındığı öne sürüldü.

İran Ordusu ise Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapmaya çalışan petrol tankerleri ve ticari gemiler dahil tüm deniz araçlarının hedef alınacağını açıkladı. Devrim Muhafızları Ordusu Donanması tarafından yapılan açıklamada, boğazdan geçmeye çalışan iki geminin vurulduğu iddia edildi.

İRAN'DAN ABD ÜSLERİNE MİSİLLEME

İran, ABD'nin saldırılarına karşılık bölgedeki Amerikan üslerini hedef aldığını da duyurdu. Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan açıklamada, ABD'nin Bender Abbas Havalimanı ile polis ve güvenlik birimlerini hedef aldığı belirtilirken, buna karşılık İran Hava Kuvvetleri ve Donanmasının ABD üslerine yönelik misilleme operasyonları düzenlediği ifade edildi.

Açıklamaya göre iki dalga halinde gerçekleştirilen saldırılarda Kuveyt'teki Ali El Salim ve Ahmed El Cabir hava üsleri ile Bahreyn'deki Şeyh İsa Hava Üssü'nde bulunan Amerikan ordusuna ait 18 önemli hedef vuruldu. İran saldırılarının ardından Kuveyt Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü ülke hava sahasını geçici olarak kapattığını duyurdu.

İSRAİL'DEN DİKKAT ÇEKEN AÇIKLAMA

İsrail devlet televizyonu KAN'a konuşan güvenlik kaynakları, İsrail ordusunun mevcut saldırılara doğrudan katılmadığını bildirdi.

Haberde, operasyonun tamamen ABD savaş uçakları ve savaş gemileri tarafından yürütüldüğü belirtilirken, İran'ın İsrail'e ve bölgede ABD askerlerinin bulunduğu ülkelere yönelik yeni füze saldırıları düzenleyebileceği değerlendirmesine yer verildi.

HEGSETH OPERASYONUN SİNYALİNİ ÖNCEDEN VERMİŞTİ

Trump gün içerisinde yaptığı açıklamada İran'ın altyapısını hedef alabileceğini söylemiş, Tahran yönetiminin nükleer silah sahibi olmamayı kabul ettiğini ancak gerekli anlaşmayı hâlâ imzalamadığını öne sürmüştü.

ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth de operasyon öncesinde yaptığı açıklamada, CENTCOM'un İran'daki kritik tesisleri hedef alacağını belirterek saldırıların ABD'nin askeri çıkarlarına hizmet edeceğini ve diplomatik pozisyonunu güçlendireceğini söylemişti.

Bölgedeki gelişmeler nedeniyle ABD'nin Bağdat Büyükelçiliği de Irak'ta bulunan Amerikan vatandaşlarına alarm durumunda olmaları çağrısında bulundu.

SAHADA SON DURUM: KARŞILIKLI SALDIRILAR SÜRÜYOR

Sahadaki son duruma ilişkin değerlendirmelerde, Hürmüz Boğazı üzerinde görev yapan bir ABD Apache helikopterinin düşürülmesinin ardından gerilimin hızla yükseldiği belirtiliyor.

Washington, buna karşılık İran'ın hava savunma sistemleri, radar tesisleri ve yer kontrol merkezlerini hedef alan yaklaşık dört saatlik bir operasyon gerçekleştirdiğini açıkladı.

İran ise ABD'nin bölgedeki askeri varlığını hedef aldığını duyurarak Bahreyn'deki ABD 5. Filosu ile Ürdün'deki Muvaffak Salti Hava Üssü dahil 21 hedefi vurduğunu öne sürdü. Tahran yönetimi ayrıca Buşehr üzerinde bir ABD MQ-9 Reaper insansız hava aracının düşürüldüğünü iddia etti.

İRAN'DAN GERİ ADIM SİNYALİ YOK

İranlı yetkililer geri adım atmayacakları mesajını verdi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, diplomasiye açık olduklarını ancak gerekli görülmesi halinde farklı yöntemlerle karşılık vermeye devam edeceklerini açıkladı.

Microsoft'un kurucusu ve dünyanın en tanınmış iş insanlarından Bill Gates, reşit olmayan kız çocuklarına yönelik cinsel istismar şebekesi kurmakla suçlanan ve 2019 yılında cezaevinde ölü bulunan Jeffrey Epstein hakkında yürütülen inceleme kapsamında Temsilciler Meclisi Gözetim Komitesi'ne gönüllü olarak ifade verdi.

Basına kapalı gerçekleştirilen oturumun başında konuşan Gates, Epstein'ın suç teşkil eden faaliyetlerine hiçbir zaman tanık olmadığını söyledi.

"ADASINA YA DA EVLERİNE HİÇ GİTMEDİM"

Epstein ile arasına mesafe koyduğunu belirten Gates, kamuoyunda sık sık gündeme gelen ilişki iddialarına da yanıt verdi. Gates, "Onun adasına, çiftliğine ya da Florida'daki evine hiç gitmedim. Hiç kimseyi mağdur etmedim. Epstein benimle kişisel bir ilişki kurmaya çalıştı ancak benim böyle bir ilgim olmadı ve bu çabalarına hiçbir zaman karşılık vermedim" ifadelerini kullandı.

"EN BAŞINDAN GÖRÜŞMEMELİYDİM"

Jeffrey Epstein ile ilk kez 2011 yılında tanıştığını anlatan Gates, Epstein'ın küresel sağlık projeleri için milyarlarca dolarlık kaynak sağlayabileceğini öne sürdüğünü söyledi. Epstein'ın geçmişte hukuki sorunlar yaşadığını bildiğini ancak işlediği suçların boyutunu tam olarak kavrayamadığını belirten Gates, "Görüşmelerimizi kendi çıkarları için kullanmaya çalıştı. En başından beri onunla görüşmemeliydim. Bu büyük bir hataydı" dedi.

"ÜZERİMDE BASKI KURMAYA ÇALIŞTI"

Gates, daha sonra Epstein'dan uzaklaşmaya çalıştığını ancak Epstein'ın geçmişine ilişkin bazı bilgileri kullanarak yeniden iletişim kurmak için baskı yaptığını öne sürdü.

Milyarder iş insanı, "Epstein, ortaya attığı birçok yalanın yanı sıra geçmişteki sadakatsizliklerimle ilgili bilgileri kullanarak benim üzerimde baskı kurmaya çalışıyordu" ifadelerini kullandı.

Epstein dosyalarından çıkan fotoğraflar

MAĞDURLARA DESTEK MESAJI

Temsilciler Meclisi Gözetim Komitesi'ne verdiği ifadenin mağdurların adalet arayışına katkı sağlamasını umduğunu belirten Gates, "Umarım Epstein'ın suçlarının mağdurları hak ettikleri adalete kavuşur" dedi.

EPSTEIN DOSYASINDA ADI GEÇMİŞTİ

ABD'li finansçı Jeffrey Epstein, 2002-2005 yılları arasında reşit olmayan kız çocuklarına yönelik cinsel istismar ağı kurduğu suçlamasıyla yargılanmıştı. Epstein, 2019 yılında tutulduğu cezaevinde ölü bulunmuş, yetkililer ölüm nedeninin intihar olduğunu açıklamıştı.

ABD Adalet Bakanlığı tarafından kamuoyuyla paylaşılan milyonlarca sayfalık Epstein belgesinde Bill Gates'in adı ve Epstein ile çekilmiş bazı fotoğraflar da yer almıştı. Gates ise daha önce yaptığı açıklamalarda Epstein'ın yasa dışı faaliyetlerinden haberdar olmadığını ve herhangi bir suça karışmadığını savunmuştu.

Hürmüz Boğazı üzerinde devriye gezerken düşen Amerikan ordusuna ait helikopterin İran tarafından düşürüldüğünü belirten ABD Başkanı Donald Trump, "ABD'nin bu saldırıya zorunlu olarak karşılık vermesi gerekmektedir" demişti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, İran'a karşı saldırılar düzenlemeye başladıklarını duyurdu.

CENTCOM açıklamasında, "CENTCOM, ABD ordusuna ait helikopterin düşürülmesine yanıt olarak Başkomutan'ın (Donald Trump) talimatıyla İran'a karşı meşru müdafaa amaçlı saldırılar düzenlemeye başladı. Bu operasyon, İran'ın haksız saldırganlığına orantılı bir yanıt niteliğindedir" ifadeleri kullanıldı.

"SALDIRILAR TAMAMLANDI"

Yapılan sonraki açıklamada ise meşru müdafaa amaçlı saldırıların tamamlandığı bildirildi.

Söz konusu misilleme saldırılarında CENTCOM, ABD Hava Kuvvetleri ve donanmasına ait savaş uçaklarından atılan hassas güdümlü mühimmatlarla 'Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran hava savunma sistemleri, yer kontrol istasyonları ve gözetleme radarı tesislerinin' vurulduğu belirtilen açıklamada, "Bu operasyon, ABD kuvvetlerine ve bölge sularından geçiş yapan uluslararası ticari gemilere yönelik son dönemdeki saldırılara karşı orantılı bir yanıt niteliğindeydi" denildi.

ABD kuvvetlerinin İran'ın 'haksız saldırganlığına karşı' savunma yapmak üzere teyakkuz halini ve hazırlıklı duruşunu sürdürdüğü kaydedildi.

TRUMP: HELİKOPTERİMİZİ DÜŞÜRDÜLER VE KARŞILIK VERİYORUZ

Trump, CENTCOM'un İran'a yönelik 'karşı saldırılar' düzenlemeye başladıklarını açıklamasının ardından ABC News kanalına konuştu.

"Karşılık vermenin çok önemli olduğunu düşünüyorum. Bir helikopterimizi düşürdüler ve şu anda buna karşılık veriyoruz" değerlendirmesini yapan Trump, söz konusu saldırıları ABD helikopterinin düşürülmesine 'yanıt' olarak gördüğünü vurgulayarak, "Bence bu yanıt çok sert, çok güçlü olmalıydı, işte bu öyle bir karşılık" yorumunu yaptı.

İRAN'DA PATLAMA SESLERİ

İran devlet televizyonu, ABD'nin füzelerle İran'ın güneyindeki Mübarek Dağı, Sirik ve Cask kentleri ile Keşm ve Cask adalarını hedef aldığını kaydetti.

Sirik kentinde su depolarının hedef alındığı, bölgede su kesintileri yaşandığı belirtildi.

Ayrıca Keşm Adası'nda bulunan hiçbir ticari limanın saldırıların hedefi olmadığı vurgulandı.

Tesnim Haber Ajansı'nın haberinde, "İran, daha önce de uyarıda bulunduğu gibi helikopterin düşürülmesi bahanesiyle yapılan ABD'nin saldırısına kesin yanıt verecektir" ifadelerine yer verildi.

"HİÇBİR SALDIRI VE TEHDİDİ CEVAPSIZ BIRAKMAYACAĞIZ"

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, sosyal medya hesabından ABD'nin ülkenin güneyine düzenlediği saldırılara ilişkin açıklama yaptı.

Erakçi, açıklamasında şunları kaydetti:

“Savaş meydanındaki yenilgilere rağmen ABD, bizim kararlılığımızı test etmeyi seçti. Güçlü silahlı kuvvetlerimiz hiçbir saldırıyı veya tehdidi cevapsız bırakmayacak.”

ABD'nin 'güvende olmak istiyorsa' bölgeyi terk etmesi gerektiğini vurgulayan Erakçi, "Fars Körfezi'nin tarihi izinsiz bölgeye gelen yabancıların vahim akıbetlerine dair pek çok bölüm içerir" ifadelerini kullandı.

İRAN: BÖLGEDEKİ BAZI ABD ÜSLERİ HEDEF ALINDI

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı'ndan ABD'nin saldırılarına ilişkin açıklama yapıldı.

Açıklamada, "Terörist ABD ordusunun helikopterlerinin düşürülmesi bahanesiyle ülkenin güneyindeki bazı bölgelere yönelik saldırganlığına karşılık bölgedeki bazı ABD üsleri güçlü saldırılarla hedef alınmıştır" ifadeleri kullanıldı.

Ayrıca açıklamada ABD'nin saldırganlığını tekrarlaması halinde bölgedeki 'belirlenmiş hedeflere karşı daha şiddetli ve kapsamlı' saldırılar gerçekleştirileceği belirtildi.

"ABD DONANMASI SALDIRI ALTINA ALINDI"

Devrim Muhafızları Ordusu da ABD'nin ülkenin güneyine yönelik saldırılarına ilişkin açıklama paylaştı.

ABD'nin 'sahte bahanelerle' Cask, Sirik ve Keşm'de çeşitli noktalara saldırdığı aktarılan açıklamada saldırılarda Sirik'te su depolarının vurulduğu ve bir iletişim kulesinin hasar gördüğü belirtildi.

Saldırılara karşılık Devrim Muhafızları Ordusu Donanması'nın ABD'nin Bahreyn'deki 5. Filosu'nu insansız hava araçlarıyla saldırı altına aldığı ifade edildi.

ABD güçleri ile çatışmaların devam ettiği ve Devrim Muhafızları Ordusu birliklerinin saldırılara karşılık verdiği bildirilen açıklamada ABD tarafının saldırılara devam etmesi halinde daha ağır karşılıklar verileceği vurgulandı.

Ayrıca Devrim Muhafızları Ordusu, ülkenin güneyindeki Buşehr eyaletinde ABD'ye ait MQ-9 Reaper tipi İHA'nın vurularak imha edildiğini duyurdu.

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) kapsamında düzenlenen Taraflar Konferansı'nın (COP) 31'incisi, Türkiye'nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya'da gerçekleştirilecek.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın imzaladığı genelgeyle Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP31 Başkanı olarak görevlendirildi.

Bonn İklim Değişikliği Konferansı için Almanya’ya giden COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, COP31 Eylem Gündemi’nin 10 öncelikli alanını ve 6 hedefini açıkladı.

HERKESLE GÖRÜŞÜLEREK İSTİŞARELER YAPILIYOR

Bakan Kurum, COP31 Başkanlığı olarak yıl boyunca şeffaf ve adil bir anlayışla hareket ettiklerini; bu anlayış kapsamında herkesle görüşerek istişarelerde bulunduklarını söyledi.

COP31 sürecinde diyalog, uzlaşı ve aksiyon olmak üzere 3 temel değer üzerine hareket ettiklerini anımsatan Bakan Kurum, Türkiye olarak vizyonu da “Geleceğin COP'u” yaklaşımıyla inşa ettiklerini kaydetti.

"10 ÖNCELİKLİ ANA TEMA BELİRLEDİK"

Bakan Kurum, açıklamasında “COP31 Eylem Gündemi altında 10 öncelikli tema belirledik. Bu temaları belirlerken yalnızca başlık seçmedik. Bugün dünyanın en acil ihtiyaç alanlarına, ülkelerin uygulamada karşılaştığı zorluklara ve COP31’in kalıcı miras bırakabileceği alanlara odaklandık” dedi.

"BEKLEMEK YERİNE HAREKETE GEÇELİM"

COP31’in temel yaklaşımının uygulamayı daha da hızlandırmak olduğunu kaydeden Bakan Kurum, “Bugün dünya yalnızca yeni kararlar beklemiyor. Dünya verilen kararların hayata geçtiğini görmek istiyor. Gelin, beklemek yerine harekete geçelim. Gelin, niyeti uygulamaya dönüştürelim.

Gelin, taahhütleri sonuca ulaştıralım. Gelin, farklılıklarımızı ortak çözüm gücüne çevirelim. Antalya’da yalnızca gelecekten bahsetmeyelim; geleceği birlikte şekillendirelim” ifadelerini kullandı.

“COP31’İN KALICI MİRAS BIRAKABİLECEĞİ ALANLARA ODAKLANDIK”

Bakan Kurum, bu süreçte taahhütleri somut eylemlere, bu eylemleri de ölçülebilir sonuçlara dönüştürmek istediklerini ifade ederek, “COP31 Eylem Gündemi; ortaklıkları güçlendirmeyi, pratik çözüm yollarını geliştirmeyi, uygulamaya katkı sağlamayı ve kalıcı bir miras bırakmayı amaçlamaktadır.

Bu çerçevede, COP31 Eylem Gündemi altında 10 öncelikli tema belirledik. Bu temaları belirlerken yalnızca başlık seçmedik.

Bugün dünyanın en acil ihtiyaç alanlarına, ülkelerin uygulamada karşılaştığı zorluklara ve COP31’in kalıcı miras bırakabileceği alanlara odaklandık” dedi.

"SÜRDÜRÜLEBİLİR TARIMI ÖNCELİKLİ TEMA YAPTIK"

Bakan Kurum, Eylem Gündemi’nin 10 öncelikli alanını şöyle anlattı:

“Döngüsel ekonomiye geçişi desteklemek için Sıfır Atık yaklaşımlarını ve metan gazının azaltılmasını önceliklendirdik. Atık meselesi artık yalnızca çevre yönetimi değil, aynı zamanda iklim eyleminde en hızlı sonuç alınabilecek alanlardan biridir. Adil ve güçlü bir dönüşümün yolu, güvenli enerjiye erişimden geçmektedir.

Bu nedenle de herkes için sürdürülebilir ve güvenli enerji sağlamak amacıyla temiz enerji ve elektrifikasyon çalışmalarını gündeme aldık. Gıda sistemlerimizin dönüşümünü sağlamanın çok önemli olduğunu, bilhassa gelişmekte olan ülkelerin gıdaya ulaşımı zorlaşmış ülkelerin dirençli bir gelecek inşa etmesi adına çiftçilerimiz için gıda güvenliği ve sürdürülebilir tarımı öncelikli tema yaptık.

Zira, iklim krizinin sofraya, üretime ve kırsal hayata doğrudan etkisi, bu başlığı artık ertelenemez hale getirmiştir. Sürdürülebilir rekabet gücünü artırmak ve iklim hedeflerine ulaşmak için yeşil sanayileşmeyi gündemimize aldık. İnancımız şu ki; üretim, ticaret ve istihdam bu dönüşümün dışında kaldığında kalıcı sonuç almamız mümkün değil.”

"İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİNİN ETKİLERİ ŞEHİRLERDE HİSSEDİLMEKTEDİR"

Kıyı ve deniz ekosistemlerini korumak amacıyla okyanuslar ve denizleri ayrı bir başlık olarak ele aldıklarını kaydeden Bakan Kurum, “Denizlerin; iklim dengesinin, gıda güvenliğinin ve milyonlarca insanın geçim kaynağının merkezinde olduğunu gözler önüne bir kez daha sermiş olduk” dedi.

Herkes için güvenli yaşam alanları oluşturmak adına iklim dostu dirençli şehirleri önceliklendirdiklerine dikkat çeken Bakan Kurum, “Hepimiz biliyoruz ki; iklim değişikliğinin etkileri en görünür biçimde şehirlerde, mahallelerde ve insanların günlük hayatında hissedilmektedir” diye konuştu.

"GENÇLİK KATILIMINI MERKEZE YERLEŞTİRDİK"

Bakan Kurum, diğer bir öncelikli alanın ise ‘gençler’ olduğunu belirterek, “Gençlerin enerjisinden, heyecanından ve üretkenliğinden en güçlü şekilde yararlanmak için gençlik katılımını Eylem Gündemimizin merkezine yerleştirdik.

‘Gençler bu işin öznesi olacak’ dedik. Bunun sebebi de gençlerin geleceğin muhatabı olmasının ötesinde, bugünün çözüm ortağı olması gerektiğine olan inancımızdır” ifadelerini kullandı.

"DİRENÇLİ VE DİNAMİK SAĞLIK SİSTEMLERİNİ DEVREYE ALDIK"

‘Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri’nin diğer önemli başlıklardan biri olduğunun altını çizen Bakan Kurum, konuşmasını şöyle sürdürdü:

“İklim krizinin insan sağlığı, kamu hizmetleri ve toplumsal dayanıklılık üzerindeki etkilerini dikkate alarak, dinamik ve dirençli sağlık sistemlerini gündemimize aldık. Hedefimiz; iklim kaynaklı şokları önceden öngören, bu şoklara uyum sağlayan ve hızla toparlanabilen sağlık altyapılarını desteklemektir.

Ayrıca iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik ve arazi bozunumu arasında daha güçlü bir sinerji kurmak için sektörler arası ortak eylemleri destekleyeceğiz. Ulusal Katkı Beyanlarının uygulanmasını güçlendirmek ve verilen taahhütleri somut çıktılara dönüştürmek üzere ilave bir destek sistemini de devreye alacağız.

COP31’in temel yaklaşımı açıktır: başlık üretmek değil, uygulamayı daha da hızlandırmak; niyet beyan etmek değil, sonuç almak. İklim eyleminin sonuçlarını şehirlerde, tarlalarda, evde, sanayide, enerjide, okullarda, hastanelerde ve insanların hayatında hissedilir hale getirmek istiyoruz.”

DEPREM SEFERBERLİĞİNE VURGU YAPTI

Bakan Kurum, Türkiye’nin Kahramanmaraş depremlerinin ardından hayata geçirdiği Asrın İnşa Seferberliği ile aynı bakış açısıyla COP31 sürecini yürüteceğine dikkat çekerek "Türkiye, 2023 yılında aynı gün içinde 2 büyük deprem yaşadı. ‘Asrın Felaketi’ olarak adlandırılan bu depremlerden sonra bütün kesimlerle istişare kültürünü sürdürerek doğrudan hedefe odaklandık.

Sayın Cumhurbaşkanımızın güçlü iradesi, Bakanlığımızın koordinasyonu ve yoğun gayretleriyle, 2 yıl gibi kısa bir sürede 455 bin konut inşa ederek 11 ilimizi yeniden ayağa kaldırdık." ifadelerine yer verdi.

"ULUSLARARASI ORTAKLARIMIZLAR OMUZ OMUZA ÇALIŞACAĞIZ"

Asrın seferberliği ile anlayışa sahip olduklarını ifade eden Kurum, şöyle konuştu:

“Deprem sonrası inşa sürecinde nasıl çok katmanlı, hızlı ve sonuç odaklı bir çalışma yürüttüysek, COP31 sürecinde de aynı anlayış ve kararlılıkla hareket ediyoruz.

Yüz yüze istişareler, tematik çalışma grupları, uluslararası ortaklıklar ve açık bir dijital platform aracılığıyla sektörlerden paydaşları bir araya getiren kesintisiz bir süreç yürüttük. Ulusal ve uluslararası paydaşlardan gelen geri bildirimleri, COP31 Eylem Gündemi’nin geliştirilme sürecine sistematik şekilde dahil ettik.

Bundan sonra da uluslararası ortaklarımızla omuz omuza çalışacağız. COP31 Başkanlığı olarak; kaynak, görünürlük ve siyasi ağırlık sağlayarak 10 öncelikli tema altında ortak girişimleri destekleyeceğiz.”

6 KÜRESEL UYGULAMA HEDEFİNİ DE PAYLAŞTI

Sunumunda COP31 Eylem Gündemi’nin 6 küresel uygulama hedefini de açıklayan Bakan Kurum, tüm tarafları ve uluslararası toplumu bu hedefler etrafında birleşmeye davet etti.

Bakan Kurum, hedeflerden ilkinin ‘elektrifikasyon’ olduğunu belirterek "Yaptığımız tüm toplantılarda bir tema çok net şekilde öne çıktı. Elektrifikasyon. Elektrifikasyon, 1,5 derece hedefine ulaşmak için yenilenebilir enerji ve enerji verimliliğini tamamlayan ana başlıklardan biridir.

Aynı zamanda karbonsuzlaşmanın en önemli anahtarlarından biridir." şeklinde konuştu.

ELEKRTRİFİKASYON KONUSUNDA ATILACAK ADIMLAR

Bu konuda atılması gereken bazı adımları hatırlatan Bakan, şunları kaydetti:

“Bugün elektrik talebi ciddi biçimde artmaktadır. Ancak şebeke yetersizlikleri, finansman açıkları, politika uyumsuzlukları ve yüksek ilk yatırım maliyetleri elektrifikasyonda ilerlemeyi sınırlamaktadır.

Tüm bu zorluklara rağmen, elektrifikasyonun hızlandırılması için küresel ölçekte ortak bir irade ortaya koyarak, 2035 yılına kadar yüzde 35 elektrifikasyon oranına ulaşılmasını hedefliyoruz.

‘2035’e kadar yüzde 35’ hedefi, COP31 Başkanlığımızın temel önceliklerinden biri olacaktır. Antalya’da düzenlenecek COP31’e kadar geçen sürede, bu hedef için güçlü bir küresel koalisyon oluşturmak üzere çalışacağız.”

SIFIR ATIK HAREKETİ VE METAN AZALTIMI

İkinci olarak, Emine Erdoğan Hanımefendi’nin himayesinde başlatılan Sıfır Atık Hareketi ve metan azaltımı konusunun altını çizen Bakan Kurum, “Bu girişimle, Sıfır Atığı iklim politikasında daha üst bir seviyeye taşımak istiyoruz. Metan gazının azaltılması, küresel ısınmayı yavaşlatmak için en hızlı uygulanabilir fırsatlardan biridir. Atık sektörü, insan kaynaklı metan emisyonlarının yaklaşık yüzde 20’sini oluşturmaktadır.

Elimizde kanıtlanmış ve ölçeklenebilir çözümler bulunmaktadır. Bu durum, özellikle insan kaynaklı atıklardan meydana gelen metan emisyonlarının azaltılması için önemli bir imkan sunmaktadır. Bütün tarafları, 2035 yılına kadar atık üretimindeki artışın yarı yarıya azaltılması hedefini benimsemeye çağırıyoruz” diye konuştu.

2035'E KADAR NERJİ KULLANIM YOĞUNLUĞUNU AZALTILMASI HEDEFİ

Bakan Kurum, Eylem Gündemi’nin ‘dirençli şehirler’ hedefine ilişkin şunları söyledi:

“Dirençli Şehirler, Eylem Gündemimizin önemle üzerinde durduğu başlıklardandır. Bu başlığın çok sayıda alt boyutu bulunmaktadır.

Ancak bu aşamada sizlerle özellikle binalarda emisyon azaltımı hedefimizi paylaşmak istiyorum. Binalarda emisyonların azaltılması ve enerji verimliliğinin artırılması, şehirlerin iklim direnci açısından kritik önemdedir.

Bu kapsamda, 2035 yılına kadar bina sektöründe enerji kullanım yoğunluğunun en az yüzde 25 azaltması hedefini tarafların görüşüne açmak istiyoruz.”

SANAYİDE YEŞİL DÖNÜŞÜM

Dördüncü olarak, sanayide yeşil dönüşüm başlığını vurgulayan Bakan Kurum, “Sanayide yeşil dönüşüm için üretim ve imalat sektöründe döngüsel malzeme kullanım oranının 2035’e kadar en az yüzde 15 seviyesine ulaşması önemli bir kazanım olacaktır.

Bu hedef hem emisyon azaltımı hem de kaynak tasarrufu bakımından güçlü bir katkı sağlayacaktır” şeklinde konuştu.

“2035’E KADAR TOPLUMDA GÜÇLÜ BİR İKLİM FARKINDALIĞI OLUŞTURULMALI”

Bakan Kurum, beşinci olarak ‘Her alanda farkındalık’ başlığını şöyle anlattı:

“İsrafla mücadeleyi, gıda güvenliğini ve iklim farkındalığını birbirinden ayrı başlıklar olarak değil; toplumun bütün kesimlerine yayılması gereken ortak bir dönüşüm alanı olarak ele alıyoruz. Bugün dünyada milyonlarca insan gıda güvensizliğiyle karşı karşıyadır.

İklim krizi; sofrayı, suyu, tarımsal üretimi, kırsal hayatı ve gelecek nesillerin yaşam güvencesini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle gıda, su ve iklim başlıkları arasındaki kopukluğu gidermek; daha dirençli, daha verimli ve daha adil bir sistem kurmak zorundayız.

Bu çerçevede tarımdan sanayiye, eğitimden sosyal yaşama, kamu hizmetlerinden iş dünyasına kadar her alanda israfı azaltan, kaynakları verimli kullanan ve iklim bilincini güçlendiren bir yaklaşımı destekleyeceğiz.

Gençlerin, çiftçilerin, üreticilerin, çalışanların ve toplumun tamamının iklim dirençli uygulamalar konusunda bilgilendirilmesini önemsiyoruz. Bu kapsamda, iklim değişikliği konularının 2030 yılına kadar eğitim müfredatlarına dahil edilmesini ve yaygın eğitim faaliyetleriyle desteklenerek 2035 yılına kadar toplum genelinde güçlü bir farkındalığı oluşturulmasını hedefliyoruz.”

İKLİM UYGULAMA KÖPRÜSÜ

Altıncı ve son başlık olan ‘İklim Uygulama Köprüsü’nün önemine dikkat çeken Bakan Kurum, “Bütün bu hedefleri hayata geçirirken, ülkelerin farklı koşullarını ve önceliklerini gözeten kapsayıcı bir yaklaşım benimseyeceğiz. Bu hedeflere ulaşılmasını desteklemek amacıyla, özellikle gelişmekte olan ekonomiler başta olmak üzere tüm ülkelerle yakın iş birliği yürüteceğiz.

Teknik yardım, kapasite geliştirme faaliyetleri ve finansal destek mekanizmalarına erişimin güçlendirilmesine katkı sağlayacağız. İklim Uygulama Köprüsü olarak tanımladığımız yeni mekanizma, tam da bu boşluğu doldurmayı amaçlıyor.

İklim Uygulama Köprüsü, özellikle gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerde iklim hedefleri ile ekonomik ve kalkınma politikaları arasındaki uyumu güçlendirmeyi hedeflemektedir. Bu mekanizma, yatırım yapılabilir bir ortam oluşturulmasına katkı sağlayacaktır” dedi.

"AMACIMIZ İKLİM HEDEFLERİ İLE GERÇEK YATIRIMLAR ARASINDAKİ MESAFEYİ AZALTMAK"

İklim Uygulama Köprüsü’nün; NDC’ler ile ekonomik politikalar arasında daha güçlü bir bağ kurulmasını destekleyeceğinin altını çizen Bakan Kurum, şu ifadelere yer verdi:

“Ülkelerin önceliklerini yatırım yapılabilir proje portföylerine dönüştürmelerine yardımcı olacaktır. Ayrıca uygun finansman çözümleri ve özel sermayenin daha büyük ölçekte katkıda bulunabilmesini kolaylaştırıcı bir rol üstlenecektir. Önemle vurgulamak isterim, İklim Uygulama Köprüsü yeni bir fon değildir.

Yeni bir finansman mekanizması değildir. Mevcut girişimlerin alternatifi de değildir. Tam tersine, mevcut iklim finansmanı ve uygulama ekosistemini destekleyen, aktörler arasındaki ortaklıkları güçlendiren ve uygulamaya odaklanan tamamlayıcı bir girişimdir. Amacımız, iklim hedefleri ile gerçek yatırımlar arasındaki mesafeyi azaltmaktır. Finansmanın sahaya daha hızlı, daha etkili ve daha sonuç odaklı ulaşmasını sağlamaktır.”

“ÖNÜMÜZDEKİ AYLARDA, 10 ÖNCELİKLİ TEMANIN TAMAMINDA ÇALIŞMALARI İLERLETMEK İSTİYORUZ”

Bakan Kurum, Antalya’da gerçekleştirilecek COP31’e hazırlık sürecini kararlılıkla yürüttüklerini vurgulayarak, “Önümüzdeki hafta ve aylarda, 10 öncelikli temanın tamamında ve bu temaların ötesindeki alanlarda çalışmaları ilerletmek istiyoruz. COP31 ve Küresel İklim Eylemi Gündemi kapsamındaki çalışmalarımızı birlikte başarıya dönüştürmek istiyoruz.

Bunu başarmak için COP31 Başkanlığı olarak hepinizin desteğine ihtiyaç duyuyoruz. Bugün dünya yalnızca yeni kararlar beklemiyor. Dünya verilen kararların hayata geçtiğini görmek istiyor. Çünkü doğa yorgun, insanlık yorgun.Kuraklık sofraya kadar uzanıyor; seller, bir ömrün emeğini bir gecede alıp götürüyor; yangınlar yalnızca ağaçları değil hatıraları, yuvaları ve gelecek umudunu da yakıyor.

Hep birlikte temiz suya erişemeyen çocuklar için, geleceğini toprağa emanet eden çiftçiler için, evlerini ve umutlarını afetlerde kaybeden aileler için; emisyonların salımından sorumlu olmadığı halde en ağır bedeli ödeyen çocuklar için ve bizden sonra bu dünyayı devralacak nesiller için artık daha hızlı hareket etmeliyiz” ifadelerini kullandı.

"ŞİMDİ YENİ ŞEYLER YAPMA ZAMANIDIR"

Bakan Kurum, konuşmasının sonunda Hazreti Mevlana Celaleddin-i Rumi’nin “Dün dünle beraber gitti cancağızım, şimdi yeni şeyler söylemek, yeni şeyler yapmak lazım!” sözüyle çağrıda bulunarak şöyle konuştu:

“Şimdi yeni şeyler yapma zamanıdır. Gelin, beklemek yerine harekete geçelim. Gelin, niyeti uygulamaya dönüştürelim. Gelin, taahhütleri sonuca ulaştıralım. Gelin, farklılıklarımızı ortak çözüm gücüne çevirelim.

Antalya’da yalnızca gelecekten bahsetmeyelim; geleceği birlikte şekillendirelim. Anadolu’nun gönül erlerinden Yunus Emre’nin çağrısıyla, “Gelin tanış olalım, işi kolay kılalım.”

Bonn’da tanıştık, dinledik, Antalya’da yeniden buluşacağız. Hep birlikte, iklim eylemini sözden uygulamaya, uygulamadan sonuca taşıyacağız. Geleceği birlikte şekillendireceğiz.”

Hürmüz Boğazı bir ABD helikopterinin vurulması, Ortadoğu'da ateşkesi bozdu. ABD ve İran güçleri arasında gece saatlerinde başlayan karşılıklı saldırılar, bölgeyi bir anda ateş çemberine çevirdi.

ABD'DEN GECE YARISI "MİSİLLEME" OPERASYONU

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), düşen Apache helikopterinin ardından harekete geçerek İran'a karşı misilleme saldırıları düzenlediğini açıkladı. Operasyonun "meşru müdafaa" kapsamında yapıldığını belirten CENTCOM, "Bu operasyon İran'ın haksız saldırganlığına orantılı bir yanıt niteliğindedir" ifadelerini kullandı.

Bu açıklamaların hemen ardından İran medyası; Hürmüzgan eyaletine bağlı Sirik şehri, Keşm Adası ve Bender Abbas bölgelerinde şiddetli patlama seslerinin duyulduğunu bildirdi.

ABD Başkanı Donald Trump saldırılar sırasında yaptığı açıklamada operasyonu doğrulayarak, "Tepki vermek çok önemli. Bir helikopteri düşürdüler ve şu anda misilleme yapıyoruz." dedi.

CENTCOM: SALDIRI DALGASI 4 SAAT SÜRDÜ

Sabaha karşı operasyonun detaylarını paylaşan CENTCOM, başlatılan saldırıların tamamlandığını ve yaklaşık 4 saat sürdüğünü bildirdi. Açıklamada, ABD Hava Kuvvetleri ve Donanmasına ait savaş uçaklarından atılan hassas güdümlü mühimmatların kullanıldığı belirtildi.

Saldırıda Hürmüz Boğazı yakınlarındaki İran hava savunma sistemleri, yer kontrol istasyonları ve gözetleme radarı tesislerinin vurulduğu aktarılarak, operasyonun uluslararası ticari gemilere yönelik saldırılara da bir yanıt olduğu vurgulandı.

İRAN CEVAPSIZ BIRAKMADI: ABD ÜSLERİNE İHA VE FÜZE YAĞMURU

ABD'nin gece yarısı operasyonuna Tahran yönetiminden yanıt gecikmedi. İran Devrim Muhafızları Ordusu, saldırılar sonrası ABD'nin Ortadoğu'daki stratejik üslerinin hedef alındığını duyurdu. Yapılan resmi açıklamada, ABD'nin bölgedeki deniz ve hava üslerinde toplam 21 hedefin vurulduğu belirtildi.

İran'ın misilleme dalgasında şu kritik noktalar hedef alındı:

• Bahreyn'deki ABD 5. Filosu, İnsansız hava araçları (İHA) sürüsüyle yoğun saldırı altına alındı.
• Ürdün'deki Muvaffak Salti Askeri Üssü, alistik füzelerle hedef alındı. İddialara göre, F-35 savaş uçaklarının bulunduğu hangarlar da dahil olmak üzere 4 önemli hedef imha edildi.
• Kuveyt ordusu ise ülkeye yönelik yeni saldırılar nedeniyle hava savunma sistemlerinin devreye girdiğini duyurdu.

"ABD İHA'SI DÜŞÜRÜLDÜ" İDDİASI

ABD'nin saldırılarını "sahte bahanelerle" düzenlediğini savunan İran tarafı, ABD füzelerinin Sirik kentinde askeri hedeflerden ziyade 2 su deposunu vurduğunu ve 1 iletişim kulesine hasar verdiğini iddia etti.

Öte yandan krizin boyutunu büyütecek bir diğer gelişme de ülkenin güneyindeki Buşehr eyaletinde yaşandı. İran, ABD ordusuna ait teknoloji harikası MQ-9 Reaper tipi bir insansız hava aracını (İHA) düşürdüğünü tüm dünyaya ilan etti.

ARAKÇİ: HİÇBİR SALDIRI YANITSIZ KALMAYACAK

ABD ordusunun İran’a yönelik gerçekleştirdiği son misilleme saldırılarının ardından, Tahran cephesinden dikkat çeken bir açıklama geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "ABD, savaş meydanındaki yenilgilerine rağmen kararlılığımızı test etmeyi seçti. Güçlü silahlı kuvvetlerimiz hiçbir saldırıyı veya tehdidi yanıtsız bırakmayacaktır" ifadelerini kullandı. ABD’ye uyarıda bulunan Arakçi, "Güvende olmak istiyorsanız bölgemizi terk edin. Basra Körfezi tarihi, bölgeye izinsiz giren yabancıların karşılaştığı feci sonlara dair pek çok sayfa barındırmaktadır" dedi.

Küresel elektrikli araç pazarının lider oyuncularından Çinli otomotiv devi BYD, Türkiye'deki yatırım planlarıyla ilgili otomotiv sektörünü sarsacak bir karara imza attı. Avrupa pazarında yerelleşme stratejisine hız veren şirket, Türkiye'de kurmayı planladığı fabrika projesini durdurdu.

"TÜRKİYE İÇİN SOMUT BİR TAKVİM YOK"

Kararın perde arkasını, BYD Başkan Yardımcısı Stella Li paylaştı. Londra’da Reuters’a özel bir röportaj veren Li, Türkiye’deki üretim tesisinin kurulum sürecinin şu an için durdurulduğunu açıkça ifade etti.

Şirket içi operasyonlarda öncelik sıralamasının tamamen değiştiğini vurgulayan Li, Türkiye'de üretime geçiş için belirlenmiş somut bir takvim bulunmadığının altını çizerek, "Şu anda şirket olarak birinci önceliğimiz Macaristan pazarındaki yatırımlarımız. İkinci odak noktamız ise Avrupa genelinde üretim yapabileceğimiz ikinci bir tesis için uygun lokasyonu bulmak olacak." ifadelerini kullandı.

MANİSA'DAKİ 1 MİLYAR DOLARLIK PROJE DURDU

BYD, geçtiğimiz yıl Türkiye ile büyük yankı uyandıran bir anlaşmaya imza atmıştı. Anlaşma kapsamında Manisa’da yaklaşık 1 milyar dolar değerinde ve yıllık 150 bin araç kapasitesine sahip bir üretim tesisi kurulması planlanıyordu. Ancak dev proje kapsamında, tahsis edilen sahada bugüne kadar herhangi bir altyapı veya inşaat faaliyetine başlanmamıştı.

AB'NİN GÜMRÜK TARİFELERİ STRATEJİYİ DEĞİŞTİRDİ

BYD'nin Türkiye kararını askıya almasındaki en büyük etkenin, Avrupa Birliği'nin Çin menşeli elektrikli araçlara yönelik uygulamaya koyduğu ağır gümrük tarifeleri olduğu belirtiliyor. Bu tarifeleri aşmak ve bölgede doğrudan üretici konumuna gelmek isteyen BYD, agresif bir yerelleşme stratejisi yürütüyor. Şirket, Macaristan’ın Szeged kentindeki ilk Avrupa fabrikasında montaj hatlarını bu yılın dördüncü çeyreğinde devreye almayı hedefliyor.

SIFIR FABRİKA YERİNE ATIL TESİSLERİ ALACAKLAR

Avrupa operasyonlarını hızlandırmak isteyen BYD yönetimi, sıfırdan fabrika kurmanın getireceği uzun inşaat süreçleri ve bürokratik maliyetlerden kaçınmak için de yeni bir formül geliştirdi. Şirketin, Stellantis ve Volkswagen gibi Avrupa'nın köklü üreticilerinin atıl durumda olan fabrikalarını devralmak için resmi temaslarını sıklaştırdığı öğrenildi. Kulis bilgilerine göre, BYD'nin bu satın alımlar için hazırladığı kısa listede İtalya ve Fransa'daki üretim tesisleri ilk sıralarda yer alıyor.

TARİHİN AKIŞINI DEĞİŞTİREN BULUŞ

Çanaksız-Çömleksiz Neolitik Çağ’da yaşayan insanlar, henüz tarım yapmıyor, kalıcı yerleşimlerde bulunmuyordu. Buna rağmen, tonlarca ağırlıktaki T biçimli dikilitaşları oyarak dairesel tapınaklar haline getirdiler. Bu durum, “İnsanlar önce yerleşti, sonra tapınak yaptı” görüşünü tamamen geçersiz kılıyor. Göbeklitepe, insanların inanç birliği etrafında organize olabildiğini ve ruhsal motivasyonun teknolojik gelişimden önce geldiğini gösteriyor.

DAİRESEL YAPI VE SEMBOL DİLİ

Göbeklitepe’nin dairesel planı, kadim inançlarda yer alan “yaşam döngüsü”nü simgeliyor: Doğum, ölüm ve yeniden doğuş. T biçimli sütunlarda yer alan kabartmalar; akbaba, akrep, yılan ve sepet gibi semboller, insanlığın kolektif bilinçaltında yer etmiş arketiplerin izlerini taşıyor. Bu figürler, ruhun bedenden ayrılışını, bereketi, yeraltı dünyasını ve doğa döngüsünü anlatıyor.

Klaus Schmidt’in de ifade ettiği gibi, Göbeklitepe yalnızca bir tapınak değil; aynı zamanda ölüm kültü, toplumsal hafıza ve göksel düzenle ilgili derin bir inanç sisteminin merkeziydi.

BİLİMSEL AÇIDAN GÖBEKLİTEPE’DE ENERJİ VAR MI?

Son yıllarda bazı araştırmacılar, bölgedeki manyetik alan farklılıkları ve taşlarda ölçülen doğal rezonans frekanslarının “enerji alanı” iddialarına zemin hazırladığını belirtiyor. Ancak bu durum, jeolojik olarak olağan sayılıyor. Bölgedeki kireçtaşı yapısı, yer altındaki su damarlarıyla birlikte doğal elektromanyetik titreşimler üretebiliyor.

Bilim insanları, bu ölçümleri “doğal enerji salınımları” olarak yorumlarken; spiritüel araştırmacılar Göbeklitepe’nin dünyanın kadim enerji hatlarıyla (ley lines) kesiştiğini savunuyor. Bu görüşe göre Göbeklitepe, Mısır piramitleri ve Stonehenge gibi noktalarla aynı küresel enerji ağının parçası olabilir.

KUTSAL BİR MERKEZİ KORUMA GELENEĞİ

Göbeklitepe’nin üstünün bilinçli biçimde kapatılmış olması, “kutsalı koruma” anlayışıyla açıklanıyor. Antik toplumlar, işlevini tamamlamış dini merkezlerin üzerini kapatarak hem doğa hem de zaman karşısında koruma altına alırlardı. Bu durum, Göbeklitepe’nin bir felaketle değil, bilinçli bir ritüelle kapatıldığını düşündürüyor.

İNSANLIĞIN BİRLİK RUHU

Göbeklitepe’nin inşası, binlerce insanın organize biçimde ortak bir amaca yöneldiğini gösteriyor. O dönemin koşullarında böyle bir işbirliği, yalnızca inanç gücüyle açıklanabilir. Bu da insanın, maddi gelişimden önce manevi bir bilinç düzeyine ulaşabildiğini kanıtlıyor.

Bugün Göbeklitepe, sadece bir arkeolojik alan değil; insanlığın kökenine, ruhsal evrimine ve evrenle kurduğu kadim bağa ışık tutan bir sembol olarak görülüyor.

Florya Gazetesi Haber Merkezi

Amasya’nın Yeşilırmak kıyısı boyunca uzanan Yalıboyu Evleri’ni bilir misiniz? İç avlu, haremlik-selamlık bölümlerinden oluşan bu Osmanlı’dan kalma konaklar erken dönem Osmanlı konut mimarisinin en güzel örneklerinden.

Amasya’ya yapacak olduğunuz ziyarette yan yana bitişik Yalıboyu Evleri’ni görebilir, bazılarının içlerini ziyaret ederek sergilenen dönemsel eşyalar, kıyafet ve takıları inceleyebilirsiniz.

Caminin inşasına ait bir menkıbe vardır. Rivayete göre; Yıldırım Bayezıd, Niğbolu muharebesinde muzaffer olunca yirmi cami yaptırmaya karar verir. Bursa’ya geldiğinde bu fikrini damadı olan Emir Sultan’a söylemiş, O’da yirmi cami yerine yirmi kubbeli bir cami yapılmasını tavsiye etmiştir. Caminin yeri de Emir Sultan’a, rüyasında manevi bir işaretle gösterilmiş, ertesi gün bu işaret edilen yerde çimen bittiği görülerek caminin yeri tespit edilmiştir. Karar Padişaha bildirilmiş, Padişah da bunu uygun görerek caminin inşasını başlatmıştır. Cami, Niğbolu zaferinde kazanılan ganimet mallarıyla yaptırılmıştır.

Ulu Camii ile ilgili bir diğer menkıbe de şadırvanı hakkındadır; Caminin inşaatı esnasında şadırvanın yerinde yaşlıca bir kadına ait bir ev olduğu ve gönül rızası ile satmadığı için devlet büyüklerinin İslam hukukuna saygıları gereği zorla almadığı anlatılır. Bu ev, namaz kılma mahalli dışında olmak kaydıyla ve üstü açık şekilde öylece bırakılmıştır. Kadının vefatından sonra bu yerin camiye dahil edildiği rivayet edilmektedir. Boş bırakılan bu yerde bulunan şu anki şadırvan daha sonraki yıllarda İstanbul’dan Bursa’ya siyasi sürgün olarak gelen Karaçelebizade Abdulaziz Efendi tarafından yaptırılmıştır. Seyyah Evliya Çelebi 1640’lı yıllarda suyu Uludağ’dan gelen bu güzel havuzun içinde alabalıkların yüzdüğünü ifade eder. En tepeden Allah’ın birliğini ifade edercesine tek merkezden kaynayan bu şadırvanın suyu, havuza dökülürken Allah’ı teşbih eder gibi otuz üç ayrı yerden akmaktadır.

Caminin ilk imam-hatibi, Mevlid-i Şerif yazarı Süleyman Çelebi’dir. Mevlid-i Şerif’i yazmasına vesile olan meşhur hadise burada cereyan etmiştir. 1409 yılı Ramazan ayında ikindi namazını müteakip kürsüye çıkan vaiz efendi, konuşması esnasında “Rasüller arasında fark yoktur…” (Bakara 285) ayetinin tefsirini yaparken, cemaatten biri itiraz ederek “Risalet yönüyle aralarında fark olmasa bile benim peygamberim Hz. Muhammed (s.a.v.), fazilet açısından hepsinden üstündür.” der. Bu mesele tartışma konusu olur. Bu konuşmaya şahit olan Süleyman Çelebi o dakikadan itibaren Hz. Peygamber’in faziletlerini anlatan Mevlid-i Şerif’ini yazmaya karar verir. Mevlid-i Şerif Türkçe yazılmış olup yaklaşık bin beyittir.

Hutbe’nin sağ tarafında yüksekçe bir yere asılan siyah örtü, Kabe kapısının örtüsüdür. Mısır Seferi’nden sonra halife olan Yavuz Sultan Selim, Mekke’de onarıma girişmiş, bu arada Kabe’nin örtüsünü İstanbul’dan gönderilen yeni örtü ile değiştirmiştir. Yavuz, eski örtüyü ise Bursa’ya getirtip Ulu Cami’ye hediye etmiş ve kendi elleri ile taşıyıp asmıştır. Saf altın iplik ile üzerine ayetler işlenmiş bu örtü, yüzyıllar boyu kararmadan kalmıştır ;ancak yapılan bazı hatalı restorasyonlar sonucu caminin rutubet alması üzerine işlemeleri dökülmüş olduğundan günümüzde ayetler ancak parlak ışık altında görülebilir.

Yapılış tarzı açısından Osmanlı mimarisinde özgün bir yapı olan Ulu Camii, 55,00 x 69,00 metre ölçülerinde, dikdörtgen planlı bir yapıdır. Toplam iç alanı 3.165,5 m2’dir. Türkiye’deki “Ulu Cami” ismindeki camilerin en büyüğüdür. Mihrabın bulunduğu duvar diğer duvardan daha büyüktür. On iki ayak üzerine yirmi kubbe ile üzeri örtülmüş olan caminin ortasındaki kubbenin üstü açıktır. Son yıllarda bu açıklık camla kaplanmıştır. Duvarları tümüyle düzgün kesme taş ile örülmüştür.

Ankara savaşında Yıldırım Bayezıd’ı yenen Timur, orduları ile Bursa’ya gelip, caminin kuzey kapısını yakarak tahrip etmiştir. Karamanoğlu Mehmet Bey tarafından da çevresine odun yığılarak yakılmıştır. 1855 yılında meydana gelen depremde caminin on sekiz kubbesi çökmüş, sadece batı minaresinin dibindeki kubbe ile mihrap önü kubbesi ayakta kalmıştır. 1889 yılında çıkan bir yangında minarelerin ahşap olan külahları yanmış, sonrasında kâgir olarak yeniden yapılmıştır. 1959-1961 yıllarındaki onarımlarda sıvalı olan duvarlar kazınmış, kuzey yönündeki kapı da aslına uygun olarak yeniden yapılmıştır. 1494, 1503, 1551, 1563, 1567, 1572, 1668, 1670, 1724, 1742, 1815, 1855 ve1861 yıllarında büyük çapta onarımlar yapılmış, bugünkü görünümüne kavuşmuştur.

14. yüzyıl izlerini taşıyan sekiz sıraya düzenlenmiş istalaktitleri, dış yan köşelerde kum saati biçimli sütunceleri ile zengin görünümlü olan mihrap, 1751 yılında tamamlanmıştır. Sol tarafında mihrabı yapan Mehmet ustanın adı yazılıdır. Ceviz ağacından yapılmış ve siyah renge boyanmış olan minber, caminin en güzel en sanatkarane işlenmiş, eşine az rastlanır bir sanat eseridir. Kapısı üzerinde bulunan 0,40 x 1,00 metre boyutlarındaki kitabede, Yıldırım Bayezıd’in emri ile 802 H. (1400) yılında tamamlandığı belirtilmektedir. Minber, Manisa da Saruhanlı İshak Bey’in 1379 tarihli Ulu Camii minberini yapan Antepli Hacı Mehmet b. Abdülaziz el Dukki’nin eseridir. Bu bilgiyi veren yazı, minberin sağ korkuluğunda dikey olarak yazılmıştır. Künkedari Sanatı ile yapılmıştır. Tutkal ve çivi kullanılmadan, geometrik şekilde oyularak birbirine geçme ile meydana getirilmiş bir eserdir. Doğu yüzünde bazı çıkıntıları vardır ve bunların güneş sistemi ile gezegenler olduğu söylenir. Üzerindeki işlemeler ile bu minber, Selçuklu üslubundan Osmanlı üslubuna geçişin bir şaheseridir.

Zarif sekiz sütun üzerine oturan yüksek ve sade müezzin mahfili 1549 yılında yaptırılmıştır. Mahfilin karşısındaki ayağa yerleştirilmiş yuvarlak tek parça mermerden oyulmuş taş kürsü, 1815 yılında yaptırılmıştır. Caminin doğu, batı ve kuzey yönünde olmak üzere üç kapısı vardır. Bu kapılardan kuzey ve batı yöndekiler yeni olup, doğudaki kapı kanatları camiyle aynı dönemde yapılmıştır. Ahşap kanatları ceviz ağacındandır. Bazı yerleri bozulmuş olmasına rağmen, günümüze kadar sağlam olarak gelebilmiştir. Oyma ve geçmeli geometrik motiflerle süslü kanatlar, caminin minberine uygun olarak 16. Yüzyılın karakteristik özelliğini taşımaktadır. Kuzey yönündeki avluya açılan taç kapısının görümünü, eserin heybetini bir kat daha artırmaktadır. Kavsarası on bir sıra düzenlenmiş istalaktitlerden oluşmakta, parlak nişinin etrafını geniş ve sade bir silme dolanmaktadır.

Caminin pencereleri biçim ve ölçü bakımından her cephede farklı olup, söveleri düz mermerlidir. Pencere alınlıklarında “nefeslik” denilen küçük açıklıkları bulunmaktadır. Güney duvarındaki bir alt sıra pencereler, sonradan kapatılmıştır. Üst sıra pencereler, alt sıra pencerelerle aynı eksen üzerinde değildir. Duvar kalınlıkları birbirinden farklıdır. Doğu 2,80 metre, batı 3,10 metre, kuzey 2,40 metre ve güney duvarı ise 2,20 metre kalınlığındadır.

Ulu Cami’nin iç duvarlarını süsleyen levhaların çoğunun altında, hattatının imzası bulunmaktadır. Büyük çoğunluğunun eksikleri Hattat Şefik Bey tarafından düzeltilmiş veya yeniden yazılmıştır. Cami içinde 13 ayrı yazı karakteri ile 41 ayrı hattat tarafından, duvara yazılmış 87, levha halinde 105, tamamı 192 adet yazı mevcuttur. Ayrıca çok değerli saatler, şamdanlar, Kur’an-ı Kerimler bulunmaktadır.

Cami, doğu ve batı köşelerinde iki minareye sahiptir. Batıda yer alan minare, Yıldırım Bayezıd tarafından yaptırılmıştır. Camiye bitişik olan minare kaidesi tamamen mermerden olup, gövdesi tuğla örtülüdür. Dıştan ve işten olmak üzere bu minareye çıkan iki yol vardır. Birisi kubbelere, diğeri şerefesine çıkar. Şerefeler iki minarede de eş olup, altı sıra tuğla istalaktitlerle düzenlenmiştir. Cami avlusunda üç şadırvan bulunmaktadır. Cami içerisindeki şadırvanın, Osmanlı Devleti’nin ilk yıllarında, Türklerin suya olan ilgilerinden kaynaklanarak tasarladığı tahmin edilmektedir. On altı köşeli havuz, üç çanaklı fıskiyeden sekiz kol halinde dökülen sularla dolarak musluklara dağıtılmaktadır. Mihrap ekseni ile her üç kapının ekseni şadırvanın merkezinde birleşmektedir.

Trabzon’un Maçka İlçesi'nin Altındere Köyü sınırları içinde, Altındere vadisine hakim Karadağ’ın eteklerinde sarp bir kayalık üzerine kurulmuş olan Sümela Manastırı, halk arasında "Meryem Ana" adı ile anılır. Vadiden yaklaşık 300 metre yükseklikte bulunan yapı, bu konumuyla manastırların şehir dışında, ormanlarda, mağara ve su kenarlarında kurulma geleneğini sürdürmüştür.

Fotoğraf: Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Meryem Ana adına kurulan manastırın "Sümela" adını "siyah" anlamına gelen "melas" sözcüğünden aldığı söylenmektedir. Bu ismin manastırın kurulduğu koyu renkli Karadağlar’ dan geldiği düşünülmekte ise de Sümela kelimesi buradaki Meryem tasvirinin siyah rengine bağlanabilmektedir.

Sümela Manastırı'nın Tarihi

Rivayete göre Bizans İmparatoru I.Theodosius zamanında (375-395) Atina’dan gelen Barnabas ve Sophranios isimli iki rahip tarafından kurulmuş olan manastır, 6'ıncı yüzyılda İmparator Justinianus’un manastırın onarılarak genişletilmesini istemesi üzerine Generallerinden Belisarios tarafından tamir edilmiştir.

Sümela Manastırı’nın şimdiki durumuyla varlığını 13'üncü yüzyıldan itibaren sürdürdüğü bilinmektedir. 1204 tarihinde kurulan Trabzon Komnenosları Prensliği’nden III. Alexios (1349-1390) zamanında manastırın önemi artmış ve fermanlarla gelir sağlanmıştır. III. Alexios’un oğlu III. Manuel ve sonraki prensler döneminde de Sümela yeni fermanlarla zenginleştirilmiştir.

Doğu Karadeniz kıyılarının Türk egemenliğine girmesini takiben Osmanlı Padişahları pek çok manastırda olduğu gibi Sumela’nın da haklarını korumuşlar, bazı imtiyazlar vermişlerdir.

Sümela Manastırı’nın 18. yüzyılda bir çok bölümü yenilenmiş, bazı duvarlar fresklerle süslenmiştir. 19. yüzyılda büyük binaların ilave edilmesiyle manastır muhteşem bir görünüm kazanmış, en zengin ve parlak dönemini yaşamıştır.

Fotoğraf: Kültür ve Turizm Bakanlığı

Bu dönemde son şeklini alan manastır pek çok yabancı seyyahın ziyaret ettiği, yazılarına konu edilen bir yer haline gelmiştir. Trabzon’un 1916-1918 yılları arasındaki Rus işgali sırasında manastıra el konulmuş, 1923'den sonra tamamıyla boşaltılmıştır.

Sümela Manastırı’nın başlıca bölümleri; Ana kaya kilisesi, birkaç şapel, mutfak, öğrenci odaları, misafirhane, kütüphane ile kutsal ayazma’dır. Bu yapılar topluluğu oldukça geniş bir alan üzerine inşa edilmiştir. Manastırın girişinde su getirdiği anlaşılan büyük su kemeri yamaca yaslanmış durumdadır. Çok gözlü olan bu kemerin bugün büyük bölümü yıkılmıştır.

Dar uzun bir merdivenle manastırın ana girişine ulaşılmaktadır. Giriş kapısının yanında muhafız odaları bulunmaktadır. Buradan bir merdivenle iç avluya inilmektedir. Solda, manastırın esasını teşkil eden ve kilise haline getirilen mağaranın önünde çeşitli manastır binaları bulunmaktadır. Sağ tarafta kütüphane yer almaktadır. Yine sağda yamacın ön yüzünü kaplayan büyük balkonlu bölüm keşiş odaları ve misafir odaları olarak kullanılmıştır ve 1860 yılına tarihlenmektedir. Avlunun etrafındaki binalarda odalardaki dolapları, hücreleri, ocakları ile Türk sanatının etkileri de görülmektedir.

Manastırın ana ünitesini meydana getiren kaya kilisesinin ve ona bitişik şapelin iç ve dış duvarları fresklerle donatılmıştır. Kaya kilisesinin içinde avluya bakan duvarda III. Alexios dönemine ait fresklerin varlığı tespit edilmiştir. Şapeldeki freskler ise 18'inci yüzyılın başlarına tarihlenmektedir ve üç ayrı devirde yapılan üç tabaka görülmektedir. En alt tabakanın freskleri daha üstün niteliktedir.

Fotoğraf: Official Turkish Museums

Sümela Manastırı’nda yer yer sökülerek alınmış olan ve oldukça harap bir görünüm taşıyan fresklerde işlenen başlıca konular İncil’den alınmış sahneler, Hz. İsa ve Meryem Ana’nın hayatı ile ilgili tasvirlerdir.

Kaynak: Trabzon İl Kültür veTurizm Müdürlüğü, Sümela Manastırı

Antik çağlardan beri pek çok medeniyetin merkezinde yer alan Boğaz, sırlarla ve efsanelerle dolu. Kız Kulesi’nin hüzünlü aşk hikayesinden, suların altında yatan gizemli şehirlere kadar, her köşesi başka bir hikaye anlatıyor.

Bugün Boğaz’ın tadını çıkarmanın en iyi yolu, onu güzel bir yemek eşliğinde seyretmektir. Lezzetli bir menü ile güzel müzikler dinlemek ve buna bir de Boğaz manzarası eklenirse… İşte, unutulmaz bir an. Bu anları keyifle yaşayabilmek için en yakın zamanda Queb Restaurant‘ı denemelisiniz.

Boğaziçi Hakkında

Boğaziçi, İstanbul Boğazı olarak da bilinir ve bu ismi, belki de Çanakkale Boğazı’ndan ayrım yapmak için kazanmıştır. Boğaz’ın genişliği, daralan ve genişleyen bölgelere göre 500 metre ile 3 kilometre arasında değişirken, derinliği ise 50 ile 120 metre arasındadır ve ortalama 60 metre derinliğe sahiptir.

Boğaz, İstanbul’un kalbinden geçer ve kıyılarındaki önemli yerler arasında Kız Kulesi, Çırağan Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, Ortaköy Camii, Rumeli Hisarı ve Anadolu Hisarı, Galatasaray Adası, Kuleli Askerî Lisesi, Küçüksu Kasrı ve Beylerbeyi Sarayı sayılabilir. Bu mekanlar, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle dikkat çeker. Örneğin, Kız Kulesi’nin romantik efsaneleri ve Çırağan Sarayı’nın Osmanlı İmparatorluğu döneminden kalma görkemli mimarisi, İstanbul’un zengin geçmişine ışık tutar.

Asya ve Avrupa kıtalarını İstanbul’da bağlayan üç köprü ve bir tünel bulunur. Bunlar sırasıyla, güneyde Boğaziçi Köprüsü, merkezde Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve kuzey ucunda, Karadeniz ile birleşen noktada Yavuz Selim Köprüsü’dür. Ayrıca, Marmaray Tüneli, iki kıtayı yerin altından birleştirir. Bu yapılar, hem mühendislik harikaları hem de İstanbul’un modernleşme sürecinin simgeleridir.

Boğaziçi, dünyanın en yoğun ticari nakliye kanallarından biridir. Günde yaklaşık 140 kargo gemisi, ortalama 90 dakikalık bir geçiş süresiyle bu kanaldan geçer. Geçiş sırasında her gemide iki yerel pilotun bulunması ve dev radar kulelerinin boğazdaki tüm deniz hareketlerini izlemesi yasal bir zorunluluktur. Buna rağmen, yoğun trafik ve navigasyonel zorluklar nedeniyle zaman zaman kazalar meydana gelebilir.

İstanbul Boğazı’nın Mitolojik Hikayesi

İstanbul Boğazı’nın İngilizce adı ‘Bosphorus’, bir Yunan mitine dayanır. Bu mit, Zeus’un Io adında bir kadına olan aşkını ve karısı Hera’nın kıskançlığını anlatır. Hera, Zeus’un sadakatsizliğini keşfettiğinde, Io’yu bir öküze dönüştürür ve onu rahatsız etmesi için bir at sineği yaratır. Efsaneye göre Io, bu sinekten kaçarken Boğaz’ın karşı yakasına atlar. Bu olay, ‘bous’ (öküz) ve ‘poros’ (geçit) kelimelerinin birleşiminden ‘Bosphorus’ adını, yani ‘öküz geçidi’ anlamını türetir.

Karadeniz’in soğuk ve derin sularında yapılan son deniz arkeolojik çalışmalar, Türkiye’nin kıyı şeridinde su altında kalmış antik şehirlerin varlığını ortaya çıkarmıştır. Bu buluntular, bölgenin zengin tarihini ve gizemli geçmişini aydınlatmaktadır.

Jeolojik kanıtlar, antik çağlarda İstanbul Boğazı’nın kuzey ucunun toprak ve kaya ile tıkanmış olduğunu göstermektedir. Bu tıkanıklık, Karadeniz’in dış dünyayla bağlantısını engelliyordu ve su seviyesi, Ege Denizi ve Marmara Denizi’nin altındaydı.

Bir teoriye göre, büyük bir deprem sonucunda Boğaz’daki bu tıkanıklık aşılır ve Karadeniz’den Boğaz’a doğru şiddetli bir su tufanı başlar. Bu olay, su seviyelerini yükseltir ve kıyıdaki toplulukları sular altında bırakır. Bazı bilim insanları, bu olayın ünlü Nuh’un Tufanı efsanesine ilham kaynağı olabileceğini düşünmektedir.

Tarihte İstanbul Boğazı

İstanbul Boğazı, antik çağlardan bu yana stratejik ve ticari açıdan büyük bir öneme sahip olmuştur. Bu bölge, Bizans İmparatorluğu (daha sonra Konstantinopolis ve bugünkü adıyla İstanbul) için mükemmel bir yerleşim yeri olarak seçilmiş ve tarih boyunca pek çok medeniyetin ilgisini çekmiştir.

1453’te Fatih Sultan Mehmet, Bizans başkenti Konstantinopolis’i kuşatmak ve boğazı kontrol altına almak için önemli bir hamle yaptı. Rumeli Hisarı (Avrupa Kalesi) ve Anadolu Hisarı’nı (Anadolu Kalesi) inşa ettirdi. Bu kaleler, Boğaz üzerinde hakimiyet kurarak, kuşatılan Konstantinopolis’e takviye kuvvetlerinin ulaşmasını engelledi ve şehrin fethinin önünü açtı.

Osmanlı İmparatorluğu için Boğaz, hem stratejik bir geçit noktası hem de bir engel olarak önemli bir rol oynadı. İmparatorluk, her bahar İstanbul’dan devasa ordularını Anadolu, Suriye ve İran’daki askeri seferler için yola çıkarırdı. Bu süreç, orduların Boğaz üzerinden geçişini gerektiriyordu, bu da lojistik ve stratejik zorluklar yaratıyordu.

Adriyatik Denizi kıyısında Balkan toprakları üzerinde; Türk vatandaşlarının umuma mahsus pasaport sahiplerinin 180 gün içinde 90 gün vizesiz yurtdışında seyahat edebilecekleri Bosna Hersek tarih ve doğal güzellikleri ile Balkanların en güzel şehirlerine ev sahipliği yapmaktadır.  Eşsiz doğası, büyüleyici şelaleleri ve pek çok medeniyete ait tarihi yapıları ile Osmanlı İmparatorluğu’na ait birçok tarihi yapıya ev sahipliği yapmakta Bosna Hersek yaz aylarında tarihi ve kültürel zenginlikleri yanı sıra doğal güzellikleri ile de Balkanların en güzel seyahat durakları arasında Balkanların incisidir. Tarihi, Roma İmparatorluğu’na dayanmakta; Bosna Hersek, Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatlar olmak üzere üç etnik gruba ayrılmış; pek çok medeniyetin tarihi ve kültürel zenginliklerinden izler taşımakta; Osmanlı İmparatorluğu hâkimiyeti altında; çok sayıda savaş görmüş ve birçok bölgesi bombalanmış; yaşamını yitirenleri anmak için anıtlar ülkenin her şehrinde yer almaktadır.  Sizlerde üç milletin tek bir çatı altında buluştuğu; Avrupa'nın kalbinde UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiş zenginlikleriyle Balkanlarda Osmanlı'nın izlerini takip ederken; Hersek, Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatların bir arada hoşgörüyle yaşadığı; yüzyıllar boyu hoş görünün simgesi olmuş; tarihi ve doğal güzellikleriyle Türk vatandaşlarından vize istemeyen ülkeler arasında yer almakta Bosna Hersek'in yemyeşil dağlarla çevrili şehirlerinde unutamayacağız yolculuğunuza eşlik edecek doğa harikası manzaralarla keyifli bir tatilin keyfini Balkanların en güzel ülkeleri ve şehirleri arasında gerçekleştirebilirsiniz. Biz sizler için Bosna Hersek gezisi hakkında merak edilen her şeyi yazımızda derledik. Bosna Hersek nerede? Bosna Hersek’ de ne yenir? Bosna Hersek’e nasıl gidilir? Türkiye’den Bosna Hersek seyahati için gerekli vize gerekli mi? Bosna Hersek’te nerede kalınır? Bosna Hersek’te gezilmesi gereken şehirler? Gibi birçok konu başlığı altında Bosna Hersek ülkesinin şehirlerine yolculuğumuz başlasın. Keyifli okumalar…

Bosna Hersek Gezisi

Katolik Batı Roma, Ortadoks Doğu Roma ve güneyine de Osmanlı eklendiği için "Balkanların Kudüs'ü" olarak anılmakta şehirleri çatısı altında korumakta; dünyanın en uzun ve en derin kanyonlarına ev sahipliği yapmakta Bosna Hersek; tarihi ve doğal güzellikleriyle Balkanların en güzel seyahat rotasını çizmektedir. Tarihi köklü Roma İmparatorluğu’na dayanmakta; Bosna Hersek, Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatlar olmak üzere üç milletin bir arada hoşgörüyle yaşadığı; kültür ve medeniyetin geçiş yeri Bosna Hersek dünya savaşlarında aldığı darbeler sonrası küllerinden yeniden doğarak; tüm güzellikleri ile ülkeyi ziyaret etmekte gezgin ruhlu kişilere farklı dünyaların kapılarını aralamaktadır. Sönmeyen Ateş Anıtı, Umut Tüneli ve Viyeçnitsa Kütüphanesi gibi pek çok tarihi yapı arasında tarihin izlerinde zamanda yolculuk yapıyor gibi hissedeceğiniz; tarihin atmosferini koruyan Başçarşı dükkânları arasında dönem dizisi setinde kendinizi başrol yerine koyacağınız Bosna Hersek kültür gezisi yanı sıra yemyeşil ağaçlar ve sarp dağları, dünyanın en uzun ve en derin kanyonlarında yürüyüş ve rafting sporu yapmak isteyenlerinde vazgeçemeyecekleri benzersiz rotasyonlara kapılar aralamaktadır. Balkanların Kudüs’ü olarakta Balkanların en güzel ülkeleri arasında yer almakta Bosna Hersek gezisi için; Avrupa Rüyası yurtdışı turları içerisinde yer alan:

• Büyük Balkan Turu ile Balkan Rüyası turumuzla 8 günde 5 ülke 15 şehir gezerek; her sabah başka şehirde uyanacağız; Bosna Hersek, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Arnavutluk ülkelerinde unutamayacağınız ve daha önce deneyimleme fırsatına sahip olmadığınız yurtdışı tatiline çıkma fırsatına sahip olunuz.

Peri bacaları nerede diye sorduğumuzda aklımıza hemen Kapadokya gelir. Birçoğumuz da Kapadokya’yı bu kadar değerli kılan şeyin de Peri Bacaları olduğunu düşünür. Çok uzun yıllar önce burada yaşayan imparatorluklar, uygarlıklar Peri Bacalarını oyup kendilerine sığınacak yer, ibadethane ve daha bir sürü şey yaratmış. Bundan dolayı da diyebiliriz ki evet, peri bacaları çok değerlidir. Dünyanın ve Türkiye’nin bir çok yerinde Peri Bacaları vardır fakat hiçbiri Kapadokya’daki Peri Bacaları kadar eşsiz ve güzel değildir. Bir tepede oturup sessizce Peri Bacalarını izlemek hem bizlere büyük bir keyif hem de huzur veriyor. Kapadokya bölgesinin neredeyse her yerinde görebileceğimiz Peri Bacaları ile ilgili kısa bilgi yazısına hep beraber göz atalım.

Peri Bacası Nedir?

Kapadokya‘da bolca görebileceğiniz ve sizi kendilerine hayran bırakan peri bacaları koni biçimindeki tepelerinde kaya blogu bulunan yapılardır. Sel suları, yağmur ve rüzgarın sayesinde aşındırdığı tüften var olan yapılardır. Peri Bacaları’nın hiçbiri insanlar tarafından yapılmamış, tamamiyle doğal bir yapı veya oluşumdur.

Kapadokya’da birçok çeşit Peri Bacası görmek mümkün. 1 ile 15 metrelik büyüklüklerde bulunan Peri Bacaları eğer 1 metreden küçük veya 15 metreden büyükse bu yapı Peri Bacası olarak sayılmıyor. Bunun dışında da sivri, mantar şekilli ve sütunlu Peri Bacaları’yla da karşılaşırsanız hiç şaşırmayın. Dünyanın birçok yerinde Peri Bacası bulunmasına rağmen hiçbir yerde Kapadokya’daki kadar yoğun değil. Bundan dolayı da Peri Bacaları Dünyanın 7 Harikası listesine girmiştir.

Peri Bacaları Nasıl Oluşmuştur?

Jeolojik dönemlerdeki aktif volkanlar sayesinde günümüzde Peri Bacaları dediğimiz yapılar meydana gelmiştir. Yaklaşık altmış milyon sene önce Torosların yükselmesiyle Anadolu fayını sıkıştırmaya başlar. Böylelikle de yanar dağlar lav püskürtmeye başlar. Yapılan araştırmalar sonucunda ise çok uzun yıllar önce yani milyonlarca yıl önce Kapadokya bölgesi aslında bir iç denizmiş. Böylelikle de yanar dağlardan püsküren lavlar da bu iç denizi kurutmuştur. Sonuç olarak da bir tüf tabakası oluşturmuş. Bu tabakaların içinde de bazalt, kil, kumtaşı ve volkan külü varmış. Bundan dolayı bazı alanlarda daha sert, bazı alanlarda da yumuşak lav birkintileri ortaya çıkmış. Zaman içinde de seller, yağmurlar ve rüzgar sayesinde de söz konusu kısımlar tabir-i caizse bir heykeltraşın elinden çıkmışçasına yontulmaya başlamış. Bu yontulmalar sayesinde de günümüzde büyük hayranlık ve şaşkınlık duyduğumuz adına da Peri Bacaları dediğimiz doğal yapıtlar oluşmuş.

Hititler, Bizanslar, Persler, Selçuklular, Osmanlılar ve daha bir sürü uygarlık söz konusu Peri Bacalarını görmüş. Yaşam alanı ve daha birçok amaçla kullanmış ve günümüze kadar muazzam bir şekilde ulaşmışlar. İçerisine kilise, şapel, manastır oyulan Peri Bacalarına yaptıkları kiliseler için İncil’den birçok hikaye sahnelenmiş, böylelikle de değerlerine daha da çok değer katılmıştır. Peri Bacaları hakkında daha detaylı bir yazı okumak isterseniz Kapadokya Peri Bacaları Oluşumu yazımıza göz atabilirsiniz.

Daha önce de anlattığımız gibi Kapadokya bölgesinde birçok Peri Bacası bulunuyor. Fakat söz konusu Peri Bacaları’nın en yoğun olduğu Kapadokya bölgeleri Uçhisar, Avanos ve Ürgüp bölgelerinin oluşturduğu üçgen bölgenin içidir. Bundan dolayı Nevşehir Peri Bacaları en çok ziyaret edilen bölgedir. Soğanlı Vadisi‘nde de birçok Peri Bacasıyla karşılaşabilirsiniz aynı zamanda. Aksaray Güzelyurt’a bağlı olan Selime bölgesinde de yamaçlara yaslı bir şekilde Peri Bacaları gözükür. Tüm bunların dışında da Paşabağ Vadisi’ne uğramadan geçmeyin diyoruz. Çünkü burası Peri Bacaları’yla doludur. Hem de zamanında keşişlerin inzivaya çekildiği sessiz sakin ve huzurlu bir bölgedir.

Ayrıca Peri Bacaları ile alakalı birçok efsane de vardır.

Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) Kuzey Carolina Wilmington Üniversitesi'nin yürüttüğü çok uluslu bir araştırmaya göre, piramitler Nil Nehri'nin uzun süre önce kaybolmuş olan bir kolu sayesinde yapılmış olabilir.

Nil'in bu kolu günümüzde çöl ve tarım arazilerinin altında kalmış durumda.

Arkeologlar uzun yıllardır, piramitlerin inşasında kullanılan taş bloklar ve diğer malzemelerin yakınlardaki bir su yolu üzerinden taşınmış olabileceği ihtimali üzerinde duruyordu.

Araştırma ekibinden Prof Eman Ghoneim, "Ama bu zamana kadar hiç kimse bu su yolunun yeri, şekli, boyutu ya da piramitlere yakınlığına dair net bir şey söyleyemiyordu" diyor.

Göbeklitepe’de yapılan kazılarda, yerleşik yaşama geçişle ilgili mevcut bilgileri alt üst edecek buluntular ortaya çıkmıştır. Göbeklitepe, M.Ö. 10.000 yani günümüzden 12.000 yıl öncesine tarihlenen Çanak Çömleksiz Neolitik döneme ait bir inanç merkezidir. 80 dönümlük alana sahip olan ören yeri, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca 2005 yılında 1. Derece arkeolojik sit alanı ilan edilmiştir. İnsanoğlu ilk kez, Neolitik Dönemde doğa ile olan ilişkisini kendi lehine çevirerek, avcılık ve toplayıcılık ile birlikte tarıma da yönelmiştir. Yine bu dönemde hayvanların evcilleştirilmesi gerçekleşmiş, ilk dini ve sivil mimari örnekleri ortaya çıkmaya başlamıştır.

Şanlıurfa İl Merkezi’nin 17 km doğusunda Örencik (Karaharabe) Köyü’nün 3 km kuzeydoğusunda yer alan Göbeklitepe, adını bölgede bulunan yatır mezardan (ziyaretten) almaktadır. İlk kez 1963 yılında İstanbul ve Chicago Üniversitelerinin işbirliği ile hazırlanan “Güneydoğu Anadolu Bölgesi Araştırma Projesi” çerçevesinde gerçekleştirilen yüzey araştırmalarında, İstanbul Üniversitesinden Prehistorya Bölüm Başkanı Prof. Dr. Halet ÇAMBEL ve Chicago Üniversitesinden Prof. Dr. Robert BRAIDWOOD tarafından keşfedilmiştir.

1995 yılında Şanlıurfa Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden Arkeolog Harald HAUPTMANN’ın danışmanlığında yüzey araştırmaları yapılmış ve 1996 yılından 2006 yılına kadar Şanlıurfa Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden Arkeolog Klaus Schmidt danışmanlığında kazı çalışmaları sürdürülmüştür. Göbeklitepe’deki kazı çalışmaları, 2007 yılından itibaren Bakanlar Kurulu kararı ile Alman Arkeoloji Enstitüsünden Arkeolog Klaus Schmidt başkanlığında yürütülmektedir. Boğa, Tilki Ve Turnalı Stel Göbeklitepe’de ortaya çıkarılan ilginç buluntular arasında çöl varanı, sürüngen kabartmaları, yaban domuzları, turna, leylek, tilki, yılan, akrep, koyun, aslan örümcek ve kafası olmayan insan kabartması, erkeklik organı abartılı olarak tasvir edilmiş erkek heykelleri vb. ortaya çıkan bulgular 12.000 yıl önce yerleşik hayata geçen bu dönem insanının inançlarını yansıtan önemli bulguları oluşturmaktadır. Mimarlık tarihi, insanoğlunun avcı ve toplayıcı toplumdan yerleşik topluma geçmesi ile başlar. Göbeklitepe’de bulunan 12.000 yıllık yapılar, mimarlık tarihinin başlangıcı olarak kabul edilmiştir. İnsanoğlunun tek tanrılı dinlerden önceki çok tanrılı döneme ait ilk tapınağı, M.Ö.4.000 yılına tarihlenen Malta Adası’ndaki tapınak olarak biliniyordu. Göbeklitepe Tapınağı’nın tespiti ile bu bilgiler geçerliliğini yitirmiş ve insanoğlunun ilk tapınağının günümüzden 12.000 öncesine tarihlenen “Göbeklitepe Tapınağı” olduğu bilimsel verilerle kanıtlanmıştır.

Bu tespit ile birlikte arkeoloji tarihi yeniden yazılmaya başlanmıştır. Dünyada kabul gören arkeolojik görüşe göre insanoğlunun avcı ve toplayıcı yaşam biçiminden yerleşik hayata geçmesindeki en önemli faktörler; açlık korkusu ve korunma içgüdüsüdür. Ancak Göbeklitepe bu tabuyu yıkmıştır. Zira yapıldığı dönem göz önüne alındığında; yerleşik yaşama geçişte dinsel inanışların da etkisinin olabileceğini ispatlamıştır. Anlaşılan o ki; gelecekte yapılacak kazılar, Göbeklitepe’nin kendine has birçok sırrı sakladığını ortaya çıkaracaktır.

Gazetemizin Yönetim kurulu başkanı Ali Yüksel'in Miletvekiliğine seçildikten sonra ilk meclis konuşması