SON DAKİKA HABERİ: Adalet Bakanı Akın Gürlek sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımla Adalet Bakanlığı bünyesinde istihdam edilmek üzere 15 bin sözleşmeli personel alınacağını duyurdu.

İşte Adalet Bakanı Gürlek'in paylaşımı:

Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın müjdesini verdiği adalet teşkilatımız bünyesinde istihdam edilmek üzere 15 bin sözleşmeli personel alımını gerçekleştiriyoruz.

Bu kapsamda;

Merkez ve taşra teşkilatımızda görevlendirilmek üzere toplam 15 bin sözleşmeli personel alımı için ilana çıkıyoruz. Söz konusu alımları 2026 yılı içerisinde tamamlayarak teşkilatımızın insan kaynağını daha da güçlendireceğiz.

• Alım yapılacak kadrolar arasında 5.259 zabıt kâtibi,
• 4.508 infaz ve koruma memuru,
• 1.300 destek personeli,
• 1.041 mübaşir, 900 icra kâtibi,
• 524 koruma ve güvenlik görevlisi,
• 410 psikolog,
• 322 teknisyen,
• 316 büro personeli,
• 286 hemşire,
• 90 sosyal çalışmacı ile 44 farklı unvanda personel yer alıyor.

Adalet teşkilatımıza, yargı camiamıza ve milletimize hayırlı olmasını temenni ediyor, yargı teşkilatımızın ihtiyaç duyduğu kadroların tahsisine verdikleri destek dolayısıyla Sayın Cumhurbaşkanımıza şükranlarımı arz ediyorum.

BAE'nin nisan ayında ateşkes sırasında İran'ın Basra Körfezi'ndeki Lavan Adası'nda bulunan bir rafineriyi hedef aldığı iddiasına yer verilen haberde, söz konusu saldırının büyük bir yangına yol açarak rafinerinin kapasitesinin büyük bölümünü aylarca devre dışı bıraktığı belirtildi.

Habere göre, kaynaklar o tarihte ateşkes henüz tam olarak yürürlüğe girmediği için ABD'nin saldırıya tepki göstermediğini ve BAE dahil savaşa katılmak isteyen diğer Körfez ülkelerinin katılımını memnuniyetle karşıladığını aktardı.

BAE'nin İran'ın misilleme saldırılarından sonra Körfez bölgesinde "çatışmacı tutum sergilediğine" işaret eden kaynaklar, savaş boyunca ABD ile BAE'nin güçlü askeri işbirliği sürdürdüğü iddiasında bulundu.

ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ve BAE Dışişleri Bakanlığı saldırılar hakkında herhangi bir yorum yapmadı.

Beyaz Saray ise savaş sırasında BAE'nin rolüne ilişkin sorulara yanıt vermedi ancak ABD Başkanı Donald Trump'ın elinde tüm seçeneklerin bulunduğunu ve ABD'nin İran üzerinde azami baskı gücüne sahip olduğunu savundu.

ATEŞKES SIRASINDA HAVA SALDIRISI DÜZENLEDİ

ABD ve İsrail’in İran'a 28 Şubat'ta başlattığı saldırıların ardından İran'ın misillemeleri ile bazı bölge ülkelerine düzenlediği saldırılarla savaşa dönüşen süreçte, ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan'da 01.30 sularında ateşkesi kabul ettiğini duyurmuştu.

İran Ulusal Petrol Rafineri Şirketi ise 8 Nisan'da Basra Körfezi'nde İran'a ait Lavan Adası'ndaki petrol rafinerisinde meydana gelen patlamanın "düşman saldırısından" kaynaklandığını ve rafineride yangın çıktığını açıklamıştı.

Saldırının ardından rafineride çıkan yangına itfaiye ekiplerinin müdahale ettiği, çalışanların zamanında tahliyesi sayesinde herhangi bir can kaybı bildirilmediği aktarılmıştı.

İran Ulusal Petrol Rafineri Şirketi, ülkenin yakıt tedarik ve dağıtım ağının istikrarlı olduğunu bildirmiş ve halka yakıt tüketimini kontrol altında tutmaları çağrısında bulunmuştu.

İngiliz The Guardian gazetesinde yer alan kapsamlı analize göre, ABD Başkanı Donald Trump bu hafta Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yapacağı iki günlük zirve için Pekin'e gidiyor. Ancak Trump, masaya oldukça zayıf bir konumda oturuyor. Gazete, Trump'ın uluslararası düzeni bir enkaz yığınına çevirdiğini belirterek, Orta Doğu'daki krizden çıkış biletinin Pekin'in elinde olduğunu vurguladı.

Analizde, ABD liderinin Ukrayna, Gazze, NATO ve son olarak İran ile Lübnan'da yaşadığı politika çöküşlerinin ardından acilen bir diplomatik başarıya ihtiyaç duyduğu ifade edildi. Guardian, Trump'ın dış politikasını sert sözlerle eleştirerek durumu şu sözlerle özetledi:

"Kontrolden çıkmış bir yıkım güllesi gibi vahşice ileri geri sallanan Donald Trump, sonuçlarını hiç düşünmeden uluslararası düzeni paramparça ediyor. Tutarlı stratejilerden yoksun bir şekilde, arkasında sadece sefalet, kafa karışıklığı ve enkaz bırakıyor."

TAYVAN'I FEDA MI EDECEK?

Zirvenin en kritik pazarlık konusunun İran ve Tayvan ekseninde şekillenmesi bekleniyor. Trump'ın, olası bir topyekun savaş durumunda Çin'in İran'ı silahlandırmamasına ve Hürmüz Boğazı'nı açık tutmasına ihtiyacı var. Ancak bu taleplerin bedelinin ağır olabileceği belirtiliyor. Zirve öncesinde ABD'nin Tayvan'a yönelik desteğini azaltmasının, Şi'nin işbirliği için talep edeceği bedel olabileceği yönündeki spekülasyonlar giderek artıyor.

Çin açısından bakıldığında ise Trump'ın yarattığı istikrarsızlık Pekin yönetimine küresel sahnede alan açıyor. İran krizinin ABD güçlerini Asya'dan uzaklaştırdığına dikkat çeken gazete, bu stratejik kaymayı şu ifadelerle aktardı:

"Trump'ın değişkenliği, Şi'nin Çin'i küresel istikrarın yeni koruyucusu olarak öne çıkarmasına yardımcı oluyor. İran çıkmazı, ABD güçlerini Asya'dan çekerek Tayvan'ı ve bölgesel müttefikleri gelecekteki olası bir Çin saldırısına karşı savunma kapasitesini azaltıyor."

ORMAN KANUNLARINA DÖNÜŞ UYARISI

Savaşın enerji fiyatları ve küresel ticaret üzerindeki olumsuz etkisi, halihazırda zorlanan Çin ekonomisi için en büyük dezavantaj olarak öne çıkıyor. Geçtiğimiz yıl İran'ın petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 80'ini satın alan Çin, ABD donanmasının engellemelerine rağmen Hürmüz Boğazı'nda güvenli seyrüsefere hayati önem atfediyor. Çin, bir yandan tarafları müzakereye çağırırken diğer yandan İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile doğrudan görüşmelere ev sahipliği yaptı.

Çin lideri Şi Cinping'in Trump ile yüzleşmekten çekinmediği vurgulanan haberde, Şi'nin uluslararası hukuka dair son uyarısı doğrudan alıntılandı:

"Uluslararası hukukun üstünlüğünün otoritesini korumak için, onu işimize geldiğinde kullanıp işimize gelmediğinde bir kenara atamayız. Orman kanunlarına geri dönüşe izin veremeyiz."

GİZLİ SİLAH DESTEĞİ İDDİASI

Trump, geçtiğimiz ay Şi'ye bir mektup yazarak Tahran'a silah tedarik etmemesini istemiş ve bu konuda güvence aldığını iddia etmişti. Ancak ABD merkezli muhafazakar düşünce kuruluşu Demokrasileri Savunma Vakfı, Çin'in halihazırda İran'a balistik füzeler için çift kullanımlı kimyasallar, ABD askeri hareketleri hakkında uydu istihbaratı ve yaptırımları delme konusunda yardım sağladığını ileri sürüyor.

Şi'nin en büyük dış politika önceliğinin Orta Doğu değil, Tayvan'ı anakaraya katmak olduğu biliniyor. Pentagon planlamacıları, Çin ordusunun önümüzdeki yıl bir işgal başlatmaya hazır olabileceğine inanıyor. Guardian, Trump'ın Tayvan konusundaki tutarsızlığına dikkat çekerek tehlikenin boyutunu şu sözlerle gözler önüne serdi:

"Bütün kozları elinde tuttuğuyla övünmeyi seven ABD Başkanı, Şi ile masaya oturduğunda elinde ciddi anlamda koz kalmadığını görebilir. Trump, Orta Doğu takıntıları ve önyargılarıyla ABD'nin konumunu umutsuz bir şekilde tehlikeye attı."

Zirveden çıkacak sonuç, sadece ABD-Çin ilişkilerini değil, Japonya, Güney Kore ve Filipinler gibi ABD müttefiklerinin de kaderini belirleyecek. Uzmanlar, Trump'ın Pekin'de sahte bir zafer ilan edip müttefiklerini yarı yolda bırakması halinde, Pasifik'te on yıllardır süren hassas diplomasinin çökeceği ve Çin'in küresel süper güç yarışında direksiyonu tamamen ele geçireceği uyarısında bulunuyor.

Petrol fiyatlarındaki artış pompa fiyatlarına yansıyor. Gece yarısından itibaren motorinin litre fiyatına 1 lira 10 kuruş seviyesinde zam geldi.

Zamla birlikte motorinin litresi İstanbul'da 67,37 liraya, Ankara'da 68,49 liraya, İzmir'de 68,77 liraya, doğu illerinde ise 70,22 liraya yükseldi.

Benzin fiyatlarında ise bir değişiklik olmadı.

BD ve İran arasındaki gerilim sürerken, Washington yönetiminden İran Devrim Muhafızları Ordusu’na karşı yeni bir hamle geldi. ABD Hazine Bakanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre, OFAC İran petrolünün Çin'e satışına ve sevkiyatına aracılık ederek DMO’ya finansman sağladıkları gerekçesiyle 12 kişi ve kuruluşa yaptırım uygulama kararı aldı.

DMO'nun petrol satışlarını gizlemek ve rejime gelir aktarmak için uluslararası paravan şirketleri kullandığı kaydedilen açıklamada, elde edilen bu gelirlerin İran halkının refahı yerine silah programlarının geliştirilmesi, vekil terör örgütlerinin desteklenmesi ve halkı baskılayan güvenlik güçlerinin finanse edilmesi amacıyla kullanıldığı öne sürüldü. Trump yönetiminin "maksimum baskı" politikası kapsamında atılan bu adımlarla, rejimin birincil gelir kaynağı olan milyarlarca dolarlık petrol gelirinin doğrudan hedef alındığı aktarıldı.



İRAN YAPTIRIMLARI ASYA’YA UZANDI

Yeni yaptırım kararı kapsamında, DMO’nun Şehit Purcaferi Petrol Merkezi’nin başındaki isim olan ve paravan şirketler üzerinden petrol borçlarının tahsilatını koordine eden Ahmed Muhammedi Zade, yurt dışı döviz işlemlerinden sorumlu Finans Şefi Samed Fethi Salami ve Ticaret Şefi Muhammedrıza Eşrefi Gehi yaptırım listesine eklendi.

Ayrıca, Hong Kong merkezli Hong Kong Blue Ocean Limited, Hong Kong Sanmu Limited, Jiandi HK Limited ve Max Honor International Trade Co. şirketleri yaptırım altındaki tankerler kullanılarak yapılan on milyonlarca dolarlık petrol ticaretinde rol oynadıkları gerekçesiyle yaptırım uygulanan firmalar oldu.

KÖRFEZ FİRMALARI DA LİSTEDE

Yaptırımlara hedef olan kuruluşların Körfez ayağında ise Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Umman'da faaliyet gösteren lojistik ve ticaret firmaları yer aldı. Dubai ve Şarika merkezli Ocean Allianz Shipping LLC, Atic Energy FZE, Blanca Goods Wholesaler LLC ve Universal Fortune Trading LLC ile Umman merkezli Zeus Logistics Group; DMO ve İran Ulusal Petrol Şirketi (NIOC) adına gemi tedarik ettikleri, sevkiyatlara aracılık yaptıkları ve sözleşmeler imzaladıkları gerekçesiyle yaptırım kapsamına alındı.

Yaptırımlar kapsamında, söz konusu kişi ve kuruluşların ABD’deki varlıklarının dondurulduğu ve ticaret kısıtlamalarının uygulandığı kaydedildi.

"İRAN’I FİNANSMAN KAYNAKLARINDAN MAHRUM BIRAKMAYA DEVAM EDECEĞİZ"

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, son yaptırımların yürürlükteki "Ekonomik Öfke" (Economic Fury) stratejisinin bir parçası olduğunu belirterek, "İran’ın askeri unsurları yeniden toparlanmaya çalışırken, ‘Ekonomik Öfke’ stratejisi İran’ı silah programlarından, terörist vekil güçlerinden, terör eylemleri gerçekleştirmek ve küresel ekonomiyi istikrarsızlaştırmak için kullandığı finansman kaynaklarından mahrum bırakmayı sürdürecek" açıklamasında bulundu.

Bakanlık kaynakları, testi pozitif çıkan yolcunun herhangi bir semptomu olmadığını, genel sağlık durumunun iyi olduğunu ve ön sonucu doğrulayacak veya reddedecek ikinci bir test yapılacağı bilgisini paylaştı.

Protokol gereği, negatif test sonucu çıkan diğer 13 kişiden ayrılan söz konusu kişinin hastanenin Yüksek Düzey İzolasyon ve Tedavi Ünitesine (UATAN) nakledildiği kaydedildi.

'ONUNLA İLGİLENECEĞİZ'

Diğer yandan Cadena Ser radyosuna konuşan Sağlık Bakanı Yardımcısı Javier Padilla, hastayla ilgili fazla detay vermekten kaçınarak, sadece erkek olduğunu belirtti.



"Onunla ilgileneceğiz ve ona mümkün olan en iyi şekilde davranacağız." diyen Padilla, bu kişinin izolasyondaki diğer kişiler gibi psikolojik destek aldığını ifade etti.

Tenerife'deki Granadilla de Abona limanında iki gün kaldıktan sonra içinde kalan 27 mürettebat ve Dünya Sağlık Örgütü'nden bir doktor ve bir hemşire ile birlikte Hollanda'nın Rotterdam limanına doğru yola çıkan MV Hondius gemisinden tahliye edilerek uçakla ülkelerine gönderilen yolculardan şimdiye kadar 1 Fransız ve 1 Amerikalı'da hantavirüs tespit edilmişti.

FRANSA: BİR VAKA DAHA TESPİT EDİLDİ! DURUMU KÖTÜLEŞİYOR

Fransa Sağlık Bakanlığı ülkeye getirilen 5 yolcudan birinin hantavirüs pozitif olduğunu açıkladı. Bakanlık, pozitif yolcunun sağlık durumunun kötüye gittiğini belirtti. Diğer 4 yolcunun testinin negatif olduğu ifade edilirken yeniden test yapılacağı açıklandı.

Fransa Sağlık Bakanlığı Fransa'da şu ana kadar 22 temaslı vakanın tespit edildiğini söyledi.



ABD DE AÇIKLADI! BİR YOLCUNUN TESTİ POZİTİF ÇIKTI

ABD Sağlık ve İnsan Hizmetleri Bakanlığı’nın (HHS) sanal medya hesabından yapılan paylaşımda ise gemiden tahliye edilen 17 ABD vatandaşının durumuyla ilgili açıklamaya yer verildi.

Açıklamada, “Yolculardan ikisi aşırı dikkat gerektirdiği için koruma altına alınmıştır. Bir yolcuda hantavirüs testi hafif pozitif çıkarken diğer yolcuda hafif semptomlar gözlemlendi” denildi.

Fransız yolcuların 72 saat boyunca hastanede gözetim altında tutulması ve ardından 45 gün boyunca evlerinde karantinada kalmaları bekleniyordu.

'BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ OPERASYON'

Tenerife'de olan İspanya Sağlık Bakanı Monica Garcia, basına yaptığı açıklamada, "Operasyon devam ediyor. Karşılaştığımız tüm zorluklara rağmen herhangi bir olay yaşanmadan ilerliyor ve bu tahliye operasyonunun başarısını sağlamak için çalışmaya devam etmekten bizi hiçbir şey alıkoyamaz. Bu, benzeri görülmemiş, karışık bir operasyon. İspanya'nın buna liderlik etmesinden gurur duyuyorum." dedi.

HANTAVİRÜS

Hantavirüs, çoğunlukla kemirgenlerden bulaşan bir hastalık olarak biliniyor.

Kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının karıştığı havanın solunması, bazen de kemirgen tarafından ısırılma ya da tırmalanmayla bulaşan virüs, ateş, yorgunluk ve kas ağrısı gibi semptomlar gösteriyor.

Solunum yetmezliğine de sebep olabilen virüs, bazı durumlarda iç kanama ve böbrek yetmezliği şeklinde seyrediyor.

Çin Ticaret Bakanlığından yapılan açıklamada, ekonomik ilişkilerden sorumlu Başbakan Yardımcısı Hı Lifıng başkanlığındaki Çin heyetinin, 12-13 Mayıs'ta Güney Kore'de ABD tarafı ile ekonomi ve ticarete ilişkin istişareler yürüteceği belirtildi.

Tarafların geçen yıl karşılıklı gümrük tarife artışlarıyla tırmanan ticaret gerilimi ve diğer ekonomik anlaşmazlıkların çözümü için yürüttüğü müzakerelerin yeni turu, Trump'ın 14-15 Mayıs'ta Çin'e yapmayı planladığı ziyaretin hemen öncesine denk geliyor.

Trump'ın daha önce 31 Mart-2 Nisan'da yapılacağı bildirilen Çin ziyareti, İran'daki savaşla ilgilenmek üzere ülkesinde bulunması gerektiği gerekçesiyle 14-15 Mayıs'a ertelenmişti.

İran, ABD'nin savaşı sonlandırmaya yönelik teklifine verdiği yanıtı Pakistanlı arabulucular üzerinden Washington’a iletti. İran medyasında yer alan habere göre, önerilen teklife göre, bu aşamada müzakereler savaşı sona erdirmeye odaklanacak. İran'ın cevabına ilişkin detay vermeyen İran basını, "Önerilen plana göre, müzakereler bölgedeki savaşı sona erdirme konusuna odaklanacak" ifadelerini kullandı.

TRUMP'TAN İLK AÇIKLAMA: HENÜZ İŞİMİZ BİTMEDİ

Söz konusu gelişmenin ardından ABD Başkanı Donald Trump'tan da ilk açıklama geldi. Beyaz Saray'da gazeteci Sharyl Attkisson’ın sorularını yanıtlayan Trump, Tahran yönetimine yönelik baskının süreceği sinyalini verdi. İran yönetimini "deli" olarak tanımlayan Trump, nükleer bir İran’ın İsrail, Orta Doğu ve ötesi için geri dönülemez bir tehdit oluşturacağını savundu.

İran’a yönelik gerçekleştirilen saldırıların sonuçlarını değerlendiren Trump, stratejik hedeflerin büyük bir kısmının imha edildiğini iddia etti. "İranlıların A, B ve hatta C takımı liderleri gitti" diyen Trump, "Yenildiler ama bu henüz işimizin bittiği anlamına gelmez. İki hafta daha devam edip her bir hedefi vurabiliriz. Vurmak istediğimiz belirli hedeflerin muhtemelen yüzde 70'ini hallettik. Bunu yapmasak bile, yeniden inşa etmeleri yıllar sürer" ifadelerini kullandı.

"NÜKLEER SİLAHA ERİŞMELERİNE İZİN VEREMEYİZ"

İran’ın nükleer programını dünya için bir felaket senaryosu olarak nitelendiren Trump, eski ABD başkanları Barrack Obama ve Joe Biden'ın politikalarını eleştirerek nükleer silahlanma riskine dikkat çekti. Trump, Obama'nın başkanlığı döneminde İran'a yüklü miktarda finansal kaynak aktarıldığını öne sürerek, şunları söyledi: "Yüz milyarlarca dolar ve 1,7 milyar dolar nakit para Tahran'a uçaklarla gönderildi, onlara adeta gümüş bir tepside sunuldu. Washington DC, Virginia ve Maryland'deki her banka boşaltıldı. O kadar çok paraydı ki ulaştığında İranlılar bununla ne yapacaklarını bilemediler. Hiç böyle para görmemişlerdi ve bir daha da görmeyecekler. "Para uçaktan valizler ve çantalarla indirildi. İranlılar şanslarına inanamadı. Nihayet zayıf ve ‘aptal' bir Amerikan Başkanı şeklinde en uygun fırsatı bulmuşlardı. Obama felaket bir liderdi ama uykulu Joe Biden kadar kötü değildi"

"İRAN BİZE GÜLÜYOR, ARTIK GÜLEMEYECEKLER"

ABD Başkanı, ABD ile İran arasında yıllardır süregelen siyasi krize dikkat çekerek, "47 yıldır İranlılar bizi oyalıyor, bekletiyor, yol kenarı bombalarıyla askerlerimizi öldürüyor, protestolara saldırıyorlardı. Yakın zamanda 42 bin masum, silahsız protestocuyu öldürdüler. Bize gülüyorlardı. Artık gülemeyecekler" diye konuştu.

URANYUM TEHDİDİ: YAKLAŞAN OLURSA VURACAĞIZ

İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ve nükleer tesislerini anlık olarak izlediklerini belirten Trump, "Uzay Kuvvetleri o bölgeyi izliyor. Herhangi biri o yere yaklaşırsa bunu bileceğiz ve onu vuracağız. İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunu bir noktada istediğimiz şekilde alacağız" dedi.

İRAN’IN YANITI

İran basınındaki bilgilere göre Tahran'ın ABD'nin teklifine verdiği yanıtın merkezinde, bölgede devam eden askeri gerilimin sonlandırılması yer alıyor. Diplomatik kaynaklar, tarafların şimdilik kapsamlı bir anlaşmadan çok “çatışmayı durduracak geçici formüller” üzerinde yoğunlaştığını öne sürüyor.

• Uzmanlara göre taraflar arasında özellikle şu başlıklar öne çıkıyor:
• Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketliliğin azaltılması
• İran’a yönelik yeni saldırıların durdurulması
• Bölgedeki Amerikan üslerine yönelik tehditlerin geri çekilmesi
• Petrol sevkiyatının normale dönmesi
• İsrail-İran hattındaki karşılıklı saldırıların kontrol altına alınması

PETROL PİYASALARI GELİŞMEYİ YAKINDAN TAKİP EDİYOR

İran ile ABD arasında olası diplomatik ilerleme ihtimali enerji piyasalarında da yakından takip ediliyor. Son haftalarda Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz nedeniyle petrol fiyatları sert yükselmiş, küresel piyasalarda yeni enerji krizi endişesi başlamıştı. Uzmanlar, müzakerelerin başarısız olması halinde bölgede daha büyük askeri çatışmaların yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.

ORTA DOĞU’DA KRİTİK BEKLEYİŞ

Diplomatik kaynaklar, önümüzdeki günlerde Pakistan üzerinden yürütülen temasların daha da yoğunlaşabileceğini belirtiyor. Tarafların doğrudan masaya oturup oturmayacağı ise merak konusu olmaya devam ediyor.

Büyük Birlik Partisi (BBP) Ankara Olağan İl Kongresi, Altınpark Kongre Merkezi'nde gerçekleştirildi.

ANNELER GÜNÜ MESAJI

Kongrede konuşan BBP Genel Başkanı Mustafa Destici, Anneler Günü olduğunu hatırlatarak, "Anneler sevginin, merhametin, fedakarlığın ve sabrın yeryüzündeki en güzel temsilcileridir. Bir insanın karakteri, bir milletin vicdanı ve bir toplumun geleceği önce annelerimizin yüreğinde şekillenmektedir. Çünkü anne yalnızca evladını büyüten değil, aynı zamanda milletin ruhunun da en büyük öğretmenidir. Vatan uğruna evladını toprağa veren ama buna rağmen metanetini koruyan şehit anneleri, milletimizin en büyük şeref ve onur kaynaklarından birisidir. Onların fedakarlığı bu milletin hafızasında daima yaşayacaktır. Bu duygu ve düşüncelerle başta şehit ve gazi annelerimiz olmak üzere sevginin ve fedakarlığın timsali olan tüm annelerimizin Anneler Günü'nü en içten dileklerimle, en kalbi duygularımla tebrik ediyorum" dedi.

"İNSANIMIZ ÖLMESİN DİYE SALDIRGAN, SAHİPSİZ KÖPEKLERİ UYUTACAĞIZ"

Sokaklarda başıboş dolaşan köpeklere yönelik gerekli önlemlerin alınması gerektiğini belirten Destici, "Filistin'de, Gazze'de, Doğu Türkistan'da yüz binlerce, milyonlarca insan öldürüldü. Anaların yüreği yandı ve hala yanmaya devam ediyor. Köpekler çocukları parçalıyor, yine anaların yüreği yanıyor. Gencecik kızlarımız kaçırılıp, tecavüze uğrayıp öldürülüyor, yine anaların yüreği yanıyor. Her yerde, her alanda maalesef annelerimiz ağlamaya, gözyaşı dökmeye devam ediyor. Onun için biz Büyük Birlik Partisi olarak diyoruz ki artık annelerimiz ağlamasın. Sokaklarda başıboş dolaşan köpekleri toplayıp belediyelerin, valiliklerin ya da devlet kurumlarının varsa imkanları elbette barınaklara alalım. Ama bu imkan yoksa çocuklarımız, kadınlarımız, insanımız ölmesin diye gerektiğinde elbette saldırgan sahipsiz köpekleri de uyutacağız" şeklinde konuştu.

"3 ÇOCUĞU OLAN ANNEYE DÜZENLİ OLARAK MAAŞ BAĞLANMASI GEREKİR"

Evlenen her çifte devlet kurumlarınca en az 500 bin lira hibe verilmesi gerektiğini belirten Destici, "Aile yapımıza, ordumuza, öğretmenimize de sahip çıkacağız. Velhasıl bu milletin şerefli her bir evladına sahip çıkacağız. Evliliği daha da teşvik edeceğiz. Evlenecek gençlerimize daha çok destek vereceğiz. Çocuk başına yardımı daha da arttıracağız. 3 çocuğu olan anneye düzenli olarak maaş bağlanması gerekir. Evlenen gençlerimize ÖTV'siz, KDV'siz bir araç alma hakkı verilmelidir. Diyanet İşleri Başkanlığımız kura ile evlenen gençlere 500 bin lira çeyiz yardımı yapıyor. Bütün kurumlarımız bu konuda teşvik edilmeli. Evlenen her çifte en az 500 bin lira hibe, kurumlarımız ve devletimiz tarafından verilmelidir" diye konuştu.

"EMEKLİMİZE KURBAN BAYRAMI'NDA 10 BİN LİRA İKRAMİYE VERELİM..."

Gıda sektöründeki fahiş fiyat artışlarının önüne geçilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılması gerektiğini belirten Destici, "Emeklerimizin ikramiyeleri Ramazan Bayramı'nda arttırılmadı, 4 bin lirada kaldı. Ama Kurban Bayramı'nda durduğu yerde sayamaz. Çünkü enflasyon var, hayat pahalılığı var. Özellikle gıda enflasyonu var. Bütün dünyada gıda enflasyonu yıllık yüzde 2, bizde yüzde 32, tam 16 katı. Komşularımızın hepsinde gıda, sebze, meyve, süt hepsi bizden çok ucuz. Dolayısıyla bu işin artık düzenlenmesi lazım. Fahiş fiyatla satış yapanların ellerinin kırılması, dükkanlarının kapatılması lazım. Onun için biz diyoruz ki emeklimize Kurban Bayramı'nda 10 bin lira ikramiye verelim de en azından küçük başta olsa bir kurban alsınlar" ifadelerini kullandı.

KUTLAMALAR ÇARŞAMBA GÜNÜ RAMS PARK'TA

HT Spor'da yer alan habere göre; Galatasaray yönetimi, şampiyonluk kutlamalarını 13 Mayıs Çarşamba günü RAMS Park'ta yapma kararı aldı. Sarı-kırmızılılar şampiyonluk kupasını kendi stadında teslim alacak.

GALATASARAY YÖNETİMİNDEN ÇARPICI KARAR

Öte yandan Galatasaray yönetimi, şampiyonluk kutlamalarıyla ilgili yaptığı toplantıda çarpıcı bir karara imza attı. Alınan karar doğrultusunda stattaki kutlamalarda herhangi bir sanatçı sahne almayacak. Yapılan planlamaya göre, takımdaki futbolcular Galatasaray Lisesi'nden üstü açık otobüsle hareket ederek RAMS Park'a gelecek. Stattaki kutlamalarda havai fişek ve drone gösteriyle DJ performansları yer alacak.

BARCELONA 1 PUAN ALIRSA ŞAMPİYON

Zorlu maçta Barcelona, sahadan en az 1 puanla ayrılması halinde şampiyonluğunu ilan edecek ve tarihte ilk kez, La Liga şampiyonu El Clasico'da belli olacak.

MBAPPE MAÇ KADROSUNDA YOK

Real Madrid'de son haftaların en çok konuşulan isimlerinden biri olan Kylian Mbappe derbide forma giyemeyecek. Real Madrid'den yapılan açıklamada, Fransız yıldızın maç kadrosuna eklenmediği belirtildi.

BACAĞINDA RAHATSIZLIK HİSSETTİ

Marca'da yer alan habere göre ise; Mbappe, son antrenmanın bitimine 5 dakika kala bacağındaki rahatsızlık nedeniyle antrenmanı terk etti. Bu durumun takım içerisinde şaşkınlık yarattığı dile getirildi.

ARDA GÜLER DE KADRODA YOK

Öte yandan Real Madrid'de sakatlığı devam eden milli oyuncumuz Arda Güler ile kafa travması geçiren Federico Valverde de maç kadrosuna dahil olmadı.

Fuar, yalnızca savunma ürünlerinin sergilendiği bir organizasyon olmanın ötesine geçerek; diplomatik temasların, stratejik ortaklıkların ve milyarlarca dolarlık anlaşmaların konuşulduğu küresel bir güvenlik platformu hâline geldi.

Açılış törenine T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, T.C. Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, Cumhurbaşkanlığı Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, Haluk Bayraktar ve Selçuk Bayraktar başta olmak üzere çok sayıda üst düzey isim katıldı.

“Bu artık sadece fuar değil, Türkiye’nin güç gösterisi”

Fuara bizzat katılarak savunma sanayisindeki gelişmeleri yakından takip eden Master Fikret Yiğit, organizasyonun ulaştığı seviyenin yalnızca Türkiye için değil, bölgesel güç dengeleri açısından da dikkat çekici olduğunu ifade etti.

Master Fikret Yiğit, fuar alanındaki gözlemlerini şu sözlerle değerlendirdi:

“Dünyanın dört bir yanından gelen askeri uzmanlar, diplomatlar ve savunma sanayisi temsilcileri Türkiye’nin geldiği noktayı büyük dikkatle inceliyor. Özellikle yerli üretim balistik sistemler, yapay zekâ destekli harp teknolojileri ve insansız platformlar ciddi bir ilgi görüyor. Bu tablo, Türkiye’nin artık yalnızca savunma ürünleri satın alan değil; teknoloji üreten, ihraç eden ve doktrin belirleyen ülkeler arasına girdiğini gösteriyor.”

Yiğit, fuardaki atmosferin geçmiş yıllara kıyasla çok daha uluslararası bir karakter taşıdığına dikkat çekerek, Avrupa, Orta Doğu, Asya ve Afrika’dan gelen heyetlerin Türk savunma şirketleriyle yoğun temas yürüttüğünü belirtti.

Yıldırım Han balistik füzesi fuarın en çok konuşulan sistemlerinden biri oldu

Fuarda özellikle öne çıkan sistemlerden biri ise kamuoyunda büyük yankı uyandıran “Yıldırım Han” balistik füze sistemi oldu. Uzun menzil, yüksek hassasiyet ve gelişmiş hedefleme kabiliyetleriyle dikkat çeken sistemin, yabancı askeri delegasyonlar tarafından yoğun ilgiyle incelendiği görüldü.

Master Fikret Yiğit’e göre, Yıldırım Han sistemi yalnızca teknik kapasitesiyle değil, verdiği stratejik mesajla da uluslararası çevrelerde ses getirdi:

“Bugün savaş doktrinleri değişiyor. Artık caydırıcılık yalnızca asker sayısıyla değil; teknoloji, hız, yapay zekâ entegrasyonu ve stratejik vuruş kapasitesiyle ölçülüyor. Yıldırım Han gibi sistemler, Türkiye’nin yeni nesil harp konseptlerinde ne kadar ileri bir noktaya ulaştığını ortaya koyuyor.”

Savunma uzmanları da Türkiye’nin balistik teknoloji alanında attığı adımların, özellikle son dönemde artan bölgesel güvenlik krizleri nedeniyle dünya tarafından dikkatle izlendiğini değerlendiriyor.

İHA ve SİHA teknolojileri yine merkezdeydi

Fuarda en yoğun ziyaret edilen alanların başında insansız hava araçları geldi. Türk savunma sanayisinin son yıllarda küresel ölçekte marka hâline gelen İHA, SİHA ve TİHA sistemleri; gelişmiş yapay zekâ kabiliyetleri, elektronik harp entegrasyonları ve operasyonel başarılarıyla dikkat çekti.

Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, konuşmasında Türk savunma sanayisinin özellikle insansız sistemlerde “harp doktrinlerini değiştiren” bir noktaya ulaştığını vurgularken, Türkiye’nin artık kendi teknolojisini geliştiren ve sahada etkin biçimde kullanan ülkeler arasında bulunduğunu ifade etti.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ise Türkiye’nin savunma ihracatının 10 milyar doları aştığını açıklayarak, Avrupa’nın artan savunma ihtiyacı karşısında Türkiye’nin kritik bir çözüm ortağı hâline geldiğini söyledi.

Uluslararası heyetlerden yoğun ilgi

SAHA 2026’da yalnızca ürün sergileri değil; binlerce iş görüşmesi, stratejik toplantı ve yeni iş birliği görüşmeleri de gerçekleştirildi. Fuar kapsamında on binlerce B2B görüşmenin planlandığı belirtilirken, savunma ve havacılık alanındaki yeni ihracat anlaşmalarının milyarlarca dolarlık ekonomik hacim oluşturması bekleniyor.

Master Fikret Yiğit, fuarın diplomatik boyutuna da dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:

“Türkiye artık savunma sanayisinde yalnızca bölgesel değil, küresel bir oyuncu hâline geliyor. Burada gördüğümüz tablo, Türk mühendisliğinin uluslararası ölçekte kabul gördüğünü açık biçimde ortaya koyuyor. Dünyadan gelen gözlemcilerin ilgisi olağanüstü yüksek. Bu organizasyon, Türkiye adına önemli bir prestij başarısıdır.”

Savunma sanayisinde yeni dönem

400 bin metrekarelik dev alanda düzenlenen fuarda; insansız sistemlerden uzay teknolojilerine, elektronik harp çözümlerinden yeni nesil mühimmatlara kadar yüzlerce ileri teknoloji ürünü tanıtıldı.

Uzmanlara göre SAHA 2026, Türkiye’nin yalnızca askeri kapasitesini değil; mühendislik altyapısını, üretim kabiliyetini ve teknoloji ekosistemini de dünyaya gösterdiği stratejik bir vitrin niteliği taşıyor.

Türkiye’nin savunma sanayisindeki yükselişi; artan ihracat rakamları, yerli üretim oranı ve uluslararası iş birlikleriyle birlikte değerlendirildiğinde, SAHA 2026’nın gelecek yıllarda çok daha büyük küresel etkiler oluşturması bekleniyor.

Kaynaklar:

Reuters, Anadolu Ajansı, Savunma Sanayii Başkanlığı açıklamaları, SAHA İstanbul, BBC Defence Analysis, Jane’s Defence Weekly

Florya Gazetesi Haber Merkezi

Elektronik harp, yönlendirilmiş enerji ve anti-dron kabiliyetlerine sahip sistemler görüntülendi. Ilgar 3-lt, Koral AD, Miğfer, Gökalp, Gökberk 10 ve Ejderha AD 210 öne çıkan savunma sistemleri oldu. Yeni sistemlerin özellikle İHA ve dron tehditlerine karşı çok katmanlı koruma sağlaması hedefleniyor.

Yerli ve milli üretimlerle savunma sanayii alanında destan yazan Türkiye, son olarak Yıldırımhan'ı tanıttı.

İstanbul’da düzenlenen SAHA EXPO 2026’da, Türkiye’nin ulaştığı teknolojik seviyeyi temsil eden yerli üretim “Yıldırımhan”, ilk kez kamuoyuna tanıtıldı.

KIBRIS GAZİSİ'NİN GURURU

Yıldırımhan'a tanıtımı yapıldıktan sonra ilgi de artmaya başladı.

Kıbrıs Gazisi Mehmet Erdoğmuş, Türkiye’nin en uzun menzilli füzesi Yıldırımhan'ı görebilmek için Saha 2026'daydı.

Füzenin önüne yaklaşan Erdoğmuş’un Yıldırmhan'ı "evladını öper gibi" öpmesi fuarın dikkati çeken anlarından oldu.

Gözleri dolu dolu konuşan gazi, yaşadığı gururu şu sözlerle anlattı:

"ANKARA'DAN GELDİM, ÖPTÜM"

“Sabah­tan beri uyumadım. Ankara’dan geldim, öptüm... Bunun gururunu yaşamak için geldim buraya, gözüm açık gitmez.”

"BİZ YOKLUĞU GÖRDÜK"

Kıbrıs Gazisi, Türkiye’nin bugün geldiği noktayı anlatırken geçmişte yaşanan imkansızlıkları hatırlatarak şöyle konuştu:

“Bir insan yokluğunu çekmeyince varlığından haberi olmaz. Biz yokluğunu gördük. Biz bunların adını bile bilmiyorduk.

"SUUDİ ARABİSTAN GERİLİMİ AZALTMA ÇABALARINI SÜRDÜRÜYOR"

Suudi Arabistan Kamu Diplomasisinden Sorumlu Dışişleri Bakan Yardımcısı Raid Krimly, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Suudi Arabistan, gerilimi azaltma ve müzakere çabalarını destekleme tutumunu sürdürmektedir." ifadesini kullandı.

Amerikan Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin dünkü haberine işaret eden Krimly, Suudi Arabistanlı olduğu iddia edilen ve isimsiz kaynaklardan aktarılan haberlere karşı dikkat edilmesi çağrısında bulundu.

Gazetenin haberinde, ABD'nin, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan geçişini sağlamaya yönelik başlattığı "Özgürlük Projesi"nin ardından Suudi Arabistan ve Kuveyt'in Amerikan ordusuna getirdiği "üslerini ve hava sahalarını kullanmasına yönelik" kısıtlamaları kaldırdığı iddia edilmişti.

ABD VE SUUDİ ARABİSTAN'IN HÜRMÜZ ANLAŞMAZLIĞI

ABD Başkanı Donald Trump, 4 Mayıs itibarıyla, Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ve Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin boğazdan geçişine yardım etmeye başlayacaklarını açıklamış ve buna "Özgürlük Projesi" adını vermişti.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Beyaz Saray'da verdiği basın brifinginde İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasından ötürü Körfez bölgesinde 87 farklı ülkeden yaklaşık 23 bin sivilin kurtarılması için "Özgürlük Projesi" adlı operasyonu başlattıklarını savunmuştu.

Trump, 6 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, Özgürlük Projesi'nin kısa süreliğine durdurulmasına karar verdiklerini bildirmişti. Amerikan NBC News'ün isimlerini vermek istemeyen iki ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberine göre, Trump'ın sosyal medya hesabından duyurduğu operasyon, Körfez ülkelerinde sürpriz etkisi yaratmıştı. Yetkililerin, Suudi Arabistan yönetiminin, ABD ordusunun Prens Sultan Hava Üssü'nden uçuş gerçekleştirmesine ve ülkenin hava sahasını kullanmasına izin vermeyeceğini Washington'a bildirdiği iddia edilmişti.

Trump ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman arasında yapılan görüşmeden de sonuç çıkmadığını ileri süren yetkililer, bunun üzerine Trump'ın operasyonu geçici askıya aldığını iddia etmişti. Öte yandan Beyaz Saray yetkilisi, bölgedeki müttefiklerin konu hakkında önceden haberdar edildiğini savunmuştu.

Yarın, Marmara, Ege, Batı Karadeniz ve İç Anadolu’nun batısı yağışlı havanın etkisi altında kalacak. Özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerde gök gürültülü sağanak beklenirken, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde parçalı bulutlu ve güneşli bir hava hakim olacak. Yarın günün en yüksek sıcaklık değerleri İstanbul'da 22, Ankara'da 23, İzmir'de 29, Antalya ve Diyarbakır'da 26 derece civarında seyredecek.

YAĞIŞLAR PAZAR GÜNÜ İÇ VE DOĞU BÖLGELERE KAYACAK

Pazar günü yağışlı sistem doğuya doğru hareket edecek. Marmara'nın batısı ve Ege kıyılarında yağışlar yerini parçalı bulutlu bir gökyüzüne bırakırken; İç Anadolu’nun tamamı, Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun kuzey kesimlerinde kuvvetli sağanak geçişleri görülecek. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde ise güneşli hava etkisini sürdürmeye devam edecek. Pazar günü beklenen günün en yüksek sıcaklık değerleri, İstanbul'da 23, Ankara'da 24, Samsun'da 20, İzmir'de 28, Erzurum'da 18, Adana'da 29 derece civarında seyredecek.

VATANDAŞLARA SEL VE YILDIRIM UYARISI

Meteoroloji yetkilileri, özellikle bahar aylarında görülen "Kırkikindi" tipi gök gürültülü sağanakların yerel olarak kuvvetli olabileceğine dikkat çekerek; ani sel, su baskını, yıldırım ve yağış anında kuvvetli rüzgar gibi olumsuzluklara karşı vatandaşların dikkatli ve tedbirli olmalarını istedi.

SICAKLIK ARTACAK AMA YAĞIŞ VAR

Bugün (8 Mayıs Cuma) ise, ülkemizin kuzey ve iç kesimlerinin parçalı bulutlu, Marmara'nın batısı, Doğu Anadolu’nun kuzeydoğusu ile Bilecik, Kütahya, Uşak, Afyonkarahisar, Bolu, Eskişehir, Sivas, Tokat, Bingöl, Muş, Bitlis çevreleri, İzmir ve Manisa'nın kuzeyi ve Van'ın doğusunun aralıklı sağanak ve yer yer gök gürültülü sağanak yağışlı, diğer yerlerin az bulutlu geçeceği tahmin ediliyor. Yurt genelinde hava sıcaklıklarının iç ve doğu kesimlerde 2-4 derece artacağı, diğer yerlerde önemli bir değişiklik beklenmiyor.

Hürmüz'de gerilim ve ABD ablukası devam ederken, ABD Merkezi Haberalma Teşkilatı (CIA), Trump yönetimine "İran'ın dayanma süresine" ilişkin analizini sundu.

Analizde, Tahran yönetiminin ülkedeki ekonomik kriz derinleşmeden söz konusu ablukaya en az 3-4 ay kadar daha dayanabileceği yazıldı.

Öte yandan, Tahran'ın, ABD ve İsrail bombardımanına rağmen önemli balistik füze yeteneklerini koruduğu tespitine yer verildi.

İran'ın mobil fırlatma rampalarının yaklaşık yüzde 75'ini ve füze stoklarının yaklaşık yüzde 70'ini hala elinde bulundurduğu; yeraltı depolama tesislerinin neredeyse tamamını kurtardığı ve hasar gören bazı füzeleri onarılabildi belirtildi.

ABD'NİN İRAN'DAN TALEPLERİ SIZDIRILDI

Haberde, ABD'nin nükleer programın tamamen durdurulmasını merkeze alan katı taleplerde bulunduğu belirtilerek, "İran'ın nükleer silah peşinde koşmadığına dair tasdik" vermesinin şart koşulduğu ifade edildi.

'FORDO, NATANZ VE İSFAHAN TESİSLERİNİN SÖKÜLMESİ'

Wall Street Journal gazetesinin ulaştığı bilgilere göre, masadaki en kritik başlıklardan birini nükleer tesislerin akıbeti oluşturuyor. Haberdeki detaylara dikkat çekilerek, "Fordo, Natanz ve İsfahan tesislerinin sökülmesi" ile "Yeraltı nükleer çalışmalarının yasaklanması" maddelerinin altı çizildi.

Denetim mekanizmalarının da anlaşmanın omurgasını oluşturduğunu aktaran gazete, "İhlaller için cezalar içeren talep üzerine denetimler ve İran'ın nükleer zenginleştirmesine yönelik 20 yıllık bir moratoryum" şartının ABD tarafından masaya getirildiğini kaydetti. Ayrıca taslak metinde, "Tüm zenginleştirilmiş nükleer materyallerin teslim edilmesi" gerektiği vurgulandı.

'NİHAİ ANLAŞMAYLA BİRLİKTE HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN TAMAMEN YENİDEN AÇILMASI'

Bölgesel ticaret ve güvenlik açısından büyük önem taşıyan Hürmüz Boğazı da ABD'nin talepleri arasında yer aldı. Sürecin karşılıklı adımlarla ilerleyeceğini belirten WSJ, konuya ilişkin "İran'ın Hürmüz'ü kademeli olarak ABD ablukayı gevşettikçe ve ardından nihai anlaşmayla birlikte tamamen yeniden açması" şartının arandığını bildirdi.

Ekonomik yaptırımların geleceğine dair de önemli ayrıntılar paylaşan gazete, "Bazı varlıkların başlangıçta dondurulması kaldırılabilse de, ABD yaptırımlarının kaldırılması" maddesinin masada olduğunu aktardı.

Öte yandan yaptırımların büyük bir kısmının anlaşmanın sadece imzalanmasına değil, İran'ın anlaşmadaki performansına bağlı olacak.

İRAN: TEKLİFİ HALA İNCELİYORUZ

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise ABD-İran arasındaki müzakerelere ilişkin açıklama yaptı. İran basınına konuşan Bekayi, ABD’nin İran’ın planına bir teklif çerçevesiyle cevap verdiğini hatırlattı.

Bekayi, Tahran yönetiminin ABD’nin teklifini incelemeyi sürdürdüğünü belirterek, bu konuda henüz nihai bir karara varmadıklarını bildirdi. Bekayi, "Son günlerde ele alınan en önemli dış politika konusu savaş, ateşkes ve bölgede barış ve istikrarı yeniden tesis etme çabalarıdır" dedi.

İranlı sözcü ayrıca Pakistan ile gerçekleştirilen son temaslarda Tahran yönetiminin ateşkes planına odaklanıldığını vurguladı. ABD’nin yanıtını değerlendirmeyi sürdürdüklerini kaydeden Bekayi, incelemelerin tamamlanmasının ardından cevaplarının yeniden Pakistan arabuluculuğuyla Washington’a iletileceğini söyledi.

Bekayi, ayrıca Tahran’ın halihazırda Washington’a herhangi bir cevap verip vermediğine ilişkin bir soruya, "Bu mesaj alışverişlerinin sonucuna göre bir sonraki adıma karar verilecek. Teklifi hala inceliyoruz. Öncelikle bir sonuca ulaşmamız gerekiyor. Ardından kamuoyunu mutlaka bilgilendireceğiz" cevabını verdi.

Anadolu Ajansı (AA) ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) işbirliğinde "Türkiye'nin Katılım Finans Vizyonu: Sürdürülebilir Büyüme, Dijital Dönüşüm ve Yeni Yatırım Modelleri" temasıyla İstanbul Finans Merkezi Ziraat Bankası Oditoryumu'nda gerçekleşen "Anadolu Ajansı Katılım Finans Zirvesi"nde konuşan Yılmaz, TBMM'de vergiye yönelik düzenlemeleri içeren Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin komisyonda kabul edildiğini söyledi.

Yılmaz, "Yakın bir tarihte genel kurulda ele alınmasını bekliyoruz ve bayramdan önce çıkmasını ümit ediyoruz. Bu paket çok önemli. Türkiye, uzun zamandır ekonomisini farklı bir şekilde konumlandırıyor. Son 23 yılda büyük bir değişim dönüşüm yaşandı, ekonomide de büyük bir dönüşüm yaşadık. Bugün dünyanın geldiği noktada belirsizliğin, istikrarsızlığın yükseldiğini, öngörülebilirliğin azaldığını görüyoruz. Jeopolitik risklerin yükseldiğini de çevremizden yaşayarak görüyoruz. Dijitalleşme, yeşil dijital dönüşüm gibi kavramların dünyada çok daha telaffuz edilir hale geldiğini görüyoruz." diye konuştu.

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Anadolu Ajansı (AA) ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) işbirliğinde 'Türkiye'nin Katılım Finans Vizyonu: Sürdürülebilir Büyüme, Dijital Dönüşüm ve Yeni Yatırım Modelleri' temasıyla İstanbul Finans Merkezi Ziraat Bankası Oditoryumu'nda 'Anadolu Ajansı Katılım Finans Zirvesi' ne katılarak konuşma yaptı.

Tüm bu değişimlerin içinde, istikrarsızlığın yükseldiği, değişimin yoğunlaştığı, güç rekabetinin arttığı bu dönemde yeni bir programla ülkeyi güçlü bir merkez olarak konumlandırma çabalarını bir üst seviyeye taşıdıklarını ifade eden Yılmaz, şunları kaydetti:

"Getirdiğimiz önemli unsurlar var. Bir taraftan dünyadan daha fazla sermayeyi, daha fazla nitelikli insanı Türkiye'ye cezbetmek, özellikle şirketlerin bölgesel ve küresel karar alma merkezlerini ülkemize yönlendirmek için önemli teşvikler, düzenlemeler var bu pakette. Kurumlar vergimiz, teklif Meclis'e gittiğinde ilk aşamada ihracatçı imalatçılar için yüzde 9, tüm imalatçılar için yüzde 14 gibi bir rakamdı. Dün bir önergeyle, Meclis'imizin takdiriyle tek oran, daha sabit bir oran yapılma kararı verildi ve yüzde 12,5 şeklinde bir düzenleme yapıldı. Dolayısıyla kurumlar vergisinin düşürüldüğü, dışarıdan gelen sermayenin çok daha kolay bir şekilde ülkemize kazandırıldığı yeni bir çerçeve oluşturuyoruz. Bunu bürokratik işlemleri kolaylaştırma anlayışımızla da bütünleştiriyoruz."

İstanbul Finans Merkezi'nde Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi'nin çalışmalarını tamamladığı Tek Durak Ofisi'nin bu ay hizmete alınacağını aktaran Yılmaz, "Daha sonra tüm Türkiye için belli nitelikteki, özellikteki projeler için Tek Durak Ofisi mantığını çok daha güçlendiren bir çaba içinde olacağız. Ülkemize daha fazla yatırım, yatırımcı kazandırmak için ne gerekiyorsa, yatırımcıların perspektifiyle bakarak, onların ihtiyaçlarını, taleplerini, beklentilerini karşılayarak ülkemizin bu cazibe merkezi, güçlü liman olma vasfını pekiştirmeye kararlıyız. Türkiye emin bir ülke, güvenli bir liman, istikrarlı, öngörülebilir politikalar izleyen bir ülke olarak daha fazla sermayeyi, daha fazla nitelikli insan gücünü ve karar alma merkezlerini cezbetmeye devam edecek. Katılım finans da inanıyorum ki ayrıcalıklı ve güçlü şekilde bu etkilerin hissedildiği bir alan olacak." ifadelerini kullandı.

"DAHA GÜÇLÜ BİR EKOSİSTEM OLUŞTURMAYI HEDEFLİYORUZ"

Yılmaz, "Avrupa'dan Orta Doğu'ya, Orta Asya'dan Afrika'ya uzanan geniş bir coğrafyada, sermayenin üretime ve teknolojiye yönlendirildiği bir yapı inşa etme hedefiyle hareket ediyoruz. Bu vizyonun en önemli taşıyıcılarından biri İstanbul Finans Merkezi'mizdir. Katılım finans, bu yapının temel bileşenlerinden biri olarak Türkiye'nin küresel finans sisteminde daha güçlü bir konuma ulaşmasını sağlayacaktır. Katılım finansın potansiyeline uygun şekilde gelişimini desteklemek amacıyla 2026-2029 dönemini kapsayan Katılım Finans Strateji Belgesi hazırlık çalışmalarımızı sürdürüyoruz, tamamlandığında bunu kamuoyumuzla paylaşacağız. Bu belgeyle sektörün yapısal ihtiyaçlarına çözüm üretmeyi ve daha güçlü bir ekosistem oluşturmayı hedefliyoruz." değerlendirmesinde bulundu.

• Hazine ve Maliye Bakanlığı koordinasyonunda Katılım Finans Kanun Teklifi Taslağı çalışmalarının da sürdüğünü bildiren Yılmaz, "Bu taslaktaki ana çerçevemiz, yönetişim çerçevesini güçlendirme, bu alana has kurumsal yapılanma vizyonunu ortaya koyma, sektörün tamamını kapsayan etkin bir düzenleyici ve denetleyici altyapıyı tesis etme gibi yenilikleri gündeme getirmek, amacımız bu. Diğer taraftan, İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi ülkeler arasında ticaretin finansmanını kolaylaştıracak yeni ödeme sistemleri, uluslararası likidite mekanizmaları, veri altyapı projeleri ve katılım finans okuryazarlığını artırmaya yönelik çalışmalarımızı da sürdürüyoruz." şeklinde konuştu.

Anadolu Ajansı (AA) ve Türkiye Katılım Bankaları Birliği (TKBB) işbirliğinde 'Türkiye'nin Katılım Finans Vizyonu: Sürdürülebilir Büyüme, Dijital Dönüşüm ve Yeni Yatırım Modelleri' temasıyla İstanbul Finans Merkezi Ziraat Bankası Oditoryumu'nda 'Anadolu Ajansı Katılım Finans Zirvesi' başladı. Zirveye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz' (solda) ve Anadolu Ajansı (AA) Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Serdar Karagöz (sağ 2) katıldı.

Sürdürülebilir kalkınma hedefleri doğrultusunda katılım finans sektörünün önemli bir rol üstlendiğini dile getiren Yılmaz, "Hazine ve Maliye Bakanlığımız 2021 yılında Sürdürülebilir Finansman Çerçeve Dokümanını yayımlamıştır. Bu belge sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu proje ve harcamaların finansmanını önceliklendirmektedir. 2023 yılında uluslararası sermaye piyasalarında 2,5 milyar ABD doları tutarında ilk yeşil tahvil ihracı gerçekleştirilmiş, bu ihraçtan elde edilen net gelir, yeşil projelerin finansmanı için kullanılmıştır." dedi.

Yılmaz, "İklim kriziyle mücadele kapsamında geliştirilecek projelerin finansmanının sağlanması amacıyla 2022 yılında SPK tarafından Yeşil Borçlanma Aracı, Sürdürülebilir Borçlanma Aracı, Yeşil Kira Sertifikası, Sürdürülebilir Kira Sertifikası Rehberi yayımlanmıştır. Bu kapsamda rehberlerin yayımlandığı 2022 yılından 2025 yılına kadar 3,3 milyar lira tutarında yeşil ve sürdürülebilir kira sertifikası ihracı gerçekleştirilmiştir. 2021 yılında yayımlanan Sürdürülebilir Bankacılık Strateji Belgesi ve devamında yürürlüğe giren Bankaların Yeşil Varlık Oranı Hesaplaması Hakkında Tebliğ'i de bu alandaki önemli düzenlemelerimizdir. Katılım finans sektörünün yeşil dönüşüm konusuna bundan sonra daha fazla eğilmesi beklentimizdir." sözlerini sarf etti.

"İstanbul Finans Merkezi, Türkiye'nin katılım finans alanında lider olmasında kaldıraç rolü görecektir"

Türkiye'de bu senenin zirveler yılı olduğuna dikkati çeken Yılmaz, "Tüm finans dünyamız, özellikle de katılım finans dünyamızın COP31'e iyi hazırlık yapmasını, etkin bir şekilde o ortama katılmasını ve Türkiye'nin perspektifini tartışmalara yansıtmasını beklediğimizi ifade etmek istiyorum." diye konuştu.

Yılmaz, bugün gelinen noktada katılım finans sektörünün, güçlü kurumsal yapısı, düzenleyici çerçevesi ve artan kapasitesiyle Türkiye ekonomisinin stratejik bileşenlerinden biri haline geldiğini vurgulayarak, şunları söyledi:

• "Tam bu noktada bir finansal kümelenme projesi olmanın çok ötesinde Türkiye Yüzyılı'nın finans vizyonunun somut bir ifadesi olan İstanbul Finans Merkezi, Türkiye'nin katılım finans alanında bölgesel ve küresel bir lider olmasında kaldıraç rolü görecektir. Önümüzdeki dönemde atacağımız adımlarla katılım finansın sunduğu imkanları daha etkin şekilde değerlendirmeye, bu alanda kurumsal yapıyı daha da güçlendirmeye ve İstanbul'u küresel ölçekte öne çıkan bir katılım finans merkezi haline getirme yönünde kararlılıkla politikalarımızı sürdüreceğiz."

Yılmaz, zirvenin gerçekleştirilmesinde emeği geçen başta Anadolu Ajansı olmak üzere Türkiye Katılım Bankaları Birliğine, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisine ve katkı sunan tüm paydaşlara teşekkür ederek, zirvenin katılım finans alanında yürütülen çalışmalara yeni ivme kazandırmasını, Türkiye ve sektör için hayırlı sonuçlar doğurmasını temenni etti.

AA Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Serdar Karagöz ile Türkiye Katılım Bankaları Birliği Başkanı Mehmet Ali Akben, konuşmasının ardından Yılmaz'a hat sanatçısı Selman Yılmaz'ın Bakara Suresi'ni nakşettiği eserini takdim etti.

ABD ve İran arasında anlaşma ihtimali yeniden zora girdi. İran'da Bender Abbas kenti yakınlarında ve Keşm Adası'nda ve ülkenin güneyindeki Minab'da patlama sesleri duyuldu.

Fars haber ajansı, İran silahlı kuvvetleri ile düşman kuvvetler arasındaki çatışma sırasında Keşm Adası'ndaki Bahman İskelesi'nin ticari bölümünün bazı kısımları vurulduğunu açıkladı.

İran basını, Birleşik Arap Emirlikleri'nin (BAE) Keşm kentindeki iskeleye düşmanca bir eylemde bulunduğuna dair işaretler olduğunu ifade etti. Bender Abbas ve Keşm Adası üzerinde iki dronun düşürüldüğü kaydedildi.

ABD'NİN SAVAŞ GEMİLERİNE SALDIRI

Tasnim Haber Ajansı, Hürmüz Boğazı yakınındaki 3 ABD savaş gemisinin İran donanması tarafından hedef alındığını kaydetti. ABD basınından CBS de Boğaz'dan geçen üç savaş gemisinin saldırıya uğradığını aktardı. Birleşik Arap Emirlikleri'nde Dubai kentinden patlama seslerinin geldiği belirtildi.

İRAN: ABD ATEŞKESİ İHLAL ETTİ

İran ordusu, ABD'nin bir İran petrol tankerini ve Hürmüz Boğazı'na giren bir başka gemiyi hedef alarak ateşkesi ihlal ettiğini açıkladı. Öte yandan ABD'nin bazı bölgesel ülkelerin işbirliğiyle sivil alanlara hava saldırıları düzenlediği belirtildi. Açıklamada, “İran herhangi bir saldırıya en ufak bir tereddüt göstermeden, güçlü bir şekilde karşılık verecektir" denildi.

CENTCOM'DAN AÇIKLAMA: İRAN ASKERİ TESİSLERİ VURULDU

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'ndan geçen savaş gemilerine yapılan saldırıların engellendiğini ve meşru müdafaa saldırılarıyla karşılık verildiğini açıkladı. İran kuvvetleri tarafından çok sayıda füze, İHA ve küçük botla saldırı düzenlendiği ifade edilen açıklamada, hiçbir ABD unsurunun isabet almadığı belirtildi. Açıklamada, “ABD kuvvetlerine saldırmaktan sorumlu olan; füze ve İHA fırlatma sahaları, komuta kontrol merkezleri ile istihbarat, gözetleme ve keşif noktaları dahil olmak üzere İran askeri tesislerini hedef alınmıştır.” ifadeleri kullanıldı.

“GERİLİMİ TIRMANDIRMAK NİYETİNDE DEĞİLİZ”

"7 Mayıs'ta, ABD Donanması'na ait güdümlü füze muhripleri Hürmüz Boğazı'ndan geçerek Umman Körfezi'ne doğru ilerlerken, ABD kuvvetleri kışkırtma olmaksızın gerçekleştirilen İran saldırılarını engellemiş ve meşru müdafaa saldırılarıyla karşılık vermiştir." denilen açıklamada şu ifadeler yer aldı: "USS Truxtun (DDG 103), USS Rafael Peralta (DDG 115) ve USS Mason (DDG 87) uluslararası su yolundan geçiş yaptığı sırada, İran kuvvetleri çok sayıda füze, İHA ve küçük botla saldırı düzenlemiştir. Hiçbir ABD unsuru isabet almamıştır.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), yaklaşan tehditleri imha etmiş ve ABD kuvvetlerine saldırmaktan sorumlu olan; füze ve İHA fırlatma sahaları, komuta kontrol merkezleri ile istihbarat, gözetleme ve keşif noktaları dahil olmak üzere İran askeri tesislerini hedef almıştır. CENTCOM gerilimi tırmandırma niyetinde olmadığını, ancak Amerikan kuvvetlerini korumak için hazırlıklı ve hazır konumda beklediğini belirtmektedir."

TRUMP: HAFİFÇE BİR TOKATTI, ATEŞKES DEVAM EDİYOR

ABD Başkanı Trump, Hürmüz çevresindeki saldırılara ilişkin ABC'ye konuştu. Misilleme saldırısının meşru müdafaa kapsamında olduğunu ve "hafifçe bir tokat" olduğunu belirtip ateşkesin devam ettiğini söyledi. Trump "Üç adet Amerikan muhribi ateş altında Hürmüz Boğazı'ndan çok başarılı bir şekilde geçiş yaptı. ÜÇ destroyerde hiç hasar olmadı ama İranlı saldırganlar zarar gördü. Destroyerlere saldıran İran'ın küçük tekneleri hızlı ve etkili bir şekilde batırıldı. İran'ı deliler yönetiyor. Anlaşmayı hemen imzalamazsa İran'ı çok sert vuracağız." dedi.

“İRAN'LA GÖRÜŞMELER SÜRÜYOR”

Trump, saldırılara rağmen Tahran yönetimi ile görüşmelerin sürdüğünü söyledi. İran'la anlaşmanın yakın olup olmadığı sorusuna ise "Bu her an olabilir. Belki de olmaz, ama her an olabilir. Onların bu anlaşmayı benden daha çok istediğine inanıyorum." yanıtı verdi. Hürmüz Boğazı'ndan geçen 2 ABD destroyerine İran'ın saldırı düzenlediğini ancak bu saldırılarda destroyerlerinin hiç hasar almadığını dile getiren ABD Başkanı, "Onlar bize ateş ediyordu, biz de onlara karşılık verdik." ifadesini kullandı.

Trump, İran'la ilgili temel beklentisinin "İran'ın nükleer silaha sahip olmaması" olduğunu, İranlıların da aslında bunu kabul ettiklerini ancak henüz anlaşmaya imza atmadıklarını savunarak, "Onlara nükleer silaha sahip olma hakkı vermeyeceğiz, bunun şansı sıfır ve onlar da bunu biliyorlar ve bunu kabul ettiler. Bakalım imzalamaya istekli olacaklar mı? Anlaşmayı çabucak imzalasalar iyi olur. Eğer imzalanmazsa, çok acı çekecekler." diye konuştu.

"ÖZGÜRLÜK PROJESİ"

Trump, Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemilerin geçişine yönelik "Özgürlük Projesini" neden pazartesi başlatıp 36 saat sonra durdurduğunu da anlattı. O süreçte Pakistan'ın kendilerine "müzakereler devam ederken bu tür bir operasyonun fayda getirmeyeceğini" ifade ettiğine değinen Trump, şunları söyledi: "Mareşal (Asım Munir) ve Başbakan (Şahbaz Şerif) bizden bunu yapmamamızı istediler. Gerekirse bunu yapmaya geri döneriz. Ancak onlar, müzakereler sırasında bizden bunu yapmamamızı istediler."

İRAN'IN “BATIRILAMAZ UÇAK GEMİSİ” SAYILIYOR

Keşm Adası , İran’ın askeri stratejisinde kilit bir rol oynuyor. Uzmanlara göre ada, “batırılamaz uçak gemisi” olarak görülüyor. Adanın altına inşa edilen geniş tünel ve sığınak ağlarında füze sistemleri, hızlı saldırı botları ve kıyı savunma unsurlarının bulunduğu değerlendiriliyor. Bu yapıların temel amacı ise dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nı kontrol altında tutmak ve gerektiğinde kapatabilmek.

PEZEŞKİYAN, HAMANEY İLE GÖRÜŞTÜ

İran Devlet Başkanı Mesud Pezeşkiyan, savaşın başlangıcında ağır yaralanan dini lider Mücteba Hameney ile yakın zamanda görüştüğünü söyledi. Bu görüşme Pezeşkiyan'ın Hameney ile yaptığı görüşmeye dair ilk kamuoyu açıklaması oldu. Pezeşkian'ın, görüşmenin "alçakgönüllü ve son derece samimi" bir atmosferde geçtiğini söyledi.

TRUMP'TAN "SAVAŞ BİTECEK" MESAJI

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı ve Tahran'ın nükleer programı konusundaki çıkmazı sona erdirecek bir anlaşma arayışında olduğunu belirterek, İran'daki savaşın hızla sona ereceğini söyledi. Trump, "Yaşananlara baktığınızda, bunu çok önemli bir nedenden dolayı yapıyoruz: Onların nükleer silaha sahip olmasına izin veremeyiz. Bunun kısa sürede biteceğini anlıyorlar," dedi.

TARİHİN AKIŞINI DEĞİŞTİREN BULUŞ

Çanaksız-Çömleksiz Neolitik Çağ’da yaşayan insanlar, henüz tarım yapmıyor, kalıcı yerleşimlerde bulunmuyordu. Buna rağmen, tonlarca ağırlıktaki T biçimli dikilitaşları oyarak dairesel tapınaklar haline getirdiler. Bu durum, “İnsanlar önce yerleşti, sonra tapınak yaptı” görüşünü tamamen geçersiz kılıyor. Göbeklitepe, insanların inanç birliği etrafında organize olabildiğini ve ruhsal motivasyonun teknolojik gelişimden önce geldiğini gösteriyor.

DAİRESEL YAPI VE SEMBOL DİLİ

Göbeklitepe’nin dairesel planı, kadim inançlarda yer alan “yaşam döngüsü”nü simgeliyor: Doğum, ölüm ve yeniden doğuş. T biçimli sütunlarda yer alan kabartmalar; akbaba, akrep, yılan ve sepet gibi semboller, insanlığın kolektif bilinçaltında yer etmiş arketiplerin izlerini taşıyor. Bu figürler, ruhun bedenden ayrılışını, bereketi, yeraltı dünyasını ve doğa döngüsünü anlatıyor.

Klaus Schmidt’in de ifade ettiği gibi, Göbeklitepe yalnızca bir tapınak değil; aynı zamanda ölüm kültü, toplumsal hafıza ve göksel düzenle ilgili derin bir inanç sisteminin merkeziydi.

BİLİMSEL AÇIDAN GÖBEKLİTEPE’DE ENERJİ VAR MI?

Son yıllarda bazı araştırmacılar, bölgedeki manyetik alan farklılıkları ve taşlarda ölçülen doğal rezonans frekanslarının “enerji alanı” iddialarına zemin hazırladığını belirtiyor. Ancak bu durum, jeolojik olarak olağan sayılıyor. Bölgedeki kireçtaşı yapısı, yer altındaki su damarlarıyla birlikte doğal elektromanyetik titreşimler üretebiliyor.

Bilim insanları, bu ölçümleri “doğal enerji salınımları” olarak yorumlarken; spiritüel araştırmacılar Göbeklitepe’nin dünyanın kadim enerji hatlarıyla (ley lines) kesiştiğini savunuyor. Bu görüşe göre Göbeklitepe, Mısır piramitleri ve Stonehenge gibi noktalarla aynı küresel enerji ağının parçası olabilir.

KUTSAL BİR MERKEZİ KORUMA GELENEĞİ

Göbeklitepe’nin üstünün bilinçli biçimde kapatılmış olması, “kutsalı koruma” anlayışıyla açıklanıyor. Antik toplumlar, işlevini tamamlamış dini merkezlerin üzerini kapatarak hem doğa hem de zaman karşısında koruma altına alırlardı. Bu durum, Göbeklitepe’nin bir felaketle değil, bilinçli bir ritüelle kapatıldığını düşündürüyor.

İNSANLIĞIN BİRLİK RUHU

Göbeklitepe’nin inşası, binlerce insanın organize biçimde ortak bir amaca yöneldiğini gösteriyor. O dönemin koşullarında böyle bir işbirliği, yalnızca inanç gücüyle açıklanabilir. Bu da insanın, maddi gelişimden önce manevi bir bilinç düzeyine ulaşabildiğini kanıtlıyor.

Bugün Göbeklitepe, sadece bir arkeolojik alan değil; insanlığın kökenine, ruhsal evrimine ve evrenle kurduğu kadim bağa ışık tutan bir sembol olarak görülüyor.

Florya Gazetesi Haber Merkezi

Şehirlerin isimlerinin nereden geldiğine ilginiz var mı? Peki dünyaca ünlü Apollon Tapınağı ile ünlü Didyma Antik Kenti’nin Aydın’ın Didim ilçesine ismini verdiğini biliyor muydunuz?

Tarihte tanrılara adak yeri olduğu kadar falcıları ile de ünlü Didyma, döneminde “Dünyanın en büyük kehanet şehri” olarak bilinme. Günümüzde ise Türkiye’nin popüler tarihi yerleri arasında yer alan görmeye değer antik kentlerden biri.

Caminin inşasına ait bir menkıbe vardır. Rivayete göre; Yıldırım Bayezıd, Niğbolu muharebesinde muzaffer olunca yirmi cami yaptırmaya karar verir. Bursa’ya geldiğinde bu fikrini damadı olan Emir Sultan’a söylemiş, O’da yirmi cami yerine yirmi kubbeli bir cami yapılmasını tavsiye etmiştir. Caminin yeri de Emir Sultan’a, rüyasında manevi bir işaretle gösterilmiş, ertesi gün bu işaret edilen yerde çimen bittiği görülerek caminin yeri tespit edilmiştir. Karar Padişaha bildirilmiş, Padişah da bunu uygun görerek caminin inşasını başlatmıştır. Cami, Niğbolu zaferinde kazanılan ganimet mallarıyla yaptırılmıştır.

Ulu Camii ile ilgili bir diğer menkıbe de şadırvanı hakkındadır; Caminin inşaatı esnasında şadırvanın yerinde yaşlıca bir kadına ait bir ev olduğu ve gönül rızası ile satmadığı için devlet büyüklerinin İslam hukukuna saygıları gereği zorla almadığı anlatılır. Bu ev, namaz kılma mahalli dışında olmak kaydıyla ve üstü açık şekilde öylece bırakılmıştır. Kadının vefatından sonra bu yerin camiye dahil edildiği rivayet edilmektedir. Boş bırakılan bu yerde bulunan şu anki şadırvan daha sonraki yıllarda İstanbul’dan Bursa’ya siyasi sürgün olarak gelen Karaçelebizade Abdulaziz Efendi tarafından yaptırılmıştır. Seyyah Evliya Çelebi 1640’lı yıllarda suyu Uludağ’dan gelen bu güzel havuzun içinde alabalıkların yüzdüğünü ifade eder. En tepeden Allah’ın birliğini ifade edercesine tek merkezden kaynayan bu şadırvanın suyu, havuza dökülürken Allah’ı teşbih eder gibi otuz üç ayrı yerden akmaktadır.

Caminin ilk imam-hatibi, Mevlid-i Şerif yazarı Süleyman Çelebi’dir. Mevlid-i Şerif’i yazmasına vesile olan meşhur hadise burada cereyan etmiştir. 1409 yılı Ramazan ayında ikindi namazını müteakip kürsüye çıkan vaiz efendi, konuşması esnasında “Rasüller arasında fark yoktur…” (Bakara 285) ayetinin tefsirini yaparken, cemaatten biri itiraz ederek “Risalet yönüyle aralarında fark olmasa bile benim peygamberim Hz. Muhammed (s.a.v.), fazilet açısından hepsinden üstündür.” der. Bu mesele tartışma konusu olur. Bu konuşmaya şahit olan Süleyman Çelebi o dakikadan itibaren Hz. Peygamber’in faziletlerini anlatan Mevlid-i Şerif’ini yazmaya karar verir. Mevlid-i Şerif Türkçe yazılmış olup yaklaşık bin beyittir.

Hutbe’nin sağ tarafında yüksekçe bir yere asılan siyah örtü, Kabe kapısının örtüsüdür. Mısır Seferi’nden sonra halife olan Yavuz Sultan Selim, Mekke’de onarıma girişmiş, bu arada Kabe’nin örtüsünü İstanbul’dan gönderilen yeni örtü ile değiştirmiştir. Yavuz, eski örtüyü ise Bursa’ya getirtip Ulu Cami’ye hediye etmiş ve kendi elleri ile taşıyıp asmıştır. Saf altın iplik ile üzerine ayetler işlenmiş bu örtü, yüzyıllar boyu kararmadan kalmıştır ;ancak yapılan bazı hatalı restorasyonlar sonucu caminin rutubet alması üzerine işlemeleri dökülmüş olduğundan günümüzde ayetler ancak parlak ışık altında görülebilir.

Yapılış tarzı açısından Osmanlı mimarisinde özgün bir yapı olan Ulu Camii, 55,00 x 69,00 metre ölçülerinde, dikdörtgen planlı bir yapıdır. Toplam iç alanı 3.165,5 m2’dir. Türkiye’deki “Ulu Cami” ismindeki camilerin en büyüğüdür. Mihrabın bulunduğu duvar diğer duvardan daha büyüktür. On iki ayak üzerine yirmi kubbe ile üzeri örtülmüş olan caminin ortasındaki kubbenin üstü açıktır. Son yıllarda bu açıklık camla kaplanmıştır. Duvarları tümüyle düzgün kesme taş ile örülmüştür.

Ankara savaşında Yıldırım Bayezıd’ı yenen Timur, orduları ile Bursa’ya gelip, caminin kuzey kapısını yakarak tahrip etmiştir. Karamanoğlu Mehmet Bey tarafından da çevresine odun yığılarak yakılmıştır. 1855 yılında meydana gelen depremde caminin on sekiz kubbesi çökmüş, sadece batı minaresinin dibindeki kubbe ile mihrap önü kubbesi ayakta kalmıştır. 1889 yılında çıkan bir yangında minarelerin ahşap olan külahları yanmış, sonrasında kâgir olarak yeniden yapılmıştır. 1959-1961 yıllarındaki onarımlarda sıvalı olan duvarlar kazınmış, kuzey yönündeki kapı da aslına uygun olarak yeniden yapılmıştır. 1494, 1503, 1551, 1563, 1567, 1572, 1668, 1670, 1724, 1742, 1815, 1855 ve1861 yıllarında büyük çapta onarımlar yapılmış, bugünkü görünümüne kavuşmuştur.

14. yüzyıl izlerini taşıyan sekiz sıraya düzenlenmiş istalaktitleri, dış yan köşelerde kum saati biçimli sütunceleri ile zengin görünümlü olan mihrap, 1751 yılında tamamlanmıştır. Sol tarafında mihrabı yapan Mehmet ustanın adı yazılıdır. Ceviz ağacından yapılmış ve siyah renge boyanmış olan minber, caminin en güzel en sanatkarane işlenmiş, eşine az rastlanır bir sanat eseridir. Kapısı üzerinde bulunan 0,40 x 1,00 metre boyutlarındaki kitabede, Yıldırım Bayezıd’in emri ile 802 H. (1400) yılında tamamlandığı belirtilmektedir. Minber, Manisa da Saruhanlı İshak Bey’in 1379 tarihli Ulu Camii minberini yapan Antepli Hacı Mehmet b. Abdülaziz el Dukki’nin eseridir. Bu bilgiyi veren yazı, minberin sağ korkuluğunda dikey olarak yazılmıştır. Künkedari Sanatı ile yapılmıştır. Tutkal ve çivi kullanılmadan, geometrik şekilde oyularak birbirine geçme ile meydana getirilmiş bir eserdir. Doğu yüzünde bazı çıkıntıları vardır ve bunların güneş sistemi ile gezegenler olduğu söylenir. Üzerindeki işlemeler ile bu minber, Selçuklu üslubundan Osmanlı üslubuna geçişin bir şaheseridir.

Zarif sekiz sütun üzerine oturan yüksek ve sade müezzin mahfili 1549 yılında yaptırılmıştır. Mahfilin karşısındaki ayağa yerleştirilmiş yuvarlak tek parça mermerden oyulmuş taş kürsü, 1815 yılında yaptırılmıştır. Caminin doğu, batı ve kuzey yönünde olmak üzere üç kapısı vardır. Bu kapılardan kuzey ve batı yöndekiler yeni olup, doğudaki kapı kanatları camiyle aynı dönemde yapılmıştır. Ahşap kanatları ceviz ağacındandır. Bazı yerleri bozulmuş olmasına rağmen, günümüze kadar sağlam olarak gelebilmiştir. Oyma ve geçmeli geometrik motiflerle süslü kanatlar, caminin minberine uygun olarak 16. Yüzyılın karakteristik özelliğini taşımaktadır. Kuzey yönündeki avluya açılan taç kapısının görümünü, eserin heybetini bir kat daha artırmaktadır. Kavsarası on bir sıra düzenlenmiş istalaktitlerden oluşmakta, parlak nişinin etrafını geniş ve sade bir silme dolanmaktadır.

Caminin pencereleri biçim ve ölçü bakımından her cephede farklı olup, söveleri düz mermerlidir. Pencere alınlıklarında “nefeslik” denilen küçük açıklıkları bulunmaktadır. Güney duvarındaki bir alt sıra pencereler, sonradan kapatılmıştır. Üst sıra pencereler, alt sıra pencerelerle aynı eksen üzerinde değildir. Duvar kalınlıkları birbirinden farklıdır. Doğu 2,80 metre, batı 3,10 metre, kuzey 2,40 metre ve güney duvarı ise 2,20 metre kalınlığındadır.

Ulu Cami’nin iç duvarlarını süsleyen levhaların çoğunun altında, hattatının imzası bulunmaktadır. Büyük çoğunluğunun eksikleri Hattat Şefik Bey tarafından düzeltilmiş veya yeniden yazılmıştır. Cami içinde 13 ayrı yazı karakteri ile 41 ayrı hattat tarafından, duvara yazılmış 87, levha halinde 105, tamamı 192 adet yazı mevcuttur. Ayrıca çok değerli saatler, şamdanlar, Kur’an-ı Kerimler bulunmaktadır.

Cami, doğu ve batı köşelerinde iki minareye sahiptir. Batıda yer alan minare, Yıldırım Bayezıd tarafından yaptırılmıştır. Camiye bitişik olan minare kaidesi tamamen mermerden olup, gövdesi tuğla örtülüdür. Dıştan ve işten olmak üzere bu minareye çıkan iki yol vardır. Birisi kubbelere, diğeri şerefesine çıkar. Şerefeler iki minarede de eş olup, altı sıra tuğla istalaktitlerle düzenlenmiştir. Cami avlusunda üç şadırvan bulunmaktadır. Cami içerisindeki şadırvanın, Osmanlı Devleti’nin ilk yıllarında, Türklerin suya olan ilgilerinden kaynaklanarak tasarladığı tahmin edilmektedir. On altı köşeli havuz, üç çanaklı fıskiyeden sekiz kol halinde dökülen sularla dolarak musluklara dağıtılmaktadır. Mihrap ekseni ile her üç kapının ekseni şadırvanın merkezinde birleşmektedir.

Trabzon’un Maçka İlçesi'nin Altındere Köyü sınırları içinde, Altındere vadisine hakim Karadağ’ın eteklerinde sarp bir kayalık üzerine kurulmuş olan Sümela Manastırı, halk arasında "Meryem Ana" adı ile anılır. Vadiden yaklaşık 300 metre yükseklikte bulunan yapı, bu konumuyla manastırların şehir dışında, ormanlarda, mağara ve su kenarlarında kurulma geleneğini sürdürmüştür.

Fotoğraf: Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Meryem Ana adına kurulan manastırın "Sümela" adını "siyah" anlamına gelen "melas" sözcüğünden aldığı söylenmektedir. Bu ismin manastırın kurulduğu koyu renkli Karadağlar’ dan geldiği düşünülmekte ise de Sümela kelimesi buradaki Meryem tasvirinin siyah rengine bağlanabilmektedir.

Sümela Manastırı'nın Tarihi

Rivayete göre Bizans İmparatoru I.Theodosius zamanında (375-395) Atina’dan gelen Barnabas ve Sophranios isimli iki rahip tarafından kurulmuş olan manastır, 6'ıncı yüzyılda İmparator Justinianus’un manastırın onarılarak genişletilmesini istemesi üzerine Generallerinden Belisarios tarafından tamir edilmiştir.

Sümela Manastırı’nın şimdiki durumuyla varlığını 13'üncü yüzyıldan itibaren sürdürdüğü bilinmektedir. 1204 tarihinde kurulan Trabzon Komnenosları Prensliği’nden III. Alexios (1349-1390) zamanında manastırın önemi artmış ve fermanlarla gelir sağlanmıştır. III. Alexios’un oğlu III. Manuel ve sonraki prensler döneminde de Sümela yeni fermanlarla zenginleştirilmiştir.

Doğu Karadeniz kıyılarının Türk egemenliğine girmesini takiben Osmanlı Padişahları pek çok manastırda olduğu gibi Sumela’nın da haklarını korumuşlar, bazı imtiyazlar vermişlerdir.

Sümela Manastırı’nın 18. yüzyılda bir çok bölümü yenilenmiş, bazı duvarlar fresklerle süslenmiştir. 19. yüzyılda büyük binaların ilave edilmesiyle manastır muhteşem bir görünüm kazanmış, en zengin ve parlak dönemini yaşamıştır.

Fotoğraf: Kültür ve Turizm Bakanlığı

Bu dönemde son şeklini alan manastır pek çok yabancı seyyahın ziyaret ettiği, yazılarına konu edilen bir yer haline gelmiştir. Trabzon’un 1916-1918 yılları arasındaki Rus işgali sırasında manastıra el konulmuş, 1923'den sonra tamamıyla boşaltılmıştır.

Sümela Manastırı’nın başlıca bölümleri; Ana kaya kilisesi, birkaç şapel, mutfak, öğrenci odaları, misafirhane, kütüphane ile kutsal ayazma’dır. Bu yapılar topluluğu oldukça geniş bir alan üzerine inşa edilmiştir. Manastırın girişinde su getirdiği anlaşılan büyük su kemeri yamaca yaslanmış durumdadır. Çok gözlü olan bu kemerin bugün büyük bölümü yıkılmıştır.

Dar uzun bir merdivenle manastırın ana girişine ulaşılmaktadır. Giriş kapısının yanında muhafız odaları bulunmaktadır. Buradan bir merdivenle iç avluya inilmektedir. Solda, manastırın esasını teşkil eden ve kilise haline getirilen mağaranın önünde çeşitli manastır binaları bulunmaktadır. Sağ tarafta kütüphane yer almaktadır. Yine sağda yamacın ön yüzünü kaplayan büyük balkonlu bölüm keşiş odaları ve misafir odaları olarak kullanılmıştır ve 1860 yılına tarihlenmektedir. Avlunun etrafındaki binalarda odalardaki dolapları, hücreleri, ocakları ile Türk sanatının etkileri de görülmektedir.

Manastırın ana ünitesini meydana getiren kaya kilisesinin ve ona bitişik şapelin iç ve dış duvarları fresklerle donatılmıştır. Kaya kilisesinin içinde avluya bakan duvarda III. Alexios dönemine ait fresklerin varlığı tespit edilmiştir. Şapeldeki freskler ise 18'inci yüzyılın başlarına tarihlenmektedir ve üç ayrı devirde yapılan üç tabaka görülmektedir. En alt tabakanın freskleri daha üstün niteliktedir.

Fotoğraf: Official Turkish Museums

Sümela Manastırı’nda yer yer sökülerek alınmış olan ve oldukça harap bir görünüm taşıyan fresklerde işlenen başlıca konular İncil’den alınmış sahneler, Hz. İsa ve Meryem Ana’nın hayatı ile ilgili tasvirlerdir.

Kaynak: Trabzon İl Kültür veTurizm Müdürlüğü, Sümela Manastırı

Antik çağlardan beri pek çok medeniyetin merkezinde yer alan Boğaz, sırlarla ve efsanelerle dolu. Kız Kulesi’nin hüzünlü aşk hikayesinden, suların altında yatan gizemli şehirlere kadar, her köşesi başka bir hikaye anlatıyor.

Bugün Boğaz’ın tadını çıkarmanın en iyi yolu, onu güzel bir yemek eşliğinde seyretmektir. Lezzetli bir menü ile güzel müzikler dinlemek ve buna bir de Boğaz manzarası eklenirse… İşte, unutulmaz bir an. Bu anları keyifle yaşayabilmek için en yakın zamanda Queb Restaurant‘ı denemelisiniz.

Boğaziçi Hakkında

Boğaziçi, İstanbul Boğazı olarak da bilinir ve bu ismi, belki de Çanakkale Boğazı’ndan ayrım yapmak için kazanmıştır. Boğaz’ın genişliği, daralan ve genişleyen bölgelere göre 500 metre ile 3 kilometre arasında değişirken, derinliği ise 50 ile 120 metre arasındadır ve ortalama 60 metre derinliğe sahiptir.

Boğaz, İstanbul’un kalbinden geçer ve kıyılarındaki önemli yerler arasında Kız Kulesi, Çırağan Sarayı, Dolmabahçe Sarayı, Ortaköy Camii, Rumeli Hisarı ve Anadolu Hisarı, Galatasaray Adası, Kuleli Askerî Lisesi, Küçüksu Kasrı ve Beylerbeyi Sarayı sayılabilir. Bu mekanlar, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle dikkat çeker. Örneğin, Kız Kulesi’nin romantik efsaneleri ve Çırağan Sarayı’nın Osmanlı İmparatorluğu döneminden kalma görkemli mimarisi, İstanbul’un zengin geçmişine ışık tutar.

Asya ve Avrupa kıtalarını İstanbul’da bağlayan üç köprü ve bir tünel bulunur. Bunlar sırasıyla, güneyde Boğaziçi Köprüsü, merkezde Fatih Sultan Mehmet Köprüsü ve kuzey ucunda, Karadeniz ile birleşen noktada Yavuz Selim Köprüsü’dür. Ayrıca, Marmaray Tüneli, iki kıtayı yerin altından birleştirir. Bu yapılar, hem mühendislik harikaları hem de İstanbul’un modernleşme sürecinin simgeleridir.

Boğaziçi, dünyanın en yoğun ticari nakliye kanallarından biridir. Günde yaklaşık 140 kargo gemisi, ortalama 90 dakikalık bir geçiş süresiyle bu kanaldan geçer. Geçiş sırasında her gemide iki yerel pilotun bulunması ve dev radar kulelerinin boğazdaki tüm deniz hareketlerini izlemesi yasal bir zorunluluktur. Buna rağmen, yoğun trafik ve navigasyonel zorluklar nedeniyle zaman zaman kazalar meydana gelebilir.

İstanbul Boğazı’nın Mitolojik Hikayesi

İstanbul Boğazı’nın İngilizce adı ‘Bosphorus’, bir Yunan mitine dayanır. Bu mit, Zeus’un Io adında bir kadına olan aşkını ve karısı Hera’nın kıskançlığını anlatır. Hera, Zeus’un sadakatsizliğini keşfettiğinde, Io’yu bir öküze dönüştürür ve onu rahatsız etmesi için bir at sineği yaratır. Efsaneye göre Io, bu sinekten kaçarken Boğaz’ın karşı yakasına atlar. Bu olay, ‘bous’ (öküz) ve ‘poros’ (geçit) kelimelerinin birleşiminden ‘Bosphorus’ adını, yani ‘öküz geçidi’ anlamını türetir.

Karadeniz’in soğuk ve derin sularında yapılan son deniz arkeolojik çalışmalar, Türkiye’nin kıyı şeridinde su altında kalmış antik şehirlerin varlığını ortaya çıkarmıştır. Bu buluntular, bölgenin zengin tarihini ve gizemli geçmişini aydınlatmaktadır.

Jeolojik kanıtlar, antik çağlarda İstanbul Boğazı’nın kuzey ucunun toprak ve kaya ile tıkanmış olduğunu göstermektedir. Bu tıkanıklık, Karadeniz’in dış dünyayla bağlantısını engelliyordu ve su seviyesi, Ege Denizi ve Marmara Denizi’nin altındaydı.

Bir teoriye göre, büyük bir deprem sonucunda Boğaz’daki bu tıkanıklık aşılır ve Karadeniz’den Boğaz’a doğru şiddetli bir su tufanı başlar. Bu olay, su seviyelerini yükseltir ve kıyıdaki toplulukları sular altında bırakır. Bazı bilim insanları, bu olayın ünlü Nuh’un Tufanı efsanesine ilham kaynağı olabileceğini düşünmektedir.

Tarihte İstanbul Boğazı

İstanbul Boğazı, antik çağlardan bu yana stratejik ve ticari açıdan büyük bir öneme sahip olmuştur. Bu bölge, Bizans İmparatorluğu (daha sonra Konstantinopolis ve bugünkü adıyla İstanbul) için mükemmel bir yerleşim yeri olarak seçilmiş ve tarih boyunca pek çok medeniyetin ilgisini çekmiştir.

1453’te Fatih Sultan Mehmet, Bizans başkenti Konstantinopolis’i kuşatmak ve boğazı kontrol altına almak için önemli bir hamle yaptı. Rumeli Hisarı (Avrupa Kalesi) ve Anadolu Hisarı’nı (Anadolu Kalesi) inşa ettirdi. Bu kaleler, Boğaz üzerinde hakimiyet kurarak, kuşatılan Konstantinopolis’e takviye kuvvetlerinin ulaşmasını engelledi ve şehrin fethinin önünü açtı.

Osmanlı İmparatorluğu için Boğaz, hem stratejik bir geçit noktası hem de bir engel olarak önemli bir rol oynadı. İmparatorluk, her bahar İstanbul’dan devasa ordularını Anadolu, Suriye ve İran’daki askeri seferler için yola çıkarırdı. Bu süreç, orduların Boğaz üzerinden geçişini gerektiriyordu, bu da lojistik ve stratejik zorluklar yaratıyordu.

Adriyatik Denizi kıyısında Balkan toprakları üzerinde; Türk vatandaşlarının umuma mahsus pasaport sahiplerinin 180 gün içinde 90 gün vizesiz yurtdışında seyahat edebilecekleri Bosna Hersek tarih ve doğal güzellikleri ile Balkanların en güzel şehirlerine ev sahipliği yapmaktadır.  Eşsiz doğası, büyüleyici şelaleleri ve pek çok medeniyete ait tarihi yapıları ile Osmanlı İmparatorluğu’na ait birçok tarihi yapıya ev sahipliği yapmakta Bosna Hersek yaz aylarında tarihi ve kültürel zenginlikleri yanı sıra doğal güzellikleri ile de Balkanların en güzel seyahat durakları arasında Balkanların incisidir. Tarihi, Roma İmparatorluğu’na dayanmakta; Bosna Hersek, Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatlar olmak üzere üç etnik gruba ayrılmış; pek çok medeniyetin tarihi ve kültürel zenginliklerinden izler taşımakta; Osmanlı İmparatorluğu hâkimiyeti altında; çok sayıda savaş görmüş ve birçok bölgesi bombalanmış; yaşamını yitirenleri anmak için anıtlar ülkenin her şehrinde yer almaktadır.  Sizlerde üç milletin tek bir çatı altında buluştuğu; Avrupa'nın kalbinde UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne dahil edilmiş zenginlikleriyle Balkanlarda Osmanlı'nın izlerini takip ederken; Hersek, Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatların bir arada hoşgörüyle yaşadığı; yüzyıllar boyu hoş görünün simgesi olmuş; tarihi ve doğal güzellikleriyle Türk vatandaşlarından vize istemeyen ülkeler arasında yer almakta Bosna Hersek'in yemyeşil dağlarla çevrili şehirlerinde unutamayacağız yolculuğunuza eşlik edecek doğa harikası manzaralarla keyifli bir tatilin keyfini Balkanların en güzel ülkeleri ve şehirleri arasında gerçekleştirebilirsiniz. Biz sizler için Bosna Hersek gezisi hakkında merak edilen her şeyi yazımızda derledik. Bosna Hersek nerede? Bosna Hersek’ de ne yenir? Bosna Hersek’e nasıl gidilir? Türkiye’den Bosna Hersek seyahati için gerekli vize gerekli mi? Bosna Hersek’te nerede kalınır? Bosna Hersek’te gezilmesi gereken şehirler? Gibi birçok konu başlığı altında Bosna Hersek ülkesinin şehirlerine yolculuğumuz başlasın. Keyifli okumalar…

Bosna Hersek Gezisi

Katolik Batı Roma, Ortadoks Doğu Roma ve güneyine de Osmanlı eklendiği için "Balkanların Kudüs'ü" olarak anılmakta şehirleri çatısı altında korumakta; dünyanın en uzun ve en derin kanyonlarına ev sahipliği yapmakta Bosna Hersek; tarihi ve doğal güzellikleriyle Balkanların en güzel seyahat rotasını çizmektedir. Tarihi köklü Roma İmparatorluğu’na dayanmakta; Bosna Hersek, Boşnaklar, Sırplar ve Hırvatlar olmak üzere üç milletin bir arada hoşgörüyle yaşadığı; kültür ve medeniyetin geçiş yeri Bosna Hersek dünya savaşlarında aldığı darbeler sonrası küllerinden yeniden doğarak; tüm güzellikleri ile ülkeyi ziyaret etmekte gezgin ruhlu kişilere farklı dünyaların kapılarını aralamaktadır. Sönmeyen Ateş Anıtı, Umut Tüneli ve Viyeçnitsa Kütüphanesi gibi pek çok tarihi yapı arasında tarihin izlerinde zamanda yolculuk yapıyor gibi hissedeceğiniz; tarihin atmosferini koruyan Başçarşı dükkânları arasında dönem dizisi setinde kendinizi başrol yerine koyacağınız Bosna Hersek kültür gezisi yanı sıra yemyeşil ağaçlar ve sarp dağları, dünyanın en uzun ve en derin kanyonlarında yürüyüş ve rafting sporu yapmak isteyenlerinde vazgeçemeyecekleri benzersiz rotasyonlara kapılar aralamaktadır. Balkanların Kudüs’ü olarakta Balkanların en güzel ülkeleri arasında yer almakta Bosna Hersek gezisi için; Avrupa Rüyası yurtdışı turları içerisinde yer alan:

• Büyük Balkan Turu ile Balkan Rüyası turumuzla 8 günde 5 ülke 15 şehir gezerek; her sabah başka şehirde uyanacağız; Bosna Hersek, Kuzey Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Arnavutluk ülkelerinde unutamayacağınız ve daha önce deneyimleme fırsatına sahip olmadığınız yurtdışı tatiline çıkma fırsatına sahip olunuz.

Peri bacaları nerede diye sorduğumuzda aklımıza hemen Kapadokya gelir. Birçoğumuz da Kapadokya’yı bu kadar değerli kılan şeyin de Peri Bacaları olduğunu düşünür. Çok uzun yıllar önce burada yaşayan imparatorluklar, uygarlıklar Peri Bacalarını oyup kendilerine sığınacak yer, ibadethane ve daha bir sürü şey yaratmış. Bundan dolayı da diyebiliriz ki evet, peri bacaları çok değerlidir. Dünyanın ve Türkiye’nin bir çok yerinde Peri Bacaları vardır fakat hiçbiri Kapadokya’daki Peri Bacaları kadar eşsiz ve güzel değildir. Bir tepede oturup sessizce Peri Bacalarını izlemek hem bizlere büyük bir keyif hem de huzur veriyor. Kapadokya bölgesinin neredeyse her yerinde görebileceğimiz Peri Bacaları ile ilgili kısa bilgi yazısına hep beraber göz atalım.

Peri Bacası Nedir?

Kapadokya‘da bolca görebileceğiniz ve sizi kendilerine hayran bırakan peri bacaları koni biçimindeki tepelerinde kaya blogu bulunan yapılardır. Sel suları, yağmur ve rüzgarın sayesinde aşındırdığı tüften var olan yapılardır. Peri Bacaları’nın hiçbiri insanlar tarafından yapılmamış, tamamiyle doğal bir yapı veya oluşumdur.

Kapadokya’da birçok çeşit Peri Bacası görmek mümkün. 1 ile 15 metrelik büyüklüklerde bulunan Peri Bacaları eğer 1 metreden küçük veya 15 metreden büyükse bu yapı Peri Bacası olarak sayılmıyor. Bunun dışında da sivri, mantar şekilli ve sütunlu Peri Bacaları’yla da karşılaşırsanız hiç şaşırmayın. Dünyanın birçok yerinde Peri Bacası bulunmasına rağmen hiçbir yerde Kapadokya’daki kadar yoğun değil. Bundan dolayı da Peri Bacaları Dünyanın 7 Harikası listesine girmiştir.

Peri Bacaları Nasıl Oluşmuştur?

Jeolojik dönemlerdeki aktif volkanlar sayesinde günümüzde Peri Bacaları dediğimiz yapılar meydana gelmiştir. Yaklaşık altmış milyon sene önce Torosların yükselmesiyle Anadolu fayını sıkıştırmaya başlar. Böylelikle de yanar dağlar lav püskürtmeye başlar. Yapılan araştırmalar sonucunda ise çok uzun yıllar önce yani milyonlarca yıl önce Kapadokya bölgesi aslında bir iç denizmiş. Böylelikle de yanar dağlardan püsküren lavlar da bu iç denizi kurutmuştur. Sonuç olarak da bir tüf tabakası oluşturmuş. Bu tabakaların içinde de bazalt, kil, kumtaşı ve volkan külü varmış. Bundan dolayı bazı alanlarda daha sert, bazı alanlarda da yumuşak lav birkintileri ortaya çıkmış. Zaman içinde de seller, yağmurlar ve rüzgar sayesinde de söz konusu kısımlar tabir-i caizse bir heykeltraşın elinden çıkmışçasına yontulmaya başlamış. Bu yontulmalar sayesinde de günümüzde büyük hayranlık ve şaşkınlık duyduğumuz adına da Peri Bacaları dediğimiz doğal yapıtlar oluşmuş.

Hititler, Bizanslar, Persler, Selçuklular, Osmanlılar ve daha bir sürü uygarlık söz konusu Peri Bacalarını görmüş. Yaşam alanı ve daha birçok amaçla kullanmış ve günümüze kadar muazzam bir şekilde ulaşmışlar. İçerisine kilise, şapel, manastır oyulan Peri Bacalarına yaptıkları kiliseler için İncil’den birçok hikaye sahnelenmiş, böylelikle de değerlerine daha da çok değer katılmıştır. Peri Bacaları hakkında daha detaylı bir yazı okumak isterseniz Kapadokya Peri Bacaları Oluşumu yazımıza göz atabilirsiniz.

Daha önce de anlattığımız gibi Kapadokya bölgesinde birçok Peri Bacası bulunuyor. Fakat söz konusu Peri Bacaları’nın en yoğun olduğu Kapadokya bölgeleri Uçhisar, Avanos ve Ürgüp bölgelerinin oluşturduğu üçgen bölgenin içidir. Bundan dolayı Nevşehir Peri Bacaları en çok ziyaret edilen bölgedir. Soğanlı Vadisi‘nde de birçok Peri Bacasıyla karşılaşabilirsiniz aynı zamanda. Aksaray Güzelyurt’a bağlı olan Selime bölgesinde de yamaçlara yaslı bir şekilde Peri Bacaları gözükür. Tüm bunların dışında da Paşabağ Vadisi’ne uğramadan geçmeyin diyoruz. Çünkü burası Peri Bacaları’yla doludur. Hem de zamanında keşişlerin inzivaya çekildiği sessiz sakin ve huzurlu bir bölgedir.

Ayrıca Peri Bacaları ile alakalı birçok efsane de vardır.

Amerika Birleşik Devletleri'nde (ABD) Kuzey Carolina Wilmington Üniversitesi'nin yürüttüğü çok uluslu bir araştırmaya göre, piramitler Nil Nehri'nin uzun süre önce kaybolmuş olan bir kolu sayesinde yapılmış olabilir.

Nil'in bu kolu günümüzde çöl ve tarım arazilerinin altında kalmış durumda.

Arkeologlar uzun yıllardır, piramitlerin inşasında kullanılan taş bloklar ve diğer malzemelerin yakınlardaki bir su yolu üzerinden taşınmış olabileceği ihtimali üzerinde duruyordu.

Araştırma ekibinden Prof Eman Ghoneim, "Ama bu zamana kadar hiç kimse bu su yolunun yeri, şekli, boyutu ya da piramitlere yakınlığına dair net bir şey söyleyemiyordu" diyor.

Göbeklitepe’de yapılan kazılarda, yerleşik yaşama geçişle ilgili mevcut bilgileri alt üst edecek buluntular ortaya çıkmıştır. Göbeklitepe, M.Ö. 10.000 yani günümüzden 12.000 yıl öncesine tarihlenen Çanak Çömleksiz Neolitik döneme ait bir inanç merkezidir. 80 dönümlük alana sahip olan ören yeri, Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca 2005 yılında 1. Derece arkeolojik sit alanı ilan edilmiştir. İnsanoğlu ilk kez, Neolitik Dönemde doğa ile olan ilişkisini kendi lehine çevirerek, avcılık ve toplayıcılık ile birlikte tarıma da yönelmiştir. Yine bu dönemde hayvanların evcilleştirilmesi gerçekleşmiş, ilk dini ve sivil mimari örnekleri ortaya çıkmaya başlamıştır.

Şanlıurfa İl Merkezi’nin 17 km doğusunda Örencik (Karaharabe) Köyü’nün 3 km kuzeydoğusunda yer alan Göbeklitepe, adını bölgede bulunan yatır mezardan (ziyaretten) almaktadır. İlk kez 1963 yılında İstanbul ve Chicago Üniversitelerinin işbirliği ile hazırlanan “Güneydoğu Anadolu Bölgesi Araştırma Projesi” çerçevesinde gerçekleştirilen yüzey araştırmalarında, İstanbul Üniversitesinden Prehistorya Bölüm Başkanı Prof. Dr. Halet ÇAMBEL ve Chicago Üniversitesinden Prof. Dr. Robert BRAIDWOOD tarafından keşfedilmiştir.

1995 yılında Şanlıurfa Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden Arkeolog Harald HAUPTMANN’ın danışmanlığında yüzey araştırmaları yapılmış ve 1996 yılından 2006 yılına kadar Şanlıurfa Müze Müdürlüğü başkanlığında ve Alman Arkeoloji Enstitüsü’nden Arkeolog Klaus Schmidt danışmanlığında kazı çalışmaları sürdürülmüştür. Göbeklitepe’deki kazı çalışmaları, 2007 yılından itibaren Bakanlar Kurulu kararı ile Alman Arkeoloji Enstitüsünden Arkeolog Klaus Schmidt başkanlığında yürütülmektedir. Boğa, Tilki Ve Turnalı Stel Göbeklitepe’de ortaya çıkarılan ilginç buluntular arasında çöl varanı, sürüngen kabartmaları, yaban domuzları, turna, leylek, tilki, yılan, akrep, koyun, aslan örümcek ve kafası olmayan insan kabartması, erkeklik organı abartılı olarak tasvir edilmiş erkek heykelleri vb. ortaya çıkan bulgular 12.000 yıl önce yerleşik hayata geçen bu dönem insanının inançlarını yansıtan önemli bulguları oluşturmaktadır. Mimarlık tarihi, insanoğlunun avcı ve toplayıcı toplumdan yerleşik topluma geçmesi ile başlar. Göbeklitepe’de bulunan 12.000 yıllık yapılar, mimarlık tarihinin başlangıcı olarak kabul edilmiştir. İnsanoğlunun tek tanrılı dinlerden önceki çok tanrılı döneme ait ilk tapınağı, M.Ö.4.000 yılına tarihlenen Malta Adası’ndaki tapınak olarak biliniyordu. Göbeklitepe Tapınağı’nın tespiti ile bu bilgiler geçerliliğini yitirmiş ve insanoğlunun ilk tapınağının günümüzden 12.000 öncesine tarihlenen “Göbeklitepe Tapınağı” olduğu bilimsel verilerle kanıtlanmıştır.

Bu tespit ile birlikte arkeoloji tarihi yeniden yazılmaya başlanmıştır. Dünyada kabul gören arkeolojik görüşe göre insanoğlunun avcı ve toplayıcı yaşam biçiminden yerleşik hayata geçmesindeki en önemli faktörler; açlık korkusu ve korunma içgüdüsüdür. Ancak Göbeklitepe bu tabuyu yıkmıştır. Zira yapıldığı dönem göz önüne alındığında; yerleşik yaşama geçişte dinsel inanışların da etkisinin olabileceğini ispatlamıştır. Anlaşılan o ki; gelecekte yapılacak kazılar, Göbeklitepe’nin kendine has birçok sırrı sakladığını ortaya çıkaracaktır.