- İran, ABD'nin savaşı sonlandırma teklifine Pakistanlı arabulucular üzerinden yanıt verdi ve müzakerelerin savaşı sona erdirmeye odaklanmasını önerdi.
- ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik baskının süreceğini belirterek, hedeflerin yüzde 70'inin vurulduğunu ve gömülü uranyuma yaklaşan olursa vuracaklarını söyledi.
- Trump, İran'ın nükleer silaha erişmesine izin verilemeyeceğini ve zenginleştirilmiş uranyum stoklarının uzay kuvvetleri tarafından izlendiğini ifade etti.
İran, ABD'nin savaşı sonlandırmaya yönelik teklifine verdiği yanıtı Pakistanlı arabulucular üzerinden Washington’a iletti. İran medyasında yer alan habere göre, önerilen teklife göre, bu aşamada müzakereler savaşı sona erdirmeye odaklanacak. İran'ın cevabına ilişkin detay vermeyen İran basını, "Önerilen plana göre, müzakereler bölgedeki savaşı sona erdirme konusuna odaklanacak" ifadelerini kullandı.
TRUMP'TAN İLK AÇIKLAMA: HENÜZ İŞİMİZ BİTMEDİ
Söz konusu gelişmenin ardından ABD Başkanı Donald Trump'tan da ilk açıklama geldi. Beyaz Saray'da gazeteci Sharyl Attkisson’ın sorularını yanıtlayan Trump, Tahran yönetimine yönelik baskının süreceği sinyalini verdi. İran yönetimini "deli" olarak tanımlayan Trump, nükleer bir İran’ın İsrail, Orta Doğu ve ötesi için geri dönülemez bir tehdit oluşturacağını savundu.
İran’a yönelik gerçekleştirilen saldırıların sonuçlarını değerlendiren Trump, stratejik hedeflerin büyük bir kısmının imha edildiğini iddia etti. "İranlıların A, B ve hatta C takımı liderleri gitti" diyen Trump, "Yenildiler ama bu henüz işimizin bittiği anlamına gelmez. İki hafta daha devam edip her bir hedefi vurabiliriz. Vurmak istediğimiz belirli hedeflerin muhtemelen yüzde 70'ini hallettik. Bunu yapmasak bile, yeniden inşa etmeleri yıllar sürer" ifadelerini kullandı.
"NÜKLEER SİLAHA ERİŞMELERİNE İZİN VEREMEYİZ"
İran’ın nükleer programını dünya için bir felaket senaryosu olarak nitelendiren Trump, eski ABD başkanları Barrack Obama ve Joe Biden'ın politikalarını eleştirerek nükleer silahlanma riskine dikkat çekti. Trump, Obama'nın başkanlığı döneminde İran'a yüklü miktarda finansal kaynak aktarıldığını öne sürerek, şunları söyledi: "Yüz milyarlarca dolar ve 1,7 milyar dolar nakit para Tahran'a uçaklarla gönderildi, onlara adeta gümüş bir tepside sunuldu. Washington DC, Virginia ve Maryland'deki her banka boşaltıldı. O kadar çok paraydı ki ulaştığında İranlılar bununla ne yapacaklarını bilemediler. Hiç böyle para görmemişlerdi ve bir daha da görmeyecekler. "Para uçaktan valizler ve çantalarla indirildi. İranlılar şanslarına inanamadı. Nihayet zayıf ve ‘aptal' bir Amerikan Başkanı şeklinde en uygun fırsatı bulmuşlardı. Obama felaket bir liderdi ama uykulu Joe Biden kadar kötü değildi"
"İRAN BİZE GÜLÜYOR, ARTIK GÜLEMEYECEKLER"
ABD Başkanı, ABD ile İran arasında yıllardır süregelen siyasi krize dikkat çekerek, "47 yıldır İranlılar bizi oyalıyor, bekletiyor, yol kenarı bombalarıyla askerlerimizi öldürüyor, protestolara saldırıyorlardı. Yakın zamanda 42 bin masum, silahsız protestocuyu öldürdüler. Bize gülüyorlardı. Artık gülemeyecekler" diye konuştu.
URANYUM TEHDİDİ: YAKLAŞAN OLURSA VURACAĞIZ
İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarını ve nükleer tesislerini anlık olarak izlediklerini belirten Trump, "Uzay Kuvvetleri o bölgeyi izliyor. Herhangi biri o yere yaklaşırsa bunu bileceğiz ve onu vuracağız. İran'ın zenginleştirilmiş uranyumunu bir noktada istediğimiz şekilde alacağız" dedi.
İRAN’IN YANITI
İran basınındaki bilgilere göre Tahran'ın ABD'nin teklifine verdiği yanıtın merkezinde, bölgede devam eden askeri gerilimin sonlandırılması yer alıyor. Diplomatik kaynaklar, tarafların şimdilik kapsamlı bir anlaşmadan çok “çatışmayı durduracak geçici formüller” üzerinde yoğunlaştığını öne sürüyor.
- Uzmanlara göre taraflar arasında özellikle şu başlıklar öne çıkıyor:
- Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketliliğin azaltılması
- İran’a yönelik yeni saldırıların durdurulması
- Bölgedeki Amerikan üslerine yönelik tehditlerin geri çekilmesi
- Petrol sevkiyatının normale dönmesi
- İsrail-İran hattındaki karşılıklı saldırıların kontrol altına alınması
PETROL PİYASALARI GELİŞMEYİ YAKINDAN TAKİP EDİYOR
İran ile ABD arasında olası diplomatik ilerleme ihtimali enerji piyasalarında da yakından takip ediliyor. Son haftalarda Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz nedeniyle petrol fiyatları sert yükselmiş, küresel piyasalarda yeni enerji krizi endişesi başlamıştı. Uzmanlar, müzakerelerin başarısız olması halinde bölgede daha büyük askeri çatışmaların yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
ORTA DOĞU’DA KRİTİK BEKLEYİŞ
Diplomatik kaynaklar, önümüzdeki günlerde Pakistan üzerinden yürütülen temasların daha da yoğunlaşabileceğini belirtiyor. Tarafların doğrudan masaya oturup oturmayacağı ise merak konusu olmaya devam ediyor.