ÜLKELERDEN PEŞ PEŞE AÇIKLAMALAR
ABD-İsrail ve İran arasında 28 Şubat'ta başlayan savaşın 39. gününde ateşkes konusunda anlaşmaya varıldı.
ABD ile İran'ın gece saatlerinde ateşkes üzerinde anlaştığının duyurulması, küresel ölçekte olumlu yankı buldu.
TÜRKİYE
Dışişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan açıklamada şu ifadelere yer verildi:
"Bölgedeki savaşta ilan edilen geçici ateşkes kararını memnuniyetle karşılıyoruz.
Geçici ateşkesin sahada tam olarak uygulanması gerektiğini vurguluyor ve tüm tarafların varılan mutabakata bağlı kalmasını ümit ediyoruz.
Kalıcı barışa giden yol ancak diyalog, diplomasi ve karşılıklı güvenle mümkün olacaktır.
İslamabad’da yapılacak müzakerelerin başarıyla sonuçlanması için her türlü desteği vermeyi sürdüreceğiz.
Bu süreçte üstlendiği rolden dolayı kardeş Pakistan’ı tebrik ediyor, barışa katkı sunan tüm girişimlerin devamını diliyoruz."
İSPANYA: ALKIŞLAMIYORUZ
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi:
"Ateşkesler her zaman iyi haberdir, özellikle de adil ve kalıcı bir barışa yol açıyorsa. Ancak bu anlık rahatlama, kaosu, yıkımı ve kaybedilen hayatları unutturamaz. İspanya hükümeti, dünyayı ateşe verenleri bir kova suyla geldikleri için alkışlamayacak"
MISIR
Mısır Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, ateşkes adımının müzakerelere, diplomasiye ve yapıcı diyaloğa alan açmak için değerlendirilmesi gereken çok önemli bir fırsatı temsil ettiği bildirildi.
Açıklamada, "Ateşkes, askeri operasyonların durdurulması ve uluslararası seyrüsefer özgürlüğüne saygı gösterilmesine tam bağlılık temelinde ilerletilmelidir. Mısır, bölgede istikrarı teşvik etme çabalarını Pakistan ve Türkiye ile birlikte sürdürecektir" denildi.
Bakanlık açıklamasında, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin Körfez ülkelerinin "meşru güvenlik kaygılarını" dikkate alması gerektiği ifade edildi.
IRAK
Irak Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada da, ateşkesin memnuniyetle karşılandığı, ancak kalıcı bir çözüm için hem ABD'nin hem de İran'ın anlaşmaya bağlı kalması gerektiği vurgulandı.
Açıklamada, "Irak, bölgesel ve uluslararası düzeyde krizlerin kontrol altına alınması ve diyalog ile diplomasi dilinin ilk sıraya konulmasına verdiği desteği vurgularken, ateşkese tam bağlılık gösterilmesi ve herhangi bir gerilimin tırmandırılmasından kaçınılması gerektiğinin altını çizer" denildi.
ENDONEZYA
Endonezya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Yvonne Mewengkang, tüm taraflara egemenliğe, toprak bütünlüğüne ve diplomasiye saygı gösterme çağrısında bulundu.
UMMAN
Umman Dışişleri Bakanlığı ise ateşkesin memnuniyetle karşılandığını belirterek, "Krizi kökünden sona erdirecek ve bölgede savaş ve çatışma halinin kalıcı olarak sona ermesini sağlayacak çözümler bulmak için çabaların şimdi yoğunlaştırılmasının önemini teyit ediyoruz" açıklamasını yaptı.
İSRAİL
İsrail ordusu, İran'a karşı ateşkes ilan edildiğini, Lübnan'a ise saldırıların süreceğini duyurdu.
İsrail Savunma Kuvvetlerinden (IDF) yapılan açıklamada ""Siyasi kademeden gelen talimatlar doğrultusunda İsrail Savunma Kuvvetleri, İran'a karşı operasyonda ateşkesi ilan etti ve herhangi bir ihlale karşı savunma amaçlı karşılık vermeye son derece hazır durumda" denildi.
LÜBNAN'A SALDIRMAYA DEVAM
Açıklamada ayrıca Lübnan'a saldırıların süreceği mesajı verildi. İsrail ordusunun Hizbullah'a karşı kara operasyonlarına devam ettiği ifade edildi.
JAPONYA
Japonya Baş Kabine Sekreteri Minoru Kihara, Tokyo'nun ABD ile İran arasında iki haftalık ateşkes haberini "olumlu bir adım" olarak karşıladığını söyledi.
BİRLEŞMİŞ MİLLETLER
BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in Sözcüsü Stephane Dujarric'e göre Guterres, tüm taraflara "bölgede kalıcı ve kapsamlı bir barışın önünü açmak için" ateşkes şartlarına uymaları çağrısında bulundu.
Guterres, "sivil hayatları korumak ve insani acıları hafifletmek için çatışmaların sona ermesinin acil olarak gerekli olduğunu" vurgulayarak, ateşkesin sağlanmasına katkıda bulunan Pakistan ve diğer ülkelere teşekkür etti.
İNGİLTERE
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Birleşik Krallık'ın "bu ateşkesi desteklemek ve sürdürmek için elinden gelen her şeyi yapacağını" söyledi.
Starmer, "Gece boyunca varılan ateşkes anlaşmasını memnuniyetle karşılıyorum. Bu, bölge ve dünya için bir nebze rahatlama sağlayacaktır. Ortaklarımızla birlikte bu ateşkesi desteklemek ve sürdürmek, bunu kalıcı bir anlaşmaya dönüştürmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için elimizden gelen her şeyi yapmalıyız" ifadelerini kullandı.
STARMER'DEN DİKKAT ÇEKEN ZİYARET
İngiltere Başbakanlık Ofisi 10 Downing Street'ten yapılan açıklamada, "Başbakan, ön safta yer alan ülkelerin liderleriyle görüşmek üzere Körfez'e seyahat edecek ve yeni varılan ateşkese tam desteğini ortaya koyacak. Bölgesel liderlerle yapacağı görüşmelerde, Birleşik Krallık'ın sarsılmaz desteğini ve ateşkesin kalıcı bir anlaşmaya dönüşmesini sağlamak için uzun vadeli diplomatik bir çözüme duyulan ihtiyacı yineleyecek. Ayrıca Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının kalıcı olmasını sağlama konusunda görüşmeler yapacak; Birleşik Krallık bu süreçte uluslararası çabalara liderlik etmeyi sürdürecek" denildi.
FRANSA: HÜRMÜZ İÇİN HAREKETE GEÇTİK
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD ile İran arasında ateşkes ilan edilmesinin ardından Hürmüz Boğazı’nda trafiğin yeniden başlatılmasını sağlamak amacıyla yaklaşık 15 ülkenin Fransa liderliğinde harekete geçtiğini söyledi.
Macron, İran ile ABD arasındaki ateşkesi memnuniyetle karşıladığını belirtti.
Fransız lider, ABD ile İran arasında ateşkes ilan edilmesinin ardından dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda trafiğin yeniden başlatılmasını sağlamak amacıyla yaklaşık 15 ülkenin harekete geçtiğini söyledi.
Macron, "Yaklaşık 15 ülke, şu anda Fransa’nın liderliğinde seferber olmuş durumda ve İran ile koordinasyon içinde ‘tamamen savunma amaçlı’ görevin hayata geçirilmesini ve trafiğin yeniden başlamasını sağlamak için planlamalara katılıyor" dedi.
ALMANYA
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, çatışmanın kesin olarak sona erdirilmesi çağrısında bulunarak, "Amaç artık önümüzdeki günlerde savaşın kalıcı olarak sona ermesi için müzakere etmektir. Bu ancak diplomasiyle sağlanabilir" dedi.
Ateşkes anlaşması için arabuluculuk rolü üstlenen Pakistan'a teşekkür eden Merz, "Almanya, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün sağlanmasına uygun şekilde katkıda bulunacaktır" şeklinde konuştu.
UKRAYNA
Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasında varılan ateşkesi ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını memnuniyetle karşıladıklarını ifade etti.
Sybiha, "ABD kararlılığı işe yarıyor. Moskova'yı ateşkese zorlamak ve Ukrayna'ya karşı yürüttüğü savaşı sona erdirmek için yeterli kararlılığın gösterilme zamanının geldiğine inanıyoruz" dedi.
AVUSTRALYA
Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ve Dışişleri Bakanı Penny Wong, ABD-İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşın çözümü için müzakerelere fırsat tanıyacak iki haftalık ateşkesi memnuniyetle karşıladıklarını belirten ortak bir açıklama yayımladı.
Açıklamada, "İran'ın fiili olarak Hürmüz Boğazı'nı kapatması ve ticari gemilere, sivil altyapıya ve petrol ile gaz tesislerine yönelik saldırıları, eşi benzeri görülmemiş enerji arz şoklarına yol açmakta ve petrol ile yakıt fiyatlarını etkilemektedir. Savaş ne kadar uzun sürerse küresel ekonomi üzerindeki etkisinin o kadar büyük olacağını ve insani maliyetin artacağını açıkça ifade ettik" denildi.
Albanese ve Wong, Pakistan, Mısır, Türkiye ve Suudi Arabistan dahil arabuluculara teşekkür ederek, Avustralya'nın "ateşkesin korunmasını ve çatışmanın çözüme kavuşturulmasını görmek istediğini" belirtti.
MALEZYA
Malezya Dışişleri Bakanlığı, "Ateşkes, gerilimi azaltma ile Orta Doğu'ya ihtiyaç duyulan barış ve istikrarı yeniden kazandırma yönünde kritik bir adım teşkil etmektedir" açıklamasını yaptı.
Bakanlık ayrıca tüm tarafları ateşkesin tüm şartlarına iyi niyetle tam olarak uymaya ve herhangi bir çatışmaya geri dönüşü önlemeye çağırdı.
Açıklamada, "Bölgenin kırılgan istikrarını olumsuz etkileyebilecek veya küresel ekonomik ve enerji güvenliğini tehlikeye atabilecek provokatif eylemlerden ya da tek taraflı adımlardan kaçınılmalıdır" denildi.
RUSYA
Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, ABD ile İran arasındaki çatışmada sağduyunun kazandığını belirtti.
Medvedev, ABD ile İran arasındaki çatışmaların durdurulduğunu hatırlatarak "Her iki taraf da zafer ilan etti. Peki kim kazandı? Beyaz Saray'ın İran medeniyetini yok edeceğine yönelik açıklamaların zedelediği sağduyu kazandı. Bununla birlikte Trump'ın 10 maddelik planı istişare etmeyi kabul etmesi, İranlıların başarısı." ifadelerini kullandı.
AZERBAYCAN
Azerbaycan Dışişleri Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, 2 haftalık ateşkesin memnuniyetle karşılandığı belirtilerek arabuluculuk yapan tüm tarafların çabalarının takdir edildiği vurgulandı.
Açıklamada, bu gelişmenin bölgede gerginliğin azaltılmasına katkı sağlayacağı ifade edilerek taraflara mevcut sorunların çözümü ve karşılıklı güvenin güçlendirilmesi amacıyla yapıcı diyalog çağrısında bulunuldu.
AVRUPA BİRLİĞİ
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, ateşkesin bir fırsat olduğunu ancak sorunun temel nedenlerinin çözülmediğini, arabuluculuk çabalarının sürmesi gerektiğini belirtti.
Kallas, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, ABD-İran ateşkesiyle ilgili "Bu, tehditleri azaltmak, füze saldırılarını durdurmak, deniz taşımacılığını yeniden başlatmak ve kalıcı bir anlaşmaya yönelik diplomasi için alan oluşturmak adına çok ihtiyaç duyulan bir fırsat yaratıyor." ifadelerini kullandı.
KAZAKİSTAN
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, ateşkesi memnuniyetle karşıladı.
Kazakistan Cumhurbaşkanlığı sosyal medya hesabından yapılan açıklamaya göre Tokayev, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile Pakistan Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı Mareşal Asim Munir'in arabuluculuğunda sağlanan ateşkesin önemine dikkati çekti.
FİNLANDİYA
Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, X hesabından yaptığı paylaşımda, geçici ateşkesi memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.
Cumhurbaşkanı Stubb, savaşın sona erdirilmesine yönelik tüm çabaları desteklemeye ve bu ateşkesin Hürmüz Boğazı ile Orta Doğu'da daha kalıcı bir düzenlemeye dönüşmesi için çalışmaya devam ettiklerini vurguladı.
LETONYA VE NORVEÇ
Letonya Başbakanı Evika Silina, X'ten yaptığı paylaşımda, ABD ile İran arasındaki iki haftalık ateşkes anlaşmasını memnuniyetle karşıladıklarını bildirdi.
Norveç Dışişleri Bakanı Espen Barth Eide, X hesabından yaptığı paylaşımda, ABD-İran geçici ateşkesini memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.
DANİMARKA
Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Lokke Rasmussen, ciddi bir küresel ekonomik gerilemeyi önleyebilecek olan ABD-İran geçici ateşkesini memnuniyetle karşıladığını açıkladı. Rasmussen, X'ten yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:
"Dünya bugün dünden daha iyi bir yer mi? Tartışmasız. Peki 40 gün öncesine göre? Bu, oldukça şüpheli. Zamanda geri gidemeyiz. Bu yüzden, Hürmüz Boğazı’nda serbest geçişi yeniden tesis edebilecek ve ciddi bir küresel ekonomik gerilemeyi önleyebilecek olan ateşkesi memnuniyetle karşılıyorum."
GÜNEY KORE
Yonhap ajansının haberine göre, Güney Kore Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Park Il, 2 haftalık ateşkesi memnuniyetle karşıladıklarını söyledi.
Sözcü Park, söz konusu adımın, küresel enerji tedariki açısından öneme sahip Hürmüz Boğazı'nda seyrüseferin yeniden başlaması açısından zemin hazırladığını belirterek gemilerin boğazdan güvenli geçişine yönelik beklentilerini dile getirdi.
HİNDİSTAN
Hindistan Dışişleri Bakanlığının ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, "Ateşkesi memnuniyetle karşılıyoruz ve bunun Batı Asya bölgesinde kalıcı barışa yol açmasını umuyoruz." ifadesi kullanıldı.
Çatışmaların sona erdirilmesi ve gerilimin azaltılması için, diyalog ve diplomasinin önemine vurgu yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin kesintisiz şekilde sürmesinin ve küresel ticaret akışının devam etmesinin beklendiği kaydedildi.