-
Hürmüz Boğazı’nda İran ile ABD arasında süregelen gerilim, deniz güvenliğini doğrudan etkileyen yeni gelişmelerle daha da derinleşti. İran Devrim Muhafızları Ordusu (DMO), Liberya ve Panama bandıralı iki ticari gemiye el koyduğunu açıklarken, ABD’nin de İran bağlantılı iki gemiye müdahale ederek ele geçirdiği bildirildi.
İran tarafından yapılan açıklamada, “MSC-Francesca” ve “Epaminondas” adlı gemilerin gerekli izinler olmadan seyir yaptığı ve deniz güvenliği sistemlerini manipüle ettiği gerekçesiyle durdurulduğu ifade edildi. DMO’nun yayımladığı görüntülerde, silahlı unsurların botlarla gemilere yaklaşarak kontrolü ele geçirdiği görüldü. Müdahale edilen gemilerin İran kıyılarına yönlendirildiği, ancak operasyonun tam konumunun açıklanmadığı belirtildi.
Buna karşılık ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukası kapsamında iki ticari gemiye operasyon düzenlediği ve bu gemilerin ele geçirildiği bilgisi paylaşıldı. İranlı yetkililer söz konusu müdahaleyi “korsanlık” olarak nitelendirerek misilleme sinyali verdi.
Bölgedeki gerilim yalnızca bu olaylarla sınırlı kalmadı. United Kingdom Maritime Trade Operations tarafından yapılan açıklamaya göre, Hürmüz Boğazı çevresinde en az üç ticari gemi daha saldırıya uğradı. Umman’ın kuzeydoğusunda seyreden Liberya bandıralı bir konteyner gemisinin roketatar ve silah ateşiyle hedef alındığı, köprü üstünde hasar oluştuğu bildirildi.
Aynı bölgede Panama bandıralı bir gemiye de ateş açıldığı, ancak hasar oluşmadığı ifade edilirken, üçüncü bir Liberya bandıralı geminin saldırı sonrası durduğu ve mürettebatın güvenli olduğu kaydedildi. Gemilerden bazılarının Yunanistan merkezli şirketler tarafından işletildiği bilgisi de paylaşıldı.
Uzmanlar, dünya petrol ticaretinin yaklaşık üçte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda yaşanan bu tür askeri ve yarı askeri müdahalelerin küresel enerji piyasaları üzerinde ciddi etkiler yaratabileceğine dikkat çekiyor. Bölgedeki artan askeri hareketlilik, sigorta maliyetlerinden navlun fiyatlarına kadar geniş bir ekonomik zinciri etkileyebilecek potansiyele sahip.
Uluslararası hukuk açısından ise tarafların eylemleri tartışma konusu olmaya devam ediyor. Denizcilik uzmanları, ticari gemilere yönelik müdahalelerin “seyrüsefer serbestisi” ilkesini zedeleyebileceğini vurgularken, tarafların karşılıklı hamlelerinin kontrollü bir krizden açık çatışmaya evrilme riskini artırdığı değerlendiriliyor.
Kaynaklar: Reuters, BBC, UKMTO, Associated Press
Florya Gazetesi Haber Merkezi




