Riyad’da Ortak Bildiriye Türkiye İmzası
Turun ilk ayağında Suudi Arabistan’ın ev sahipliğinde düzenlenen geniş katılımlı bakanlar toplantısında, aralarında Türkiye, Katar, Azerbaycan, Mısır, Ürdün, Bahreyn, Kuveyt, Lübnan, Pakistan, Suriye ve BAE’nin de bulunduğu 11 ülke bir araya geldi. Toplantının ana gündemi, İran’ın Körfez İşbirliği Konseyi ülkeleri başta olmak üzere Türkiye ve diğer bölge ülkelerini hedef alan saldırılarına karşı ortak tavır geliştirmekti.
Toplantı sonunda yayımlanan ortak bildiride, İran’ın saldırıları kınanırken, BM Şartı’nın 51. maddesine atıfla “misilleme hakkı” da kayıt altına alındı. Ancak diplomatik kaynaklara göre, bildirinin son haline Türkiye’nin doğrudan müdahalesiyle iki kritik madde eklendi:
-
Krizin asıl sorumlusunun İsrail’in yayılmacı politikaları olduğu vurgulandı.
-
Bölgedeki güvenlik krizinin yalnızca askeri önlemlerle değil, kapsayıcı bir siyasi çerçeve ile çözülebileceği ilkesi metne işlendi.
Bakan Fidan, bu girişimle Körfez ülkelerinin İran karşısında tek taraflı askeri angajmana çekilmesini engelleyen dengeleyici rolünü pekiştirdi.
Doha’da “Ateşi Söndüren Güç” Vurgusu
Bakan Fidan’ın en açık mesajlarını verdiği ikinci durak Katar oldu. 19 Mart’ta Doha’da düzenlenen basın toplantısında Fidan, şu ifadeleri kullandı:
“Bu krizin temelinde İsrail’in bölgede tesis etmeye çalıştığı yeni güvenlik mimarisi yatıyor. Ancak ateşi sadece söndürmek değil, ateşi başlatan dinamikleri ortadan kaldırmak zorundayız. Türkiye olarak hem diplomatik masada hem de sahada caydırıcılığı artıran bir aktörüz. Savunma sanayiimizde geldiğimiz nokta, artık başkalarına bağımlı olmadan bölgesel güvenliğe katkı sunmamızı sağlıyor.”
Fidan’ın bu sözleri, Türkiye’nin son yıllarda insansız hava aracı, füze savunma sistemleri ve elektronik harp alanında kazandığı kabiliyetlere işaret ediyor. Uzmanlara göre, Türkiye’nin SİHA’ları ve KEMENT gibi elektronik harp sistemleri, Körfez’deki hava sahası yönetiminde kritik bir caydırıcı unsur haline gelmiş durumda.
Abu Dabi’de Enerji ve Savunma İş Birliği
Turun son durağı Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) oldu. Abu Dabi’de Veliaht Prens Muhammed bin Zayed ile görüşen Fidan, enerji güvenliği ve savunma sanayi iş birliği konularını ele aldı. Görüşmede, Türk savunma şirketlerinin Körfez ülkeleriyle ortak üretim projelerine yönelik somut adımların hızlandırılması kararlaştırıldı.
Özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilim sonrası kritik enerji altyapılarının korunması konusunda Türkiye’nin sunduğu teknik ve operasyonel destek paketi, BAE tarafından olumlu karşılandı.
Türkiye’nin Savunma Sanayii Diplomasisi
Analistler, Fidan’ın Körfez turunu yalnızca diplomatik bir temas değil, aynı zamanda Türkiye’nin savunma sanayiinde ulaştığı özgün kapasitenin bir tanıtımı olarak değerlendiriyor. Türkiye’nin son beş yılda geliştirdiği:
-
Hava savunma sistemleri (SİPER, HİSAR),
-
İnsansız platformlar (AKINCI, ANKA, KIZILELMA),
-
Deniz güvenlik sistemleri (ADVENT, uzaktan komutalı silah istasyonları),
-
Elektronik harp ve istihbarat sistemleri,
bölge ülkeleri için alternatif bir güvenlik iş birliği modeli sunuyor.
Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Selim Koru, “Türkiye artık sadece bir arabulucu değil, aynı zamanda bölgesel güvenliğin tedarikçisi konumunda. Körfez ülkeleri, geleneksel Batı ittifaklarına ek olarak Türkiye’nin hem diplomatik hem de askeri kapasitesine yöneliyor” değerlendirmesinde bulundu.
Sonuç: Diplomasi ve Caydırıcılık Dengesi
Bakan Fidan’ın üç günlük Körfez turu, Türkiye’nin bölgede iki ayaklı bir strateji izlediğini ortaya koydu: Bir yandan İsrail’in yayılmacı politikalarına karşı net bir siyasi duruş sergilenirken, diğer yandan savunma sanayiinde kazanılan özgün kabiliyetlerle bölge ülkelerine alternatif bir güvenlik ortaklığı sunuluyor.
Florya Gazetesi Haber Merkezi’nin edindiği bilgilere göre, Türkiye’nin önümüzdeki dönemde Körfez ülkeleriyle ortak savunma sanayii projelerini ve bölgesel güvenlik mekanizmalarını daha da ileri taşıyacak yeni bir yol haritası üzerinde çalışıldığı öğrenildi.
Kaynak: BBC Türkçe, Florya Gazetesi Haber Merkezi diplomatik kaynakları, Savunma Sanayii Başkanlığı açıklamaları.
